13-01-2021 Politieke commissie RZ PW ABZF SI

tijd dan die nu in de tijdslijn staat. Dan heeft men ook meer tijd om alle andere vragen over techniek en ruimte te beantwoorden. Dat moet men waarschijnlijk deels afstemmen met omliggende gemeenten. Daarvoor moet men de communicatie goed organiseren. De mensen in de kernen mogen niet verrast worden door de onmogelijkheid om nog te kunnen meepraten. Wat vinden andere partijen over het idee van meebeslissen per kern te organiseren? Wat is de mogelijkheid om meer tijd te nemen? De heer Van Sligtenhorst meldt dat in de technische vragen over het onderwerp de fractie ook een deel van de zorgen heeft geuit. Men is er wel van overtuigd dat men zich moet inzetten voor het opwekken van wind- en zonne-energie. Vaak heeft men vragen gesteld over het tot stand komen van de zoekgebieden en even zo vaak heeft men tips meegegeven. Daar is helaas niet zoveel mee gedaan. Spreker vraagt zich af wat de waarde van de zon- en windkaart is die voor ligt. Als laatste. De route men loopt met betrekking tot het vinden van de zoekgebieden en het uiteindelijk opwekken van de energie is een soort reis. Vertrekpunt en einddoel zijn bekend. Ook het aankomsttijdstip is bekend. De rest is onduidelijk. Daar maakt men zich grote zorgen over. Kan de wethouder dit nader toelichten? De heer Van der Greft vindt het van belang om het onderwerp te bespreken, met name de fasering en het tijdspad.

Het is goed dat men daarop wijst. Echter, de urgentie wordt onderschat. Wat nu aangegeven is dat er op 17 maart een raadsvoorstel komt. Op 22 april moet tijdens de raadsvergadering besluitvorming plaatsvinden. Dat betekent dat inwoners krap een maand hebben om een keer tijdens een politieke commissie te reageren op het raadsvoorstel Zoekgebieden zon- en windkaart. Dat is het raadsvoorstel waar het om gaat. Inwoners kunnen afhaken of medestanders mobiliseren. Die ene maand en die ene politieke commissievergadering is te weinig dan wel te kort. Het is niet zinvol dat inwoners mogen participeren nadat de zoekgebieden zijn vastgesteld. Het tijdspad is veel te kort. Op dat punt sluit spreker zich graag aan bij CDA en VVD. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om het tijdspad op te rekken? Wanneer de wethouder die mogelijkheid niet ziet, dan komt er een motie om het tijdspad wel op te rekken. Graag hoort spreker ook van andere fracties hoe men naar de tijdslijn kijkt. Vooral naar de mogelijkheid voor de inwoners om een keer in te spreken. De heer Klijn heeft geconstateerd dat het CDA een vraag gesteld over de afstand tussen een windmolen en woningen. Wanneer men het antwoord van de gemeente leest, dan ziet men dat de gemeente zich verschuilt achter wettelijke normen. Men gaat nog wel even in kaart brengen wat het effect is wanneer men een ruimere afstand aangeeft.

Blijkbaar is de wethouder niet op de hoogte wat er in de wet staat. In de wet staat dat men strengere normen op kan leggen, of wel maatwerk. De standaardnormen zijn onder de maat, omdat daarbij ook stilstand van de molens wordt meegenomen. Spreker dringt er bij de wethouder op aan nog eens goed te kijken naar de afstanden tussen windmolens en woningen. Daarnaast is voor de fractie acceptatie heel erg belangrijk. Er is een aantal negatieve uitingen ten aanzien van de doelstellingen van de gemeente naar voren gekomen. Volgende week is er een avond over het onderwerp. Wat gaat er daar gebeuren? Wat is het doel ervan? Het is vreemd dat in de informatienota wordt gesproken over het proces, maar dat de wethouder het proces pas duidelijk maakt naar aanleiding van technische vragen. Spreker brengt zijn zorg naar voren over het punt dat men de inwoners niet voldoende tijd en onvoldoende informatie geeft om een gefundeerde beslissing te kunnen nemen. De partij wil voorkomen dat men de inwoners 22

