16-09-20214 politieke commissie ABZF SI
Tekst van het document
POSTADRES
BEZOEKADRES
Postbus 250
T
0297 29 16 16
3640 AG Mijdrecht
F
0297 28 42 81
Croonstadtlaan 111
E
gemeente@derondevenen.nl
3641 AL Mijdrecht
I
www.derondevenen.nl
Vergadering politieke commissie Algemeen Bestuurlijke Zaken / Financiën, Samenleving & Inwonerszaken Datum:
16 september 2021
Tijd:
19:00 uur
Plaats:
Raadzaal
Registratienummer: Voorzitter:
Mevrouw S. Borgstede
Griffier:
De heer M. de Graaf
Raadsleden:
Mevrouw M.M.C. Becker (Seniorenpartij), mevrouw C. Dijkman (VVD). de heer M.B.M. van Dijkman (VVD), mevrouw A.E. Groen (Lijst 8 Kernen), de heer E.G. de Haan (Ronde Venen Belang), de heer T. Klinkhamer (D66), mevrouw M.C. de Korte-Verhoef (CDA), de heer P.C. Kroon (PvdA/GroenLinks), de heer G. Luijer (Ronde Venen Belang),de heer W.H.P. Stam (ChristenUnie-SGP)
Meesprekers:
De heer P. Maas Geesteranus (6b), mevrouw K. Spraakman (6b). mevrouw M. Weenink-de Bruin (5b)
Wethouders:
De heer M. Divendal, mevrouw A.G. Schuurs (VVD), de heer C. van Uden (D66)
Ambtenaren:
Geen
Notulist:
De heer H.C. Meinhardt (Notuleerservice Nederland)
Notulen 1.
Opening De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom op deze eerste fysieke vergadering van de commissie ABZ/F & SI. De vergaderregels die samenhangen met het fysiek vergaderen met de nodige coronavoorzichtigheid, worden onder de aandacht van de deelnemers gebracht.
1
2. 3.
Spreekrecht inwoners Er heeft zich niemand aangemeld voor niet geagendeerde onderwerpen. Vaststellen agenda De CDA-fractie verzoekt in verband met een mogelijke aanpassing van de motie agendapunt 7b niet te behandelen. De fractie van D66 heeft een agendapunt toegevoegd aan de agenda (7c) over de uitbreiding van de terrasmogelijkheden te behouden. Indien in verband met de tijd het niet mogelijk is dit punt te bespreken, dan kan dat op een volgende commissievergadering. De heer Klinkhamer meldt gehoord te hebben dat er op 1 oktober 2020 een motie van soortgelijke strekking is ingediend. Het kan zijn dat het college daarmee aan de slag is gegaan en dat het probleem is opgelost. In dat geval hoeft de motie niet ingebracht te worden. De voorzitter geeft aan dat op het voornoemde punt er een reactie van het college komt. Met beide kanttekeningen wordt de agenda goedgekeurd.
4.
Notulen politieke commissie Algemeen Bestuurlijke Zaken / Financiën & Samenleving en Inwonerszaken d.d. 17 juni 2021 De notulen worden ongewijzigd vastgesteld. Er zijn geen opmerkingen of vragen naar aanleiding van de notulen.
5.
Voortgang en overige ontwikkelingen
a.
Toezeggingen De heer Kroon constateert dat toezegging 182/19 als afgedaan beschouwd wordt met betrekking tot de gezondheidsnota. Volgens spreker is die motie nog niet afgedaan. De indicatoren zijn overeenkomstig de aanbevelingen van de rekenkamercommissie nog niet herzien. De vraag is dus of deze toezegging nog op de lijst kan blijven staan. De toezegging moet nog gewoon uitgevoerd worden. De heer Kroon merkt op dat bij een aantal toezeggingen een deel van de tekst ontbreekt. Een technische opmerking over de lijst. Wethouder Schuurs vraagt zich af of men toezegging 182/19 op de lijst moet laten staan. Alle beleidsplannen hebben indicatoren. Er wordt iedere keer weer over gesproken. We hebben ook te maken met het laatste halfjaar voor de verkiezingen. In de nieuwe periode gaat er ook vaak weer wat aan het beleid gesleuteld worden. Wat verwacht spreker van het college naast alle indicatoren die men al heeft? De heer Kroon brengt naar voren dat de motie twee jaar geleden is aangenomen. Het ging toen om de beleidsstukken die al vastgesteld waren en om die te herzien. Het zou nog lang duren voor er nieuw beleid zou komen. De opdracht was om de indicatoren te bekijken en 2
eventueel aan te passen. Men moet daarmee niet wachten tot de volgende raadsperiode. De motie moet gewoon uitgevoerd worden. De heer Stam vindt het lastig om erop te reageren. Spreker heeft de motie niet voor zich liggen en kan zich de discussie en de bijbehorende context niet helder voor de geest halen. Spreker doet er geen uitspraak over. De heer Kroon meldt dat de context betrekking had op het rekenkameronderzoek over de twee onderzoeken Jeugdhulp. Op basis daarvan kwam de aanbeveling om in het Jeugdbeleidsplan de indicatoren goed op te nemen. Dat is toen gebeurd. Toen is aangegeven dat het ook voor de andere recenter vastgestelde beleidsstukken zou moeten gebeuren. Omdat daarin geen goede meetbare indicatoren waren opgenomen. Wethouder Schuurs meldt dat het alleen over de onderwerpen participatie en schuldhulpverlening ging. Daarbij worden ook indicatoren genoemd. Het is de vraag of men energie moet steken in het bepalen van nieuwe indicatoren. Mevrouw De Korte twijfelt of men alle beleidsstukken weer naar voren moet halen en daarvoor nieuwe indicatoren bepalen. Het gaat om een advies van de rekenkamercommissie voor evaluatie van de subsidievragers en –ontvangers. E zijn nog wel stappen te maken wat betreft doelstellingen en de verbinding met de maatschappelijke agenda.
Het zou staand beleid moeten zijn dat bij alle komende beleidsstukken steeds indicatoren worden aangegeven. Gelukkig staan ze in de gezondheidsnota. Aan de andere kant moet men een motie niet drie jaar laten staan. Misschien moet men de toezegging toch laten vervallen. De heer Klinkhamer is van mening dat men gezien het volgende onderwerp dat over de rekenkamercommissie gaat en waar de indicatoren ook weer terugkomen. Die zijn dan vooral gericht op afspraken over de uitvoering van het beleid. Daar gaat het uiteindelijk om. Men kan het punt indicatoren veel beter bij dat agendapunt behandelen. Men moet niet terugkijken naar de paar liggende beleidsstukken. Men moet vanaf nu altijd indicatoren meenemen bij het beleid. Daarbij moet men ook kijken naar de relatie met de uitvoering. De voorzitter constateert dat men het punt indicatoren meeneemt bij het agendapunt 6a. Dat men ook wat vrijheid neemt voor nieuw beleid na de verkiezingen. De heer Kroon constateert dat de motie niet is uitgevoerd op de manier zoals die is ingediend. De voorzitter stelt vast dat er geen vragen meer zijn over de toezeggingen. Daarmee is dit agendapunt gesloten
b.
Informatie-uitwisseling De heer Stam brengt naar voren dat men eerder dit jaar al naar voren is gebracht hoe men denkt om te gaan met ouders die slachtoffer zijn geworden van de toeslagaffaire. Er is
3
afgesproken dat de raad regelmatig geïnformeerd zou worden over hoe men als gemeente de ondersteuning kan bieden. Kan de wethouder daarover een update geven? De heer Kroon begint met de coronasteun voor de kunst- en cultuursector. Daar kon men een aanvraag voor indienen. Een aanvrager heeft daar nog geen reactie op gekregen. Is dat een uitzondering? Zo niet wanneer komt die steun dan? De tweede vraag gaat over een oproep van het FNV begin deze maand. Dat was een oproep om het menstruatiearmoede een onderdeel te laten zijn van het lokaal armoedebeleid van de gemeenten. Die armoede heeft ernstige gevolgen als maaltijden overslaan of wegblijven van school of werk. Wat doet deze gemeente hieraan? Het is goed om binnen het armoedebeleid hier aandacht voor te hebben. Mevrouw De Korte hoorde vandaag dat steeds meer kleine zelfstandigen in de problemen komen, omdat de schuldeisers zich melden. Die mensen hebben eerst gebruik gemaakt van de TOZO-regeling. Er zijn gemeenten die de TOZO-aanvragers bellen hoe het gaat. Dit, om vroegtijdig te signaleren of men hulp kan bieden. Gaat de gemeente ook een dergelijke actie voeren? Hoeveel mensen hebben gebruik gemaakt van de TOZO-regeling? Wethouder Schuurs heeft regelmatig over de toeslagaffaire bericht, alleen na de zomer nog niet.
