Programmabegroting 2023 - boekwerk (673201).pdf
Tekst van het document
Verbonden partijen
Belangrijkste ontwikkelingen:
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Het streven is dat de nieuwe Meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn in het eerste kwartaal van 2023 operationeel is. In 2023 wordt meer duidelijk over de mogelijke wijzigingen van de Wet Veiligheidsregio’s en de effecten hiervan. Naast de reguliere dienstverlening en de Corona- en vluchtelingencrisis is er ook aandacht voor klimaatverandering, duurzaamheid, data gedreven analyse en sturing, digitalisering van de maatschappij en bescherming van de eigen organisatie tegen cybercrime. Deze onderwerpen hebben effecten op bedrijfsvoering, maar wordt samen met partners opgepakt.
35
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2022. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2023 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2022. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2023. Bedragen x € 1.000
Veiligheid
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
3.298
3.450
3.450
3.543
3.543
3.482
Baten
154
42
42
42
42
42
-3.143
-3.408
-3.407
-3.501
-3.501
-3.440
Saldo van baten en lasten Per taakveld
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Crisisbeheersing en brandweer
2.026
2.124
2.121
2.154
2.154
2.154
Openbare orde en veiligheid
1.272
1.326
1.329
1.389
1.389
1.328
Lasten
3.298
3.450
3.450
3.543
3.543
3.482
Openbare orde en veiligheid
154
42
42
42
42
42
Baten
154
42
42
42
42
42
Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
0
-3.408
-3.407
-3.501
-3.501
-3.440
Veiligheid
-3.143
Analyse primitieve begroting Lasten Crisisbeheersing en Brandweer Ten opzichte van 2022 stijgen de lasten in de meerjaren begroting door de verhoogde bijdrage aan de Veiligheidsregio. Openbare orde en Veiligheid Ten opzichte van 2022 zijn de lasten lager door een lagere toerekening van de organisatiekosten. Daarnaast is het budget voor toezicht en handhaving structureel met de doeluitkering van het Rijk en urenuitbreiding verhoogd en zijn diverse budgetten structureel geïndexeerd.
36
Programmabegroting 2023 Baten Openbare orde en Veiligheid Geen bijzonderheden Reservemutaties Geen bijzonderheden.
37
Programmabegroting 2023
3 Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat
39
Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 2.1 2.2 2.3 2.5
Omschrijving Verkeer, wegen en water Parkeren Recreatieve Havens Openbaar vervoer
Portefeuillehouder Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Verkeer, Mobiliteit en Wegen Op het gebied van verkeer en mobiliteit zijn veel ontwikkelingen gaande. Ontwikkelingen waar ook Culemborg mee te maken heeft en die leuke, maar soms ook lastige uitdagingen opleveren. In 2020 stelde de gemeenteraad een Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) vast, op basis van een grondige analyse van de stad en een uitgebreid participatietraject. Dat biedt het kader voor de alle lokale verkeersprojecten. Met ons gemeentelijke mobiliteitsbeleid werken we eraan een optimaal bereikbare gemeente te zijn, waarbij duurzaamheid, leefbaarheid en veiligheid belangrijke randvoorwaarden zijn. Een aantal van die mobiliteitsopgaven is gemeente- en regiogrensoverschrijdend en vraagt om een verscheidenheid aan kennis en oplossingen op het gebied van mobiliteit. Als individuele gemeente is het onmogelijk om specialistische kennis van alle lopende thema’s te hebben en onderhouden. De samenwerking met de gemeenten binnen de Regio Rivierenland maakt het mogelijk om brede (maatschappelijke) opgaven gezamenlijk op te pakken en richting andere regio’s, provincie of Rijk sterker te staan. Gezamenlijk stellen we een uitvoeringsagenda op. Voor de uitvoering van de agenda is een mobiliteitsfonds ingesteld. Iedere gemeente stort jaarlijks een bedrag per inwoner in het fonds.
Vanaf 2035 wordt de verkoop van auto’s met een fossiele brandstofmotor verboden. Dit zorgt voor een forse toename van het aantal elektrische auto’s. Hiervoor is een uitbreiding van het aantal laadpalen nodig. Ook duurzame mobiliteit binnen het openbaar vervoer en bedrijven wordt een steeds belangrijker item. Pakketbezorging en bevoorrading van winkels en bedrijven vragen om een andere benadering. Samen met Regio Rivierenland zullen wij de mogelijkheden hiertoe onderzoeken. Inwoners verplaatsen zich meer en blijven langer (zelfstandig) deelnemen aan het verkeer. Mede door ontwikkelingen als een e-bike worden bestemmingen beter bereikbaar. Fietsen en wandelen heeft een positieve invloed op de gezondheid. De gemeente wil daarom stimuleren dat inwoners en 40
Programmabegroting 2023 bezoekers veilig kunnen fietsen en wandelen binnen de gemeente. Dit door de aanleg van comfortabele fiets- en wandelpaden. Hierbij rekening houdend met de toegankelijkheidseisen. Ook wordt onderzocht of een er een hoogwaardige fietsverbinding gerealiseerd kan worden tussen Culemborg en Houten en leggen we een fietsstraat aan tussen de westelijke wijken en het centrum via de Vianense Poort. In Culemborg is er een grote behoefte aan meer (betaalbare) woningen. Een toename van woningen zorgt voor extra verkeersbewegingen op het bestaande netwerk en legt een ruimte claim op de openbare ruimte, met name voor wegen, parkeren en verblijven. De vele verharding heeft een negatieve invloed op de leefbaarheid, het klimaat en hittestress. Een reductie van het aantal verkeersbewegingen en het treffen van maatregelen op de hoofdstructuur om de doorstroming en verkeersveiligheid voor zowel auto- als fietsverkeer te verbeteren is noodzakelijk. Het laatste ontwikkelveld van Parijsch Zuid en de stationsomgeving worden daarom zo ingericht dat de wijk, met het mobiliteitsconcept als basis, een groenere, prettige en klimaatadaptieve inrichting kan krijgen.