te weinig tijd geeft om actiever op de zoekgebieden te kunnen handelen. Graag een reactie hierop van de wethouder? Mevrouw Becker brengt naar voren dat men het proces heel zorgvuldig behandeld wil hebben. Er moet genoeg tijd worden genomen om alle inwoners erbij te kunnen betrekken. Men moet niet alleen focussen op zon en wind, maar ook naar alternatieven kijken. Wanneer men naar de kaarten kijkt met de mogelijkheden voor windmolens en zonnevelden, dan kan men vaststellen dat inwoners het vaak niet met elkaar eens zijn. Men heeft al eerder aangegeven dat men er meer tijd voor moet nemen. Tijd, om de zaak grondig aan te pakken. Men heeft meer tijd nodig om alle inwoners erbij te kunnen betrekken en om zorgvuldig het proces af te handelen. De heer Kroon deelt de mening van de insprekers die spreken over het belang van de energietransitie en de urgentie om dit te doen. Zorgvuldigheid is belangrijk, maar zoals het proces nu ingestoken is, ziet spreker geen reden om het proces te vertragen. De zoekgebieden van de gemeente moeten een plaats krijgen in de RES. Binnenkort is er een bijeenkomst waarbij met verschillende organisaties waarbij de diverse kwaliteiten van de zoekgebieden afgewogen worden. Spreker mist nog een aantal organisaties, onder andere Natuurmonumenten.

Maken de gemiste organisaties geen onderdeel uit van het proces? Kan men met de organisaties afzonderlijk niet eerst thema’s uitdiepen alvorens ze samen te brengen? Er was geen echte verklaring voor waarom de rode stip bij Baambrugge naar voren kwam. Het is wel een opvallende plek. Hoe gaat het college daarmee om? De gebiedsadviseurs van Noord-Holland en Zuid-Holland hebben vorig jaar een advies geschreven voor de RES’en over het Groene Hart. Wordt dit advies meegenomen in het voorstel voor de zoekgebieden? Mogelijk belangrijk voor een goede landschappelijke inpassing. De heer Brunia vond de uitvoerige beantwoording van de technische vragen van de verschillende fracties zeer informatief. Ook de insprekers hebben weer enkele aspecten belicht. Belangrijk is het accent dat gelegd is om op een volwassen manier met elkaar te praten en om op elkaar te reageren. Of wel, voer een integere discussie. Ook belangrijk is de opmerking dat men vooral bij de feiten moet blijven. In dit verband memoreert spreker het boek ‘De energietransitie uitgelegd’. Informatief en feitelijk. Zon en wind gaat niet alleen over locaties, maar ook over zorgen die geuit zijn. Een zorg is het landelijk regelen versus het lokaal regelen. Landelijk moet men misschien meer regelen, maar er moet ook lokaal geregeld worden. Dat is een ingewikkeld proces waarvoor tijd nodig is.

Dat bepaalt hoe men aankijkt tegen de tijdslijn. Men kan best aangeven meer tijd nodig te hebben, maar dat heeft geen zin wanneer de andere partners je de tijd niet gunnen. Men moet dus tijdig anticiperen op wat die partners gaan doen. Participatie is heel belangrijk. Echter, die participatie over het thema loopt al drie jaar. En dat een steeds grotere groep inwoners erbij betrokken raakt. Een zorgvuldige behandeling is ook goed, maar dat betekent niet dat iedereen het eens moet worden. Dat gaat niet lukken. Het beslag op de ruimte is ontzettend groot. De claims in de toekomst op ruimte om woningen te bouwen zijn ook groot. Hoe men het draait of keert, het landschap gaat veranderen. De vraag

23

is hoe men die verandering vorm wil geven. Het wordt een afwegen van belangen. Maar binnen de taak die door de raad gesteld wordt. De heer Van der Greft vraagt zich af hoe de heer Brunia de inwoners in een maand tijd goed bij het proces wil betrekken. Hoe kunnen de inwoners in die tijd op het raadsvoorstel reageren? De heer Brunia brengt naar voren dat inwoners allang betrokken zijn. Ze hebben al een mening. Het raadsvoorstel zal aangeven welke gebieden overblijven voor windmolens of zonnevelden nadat een heleboel gebieden zijn afgevallen. Vervolgens zullen er initiatieven ontstaan om binnen die gebieden met windmolens of zonnevelden aan de slag te gaan. Dat is een nieuwe fase van afweging en besluitvorming. Het is dus goed gefaseerd. De heer Brouwer is het eens met de heer Van der Greft. De tijdslijn geeft aan dat de gemeente eind april een voorstel bij de RES moet neerleggen. De tijd is dus te kort. Men moet eerst van de wethouder horen in hoeverre die bereid is om bij de RES aan te geven dat men het traject zorgvuldig wil blijven bewandelen en dat daardoor er een bod komt dat juist is en dat onderbouwd is. Wethouder Hagen geeft met betrekking tot het proces aan dat men al een tijd onderweg is. Al voordat de RES is gestart. Begonnen is met het vaststellen van randvoorwaarden. Op dat punt hebben inwoners al geparticipeerd.