Het gaat om een lopend project, waarbij men met iedereen die bij de gemeente bekend is gesprekken voeren om te kijken wat men nodig heeft. Die hulp wordt vervolgens verleend. Met mensen waarmee men nog geen contact heeft gehad, gaat men verder met contact zoeken De heer Stam vraagt wanneer de wethouder denkt dat er een moment is om de raad via een informatienota concreter te informeren. Kan dat in de loop van oktober? Wethouder Schuurs zegt het laatste toe. Via een informatienota of via de griffiebrief. De aanvragen voor steun uit de kunst- en cultuursector zijn allemaal behandeld en beoordeeld. Bij een casus is iets misgegaan. Vandaag is afgesproken dat de steun wordt toegekend. De menstruatiearmoede is een treurig onderwerp. Men zou in Nederland gewoon rond moeten kunnen komen. Volgens de wethouder loopt het probleem via de Voedselbank. Ook zijn er particuliere initiatieven mee bezig. De heer Kroon denkt dat de Voedselbank een locatie is om de doelgroep te bereiken. Mogelijk kan het ook via scholen als het Veenlandencollege. Zijn er mogelijkheden om het probleem breder op te pakken? Wethouder Schuurs vraagt zich af over welke onderwerpen de gemeente dan actie moet ondernemen. Wanneer men actie onderneemt bij menstruatiearmoede dan moet men ook iets doen voor mensen die geen fruit kunnen kopen.
De heer Kroon begrijpt dat de gemeente geen extra op dit specifieke punt gaat leveren. Wethouder Schuurs is benieuwd naar de situatie van de zzp’ers met schulden. Men hoopt dat het positief gaat uitpakken, maar men weet het niet. Men weet daarom ook nog niet wat men
4
kan doen nu de steunmaatregelen gaan stoppen. Men houdt het goed in de gaten. Men probeert op signalen in te spelen. Mevrouw De Korte heeft begrepen dat er gemeenten zijn die deze mensen die bekend zijn actief bellen. Zo’n 10% komt nu al in de problemen vanwege de schuldeisers. Dat is een punt van zorg. Daar moet men tijdig bij zijn. Voorkomen dat de schulden torenhoog worden. Is de wethouder bereid om de adressen in de gemeente in Utrecht te gaan vragen? Wethouder Schuurs denkt dat actie zinvol is. De vraag is of men iedereen moet bellen of hoe men te weten komt wie tot die 10% hoort. De wethouder gaat wel kijken naar wat de beste manier is om het probleem aan te pakken. De voorzitter noteert twee toezeggingen. Een informatienota over de toeslagaffaire en een onderzoek naar mensen die in de schuldenproblemen raken omdat de TOZO-regeling stopt. Burgemeester Divendal meldt dat in de griffiebrief van 1 september een uitgebreid verslag gekregen betreffende de coronamaatregelen. Daarin stond ook iets in over de subsidies waar de heer Kroon naar vroeg. Wanneer er de komende weken weer actuele zaken spelen, dan laat het college dat weten. De gedoogbeschikking voor de terrassen van de horeca loopt nog tot de winter. Daarna moet men de normale procedure volgen. In beginsel wil het college daar ruimhartig mee omgaan. Er zal toch iets van een terrassenbeleid gemaakt moeten worden.
Men moet iets hebben waaraan men kan toetsen. Spreker denkt dat dit beleid de bevoegdheid van het college is, maar men gaat er met een positieve intentie mee aan de slag. Meer informatie hierover volgt. De heer Klinkhamer vindt de uitwerking van de motie voldoende. Zeker wanneer er nog meer informatie volgt. De heer Stam denkt dat de ruimte voor terrassen prima is voor de levendigheid van de dorpskern. Spreker heeft ook behoefte aan helderheid van beleid. Tot nu toe is gezegd dat men ruimte op gemeentelijke grond biedt voor terrassen zonder er geld voor te vragen. In de toekomst is dat misschien niet meer nodig. Spreker kan zich voorstellen dat men voor het gebruik van de gemeentelijke ruimte een vorm van precario heft. Burgemeester Divendal meldt dat hier binnen het college wel over gesproken is. Men moet een antwoord geven op die vraag. Men komt erop terug in de beleidsnota. De heer Stam vindt dat precario ook voor een stukje rechtvaardigheid zorgt. Sommige horecaondernemers hebben een terras op eigen terrein en betalen het dus zelf. Burgemeester Divendal neemt alle argumenten mee in de afweging voor het beleid. Het beleid komt volgend jaar voorjaar. De voorzitter sluit dit agendapunt na geconstateerd te hebben dat er geen vragen of mededelingen meer zijn.
5
c. 6. a.
Gemeenschappelijke Regelingen Er zijn geen punten voor dit agendapunt. Punten voor de raad van 30 september 2021 Onderzoek evaluatie subsidiebeleid Rekenkamercommissie De Ronde Venen, raadsvoorstel 45/21 Mevrouw Becker constateert dat de gemeente onvoldoende op de hoogte is van wat er met verstrekte subsidies bereikt wordt. De rekenkamercommissie geeft in haar rapport een aantal nuttige aanbevelingen om dit kennishiaat te verkleinen of te elimineren. Een van de belangrijkste punten van de aanbeveling is dat er een afwikkelingskader moet worden ontwikkeld. Dat er een bewuste afweging moet worden gemaakt tussen inkoop en subsidie. Dat heeft voornamelijk betrekking op de relatie Tympaan-de Baat. Er moet meer aandacht komen voor de dorpsplatformen. Het college gaat dit gelukkig oppakken. Uit het subsidieregister blijkt dat er in 2021 veel minder subsidie is toegekend dan in 2020. Dat er met name op cultuur bezuinigd is. Een van de suggesties voor verbetering is dan ook meer aandacht voor de maatschappelijke waarde van kunst- en cultuureducatie. Een veelgehoorde klacht van subsidieontvangers is dat er steeds wisselingen van ambtenaren plaatsvinden. Hierdoor ontbreekt een vorm van continuïteit. Het college heeft positief op het rapport. Men heeft aangegeven veel van de aanbevelingen over te nemen.
Op welke termijn voert het college de verbeteringen door? Een tijdpad ontbreekt namelijk. De heer De Haan is content met het degelijke onderzoek. Het geeft een goed inzicht in de materie en er zijn goede aanbevelingen gedaan. Wanneer en op welke wijze denkt de wethouder de aanbevelingen uit te voeren? Wanneer komt daarvoor een plan? Uit het rapport komt naar voren dat er veel contact is tussen ambtenaren en subsidieontvangers. Wat staat er dan op de agenda van die bijeenkomsten? Wat wordt er dan besproken? Het belangrijkste is dat de wethouder met een plan komt om de aanbevelingen vorm te geven. Mevrouw Dijkman vindt subsidie een belangrijk instrument van de gemeente om beoogd beleid te realiseren. De effectiviteit van de verstrekte subsidies moet men wel goed monitoren. De VVD kan zich dan ook goed vinden in de aanbevelingen van de rekenkamercommissie. Mevrouw De Korte spreekt over een goed uitgewerkt rapport. Men is wel teleurgesteld in de beantwoording van het college. Men wekt de indruk dat toch weer alles erg goed gaat. Jammer, men zou al de punten toch goed door moeten nemen. Er wordt bijvoorbeeld geadviseerd om goed aan te sluiten op de maatschappelijke agenda. Echter, wat is de samenhang tussen de maatschappelijke agenda en de subsidieontvangers? Dat mist spreekster.