Om de verbinding vanaf de stationsomgeving met zowel de gebieden aan de oost- als westzijde logisch en aantrekkelijk te maken en een goede bereikbaarheid te waarborgen, wordt ingezet op een langzaam verkeertunnel bij het station en een extra ontsluiting op de N320 naar Pavijen. Er ontstaat ook een mogelijkheid om de Ovonde om te vormen naar een meer veilige oplossing. Het station van Culemborg wordt een regionale HUB, waar inwoners en bezoekers op een eenvoudige wijze kunnen overstappen op verschillende vervoerswijzen. Door verminderde personele inzet op het beheer van wegen, civiele kunstwerken en openbare verlichting afgelopen jaren, is er in 2021 en 2022 minder onderhoud uitgevoerd dan gepland. In 2023 wordt dit, op basis van de weg inspectie 2022, alsnog ingepland en uitgevoerd. Waar mogelijk maken we werk-met-werk.
41
Doelen en prestaties taakvelden Verkeer, Vervoer en Waterstaat 2.1 Verkeer, wegen en water
Culemborg veilig en bereikbaar houden voor alle verkeersmodaliteiten door de verkeersruimte zo in te richten dat er een optimale balans ontstaat tussen bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op wegen. Prestaties 1. We werken de maatregelen uit het GVVP die onderdeel vormen van de ontwikkelingen in de Stationsomgeving verder uit: Ovonde, langzaam verkeer tunnel, rotonde N320, station als regionale HUB 2. We bereiden de invoering van duurzame mobiliteitsconcepten voor bij de ontwikkeling van 'Borg en Buiten' in Parijsch en van de Stationsomgeving (op basis van het GVVP) 3. Samen met de gemeente Houten en de provincies Utrecht en Gelderland onderzoeken we een hoogwaardige fietsroute tussen Culemborg en Houten (tracé-verkenning). Dit is een langetermijn doelstelling uit het GVVP. 4. We realiseren delen van de fietsstraat Parijsch-Centrum, conform GVVP. 5. We stellen een Lokaal Verkeersveiligheidsplan op in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030. 6. We monitoren de verkeersgegevens en stellen een jaarlijkse rapportage op van de ongevallen en verkeersveiligheidsrisico’s in Culemborg. 7.
We pakken verkeersknelpunten op door maatwerk maatregelen die kunnen bestaan uit fysieke maatregelen, gedragsbeïnvloeding en handhaving en hebben hierbij specifieke aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers Culemborg bereikbaar en begaanbaar te houden door de wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken in voldoende staat van onderhoud te houden. Prestaties 1. We voeren groot onderhoud aan wegen uit (reconstructies) conform het meerjarenonderhoudsprogramma. 2. We ontwerpen wegen en verkeersknelpunten op een onderhoudsarme wijze. 3. We onderhouden wegen, openbare verlichting, civieltechnische en overige kunstwerken. Verbeteren van de inrichting van de binnenstad volgens de binnenstadsvisie, aansluitend bij reguliere beleidsontwikkeling en (onderhouds)werkzaamheden Prestaties 1. We werken beleidskeuzes verkeer (GVVP) voor de binnenstad uit: een veilige fiets- en wandelverbinding vanaf de westzijde naar het centrum. 2. Waar mogelijk maken we werk met werk, en richten we straten opnieuw in, afgestemd met het regieplan.
42
Programmabegroting 2023
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
4.300
4.020
3.811
3.827
3.669
Baten
185
152
152
152
152
2.2 Parkeren
Zorgen voor voldoende en goed bereikbare (fiets)parkeerplaatsen. Prestaties 1. We bieden blijvend voldoende kwalitatief goede (fiets-)parkeerfaciliteiten voor alle verkeersdeelnemers aan. 2. We doen een voorstel voor het omzetten van het parkeercompensatiefonds naar een mobiliteitsfonds om een betere invulling te kunnen geven aan andere vormen van (deel)mobiliteit. 3. We stellen een nieuwe parkeernota op, waarin ook mobiliteitsconcepten een plaats krijgen.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
400
474
421
420
417
Baten
97
130
130
130
130
2.3 Recreatieve havens
De aantrekkelijke haven en camping langs de Lek zijn een toeristische trekpleister en zorgen daarmee voor meer bezoekers aan Culemborg. Prestaties 1. We verpachten de jachthaven en de camping aan de Stichting jachthaven en camping De Helling. 2. Er wordt gekeken naar de mogelijkheid de pachtovereenkomst voor de jachthaven met de Stichting jachthaven en camping De Helling gelijk te trekken met de erfpacht van de grond onder het restaurant. 3. Het restaurant in de jachthaven staat in de herfst van 2022 in de verkoop. De grond onder het restaurant blijft in eigendom van de gemeente. Aan de verkoop worden randvoorwaarden gesteld. We werken er aan dat in 2023 een nieuw restaurant zijn deuren opent voor de stad en haar bezoekers.