Nu is men bezig met stap 2, het verzamelen van de verschillende kaartlagen. Daarna volgt de afweging van de kaartlagen om te komen tot zoekgebieden. Daar wordt de raad bij betrokken. Na het vaststellen van de zoekgebieden komt men vervolgens per zoekgebied terug bij de inwoners en belangenvertegenwoordigers. Volgende week wordt er weer uitgebreid bij het proces stilgestaan. De heer Klijn vindt dat het participatietraject vertroebeld is omdat ‘geen windmolens’ niet als optie is neergelegd bij de inwoners. Het tijdspad is gewoon te kort. Daar is de commissie redelijk eensgezind over. Wanneer er volgende week gesproken wordt, is het dan ook een optie voor inwoners dat men geen windmolens plaatst. Wethouder Hagen merkt op dat in het spoorboekje gekeken is hoe men de doelstelling zou kunnen bereiken. Het meest passend is een mix van zon en wind. De meeste landeigenaren, bijna allemaal agrariërs, hebben het liefst windmolens. Die vragen minder grond dan zonnevelden, waardoor men het bedrijf grotendeels zonder problemen kan voortzetten. Wanneer men de zoekgebieden heeft bepaald, dan kan men zien wat er per zoekgebied mogelijk is. Dan kunnen inwoners meespreken over welke duurzame energiebron per zoekgebied men het meest vindt passen. De heer Evers vraagt zich af of de kaartlagen voor de inwoners begrijpelijk zijn. Men zal met inwoners op een meer begrijpelijke manier moeten praten.

Wethouder Hagen geeft aan dat op pagina 2 van de informatienota de kaartlagen staan aangegeven. De terminologie houdt men vast om verwarring te voorkomen en omdat men niet telkens opnieuw een nieuwe aanduiding moet uitleggen. 24

Volgende week komen de kaartlagen uitgebreid aan de orde. De voorzitter roept de commissieleden op om dringende vragen even op te sparen en om de wethouder eerst haar verhaal te laten afmaken. Wethouder Hagen meldt dat de experts geen zoekgebieden te zien krijgen. Met hen wordt gesproken over de kwaliteit van landschappen. Die zoekgebieden zijn er dan ook nog niet. Dat voorstel komt naar de raad. Over de fasering van de verschillende gebieden wil de wethouder de volgende week bij stil staan. Men moet enerzijds voorkomen dat er gespeculeerd kan worden met grond en anderzijds heeft men de ontwikkelaars nodig om initiatieven te ontwikkelen. Op dit moment is het proces ingericht om een goede afweging te kunnen maken tussen al de belangen die spelen. Na een goede afweging kiest men de zoekgebieden. Wanneer er eenmaal een voorbeeld is, een initiatief, kunnen mogelijk de inwoners er ook aan wennen. Hier wordt volgende week ook bij stilgestaan. Dan de deadline van de RES. Ingewikkeld is dat de RES gekomen is nadat de gemeente het proces al had ingezet. Nadat men de ambitie klimaatneutraal 2040 had uitgesproken. Daarnaast ziet men dat elke gemeente voor een eigen proces kiest. Binnen het proces is er sprake van al doende leert men. Echter, op een gegeven moment is de RES gekomen met de vraag waar de zoekgebieden zijn en wat wordt de bijdrage van de gemeente.

Daar is al eerder uitgebreid over gesproken. De wethouder heeft in de laatste vergadering van de RES al aangegeven dat het steeds ingewikkelder wordt. De RES is bedoeld om niet actieve gemeenten in een actiestand te zetten. De gemeente zit al in de actiestand en legt een hele mooie ambitie neer. En dat men nu onder druk van de RES het proces moet gaan versnellen. De wethouder heeft bij de RES ook overgebracht hoe de raad erin staat en dat de raad zich committeert aan de eigen ambitie. Om die reden stelt de wethouder voor om niet de deadline van de RES leidend te maken, maar het eigen proces. Omdat het proces vooral gaat over ons landschap en onze inwoners. Men moet er voor zorgen dat er draagvlak is voor initiatieven die komen. Bij het zoeken van zoekgebieden moet men eerst in gesprek met inwoners en andere partijen om vervolgens te bepalen wat er komt. Daarna gaat men weer om de tafel met inwoners. De wethouder stelt voor om bij het eigen proces te blijven. Zijn er veel insprekers per zoekgebied, dan moet men daar de tijd voor nemen. De heer Brouwer begrijpt door de wijze van beantwoorden door de wethouder dat er wat ruimte komt. Wanneer men die ruimte ziet en door de wijze waarop men tot nu toe het proces heeft aangepakt, dat men in staat is om de regie te behouden. Dan kan men de RES beargumenteerd meedelen dat men zich niet aan de opgegeven termijn zal houden.