Dat was toch de bedoeling van het advies? Op welke doelen wordt er nu gestuurd? Aangegeven wordt dat de ontvangers samen moeten werken. Als reactie hierop komt de opmerking dat men goed samenwerkt aan de ontwikkeltafels. Echter, niet alle subsidieontvangers zitten aan de ontwikkeltafels. Men zou meer moeten kijken naar de samenhang tussen de verschillende subsidieontvangers. Dan kan men ook een opdracht
6
geven om meer samen te werken. Dat is meer dan met elkaar te praten. Samenwerking is de essentie voor alle subsidieontvangers. Er zit een verschil in het subsidiebedrag van het subsidieregister en het bedrag dat de rekenkamercommissie noemt. Zijn er subsidiebedragen tussen wal en schip gevallen? Is het register compleet? De heer Kroon constateert dat men in het rapport aangeeft dat er een aantal zaken goed zijn en dat er een aantal punten verbeterd kan worden. Daarvoor heeft men dan ook goede aanbevelingen gedaan. Gesteld wordt dat er sprake moet zijn van duidelijke doelen bij een verstrekte subsidie. Die doelen moeten meetbaar en controleerbaar zijn. Men verwacht namelijk dat de subsidiepartners bijdragen aan het bereiken van gemeentelijke beleidsdoelen. Men moet zich overigens wel realiseren dat niet alles kwantificeerbaar is. Soms moet men naar kwalitatieve resultaten kijken. Het subsidieregister 2021 staat op de gemeentelijke website. De registers van 2019 en 2020 kon spreker niet terugvinden. Staan die nu wel op de site of zitten die in een archief? Dan nog een punt uit de aanbeveling. Het punt om als subsidievoorwaarde samenwerking op te nemen. Dat doet men natuurlijk al bij het Cultuurpunt De Ronde Venen. Kan de wethouder aangeven of die samenwerking goed werkt? Spreker sluit zich aan bij de eerder gestelde vraag over het tijdpad.
De heer Stam is eveneens zeer positief over het rapport van de rekenkamercommissie. In de bestuurlijke reactie wordt het punt van samenwerking onderschreven. In het kader van de ontwikkeltafels wordt toegewerkt naar multilaterale relaties. Kan het college daar een aantal voorbeelden van geven? Met name ook hoe die gekoppeld zijn aan maatschappelijke doelen. In de bestuurlijke reactie wordt ook gesproken over een set van kpi’s. Hoe borgt man de aansluiting van de kpi’s bij de maatschappelijke doelen? De rekenkamercommissie vraagt om nadere afspraken te maken over termijnen. Dit punt komt niet terug in de bestuurlijke reactie. Kan het college hier meer duiding over geven? Wat is de planning? Het college onderschrijft het punt dat door veel ambtenarenwisselingen het punt continuïteit bij de subsidieverlening onder druk staat. Tegelijkertijd proeft spreker een zekere bagatellisering van het probleem. Het kan echter wel een probleem zijn. Bijvoorbeeld bij de borging van maatregelen. Hoe gaat het college de maatregelen die het neemt nu borgen? De maatregelen die men nu neemt, moeten ook over een aantal jaar nog bekend zijn en gebruikt worden. Hoe gaat het college de raad informeren over de uitkomsten van de genomen maatregelen? Wat is het effect van die maatregelen? De heer Klinkhamer constateert dat er in aansluiting op het uitstekende rapport al acties ondernomen zijn.
Het subsidieregister is al gemaakt en het staat op de website. In het rapport wordt vaak het verschil tussen inkoop en subsidie genoemd. Sommige subsidieafspraken zijn bijna inkoopafspraken. Men moet goed benoemen wat inkoop is en wat subsidie. Spreker is benieuwd hoe het college hier tegenaan kijkt. Aangegeven is in het rapport dat men (heldere) doelen en samenwerking mist. Samenwerking is volgens D66 een belangrijk issue. Belangrijk voor cohesie en een betere realisering van de doelen. Is het voor het college denkbaar dat men het punt samenwerking meegeeft bij het verstrekken van nieuwe subsidies? Of dat men een subsidie verleent in opdracht. Voor het bereiken van iets wordt subsidie beschikbaar gesteld en partijen mogen zich melden voor de 7
uitvoering van die taak. De wisselingen van ambtenaren zijn zorgelijk. Dat is al eerder aangegeven. Men moet zich wel realiseren dat de te nemen maatregelen niet direct effect sorteren. Bovendien moet men doelen herijken bij het maken van nieuwe afspraken. Men moet vooral het proces goed inrichten. Indertijd is gesproken over een verdiepingsslag bij de maatschappelijke agenda. De doelen die men zich daarbij stelde, had men nog willen specificeren. Dat is toen niet gedaan. Het zou echter wel helpen om de doelen van het subsidiebeleid strakker te krijgen. Wethouder Schuurs is verrast door de input die gegeven is. Het gaat echter om een rekenkameronderzoek in opdracht van de raad. Het onderzoek wordt nu behandeld alsof het om een raadsvoorstel van het college gaat. Men mag verwachten dat de raad aangeeft wat zij met het onderzoek wil om vervolgens met punten naar het college te komen. Naar het verschil tussen inkoop en subsidies gaat men zeker kijken. Het is handig als op dat punt meer duidelijkheid komt. Sommige subsidies lijken inderdaad op inkoop. Tympaan-de Baat is cruciaal in de gemeentelijke samenleving. Het gaat niet alleen om het werk wat ze doen, maar ook om alle vrijwilligers die erbij betrokken zijn. Men zou voor deze partij niet graag over willen gaan naar inkoop. Het is wel belangrijk om duidelijk aan te geven wat de gemeente van Tympaan-de Baat verwacht.
Mevrouw Becker vraagt om een voorbeeld waar de overgang van subsidie naar inkoop wel van toepassing zou kunnen zijn. Wethouder Schuurs denkt aan maatschappelijk werk. Dat zou aanbesteed kunnen worden. Men moet echt goed oppassen met het wisselen van een subsidierelatie naar een inkooprelatie. Daarbij gaat het met namen om organisaties die sterk geworteld zijn in de samenleving en waarbij sprake is van veel vrijwilligers. Op kunst en cultuur is veel bezuinigd. Op kunst- en cultuureducatie is niet bezuinigd. De vele wisselingen bij ambtenaren is erg vervelend. Hopelijk is de situatie nu wat beter. De gemeente probeert de mensen wat langer vast te houden. Om meer stabiele relaties op te bouwen met meer continuïteit in de dossierkennis. Het college heeft nog geen tijdpad gemaakt. Het is een rapport van de raad. Wanneer de raad meent dat de rekenkamercommissie de juiste aanbevelingen doet, dan gaat het college een tijdpad maken om het in te vullen. Er wordt veel gesproken met subsidiepartners. Zeker aan de ontwikkeltafels. Met kleine subsidieontvangers heeft men contact, maar op een andere manier. Men probeert het onderlinge contact van subsidieontvangers te bevorderen. Ook om samenwerking te bevorderen. In de kunst- en cultuursector is men op dit traject al concreet bezig. Maar, er zijn meer dwarsverbanden tussen verschillende organisaties.
Mevrouw De Korte stelt dat er al heel veel gebeurd. Echter, toch is het een advies van de rekenkamercommissie. Dat moet men serieus nemen. Kennelijk ziet men dat het beter kan. Is de wethouder ook van mening dat samenwerking beter kan en met name om afspraken daarover te maken? Er zijn wel veel samenwerkingsverbanden en –gesprekken. Het ontbreekt echter aan duidelijke afspraken. Wethouder Schuurs denkt dat de samenwerking zeker beter en concreter kan. 8
Het verschil tussen het bedrag dat door de rekenkamercommissie wordt genoemd en het bedrag dat in het subsidieregister staat is waarschijnlijk terug te voeren tot het verschil in de tijd. Het subsidieregister gaat over 2021 en de rekenkamercommissie heeft een bedrag uit 2019 gebruikt. Het subsidieregister van 2021 staat op de website. De registers van 2020 en 2019 staan er per abuis niet op. Men is bezig die registers beschikbaar te maken. Er moeten tussen de partners onderling en tussen partners en gemeente goede afspraken gemaakt worden over samenwerking en wat men wil bereiken. De ontwikkeltafel werkt op het gebied van samenwerking al goed. In de toekomst kan dat nog meer vorm krijgen. Aangeven wat een organisatie concreet moet doen voor de gemeente. Dat komt ook steeds duidelijker in de beschikkingen te staan. Maatregelen die voortvloeien uit dit rapport moeten onderdeel van werkprocessen worden. De heer Stam vindt de borging van de maatregelen voor de toekomst nog te weinig concreet. Het zou in het proces moeten zitten, is nog geen borging. Op het moment dat men maatregelen neemt, wordt dat meestal goed opgepakt en uitgevoerd. Echter, met wisselingen in organisaties ziet men de maatregelen ook weer wegglippen.