43
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
1
Baten
8
9
9
9
9
2.5 Openbaar vervoer
Iedereen kan zich zo zelfstandig mogelijk en tegen een redelijk tarief met een vorm van (openbaar) vervoer verplaatsen binnen en buiten de regio. Prestaties 1. We adviseren ten behoeve van de aanbesteding regiecentrale en gunning aan de vervoerders (basismobiliteit). 2. We adviseren de vervoersautoriteit en behartigen de Culemborgse belangen. 3. We werken aan plannen voor herinrichting van de stationsomgeving met het station als regionale HUB. 4. We onderzoeken de mogelijkheden voor alternatieve vormen van vervoer. 5. We zorgen voor toegankelijke haltes.
Financiën Lasten Baten
44
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 8
8
8
8
8
Programmabegroting 2023
Overzicht wettelijk/ beleidskader • • • • • • •
Gemeentewet Provinciale verordening Omgevingswet (indien ingevoerd in 2023) of Wet ruimtelijke ordening Wegenverkeerswet 1994 Veiligheidsstrategie Oost-Nederland GVVP 2021-2030 (Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan) SPV 2030 (Strategisch Plan Verkeersveiligheid)
Betrokken partners • • • • • • • • • •
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Openbaar ministerie Provincie Gelderland Politie Omliggende/ Regio gemeenten Gemeente Houten en Provincie Utrecht ProRail NS AVRI Lokale partners zoals: CV Parijsch Ondernemers en ondernemersverenigingen (Initiatiefrijke) inwoners en inwonersorganisaties Scholen Fietsersbond Culemborg
45
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2022. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2023 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2022. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2023. Bedragen x € 1.000
Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
4.800
4.708
4.502
4.240
4.255
4.093
Baten
367
290
290
290
290
290
-4.433
-4.418
-4.212
-3.950
-3.965
-3.803
Saldo van baten en lasten Per taakveld Verkeer en vervoer
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026 4.505
4.300
4.020
3.811
3.827
3.669
286
400
474
421
420
417
Recreatieve havens
3
1
0
0
0
0
Openbaar vervoer
6
8
8
8
8
8
4.800
4.708
4.502
4.240
4.255
4.093
Verkeer en vervoer
235
185
152
152
152
152
Parkeren
124
97
130
130
130
130
8
8
9
9
9
9
367
290
290
290
290
290
Parkeren
Lasten
Recreatieve havens Baten Reservemutaties Stortingen
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026 750
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
1.128
170
175
175
175
175
Verkeer, Vervoer en Waterstaat
-4.054
-4.248
-4.037
-3.774
-3.790
-3.628
46
Programmabegroting 2023 Analyse primitieve begroting Lasten Verkeer, wegen en water De begroten lasten zijn in 2023 lager dan in 2022, dit komt doordat in 2022 incidentele budgetten beschikbaar zijn gesteld. Parkeren Ten opzichte van 2022 zijn de lasten hoger als gevolg van incidenteel beschikbaar gestelde budgetten voor de aanbestedingskosten van het parkeervergunningen systeem en structureel hogere toerekening van organisatiekosten. Tevens is structureel budget voor het functioneel beheer van het parkeervergunningen systeem begroot. Recreatieve Havens Geen bijzonderheden Openbaar vervoer Geen bijzonderheden Baten Verkeer, wegen en water Ten opzichte van 2022 zijn de inkomsten lager doordat de subsidie voor de aanpak van zwerfafval is beëindigd. Parkeren Ten opzichte van 2022 zijn de inkomsten hoger door structureel hogere inkomsten voor parkeervergunningen en -ontheffingen. Recreatieve havens Geen bijzonderheden Reservemutaties Geen bijzonderheden.
47
Programmabegroting 2023
4 Programma Economie
49
Programma Economie
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Economie. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 3.1 3.2 3.3 3.4
Omschrijving Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en -regelingen Economische promotie
Portefeuillehouder Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Met dit programma wil de gemeente Culemborg de economische ontwikkeling, de lokale werkgelegenheid en duurzaam ondernemen bevorderen. Dat moet leiden tot innovatieve oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, een sterke fysieke bedrijfsinfrastructuur en de economische promotie. Het effect is dat we Culemborg als stad voor ondernemers, inwoners en gasten levendig en aantrekkelijk maken. Ondernemers en bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan Culemborg. Van het midden- en kleinbedrijf tot en met grote (familie)bedrijven. Zij zorgen voor werkgelegenheid, ontwikkeling en creativiteit. Maatschappelijk betrokken bedrijven en ondernemers zijn niet alleen een wezenlijk onderdeel van onze economie, maar voor onze samenleving als geheel. Een sterke lokale economie met sociaal ondernemerschap vinden we belangrijk. We werken verder aan een toekomstgerichte economie. De ondernemers zijn hier al mee bezig en de gemeente kan hier in samenwerking met ondernemers een bijdrage aan leveren. De gemeente is trots op de lokale economie en geeft consumenten het goede voorbeeld door zelf zoveel mogelijk lokaal en regionaal in te kopen. Recreatie en toerisme leveren daarbij een belangrijke bijdrage aan onze lokale economie.