Wanneer gaat de wethouder de RES daarover informeren? Wethouder Hagen kan volgende week vrijdag, wanneer men weer aan tafel zit met de RES, deze mededeling doen. Echter, de wethouder heeft het voorbehoud al eerder bij de RES naar voren gebracht. Alleen zal men wel over niet al te lange tijd aangewezen zoekgebieden bij de RES moeten inbrengen. De heer Evers heeft er vertrouwen in dat met het te volgen proces er weloverwogen beslissingen gemaakt worden. Een extra kwaliteitsslag bij het aanwijzen van de

25

zoekgebieden. Spreker heeft vertrouwen in de wethouder dat die met wat meer tijd een en ander tot een goed einde brengt. De heer Van der Greft constateert tevreden dat de wethouder richting raad beweegt. Het is goed dat de wethouder kijkt naar hoeveel reacties er komen op het raadsvoorstel om te bezien of 22 april haalbaar is. Wethouder Hagen wil duidelijk zijn. Met meer tijd die nodig is om het proces te doorlopen wordt de keuze niet makkelijker. Er is sprake van een zorgvuldig proces. Daarover volgende week meer. Men geeft de raad een goede voorzet om een keuze te maken. Er zijn bij de agendacommissie extra avonden aangevraagd voor het geval dat veel inwoners komen inspreken. Of dat gebeurt weet niemand. Men mag in elk geval geen inwoners overslaan om een mening over zoekgebieden te geven. De heer Stam is benieuwd wat er gebeurt wanneer de gemeente de zoekgebieden nog niet heeft bepaald op het moment dat de deadline van de RES gesloten is. De heer Klijn komt terug op de optie van ‘geen windmolens’. De wethouder heeft daarop aangegeven dat landeigenaren graag windmolens willen hebben. In de wet is nadrukkelijk vastgelegd dat de gemeente maatwerk kan leveren. Dus dat men strengere normen kan opleggen dan die die wettelijk zijn voorgeschreven. In elk betoog vanavond is niets gehoord over de negatieve gezondheidsaspecten die windmolens met zich meebrengen.

Wanneer een landeigenaar een windmolen wil gaan plaatsen, gaat de wethouder dan strengere normen toepassen om de negatieve gezondheidseffecten te vermijden? Wethouder Hagen brengt naar voren dat de kaarten een bijdrage leveren in de afweging van het vinden van de zoekgebieden. De heer Klijn geefteen duidelijk signaal af over de afstand van windmolens tot woningen. Op dit moment hanteert men de wettelijke normen. Men is zich wel bewust van de onderzoeken die lopen naar de gezondheidsaspecten. Dat is een onderwerp van gesprek met inwoners bij de bepaling van windmolens in een zoekgebied. Op dat punt komt men uitgebreid terug. Alternatieve energiebronnen zijn op dit moment voor de komende jaren geen directe oplossing. Ook op dit punt komt men volgende week terug. De wethouder zegt toe om te kijken of en welke organisaties of personen nog missen bij de belangengroepen. Dan de rode stip bij Baambrugge. Veel mensen hebben aangegeven wat ze daar graag willen zien. Echter, dat is maar een onderdeel van de afweging die gemaakt wordt. Het kan bijvoorbeeld onmogelijk zijn om op die plek iets te plaatsen. Het advies van de provincies over het Groene Hart is een onafhankelijk advies. Het heeft eigenlijk geen status. Maar men zal wel rekening houden met relevante elementen in het advies. De wethouder onderschrijft het belang van een goed debat.