Wat gaat men doen om de inzet te laten beklijven? Wethouder Schuurs antwoordt dat het implementeren van werkprocessen en het vasthouden daaraan onder de normale managementtaken valt. Natuurlijk kost het wat tijd voor het effect van de maatregelen zichtbaar worden. men kan snel iets willen, maar men is voor het effect ook afhankelijk van anderen. Met de maatschappelijke agenda, die inmiddels zes jaar oud is, is men nog steeds content. Veel ervan staat in beleidsplannen. Wel zou het goed kunnen zijn om de doelen van de maatschappelijke agenda verder te concretiseren in verband met het onderwerp waar men het over heeft. Wel moet men die verdere concretisering bekijken in samenhang met bestaande beleidsplannen. Tweede termijn Mevrouw Becker stelt vast dat, wanneer de raad het rapport goedkeurt, het college het moet uitvoeren. Spreekster wil wel graag weten hoe en wanneer het college dat gaat doen. De heer De Haan heeft gehoord dat er al sprake is van samenwerking tussen de verschillende maatschappelijke partners. De andere vraag ging over wat de agenda is van de frequente meetings die ambtenaren met de subsidieontvangers hebben. Waar gaat het dan over? De heer Stam heeft nu al een aantal keer gehoord dat er over samenwerking van subsidieontvangers is gesproken. Dat wordt heel positief gebracht. Echter, samenwerken om samen te werken is niet goed.
Wanneer men samenwerking tussen partijen gaat stimuleren, dan moet daar een helder doel bij stellen. Wanneer men stuurt op samenwerking, dan moet men ook helder maken waarom men dit doet. De heer Kroon sluit aan op wat zojuist gezegd is. Men eist al samenwerking bij een subsidie, die van het Cultuurpunt De Ronde Venen. Er zijn ook geluiden gehoord dat de samenwerking
9
binnen het Cultuurpunt lang niet altijd logisch is, maar afgedwongen. Dat helpt niet om projecten van de grond te krijgen. Men moet goedkijken wat men precies vraagt en waarom. Wethouder Schuurs meldt dat het college met het rapport aan de slag gaat nadat de raad het heeft geaccordeerd en het college de opdracht geeft om ermee aan de slag te gaan. Dan kan men kijken wanneer men wat gaat doen. Het college komt terug met een agenda en een tijdpad. De inhoud van gesprekken tussen ambtenaren en subsidievragers komt normaliter niet op tafel in de raad. De gesprekken gaan meestal over de voortgang van de subsidie, de beschikking en het eventueel bijstellen van doelen. Over de ontwikkeling waar organisaties in zitten en hoe men verder wil. De opmerking dat men niet moet samenwerken om samen te werken is terecht. Het gaat erom doelen te bereiken. Gezien de discussie denkt de voorzitter denkt dat het voorstel naar de besluitnemende raad kan. De commissieleden stemmen daarmee in.
b.
Bezuiniging bibliotheek Angstel, Vecht en Venen, raadsvoorstel 54/21 De voorzitter introduceert de insprekers, mevrouw Spraakman, de heer Maas Geesteranus en mevrouw Weenink-de Bruin. Mevrouw Spraakman merkt op dat de OBS Willespoort veel gebruik maakt van de bibliotheek. Eenmaal per zes weken gaat men met de kinderen uit alle klassen naar de bibliotheek. Lezen is erg belangrijk voor de ontwikkeling van ieder kind. Leesplezier is daarbij het allerbelangrijkste. Daarvoor is een rijke boekenkast nodig. Op school is die er niet, maar in de bibliotheek wel. Iedereen kan dan kiezen voor wat men leuk vindt of waarvan men gelukkig wordt. Die boekenkast moet wel toegankelijk zijn. De bibliotheek heeft de nieuwste boeken. Die basisbehoefte moet toegankelijk blijven voor elk kind in Wilnis. Men heeft te maken met ouders voor wie het minder makkelijk is om in een ander dorp gebruik te maken van de bibliotheek. Voor die kinderen moet men zich hard maken. Ze hebben boeken nodig. Om die rede pleit spreekster voor het open houden van de bibliotheek in Wilnis. Mevrouw De Korte stelt vast dat OBS Willespoort naar de bibliotheek gaat. Doen andere scholen in Wilnis dat ook? Zo niet, waarom gaan die scholen niet? Mevrouw Spraakman heeft geen idee waarom andere scholen niet gaan. Op school heeft men een enthousiaste leescoördinator en de school ligt het dichts bij de bibliotheek.
Waarom ander scholen niet aan, geen idee. Mevrouw De Korte is benieuwd of er voor de school kosten verbonden zijn aan het gebruik van de bibliotheek. Mevrouw Spraakman weet het niet. Dat moet men bij de administratie navragen. De heer Maas Geesteranus geeft aan dat wanneer het voordstel doorgaat de bibliotheek in Wilnis verdwijnt. Dat is erg. De actiegroep Redt onze bieb heeft inmiddels 2300 10
steunbetuigingen binnen gekregen. De bibliotheek is belang als maatschappelijke en als plaats vaan ontmoeting. De vestiging in Wilnis is uniek omdat die in een gebouw zit met andere sociale activiteiten. Men kan in dit gebouw maatschappelijke functies samenbrengen. Gezamenlijk in een grote ruimte. De locatie is het sociale trefpunt van Wilnis. De bieb kan alle dagen open. De visie dorpshuizen komt in november aan de orde. Men gaat uit van het samengaan van functies dat tot een beter gebruik leidt en een kostenbesparing van huur tot gevolg heeft. Spreker pleit er dan ook voor om in afwachting van de visie dorpshuizen geen onomkeerbare beslissingen te nemen. Men is al begonnen met samenwerking met andere instanties. Natuurlijk moeten er eerst kosten gemaakt worden voor het samenwerken. Daarvoor heeft men subsidie bij de provincie kunnen vinden. Ook bij de gemeente schijnen er nog financiële middelen beschikbaar te zijn. De bibliotheek is belangrijk om kinderen in contact te laten komen met lees- en luisterboeken. Daardoor neemt de leesvaardigheid toe. Het merendeel van de kinderen uit Wilnis kan niet zelfstandig op de fiets naar Mijdrecht. Het begrijpend lezen van kinderen gaat sowieso al achteruit. Om dat te verhelpen is thuis lezen heel belangrijk. Voor de ouders van jonge kinderen is het niet makkelijk om zonder auto naar de bieb te gaan. Houdt dus boeken in de buurt.
Voor de ouderen heeft de bieb ook een sociale functie. Sluiting vaan de bibliotheek werkt vereenzaming in de hand. De gemeente draagt per inwoner fors minder bij aan de bibliotheek dan het landelijk gemiddelde. Door het bezuinigingsvoorstel wordt dat nog minder. Dan kan men toch niet dezelfde dienstverlening verwachten. Elke gemeente vindt de leefbaarheid van kleine kernen belangrijk. Deze gemeente kan daaraan bijdragen door de bibliotheek open te houden. Schuif de leefbaarheid niet af op anderen, maar neem de verantwoordelijkheid. Houdt Wilnis open. De heer Van Dijkman vindt het aantal steunbetuigingen van 2300 mooi. Echter, waarom is er dan zo’n beperkt aantal volwassenen en kinderen lid van de bibliotheek? De heer Maas Geesteranus gaat niet goochelen met cijfers. Er zijn 400 kinderen lid van de bibliotheek in Wilnis. De binnen gehaalde handtekeningen komen niet alleen uit Wilnis. Spreker kan iet aangeven waarom mensen wel of geen lid zijn van de bied, maar die wel nu hun steun uitspreken. Overal in Nederland loopt het aantal betalende leden van de bibliotheken achteruit. Waarom, spreker weet het niet. Toch doet spreker een beroep op de gemeente om de vestiging Wilnis open te houden. Op de bibliotheek wordt vrij fors bezuinigd en de subsidie is fors lager dan gemiddeld. Daardoor heeft men minder mogelijkheden om zichtbaar te zijn.