Toekomstgerichte en circulaire economie Ondernemers en bedrijven vernieuwen en innoveren om in te spelen op nieuwe vragen van consumenten en nieuwe uitdagingen. De gemeente kan bijdragen aan een toekomstgerichte economie door met de ondernemers samen te werken aan een gezond ondernemersklimaat. Ook helpen we ondernemers met allerlei vragen die zij hebben over regels- en vergunningen van alle overheden. We luisteren naar de belangen van ondernemers en blijven scherp op het voorkomen en wegnemen van onnodige regeldruk. De gemeente helpt ondernemers bij het houden van aandacht voor de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt. Door samen met ondernemers en onderwijsinstellingen initiatieven zoals Hub Rivierenland te ondersteunen bereiken we het effect van de beschikbaarheid van goed opgeleide
50
Programmabegroting 2023 medewerkers. Culemborg gaat actief met circulaire economie aan de slag. De Rijksoverheid heeft de ambitie bepaald dat onze economie in 2050 volledig circulair is. In 2030 moet de helft van de lokale economie circulair zijn. We beginnen in 2023 met het verkennen welke behoeftes er leven onder lokale initiatieven, coöperaties en ondernemers die werken aan een circulaire economie. Daarmee hopen we te bereiken dat we beter kunnen bepalen wat de gemeente hierin kan betekenen om deze partijen te ondersteunen en de ontwikkeling richting een samenleving zonder afval aan te jagen. Binnenstad In de binnenstad willen we bereiken dat veel ondernemers een plek hebben, er ruimte is voor al onze inwoners om te ontspannen en te ontmoeten, toeristen kennis maken met Culemborg en er diverse mogelijkheden voor evenementen zijn. Dat effect willen we in ruimtelijke zin bereiken door verder uitwerking te geven aan het regieplan voor de binnenstad. In deze bestuursperiode wordt dat zichtbaar door: a. Uitwerking maatregelen in projecten b. Aanpak integraal via verschillende lijnen: • • • • •
via beheerplan wegen uitstraling historische straten vergroten via projecten bij voormalige stadspoorten zorgen voor gastvrije entrees groenere- en klimaatadaptievere binnenstad betere balans tussen parkeren en groen uitstraling erfgoedlocaties verbeteren
Via een verdere economische ontwikkeling willen we zorgen voor een levendige binnenstad, die dagelijks mooier wordt, vol positiviteit, waar Culemborgers trots op zijn. De binnenstad zal nog gaan profileren als Place to be & meet. Gastvrijheid als concept wordt uitgewerkt in alle werkgebieden: ruimtelijk, sfeer, marketing & promotie. communicatie. Om dat op een goede manier te bereiken is aanvulling van beleid nodig met een afwegingskader voor de ontwikkeling van wonen in de compacte binnenstad (parkeren, klimaatmaatregelen). Ook is het nodig een ambachtelijk en kwalitatief spoor te volgen: stimuleren ambassadeurschap, aanpak leegstand en compacte binnenstad met daarnaast de historie, cultuur en identiteit beleefbaar maken en uitdragen. Pavijen In de komende jaren vinden op bedrijventerrein Pavijen grote ontwikkelingen plaats, onder meer door de herontwikkeling van de Stationsomgeving. We willen waar mogelijk gebruik maken van lokale ondernemingen en onderzoeken daarom de kansen daartoe. We willen in samenspraak met de ondernemers bereiken dat we bedrijven en werkgelegenheid behouden. Met een toekomstvisie die aansluit op de ontwikkeling van de stationsomgeving en op de ontwikkelingen in de binnenstad willen we bereiken dat Pavijen toekomstbestendig blijft. Op civiel gebied blijft het nodig dat de klimaatproblematiek (tekort aan waterberging) onder controle blijft.