Hopelijk heeft de raad voldoende informatie daarvoor. De heer Van Sligtenhorst vindt het kwalijk dat de voorzitter op spoed aandringt. Gezien het aantal insprekers, de vragen die gesteld zijn en de discussie die nu plaatsvindt vindt iedereen het onderwerp heel belangrijk. 26

De voorzitter geeft aan het onderwerp ook belangrijk te vinden. Het is ook belangrijk dat de vergadering ordentelijk verloopt en dat men na middernacht niet meer vergadert. De heer Van Sligtenhorst is niet erg blij met de beantwoording van de technische vragen. Er moeten bij veel punten nog verbeteringen komen voordat men bepaalde conclusies kan trekken. Hopelijk gaat de wethouder met de punten van de technische vragen nog eens goed aan de slag. Dat men met elkaar tot een zorgvuldig proces komen. De heer Klijn heeft nog een vraag over de inspraakreactie van Veenwind. Daarin wordt gesteld dat men in 2040 klimaatneutraal wil zijn. Dat betekent niet alleen dat alle stroom groen moet zijn, maar ook dat men moet stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen voor auto’s en centrale verwarming. Alleen grote groepen huizen zijn niet te verwarmen zonder toepassing van gas. Op welke wijze denkt de wethouder dit op te lossen? De heer Brouwer is benieuwd of de wethouder wanneer ze naar de RES gaat voldoende informatie uit de raad heeft gekregen. Of moet de wethouder nog meer meekrijgen om de mededeling te doen dat de gemeente meer tijd nodig heeft? Daarnaast de vraag of men tijdens de voorbereidende bijeenkomst de zoekgebieden te zien? Zo ja, zijn die dan ingevuld met technische mogelijkheden? De heer Kroon wijst nog een keer op belangrijke organisaties die niet aangeschreven zijn.

Het is belangrijk dat die participeren. Daarnaast is het van belang dat de partijen de ruimte krijgen om hun inbreng te leveren. De heer Van der Greft wil voor de duidelijkheid van de wethouder weten wat die nu precies gaat doen. Men wil best met de wethouder mee bewegen. Echter, stap 2 van het tijdspad is wel erg krap. Gaat men de zoekgebieden later doorgeven en komt de wethouder met een nieuwe planning naar de raad? Wethouder Hagen is van mening dat het proces leidend moet zijn. Men kan volgende week wel bij de RES de winstwaarschuwing geven. Daar zijn geen extra middelen voor nodig. Dat signaal is al eerder afgegeven. Volgende week gaat het nog niet over zoekgebieden, omdat men eerst nog met de experts gaat praten. Volgende week gaat men het hebben over hoe het proces precies gaat verlopen. Het gaat over de kaartlagen en waar die precies uit bestaan. Over de voorbereiding van het raadsvoorstel. De raad wordt meegenomen in de stappen die zijn gezet. De wethouder vindt het niet nodig om de planning daarvoor aan te passen. In principe is de raad aan zet. Er zijn al veel zaken bij de inwoners opgehaald en die zijn meegenomen in het proces. Veel zaken zullen weer spelen op het moment dat de zoekgebieden daadwerkelijk zijn aangewezen. Inspreken vindt plaats op de commissievergadering van de raad.

Daarom is er al een aanvraag gedaan bij de agendacommissie om rekening te houden met mogelijk veel insprekers bij dit onderwerp. Maar, het is uw raadsvoorstel waar u over besluit. De heer Evers vindt dat, wanneer men alles neerlegt bij de inspreekavond, dit net iets te kort door de bocht is. In deze coronatijd heeft men meer nodig. Men moet meer doen dan een of 27

twee inspraakavonden te regelen. Kan de wethouder daar nog eens naar kijken? Wellicht moet het per dorp of per wijk. Wethouder Hagen merkt op dat het uitstellen van het raadsvoorstel de keuze niet makkelijker maakt. Inwoners zijn al heel regelmatig over zaken geraadpleegd. Op dit moment is men zover dat men een raadsvoorstel kan gaan uitbrengen. Hiervoor is veel informatie bij inwoners opgehaald en is er gekeken naar allerhand andere aspecten. De raad moet nu de totale belangenafweging maken. Daarna zijn de inwoners weer per zoekgebied aan zet. Voor de inspraak op het raadsvoorstel is aan de agendacommissie meer ruimte gevraagd. Men gaat echt actief nog ontbrekende organisaties benaderen. De heer Van der Greft constateert dat op twee partijen na er de behoefte is om stap 2 uit te breiden. De tijd verlengen tussen de presentatie van het raadsvoorstel en het vaststellen van het raadsvoorstel. Wanneer dat bij de raad ligt, dan moet het maar met een motie. De voorzitter sluit na deze woorden de discussie over dit agendapunt.

8.

Sluiting Niets meer aan de orde zijnde, sluit de voorzitter na de aanwezigen bedankt te hebben voor hun bijdrage de vergadering om 23.30 uur. Aldus vastgesteld in de raadscommissie Algemeen Bestuurlijke Zaken & Financiën op 18 februari 2021.

De griffier,

de voorzitter,

28