Via de website is een oproep gedaan om lid te worden. Mevrouw Weenink pleit voor het open houden van de bieb in Wilnis. Als ouder van jonge kinderen kan men zomaar naar de bieb lopen. Voor de kinderen is het een paradijs om in de bibliotheek te zijn. Ze lezen graag en de omgeving als een bieb draagt daaraan bij. Daarom is het belangrijk om een fysieke bibliotheek in de buurt te hebben. Daarbij moet men bedenken dat Mijdrecht niet voor iedereen even makkelijk bereikbaar is. Een bibliotheek in de buurt is ook een goede manier om de laaggeletterdheid aan te pakken. Voldoende redenen om aan te geven dat het waardevol is om een bibliotheekvestiging te hebben in een kleine dorpskern. Men hoort altijd dat het belangrijk voor een kleine kern is dat er winkels zijn en open blijven. Dat roept de vraag op waarom de bieb dan gesloten moet worden. Voor het open houden van de bieb heeft de gemeente geen ondernemers nodig. Dat kan men zelf in de hand houden. 11
Wanneer men de voorzieningen zoveel mogelijk in stand wil houden, dan moet ook de bieb open blijven. De voorzitter bedankt alle insprekers voor hun bijdrage. Voordat men verder gaat met de beraadslagingen attendeert de voorzitter de commissieleden erop dat er een amendement binnengekomen is via de mail. Mevrouw De Korte is erg voor de leefbaarheid van dorpen. Daarbij hoort een bibliotheek. Er is samen met D66 een amendement opgesteld om de bibliotheek open te houden. Men geeft in de gemeente al lage subsidies aan bibliotheken waardoor een verdere bezuiniging niet lukt. Men ziet meer in samenwerking. De wethouder moet daarvan uitgaan in het beleid. De bibliotheek in Wilnis zit in het dorpshuis, maar is bereikbaar via een zijingang. Het zou beter zijn dat de bieb via de hoofdingang bereikbaar is. Dan is er een grotere wisselwerking met andere activiteiten in het gebouw. Het is belangrijk dat er samenwerking komt met andere organisaties om het welzijn van de bevolking te verbeteren. Er moet wel een plan komen waarbinnen die samenwerking vorm krijgt. In Vinkeveen zit de bibliotheek ver weg van het dorpshuis weggestopt. Ook daar zou de bibliotheek in het dorpshuis moeten zitten. Een plek waar alles bij elkaar komt. Wanneer men in die richting werkt kan er wellicht ook een bezuiniging bereikt worden zonder dat er een bibliotheekvestiging dicht moet.
Wanneer men in Wilnis de vestiging wegbezuinigt, dan vangt het dorpshuis minder inkomsten. Dat moet via subsidies weer aangevuld worden. Het dorpshuis moet dus ook meewerken aan de opdracht voor samenwerking. Men is benieuwd hoe de wethouder kijkt naar het opgestelde amendement. De heer Kroon heeft bij de begroting vorig jaar al voorgesteld om deze bezuiniging van tafel te halen. Dat is bij de Kadernota eerde dit jaar opnieuw gebeurd. Dit voorliggende voorstel is een bezuiniging zonder plan. Het is klakkeloos bezuinigen. Het college wil de vestiging Wilnis sluiten. Dat levert naar verwachting 18.000 euro op. Maar daarmee heeft men nog geen nieuwe huurder om die inkomsten voor het dorpshuis te compenseren. Wanneer die niet gevonden wordt, dan mag de gemeente het exploitatietekort dekken. Los hiervan moet er nog eens 40.000 euro dat ingevuld moet worden. Een hogere inwonerbijdrage werkt drempelverhogend. Een technische vraag daarover is niet beantwoord. De vraag blijft waarop verder op bezuinigd moet worden. Voor de fractie is het helder. De bezuiniging moet volledig van tafel. De bibliotheek is al de minst gefinancierde van het land. Het amendement wat er nu ligt is vrij goed. Daarnaast is er een focus op de programmalijn Lezen en schrijven. Een versmalling van de wettelijke taak van de bibliotheek. Men gaat nog naar het amendement kijken.
Misschien komt men met een eigen voorstel of dat het men het amendement aanpast. Het doel is helder. De sluitingsdreiging moet van tafel. Mevrouw Becker herinnert aan het amendement dat tijdens de behandeling van de Kadernota is ingediend. Dat is toen ingediend vanwege het tekort van 25.000 euro bij de bibliotheek. De bezuiniging zou zeer waarschijnlijk leiden tot sluiting van een van de vestigingen. Nu komt het voorstel de vestiging in Wilnis te sluiten. In het voorstel staat dat bij de ontwikkeling van een maatschappelijk-educatieve bibliotheek de dienstverlening centraal staat. Dat rijmt niet met de voorgenomen sluiting. Deze gemeente geeft de helft van het landelijk gemiddelde uit aan de bibliotheek. Gelukkig ligt er nu weer een amendement tegen sluiting. 12
Er had al een beleidsstuk moeten zijn over de dorpshuizen. Wanneer men van de dorpshuizen een sociaal maatschappelijke ontmoetingsplaats wil maken met allerhand voorzieningen, dan kan men de bieb daar niet weghalen. De heer Klinkhamer geeft aan dat het amendement wordt ingediend om voor de bibliotheek meer mogelijk te maken. Voor de context, de bezuiniging is gecreëerd op een moment dat er bezuinigd moest worden op het hele voorveld. Nu ziet men dat de bezuiniging over de hele linie verdwenen is. Toen bij de begroting door iedereen bezuinigd moest worden, had de bibliotheek de relatief plan om een deel van de bezuiniging te ondervangen wanneer die echt moest. Nu heeft men andere bezuinigingen geschrapt, maar die bij de bibliotheek gehandhaafd. Dat is oneerlijk. Daarnaast is de bibliotheek belangrijk voor de inwoners. De insprekers hebben dat duidelijk aangegeven. Het lidmaatschap van de bibliotheek wordt aantrekkelijker wanneer door samenwerking ruimere openingstijden kan krijgen. Het is in ieders belang om ook de inwoners op te roepen om lid te worden. Voor nu vindt men dat Wilnis open moet blijven, omdat andere bezuinigingen in het voorveld geschrapt zijn. De heer De Haan sluit zich aan bij veel zaken die gezegd zijn. Men is geen voorstander van het doorzetten van deze subsidiekorting. De bibliotheek heeft een brede maatschappelijke rol.
Korten op de subsidie heeft gevolgen voor de mensen die de maatschappelijke ondersteuning van de bieb nodig hebben. Spreker kijkt naar de positieve kant van een eventuele bezuiniging. Het kan bevorderlijk zijn voor de samenwerking met andere maatschappelijke organisaties. Daarbij kan de gemeente gezamenlijke maatschappelijke doelen aangeven, die men kan evalueren. Ook kan men nadenken over nieuwe services die bijdragen aan de ontwikkeling van doelgroepen. De heer Van Dijkman stelt vast dat na de voorgenomen bezuiniging bij de bibliotheek er nu een voorstel ligt over hoe men dit voor zich ziet. Voor alle duidelijkheid, de bibliotheek is een belangrijke plaats voor ontwikkeling. Een bezuiniging op deze belangrijke voorziening doet men nooit met plezier. Echter, de gemeente moet wel haar verantwoordelijkheid nemen. Men kan de bezuiniging van de bibliotheek realiseren zonder de belangrijke taak van de bieb uit het oog te verliezen. Het geld dat naar de bibliotheek gaat, moet betaald worden door de inwoners en de ondernemers. Met het doorvoeren van de bezuiniging blijven drie van de vier vestigingen open. Dat garandeert dat iedereen die dat wil de bibliotheek kan blijven bezoeken. De afstand van Wilnis naar Mijdrecht of Vinkeveen is goed te overbruggen. Na sluiting van de vestiging Wilnis blijft de bibliotheek haar (wettelijke) taken vervullen.
Ook kan men blijven kijken naar toekomstige verdere versterking. Ondanks dat het gaat om een vervelende bezuiniging kan spreker het voorstel steunen. De heer Kroon is benieuwd of de vorige spreker tevreden is met het voorliggende plan terwijl men nog niet weet waarop bezuinigd gaat worden. De sluiting van de vestiging Wilnis alleen is een onvoldoende bezuiniging. Eerder was vorige spreker een voorstander van het punt dat er eerst een plan zou moeten komen voordat er bezuinigd kon worden. De heer Van Dijkman stelt dat de sluiting in Wilnis een deel van de bezuiniging is. Er lopen gesprekken tussen de gemeente en de bibliotheek over verdere invullingen van de bezuiniging. Men heeft vertrouwen in een bevredigend resultaat van die gesprekken.