Ook willen we bereiken dat de wens van ondernemers vervult kan worden om uitvoering te geven aan een belangrijk deel van het wandelpadenplan voor Pavijen. Zo wordt Pavijen aantrekkelijk, groen en duurzaam én leveren we hiermee een bijdrage aan onze toekomstbestendige economie. Samen met de Regio werken we aan vitale werklocaties in de regio. Onze doelen zijn het stimuleren van samenwerking in de logistiek en het faciliteren van initiatieven van ondernemers met de focus op innovatie en verduurzaming. Toerisme en recreatie Toerisme en recreatie leveren een belangrijke bijdrage aan onze lokale economie. In deze
51
bestuursperiode zullen daarom de reguliere werkzaamheden worden gecontinueerd en geactualiseerd met projecten en nieuwe ontwikkelingen. • Via promotie & marketing bereiken we toeristen en bezoekers uit omliggende regio's. • Via samenwerking in tussen cultuur (Uit-agenda) en toeristische promotie (Culemborg Klopt) zorgen voor een betere evenementencommunicatie. • Door te blijven samenwerken aan nieuwe routes weten ook gebruikers van routes Culemborg of haar omgeving vaker te vinden. • Door samen te werken aan gastvrijheid in de binnenstad zullen ook toeristen zich meer welkom voelen. • Door samen te werken met regiogemeenten kunnen we ook regionale opgaven voor toerisme beter oppakken. Regionale samenwerking Culemborg is onderdeel van de Regio Rivierenland. Op economisch gebied werken we in de regio samen aan maatschappelijke opgaven. Samen hebben we een grotere uitvoeringskracht, waardoor versnelling van resultaten mogelijk is, zoals bij de initiatieven van het Regionaal investeringsfonds. Als Regio bereiken we een grotere naamsbekendheid en beleidsaandacht bij het provinciaal, landelijk en het Europese bestuur. We werken als Regio Rivierenland in 2023 aan de uitvoering van het economisch ambitiedocument.
52
Programmabegroting 2023
Doelen en prestaties taakvelden Economie 3.1 Economische ontwikkeling
Vitale en ondernemende stad. Prestaties 1. We zijn faciliterend voor nieuwe winkels en (kennis)bedrijven die zich in Culemborg (zouden) willen vestigen. De matchmaker heeft een pandenbank ingericht met beschikbare winkelpanden in de binnenstad. We blijven inzetten op het terugdringen van de leegstand. Via de bedrijvencarrousel richten we ons op verplaatsen, uitbreiden en optimaal faciliteren van lokale bedrijven op Pavijen. 2. We werken mee aan de uitvoering van het economisch ambitiedocument van de Regio Rivierenland. • De actualisatie voor het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) wordt verder uitgewerkt. • Het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA) 2022-2025 is vastgesteld en in '23 gaan we verder met de uitwerking hiervan. Het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) wordt in 2023, zoals ieder jaar, opengesteld om lokale en regionale initiatieven financieel te stimuleren. • Het Regionaal Acquisitie Punt pakt in 2023 de solitaire vestigingen in het buitengebied op. 3. De parkmanager op Pavijen kent de wensen van bedrijven en zorgt voor onderlinge samenwerking van gemeente, KCB en bedrijven, werkt mee aan de gezamenlijke inzet op de energietransitie (zonnepanelen en warmtetransitie) en de voortgang van het wandelpadenplan. We continueren de inzet van de parkmanager en zetten in op een structureel vervolg van deze functie. 4.
We sturen op het benutten van kansen en verplaatsen van bedrijven op Pavijen waardoor het beschikbare terrein efficiënter benut wordt voor het project Stationsomgeving. 5. Samen met de ondernemers en de KCB maken we een visie maken op een toekomstbestendig Pavijen. Om dit professioneel te laten begeleiden en de ambtelijke capaciteit beschikbaar te houden voor het reguliere (beleids)werk en de ondernemerscontacten wordt hiervoor extra budget gevraagd via de startnotitie die begin 2023 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.
Levendige en aantrekkelijke binnenstad: ruimtelijke maatregelen 2023 Prestaties 1. Opstellen uitvoeringsprogramma fase 1: Projectenplan 2023-2026 2. Verder uitwerken financieel meerjarenoverzichten in drie fasen: 1. 2023-2026 2. 2026-2036 3. 2036 e.v. 3. Ontwerpen en uitvoeren herinrichting entrees (doorlooptijd twee jaar): Het Jach, Prijssepoort/Vianense poort, Lekpoort/brug Havendijk, Goilberdingerpoort/looproute Ronde Haven. (De herinrichting van de entree aan de Zandstraat wordt later, samen met de dr. Hockensingel, opgestart). 4. Herinrichting lint en dwarsstraten (hoofdstructuur): Slotstraat en Kattenstraat 5. Twee nieuwe muurschilderingen.
53
Levendige en aantrekkelijke binnenstad: economische maatregelen 2023 Prestaties 1. Samenwerkingsconvenant Organisatie Binnenstad 2.0 (gemeente, winkeliers, pandeigenaren aangevuld met ondernemersfonds/ cultuurfonds): afspraken over samenwerking, aansturing van de uitvoeringsorganisatie, meerjarenprogramma binnenstad BV en ‘huiskamer van de stad’, een Citylab CLMBRG (binnen)stad’, structurele middelen. 2. Economisch actieprogramma binnenstad met daarin: trainingsprogramma uitdragen merk Culemborg-gastvrijstad, marketingvisie en -plan, binnenstadmarketing, uitbreiden Vrijstadspas, ambassadeursprogramma, afbakening met citymarketing en regiopromotie, organisatie sfeer& belevingsactiviteiten. 3. Continuering aanstelling binnenstadregisseur en matchmaker. 4. Aanvullend beleid met een afwegingskader voor de ontwikkeling van wonen in de compacte binnenstad (parkeren, klimaatmaatregelen). 5. We zoeken ondersteuning van onze lokale investeringen bij programma’s van de Provincie en de Europese Green Deal via het Europese samenwerkingsverband Efforts.