13
De heer Kroon constateert dat het bezuinigingsplan voor de vorige spreker niet zo belangrijk is. Als het maar per 1 januari gebeurt. En zonder dat men weet wat de kosten zijn. De heer Stam heeft al veel argumenten gehoord waarom de bezuiniging niet doorgevoerd zou moeten worden. Eigenlijk kan spreker zich daarbij wel aansluiten. Men is steeds minder enthousiast geworden over deze bezuiniging. Bij de Kadernota had men er al twijfel over. Daarom heeft men het enen amendement niet gesteund, maar wel het amendement over dat er eerst een bezuinigingsplan zou moeten komen voordat de bezuiniging zou worden doorgevoerd. De bezuiniging is ingegeven door de situatie dat de gemeente op alle mogelijke manieren aan het zoeken was om kosten te besparen. Men zag de verliezen oplopen, vooral door de oplopende kosten in het sociaal domein. Inmiddels is de situatie wat veranderd. Het Rijk heeft extra budgetten verstrekt. Naar verwachting zal die extra verstrekking een continu karakter krijgen. Kijkend naar de vandaag gepresenteerde begroting gaat het college daar ook vanuit. Dit haalt de druk van de noodzaak van deze bezuiniging af. Daarnaast komt he voorstel over als een visieloze bezuiniging. Dat gaat in tegen het besluit om eerst voor een gedegen plan te zorgen. De gevolgen van de sluiting van de bied in Wilnis zijn onduidelijk.
Niet alleen het maatschappelijk effect, maar ook de financiële consequenties, waaronder een mogelijk gat in de begroting van het dorpshuis. De bibliotheek is een waardevolle voorziening zou men moeten toewerken naar een geïntegreerde oplossing. Diverse voorzieningen op een locatie in elke kern. Waarom werkt de gemeente niet naar die oplossing? Wellicht komen uit die samenvoeging van voorzieningen nog besparingen naar boven. Wanneer meer partijen gebruik maken van de dorpshuizen en daar huur voor betalen, kan er wellicht minder subsidie voor de dorpshuizen nodig zijn. Het college moet een visie ontwikkelen over een integraal maatschappelijk werkveld. Dat ligt in lijn met het amendement van CDA en D66. Spreker staat daar positief tegenover. Mevrouw Groen is tegen het sluiten van de bibliotheekvestiging in Wilnis. Hoe men reageert op het amendement of men dit ondersteunt, moet eerst in de fractie besproken worden. De bied is een sociaal maatschappelijke plek voor iedereen. Wethouder Schuurs stelt dat de bibliotheek veel meer is dan alleen locaties. Tot de dienstverlening hoort ook het aan de slag gaan met mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en/of digitale vaardigheden. De discussie nu spitst zich erg toe op een locatie. De leefbaarheid van dorpen is van belang, maar men moet zich wel afvragen hoe lang men alles in stand houdt daarvoor.
Hoe lang kan men dat voor alle kernen doen? Men is met de bibliotheek in gesprek. In eerste instantie was men op een ander spoor bezig. Men was bezig met een plan om aan te geven waarop bezuinigd zou moeten worden en op welke wijze dit gedaan zou moeten worden. Toen heeft men ingezien dat er eerst een visie moet komen. Een visie over wat men wel wil dat er gebeurt. Dat kan men aan de bibliotheek meegeven. Op dit moment doet de bibliotheek van alles. Ook dingen die niet gevraagd worden. Wat de gemeente wil dat de bibliotheek voor haar doet, kan men vastleggen in de subsidiebeschikking, in indicatoren en doelen. Dan heeft men helderheid. De gemeente heeft ook concreet aangegeven dat er in elk geval drie vestigingen open moeten blijven. Dat zijn Abcoude, Mijdrecht en Vinkeveen. Abcoude ligt te ver van de andere kernen. Sluiting daar is sowieso geen optie. Vinkeveen en Mijdrecht blijven open. Die vestigingen zijn goed bereikbaar vanuit Wilnis. Ze dragen bij aan een goede dekking van bibliotheeklocaties in de gemeente. 14
Tegen de bibliotheek is gezegd dat men de focus moet leggen op lezen en leren. Doe niet allerlei andere dingen daarnaast. Daar zijn vaak ook andere organisaties mee bezig. De gemeente stelt 580.000 euro ter beschikking om te focussen op lezen en leren met alles wat daarbij hoort. Vorig jaar is er een groot bezuinigingsplan inde begroting opgenomen. Op drie plaatsen zou worden bezuinigd; de voorzieningen, de organisatie en het verhogen van de gemeentelijke inkomsten. Dat laatste is gedaan bij de OZB niet-woningen. Dat is toen geaccepteerd. Het ging om een packagedeal, waar iedereen pijn van zou hebben. Nu de voorzieningen minder worden, wil men dat ineens niet meer. De sluiting van de bieb in Wilnis is ook pijn voor de bewoners daar. Nu wil men de bezuiniging selectief terugdraaien. De bibliotheek zit in Vinkeveen in De Broedplaats samen met andere maatschappelijke organisaties. Dat zou misschien nog wat anders kunnen. In Wilnis zit het servicepunt nog in de Dorpsstraat. Mevrouw De Korte brengt naar voren dat het een van de voorstellen was. Meer samenwerkende organisaties in de dorpshuizen, omdat die behoorlijke tekorten hebben. Dat zou wellicht tot een bezuiniging kunnen leiden. In deze constructie ziet men meer mogelijkheden dan op het bezuinigen op een locatie van de bibliotheek. Hierbij verwijst spreekster naar het onderzoek van de rekenkamercommissie.
Wethouder Schuurs merkt op dat indertijd ook een bezuiniging zat op het servicepunt. Dan had men de huur in de Dorpsstraat opgezegd en was men bij de bibliotheek ingetrokken. De raad heeft toe die bezuiniging eruit gehaald. De heer Klinkhamer meent zich te herinneren dat het amendement dat toen aangenomen is, aangaf dat de 10% bezuiniging uitgesteld moet worden. Eerst moest er een bezuinigingsplan komen. Dit is een iets ander proces dan wat zojuist gezegd is. Wethouder Schuurs geeft aan dat er in het aangekondigde amendement samenwerking wordt gepropageerd. Er wordt echter geen bedrag aan verbonden. In die zin gaat het om een vrijblijvend amendement. Waarom is het niet in combinatie met een concreet doel? De bibliotheek is een stichting met een eigen verantwoordelijkheid. De gemeente als subsidieverstrekker geeft aan wat men wil hebben en de stichting geeft vervolgens aan hoe men die wens gaat invullen. De heer Kroon stelt dat raad breed bezuinigen op basis van een plan heeft aangenomen. Daarbij was de opdracht om het effect inzichtelijk te maken. Wat gaat er gebeuren wanneer deze bezuiniging wordt doorgevoerd. Dat is niet opgepakt richting bibliotheek. Wethouder Schuurs is van mening dat het wel om een volledig plan gaat. Het geeft aan waar men moet komen en wat men moet doen. Ze moeten zijn in Mijdrecht, Vinkeveen en Abcoude en ze moeten zich focussen op leren en lezen.
Dat is het plan. De details horen thuis bij de bibliotheek. Men is daar uitstekend in staat die details in te vullen. Mevrouw De Korte vraagt om een voorbeeld van de details.
15
Wethouder Schuurs geeft aan dat de heer Kroon heeft gevraagd naar de exacte invulling, wat het exacte resultaat zal zijn. Dat wat voorligt eigenlijk geen plan is en dat het vaag is. Echter, wat is aangegeven is zeer concreet. Dat heeft men bij de bibliotheek neergelegd om uitgevoerd te worden. Dat betekent dat, wanneer de bibliotheek allerlei andere zaken die langskomen willen doen, dit wel mag doen maar dan moet men het zelf financieren. In het raadsvoorstel is wel aangegeven dat, wanneer men de aangegeven bezuiniging heel concreet doorvoert, de subsidie elk jaar gewoon weer geïndexeerd gaat worden. Dit punt wordt uit het voorstel gehaald wanneer het amendement wordt aangenomen. De heer Van Dijkman kan zich goed vinden in de woorden van de wethouder. De bibliotheek houdt zich aan wettelijke en convenantafspraken. Wat betreft activiteiten valt er niet weg bij de bibliotheek. Alleen vervalt er een vestiging. De taakstelling is helder. De heer Kroon merkt op dat er de afgelopen tien jaar al 140.000 euro bij de bibliotheek is bezuinigd. Tussentijds is er ook niet geïndexeerd. Nu is het weer een extra bezuiniging. Voor steeds minder geld moet de bibliotheek haar taak vervullen. Op een gegeven moment kan dat niet meer met minder geld. Dan moet men in de voorziening snijden. Het beeld dat er steeds meer geld gevraagd wordt, is niet juist.
De heer Van Dijkman begrijpt dat er mensen tegen deze bezuiniging zijn. Echter, spreker hoort niet waar het geld dan vandaan moet komen. Wanneer men hier niet bezuinigt, dan moet dat op andere zaken gebeuren. De heer Kroon brengt naar voren dat er niet perse bezuinigd hoeft te worden. Dat is een politieke keuze. In de begroting is wel ruimte te vinden op het moment dat de raad besluit de bezuiniging niet door te voeren. Er is geld te vinden wanneer de politieke wil er is. Wethouder Schuurs vindt het fijn te horen dat er ook dekking gezocht gaat worden wanneer de bezuiniging niet zou doorgaan. Dat is cruciaal. De visie op de dorpshuizen komt er aan. Natuurlijk heeft dat een relatie met de bibliotheek. De wethouder kan zich voorstellen dat men op die visie wil wachten voordat men over het voorstel besluit. Er moeten echter wel dingen gedaan worden. De dienstverlening staat centraal en de bibliotheek is niet alleen een locatie. De oproep om lid te worden van de bibliotheek is goed. Een punt is dat in elke kern het aantal leden beperkt is. Is dit dan wat er echt nodig is? Wanneer men de opdracht heeft om het grote probleem van laaggeletterdheid aan te pakken, kan men ook de mensen vinden waar het probleem zich afspeelt. Op de onderwerpen laaggeletterdheid en taalvaardigheid wordt niet bezuinigd. De bezuinigingen hebben betrekking op de extra’s die de bibliotheek doet.
De inwoners vinden die de bibliotheek echt nodig hebben is belangrijk. De opmerking van de heer Stam over het Huis van alles is interessant. Daar is lang niet meer over gesproken. Bij de bespreking van de visie over de dorpshuizen kan dit een thema zijn. Tweede termijn De heer Klinkhamer kan zich aansluiten bij de focus die aangegeven is. Een vraag is of de visie gemaakt is op basis van het beschikbare budget of dat de visie gemaakt is op basis van 16
wat men vindt wat de bibliotheek moet doen. Daarnaast denkt spreker dat de samenwerking uit het amendement de moeite waard is om wel te onderzoeken en te bespreken. Wanneer men goed had gekeken waar men in het kader van bezuinigen had kunnen samenvoegen, dan had men nu een ander gesprek gehad. Mevrouw Becker dankt de wethouder voor de duidelijke beantwoording. Aangegeven is dat de bieb ook activiteiten doet die andere organisaties ook doen. In het verleden is er gesproken over een basisbibliotheek. Daarin werden activiteiten ontplooit die een bibliotheek moet doen. Daarnaast zou men andere dingen kunnen inkopen. Is daar nog sprake van? Of is dat van de baan? Mevrouw De Korte apprecieert dat de wethouder het punt laaggeletterdheid erg belangrijk vindt. Daarom vindt spreekster het ook ontzettend belangrijk dat de aanpak daartegen dicht bij de mensen blijft. En dus de locatie Wilnis open blijft. Men begrijpt niet dat waar men zoveel kan bezuinigen op de extra werkzaamheden van de bibliotheek. Op basis van de aangegeven bedragen kan spreekster dat niet terugvinden. Wanneer de vestiging Wilnis sluit, dan verliest het dorpshuis 20.000 euro inkomsten. De heer Stam heeft uit het betoog van de wethouder gehoord dat de bibliotheek steeds meer dingen is gaan doen die men niet gevraagd heeft. At kost wel geld. De heer Kroon zegt dat er de afgelopen jaren alleen maar bezuinigd is.
Hoe moet men dat rijmen? Wat zijn al de taken die de bibliotheek doet die niet door de gemeente gevraagd zijn? Wat betaalt men daarvoor? Is daar voor de raad een overzicht van te krijgen? Welke partijen doen taken of zouden ze moeten doen die de bibliotheek nu ongevraagd nu uitvoert? Mevrouw De Korte begrijpt niet wat er nu helemaal moet of gaat gebeuren. Spreekster ziet niet hoe het met de bouwstenen zit. Of wat men als overbodig moet schrappen. De heer De Haan denkt nadat men alles vanavond hebben gehoord, dat men aandacht moet schenken aan de aanbevelingen van het subsidierapport. Het gaat over het goed definiëren van matschappelijke doelen en deze evalueer baar te maken. Wanner men dat helder is dan kan men gesprekken met subsidieontvangers. Dan kan men de zaken integraal benaderen. Dan kan men beleid maken dat men kan toetsen. Wat nu gebeurt, loopt erop vooruit. Bezuinigen op zaken waarvan men vindt dat ze nodig zijn om te behouden. Wethouder Schuurs merkt op dat de directeur van de bibliotheek het nog wel heeft gehad over de basisbieb. Maar niet zo concreet zodat de wethouder zou weten hoe dat in elkaar steekt. De rest gaat over de subsidie. De gemeente verstrekt een algemene subsidie aan de bibliotheek. De bibliotheek doet dingen op het gebied van gezondheid, op het gebied van klimaat en milieu, voor werkzoekenden. Natuurlijk is het nuttig.
Echter, het is niet het werk van de bibliotheek. Men heeft op dat punt bouwstenen gemaakt. Dat kan echter niet. De gemeente gaat echt vragen om zich te richten op het basiswerk. Wanneer men meer dingen wil doen, prima. Aar dan moet men daarvoor zelf de financiering verzorgen. Wil de gemeente dat de bibliotheek zich met die andere zaken bezighoudt, dan moet men dat aangeven. Daar hoort dan ook een budget bij. Die extra werkzaamheden zijn erin geslopen.
17
De voorzitter neemt aan dat het agendapunt naar de meningvormende raad gaat. Zeker in verband met het aangekondigde amendement. c.
Herijking toegang sociaal domein (amendement bij raadsvoorstel 35/21), raadsvoorstel 55/21 Mevrouw De Korte vindt het goed dat de toegang weer bij de servicepunten komt. Toch zijn er nog onduidelijkheden. Er is geen heldere analyse waarom de herijking van het document 2.0 gebeurt. Wat gebeurt er precies bij het kernteam? E zijn vragen gesteld over het aantal mensen in het kernteam. Waar komen de verschillen tussen de verschillende jaren vandaan? Men is van extern naar intern gegaan. Dat is goed. Kan men aangeven waarom dat is gebeurd? Er is geen uitleg gegeven over de mensen die op de wachtlijst staan. Het ontbreekt de raad aan details om een goed inzicht te hebben in wat er gebeurt in het kernteam. Het is positief dat het kernteam alleen kortdurende hulp geeft. Belangrijk is dat de rollen helder zijn. Er zijn regiehouders en hulpverleners. De hulpverlener zitten bij Kwadraad. Er wordt 370.000 euro bezuinigd op Kwadraad. Onduidelijk is hoeveel geld er besteed wordt aan de mensen van Kwadraad die in het kernteam zitten. Hoeveel geld gaat er naar het maatschappelijk werk? Men zou die geldstroom graag willen scheiden. Het maatschappelijk werk moet buiten het kernteam blijven en dat moe niet in de bezuiniging worden meegenomen. Daar heeft men een amendement voor in voorbereiding. De heer Luijer heeft kennis genomen van de uitgebreide gedachtegang die achter het voorstel zit.
In het voorliggende raadsvoorstel stelt de wethouder voor om in maart 2024 de raad e vragen hoe men de nieuwe gang van zaken kan evalueren. Spreker zou echter eerder een evaluatie willen zien. Er zijn best wat verantwoordelijkheden en taken verschoven. Daarom wil men eerder weten of het loopt zoals verwacht. De heer Klinkhamer vindt Toegang 2.1 een ingewikkeld stuk. Ingewikkeld voor iedereen. Waarom het ingewikkeld is, is ook lastig aan te geven. Echter, het is wel een stuk waar goede ideeën en goede richtingen in zitten. De servicepunten als toegang naar de kernteams, de toegang naar het voorveld. De servicepunten die weten waar inwoners terecht kunnen als dat nodig is. Om ze zo goed mogelijk op te vangen door professionals of vrijwilligers. Het in dienst hebben van de mensen van het kernteam is goed. Dan kan men beter aansturen. Het is beter voor de continuïteit. Al met al is de toegang redelijk goed herijkt. Daarna wordt het ingewikkeld. De toegang tot de eerste lijn, naar het kernteam. Dat team is ingekrompen van 27 mensen naar 19 mensen. Een soort bezuiniging, maar er worden wel extra budgetten voor vrijgemaakt. Een deel ervan omdat er sprake was van detachering en een deel omdat men stopt met maatschappelijk werk. In het laatste zit het grootste probleem. Men haalt een stuk van het voorveld weg, maar de mensen die de zorg moeten krijgen, moeten wel ergens heen.