Meer mensen kunnen arbeidsgericht participeren bij Culemborgse (sociaal) ondernemers Prestaties 1. We stimuleren een intensievere samenwerking tussen Werkzaak, (sociaal) ondernemers en vrijwilligers. 2. Bij acquisitie hebben we ook aandacht voor deze doelgroep. Dit is concreet meegenomen in het Actieplan Economie.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
618
Baten
10
573
573
513
513
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Lokale werkgelegenheid handhaven. Prestaties 1. Samen met de ondernemers stellen we een visie op voor een Toekomstbestendig Pavijen. 2. We voeren het Transitie en Transformatieplan (TTP) dat is vastgesteld bij de ontwikkeling van de stationsomgeving uit. 3. Alle resterende uitgeefbare kavels op Pavijen V zijn gereserveerd als strategische kavels en worden waar mogelijk ingezet voor het TTP.
54
Programmabegroting 2023 4. Met behulp van de inzet van de matchmaker en de pandenbank pakken we de leegstand in de binnenstad verder aan. Daarbij is het ook mogelijk om onder voorwaarden een bijdrage uit het verhuisfonds in te zetten voor een verhuizing naar de binnenstad.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
238
6.098
246
Baten
238
6.098
246
3.3 Bedrijfsloket en -regelingen
Bedrijven blijven in Culemborg, omdat zij de samenwerking met de gemeente waarderen en zich gewaardeerd voelen. Prestaties 1. We faciliteren bedrijven door in te zetten op een snelle beantwoording van hun vragen en gevraagde informatie zo snel mogelijk te verstrekken. Bedrijven moeten zich gehoord voelen in de faciliterende rol van de gemeente. 2. We communiceren gericht met de lokale ondernemers, gaan persoonlijk met hen in gesprek en hebben in beeld welke ondernemers (re)locatiewensen hebben. Daarbij worden synergiemogelijkheden voor het bedrijfsleven in kaart gebracht middels de bedrijvencarrousel. Het streven is om ieder bedrijf en werkplek binnen Culemborg te behouden. Bij voorkeur op Pavijen.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
6
21
21
21
21
Baten
6
6
6
6
6
55
3.4 Economische promotie
Prestaties Recreatie en toerisme 1. Continuering beheerafspraken toeristische infrastructuur 2. Investeren (met de twee buurgemeenten) in verduurzaming Liniepont (elektrische Liniepont) 3. Marketingplannen voor regionale opgaven (rivierbeleving, agrotoerisme, gastvrije binnensteden en regiopromotie) 4. Regionale Cultuurhistorische landmarks zichtbaar maken: panorama's, podcasts (via cultuur & erfgoedpact). 5. Lokale cultuurhistorie beleefbaar maken met info en podcasts over Canon van Culemborg langs de route station binnenstad (met behulp van regionaal routeprogramma Provincie) 6. Personele capaciteit voor evenementencommunicatie voor cultuur (Uit-agenda) en toeristische promotie Culemborg Klopt integreren via toerismebudget (incidentele) middelen cultuur).
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
186
157
157
157
157
Baten
40
40
40
40
40
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Meetinstrument
Indicatoren per taakveld Indicatoren
Werkelijk 2021 3.4 Economische promotie Stadswandelingen 1 voor toeristen Routes met 5 landelijke uitstraling
Begroot 2022
Begroot 2023
1
3
6
8
TOP (toeristisch overstap punt)
2
2
0
Toelichting indicatoren
56
Lange afstand wandelpad, streekpad, klompenpad, struinpad, NSwandeling, LF icoon fietsroute 2
2
2
Programmabegroting 2023
Verplichte indicatoren #
Indicator
14
Functiemenging
15
Vervallen
16
Vestiging (van bedrijven) (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-74 jaar)
Realisatie 2021 52,2
Begroot 2023 -
137,0
139
Vergelijkbare gemeenten *
periode
Bron CBS BAG/LISA
CBS BAG/LISA
Toelichting indicatoren Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Vestigingen Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar.
Overzicht wettelijk/ beleidskader • • • • • • •
Regionaal Ambitiedocument 2021-2024 Regio Rivierenland Regionale Planning Werklocaties 2020-2024 Ontwikkelingsprogramma Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) Culemborg Detailhandelsvisie 2021 Evenementenvisie 2021 Horecavisie 2021 Kaders voor de Compacte Binnenstad 2021
Betrokken partners • • • • • • • • • •
De ondernemers in Culemborg Samenwerking in de Binnenstad - Collectief Centrum Culemborg met stuurgroep Binnenstad en werkgroepen Regisseur Binnenstad Matchmaker Kring Culemborgse Bedrijven Het Gilde Parkmanager Pavijen Winkeliersvereniging Chopinplein Winkeliersvereniging Parijsch Stichting Ondernemersfonds Culemborg 57
• • • • • • • • • • • • • • • •
58
Stichting Pavijen Bureau Toerisme Toeristisch Informatie Punt Samenwerking 'Pact van Loevenstein' Regio Rivierenland Logistieke Hotspot Rivierenland Uitvoeringsorganisatie Breedband Rivierenland Organisatoren van grote lokale evenementen Leerhuis Culemborg HUB Rivierenland Provincie Gelderland Provincie Utrecht Uiterwaarde Gemeente Vijfheerenlanden Gemeente Houten Wandelnet
Programmabegroting 2023
Verbonden partijen
Belangrijkste ontwikkelingen:
Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) De planning van de aanleg van het netwerk is aangepast. Dit heeft te maken met de verschillende voorwaarden voor de aanleg en de complexiteit in diverse gebieden in de regio. In 2023 moet het overgrote deel van de glasvezelaansluitingen gerealiseerd zijn.