Die inwoners moeten dan of naar de gemeente naar het sociaal team, die een beperkt aantal gesprekken mag voeren (kortdurende hulp). Of ze moeten naar het kernteam. Wanneer de kortdurende hulp niet efficiënt genoeg is dan gaat men wat anders doen. Terugverwijzen naar het voorveld of door verwijzen naar de eerste lijn. Daar gaat de gemeente extra voor betalen. Waar gaan de mensen die bij het maatschappelijk werk zaten heen? Dat is onduidelijk. Men gaat de toegang verbeteren en schept daarna een onduidelijkheid om vervolgens te hopen dat alles goed gaat. Daar zit het probleem. Dan verwijst men naar de huisarts, die weer verwijst
18
naar een psycholoog. Alleen moet men de psycholoog zelf betalen. Die zit niet in de basisverzekering. Dat geeft een onterechte tweedeling in de maatschappij. Dan ziet men een verschuiving van het jongerenwerk met veel activiteiten naar coaching en begeleiding. Dit laatste duurt langer dan drie tot zes gesprekken. Het is een trend die ook waar te nemen valt bij volwassenen. Wat maakt deze gemeente anders dan de trend die men bij veel andere gemeenten ziet? Hoe zorgt dit voorstel ervoor dat het anders gaat dan in de afgelopen anderhalf jaar? Wat er nu gebeurt, levert op wat men wil. Wat verandert er daadwerkelijk waardoor het voor de gemeente financieel beter wordt? Of wat verandert er opdat het beter wordt voor de inwoner? Een antwoord hierop mist men in het stuk. In het stuk Herijking toegang kan men zich vinden. Alleen mist er iets over wat men met de mensen wil. Waarom haalt men een stuk voorveld weg met het idee dat de oplossing zich vanzelf aandient. Misschien dat hierover een amendement komt. Mevrouw Becker denkt dat veel zaken rond de toegang duidelijker zijn geworden. Er blijven echter ook nog veel vraagpunten over. Spreekster kan zich goed vinden in de vraagpunten die de vorige spreker naar voren bracht. Men is benieuwd naar het antwoord van de wethouder. De centrale toegang gaat verlopen via de servicepunten. Dat geldt ook voor mensen die hun werk kwijt raken.
Misschien een goed punt, maar dan is te hopen dat die mensen hun verhaal geen twee of drie keer moeten vertellen voordat ze doorverwezen worden. De bereikbaarheid kan per kern verschillen. In een crisissituatie zou het voor de inwoner duidelijk zijn waar men vierentwintig uur terecht kan. Spreekster heeft niet kunnen vinden waar dat kan. Waar kan de inwoner dit vinden? Er staat ook nog steeds in het stuk dat het servicepunt geen toegang is tot het kernteam als het gaat om aanvragen Wmo. Ergens anders staat dat de mensen wel gewoon bij het servicepunt terecht kunnen voor een doorverwijzing. Door het nieuwe systeem krijgen de mensen van de servicepunten meer werk. Zijn er genoeg medewerkers om dat te doen? Zijn de medewerkers voldoende opgeleid? Dan nog een vraag over de kernteams. Komt er in elke kern een kernteam of komt er een groot kernteam dat werk verricht in de gehele gemeente? De heer Kroon vindt dat de toegang in het teken staat van de omzetting van het maatschappelijk werk naar consumenten, Wmo en Jeugd. Men is niet overtuigd dat dit een goed idee is. Maatschappelijk werk is een belangrijke voorziening in het preventieve veld. Laagdrempelig en toegankelijk. Wanneer dit werk naar het kernteam gaat, dan ziet men niet hoe die preventieve rol blijvend vervuld kan worden. Als het weg is, is het weg. Waar kunnen de mensen dan terecht.
De operatie lijkt mee ingegeven te zijn vanuit kostenbesparing. Hoe wordt het probleem van de mensen opgelost? Men twijfelt ook aan de onafhankelijkheid van het kernteam. Maatschappelijk werk is een aparte organisatie. In het kernteam worden de medewerkers verambtelijkt. Degene die het doel stelt, is ook directe werkgever geworden. Graag een reactie van het college op het punt of er sprake is van een gezonde ontwikkeling. Vanuit het veld hoort men dat vanuit de ontwikkeltafels negatief is geadviseerd en dat er met dat advies niets is gedaan. Waarom is er niets meegedaan? Het is niet duidelijk of met deze herijking de wachtlijsten bij het kernteam volledig weggewerkt kunnen worden. Wat gebeurt er met de wachtlijsten? Als laatste de verplaatsing de beoordeling van Wmo van servicepunt naar kernteam. De reden hiervoor is dat mensen van het servicepunt een verkeerde inschatting maken op basis van
19
een later oordeel van het kernteam. Echter, het servicepunt is wel laagdrempeliger dan het kernteam. Is het dan niet verstandiger om de mensen van het servicepunt beter te trainen? De heer Stam sluit zich aan bij het betoog van de heer Klinkhamer wat betreft de ingewikkeldheid en de gestelde vragen. Het gaat hier om de zoveelste wijziging bij de inrichting van het sociaal domein. De basisgedachte is telkens hetzelfde gebleven. Toch denkt men dat er telkens een andere oplossing moet komen. Echter, er ligt geen analyse van wat er mis was met de vorige oplossing. Heeft men nu wel het ei van Columbus? Spreker betwijfelt het. Men sluit zich ook aan bij de vragen over het door elkaar lopen van zaken. Men maakt zich zorgen over de toekomst van het centrum Jeugd en gezin. Wat het CJG nog doet, wordt eigenlijk gewoon versnipperd waardoor het uiteindelijk onzichtbaar wordt. Eigenlijk zou het een expertisecentrum moeten zijn voor jeugd en opvoeden. Men is niet zo gelukkig met het voorstel. Mevrouw Groen kan zich vinden in de woorden van de heer Klinkhamer en mevrouw De Korte. Men is benieuwd naar het door D66 aangekondigde amendement. Men heeft ook het gevoel dat door het steeds veranderen geen enkele oplossing de kans krijgt om te beklijven en om zich als oplossing te bewijzen. De heer Van Dijkman is van mening dat het om een complexe materie gaat.
Het kost veel tijd om er een goed beeld van te krijgen. Het is echter belangrijk dat de zorgverleners de cliënten helpen binnen de beschikbare budgetten. De herijking is zoals beschreven een goede ontwikkeling. Men hoopt dat daardoor inwoners zo snel mogelijk worden geholpen. Hierbij heeft elke hulpverlener een duidelijk eigen rol. De omzetting van subsidiegelden zijn begrijpelijk ook pijnlijk voor Kwadraad. De vragen en de twijfel hierover snapt spreker. Zolang de wachtlijsten bij de kernteams nog niet zijn weggewerkt, is het wellicht verstandig om voorlopig het maatschappelijk werk (deels) te behouden. Zorgen voor een wisselwerking. Wegwerken in samenspraak met maatschappelijk werk. Voorshands wil de VVD meer uitleg hebben over het maatschappelijk werk. Wethouder Schuurs heeft veel gehoord, waaronder een paar keer dat men de Toegang 2.1 niet zo gek vindt. Dat is positief. De wethouder denkt dat met deze toegang een stap gemaakt wordt naar een betere trechtering. Dat er minder mensen zijn is verklaarbaar. Voorheen had men mensen van partners die binnen het kernteam werkten en die betaald werden via subsidies. Men had ook nog een groot deel inhuur. Hierdoor was er sprake van extra kosten. Wanneer men nu de aangetrokken fte’s toevoegt, zit men toch op een lager niveau dan voorheen. Gelukkig wel meer vaste mensen. De gemeente doet haar best om die mensen te behouden.