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2022. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2023 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2022. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2023. Bedragen x € 1.000
Economie
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
1.153
1.048
6.850
998
692
692
Baten
84
293
6.143
291
45
45
-1.068
-754
-707
-707
-647
-647
Saldo van baten en lasten Per taakveld
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Economische ontwikkeling
546
618
573
573
513
513
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
390
238
6.098
246
0
0
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
20
6
21
21
21
21
Economische promotie
197
186
157
157
157
157
1.152
1.048
6.850
998
692
692
2
10
0
0
0
0
238
6.098
246
0
0
6
6
6
6
6
Lasten Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie
82
40
40
40
40
40
Baten
84
293
6.143
291
45
45
59
Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
0
-754
-707
-707
-647
-647
Economie
-1.068
Analyse primitieve begroting Lasten Economische ontwikkeling Ten opzichte van 2022 zijn de lasten gedaald, dit komt mede door een incidentele budget en de bijdrage aan het RIF is wat verlaagd. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Binnen dit taakveld worden de lasten van de grondexploitatie bedrijventerrein Pavijen begroot. Het verschil tussen de jaren 2022 en 2023 komt door verschillen in fasering per jaar. Voor meer informatie over de grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf grondbeleid en het raadsvoorstel Meerjaren Programma Grondexploitatie 2022. Bedrijfsloket en -regelingen Ten opzichte van 2022 zijn de lasten gestegen, de stijging wordt met name veroorzaakt door de hogere energielasten. Economische promotie In de periode 2023 zijn de lasten lager, de daling wordt met name veroorzaakt door de incidentele budgetten in 2022. Baten Economische ontwikkeling Ten opzichte van 2022 zijn de baten met € 10.000 lager, door incidentele aanvullende bijdrage van de provincie op de uitwerking van het merk binnenstad. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Binnen dit taakveld worden de baten van de grondexploitatie bedrijventerrein Pavijen begroot. Het verschil tussen de jaren 2022 en 2023 komt door verschillen in fasering per jaar. Voor meer informatie over de grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf grondbeleid en het raadsvoorstel Meerjaren Programma Grondexploitatie 2022.
Bedrijfsloket en -regelingen Geen bijzonderheden Economische promotie Geen bijzonderheden
Reservemutaties Geen bijzonderheden.
60
Programmabegroting 2023
5 Programma Onderwijs
61
Programma Onderwijs
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Onderwijs. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 4.1 4.2 4.3
Omschrijving Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Portefeuillehouder Daphne Bijvoet Daphne Bijvoet Daphne Bijvoet
Wat is het maatschappelijk effect van het programma?
Ieder kind in Culemborg heeft recht op een goede, gezonde en positieve ontwikkeling. Wat er in de eerste duizend dagen van een kind gebeurt, zelfs al tijdens de zwangerschap, heeft namelijk gevolgen voor de rest van het leven. Kinderen hebben het recht gezond op te groeien en te ontwikkelen, eerst thuis, later bij een vorm van kinderopvang en bij onze peuterspeelzalen. En vanaf vier jaar op één van de vele basisscholen die onze stad rijk is. De gemeente komt zelf vooral in beeld als het gaat over goede en duurzame onderwijshuisvesting, versterking van de relatie onderwijs-zorg en versterking van de relatie onderwijs-arbeidsmarkt. Uiteindelijk is het doel dat kinderen zich ontwikkelen tot fysiek, mentaal gezonde en sociale volwassenen. De laatste jaren heeft het uitbreken van corona een behoorlijke impact op kinderen en gezinnen gehad. De effecten daarvan zijn voorlopig nog goed te merken. Dat blijkt al uit resultaten van de GGD-jeugdmonitor. Jongeren liggen achter in hun ontwikkelingen en hun mentale weerbaarheid is afgenomen. Reden waarom er ook in 2023 blijvend aandacht is via het Nationaal Programma Onderwijs. Er is ook in 2022 - in samenwerking met het ministerie van OCW en de Talentacademie een start gemaakt met de Gelijke Kansen Alliantie. Dit wordt doorontwikkeld in 2023.
Extra ondersteuning als dat nodig is Sommige leerlingen en studenten hebben op bepaalde momenten extra ondersteuning nodig. We willen daarvoor maatwerk leveren. Maatwerk betekent dat we, waar dat nodig is, ongelijk investeren, zodat iedereen gelijke kansen kan krijgen. Dit begint al met goede voor- en vroegschoolse educatie die zich richt op jongeren met een (mogelijke) onderwijsachterstand. Daarnaast willen we dat er extra aandacht is voor leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte, binnen of buiten het (gespecialiseerd) onderwijs. We zijn er voor Culemborgers die laaggeletterd zijn en voor nieuwkomers. Het bestaande beleid voor deze doelgroepen nemen we door en actualiseren we waar nodig, om deze mensen nog beter te ondersteunen. We hebben aandacht voor het voorkomen en tegengaan van pesten op school.
62
Programmabegroting 2023 In Culemborg bestaat een zeer divers aanbod aan onderwijsvormen waarmee extra ondersteuning geboden kan worden. Dit brede aanbod en de goede onderwijskwaliteit willen we behouden. Voor alle kinderen en jongeren geldt dat zij het recht hebben om te leren en zich te ontwikkelen. We bieden dan ook ruimte aan initiatieven die kansen geven aan kinderen en jongeren die niet op een reguliere school terecht kunnen. We zetten in op het behoud van deze initiatieven, waarbij we weten dat voor initiatieven die bredere aantrekkingskracht hebben regionale en landelijke financiële bijdragen nodig zullen zijn om ieder kind (passend) onderwijs te bieden. Samenwerking Culemborg kent een uitgebreid aanbod aan scholen. Zowel het reguliere basis- en voortgezet onderwijs als specialistisch onderwijs zijn ruimschoots aanwezig in Culemborg. Hiermee is er veel ruimte voor ouders om een keuze te maken voor een school die past bij hun kind. De scholen in onze stad vullen elkaar aan en werken op diverse vlakken al met elkaar samen. Samenwerking tussen scholen is ook van belang voor leerlingen. We willen deze samenwerking verder stimuleren. In deze bestuursperiode willen we, samen met de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en andere betrokkenen, daarom opnieuw een Lokale Educatieve Agenda (LEA) opstellen.
Verbinding onderwijs en arbeidsmarkt In de afgelopen jaren zijn goede stappen gezet om de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt te versterken, bijvoorbeeld via de HUB Rivierenland. Dit zetten we voort. We zien dat deze bestaande initiatieven op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt nog wel verder kunnen doorgroeien. Voor de gemeente zien we vooral een taak in de beginfase van dit soort initiatieven. De gemeente stimuleert dat initiatieven om onderwijs en arbeidsmarkt te verbinden op gang komen, maar is géén eigenaar van dergelijke initiatieven. Schoolgebouwen en -pleinen Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen en groene schoolpleinen die uitnodigen tot buitenspelen en bewegen op school. Groene schoolpleinen komen er steeds meer. Scholen zijn hier zelf leidend in, maar de gemeente Culemborg stimuleert dit ook. Schoolgebouwen moeten goed zijn: functioneel en duurzaam. De staat en leeftijd van schoolgebouwen verschilt erg. Er zal eind 2022/ begin 2023 een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) tot stand komen waarin met schoolbesturen prioriteiten zijn gesteld, zoals welke schoolgebouwen het eerst aan de beurt komen, maar ook wat de inzet wordt bij verduurzaming. Hierbij is de rol van kinderopvang van belang omdat zij soms in scholen zijn gehuisvest.
63
Doelen en prestaties taakvelden Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs
Inwoners hebben de mogelijkheid om voor hun kinderen openbaar onderwijs te kiezen. Prestaties 1. We zorgen dat er – vanuit de toezichthoudende rol van de gemeente – voldoende en kwalitatief goed onderwijs is op openbare scholen, daar waar die aantoonbaar in het gedrang komt.
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 114
114
114
114
114
Baten
4.2 Onderwijshuisvesting
We verduurzamen en vergroenen schoolpleinen en -gebouwen. Prestaties 1. We volgen de trends van leerlingenaantallen en spelen in op de gevolgen van deze trends om onze schoolgebouwen zo optimaal mogelijk in te zetten voor het Culemborgs onderwijs. 2. We stimuleren de vergroening van schoolpleinen 3. We leggen een integraal huisvestingsplan voor aan de gemeenteraad
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
2.458
2.406
2.408
2.393
2.384
Baten
260
274
274
274
274
64
Programmabegroting 2023 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
We stimuleren een soepele verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Prestaties 1. Via de Stichting HUB Rivierenland wordt de band onderwijs-arbeidsmarkt (bedrijfsleven) versterkt. 2. Volwassenen en ouderen met weinig basisvaardigheden stimuleren we om zich - bijvoorbeeld via het Leerhuis - verder te ontwikkelen.
We werken aan samenwerking tussen onderwijsinstellingen met een Lokale Educatieve Agenda. Prestaties 1. We zorgen er voor dat jonge kinderen met een (risico op) leerachterstand gebruik maken van een verrijkte leeromgeving. Dat wil zeggen: een aanvullend aanbod op het curriculum van de school.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
1.503
1.589
1.489
1.489
1.489
Baten
37
37
37
37
37
65
Verplichte indicatoren #
Indicator
Realisatie 2021 3,1
Begroot 2023 3,1
Vergelijkbare gemeenten * 1,9
periode
Bron
17
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
schooljaar 2020/2021
DUO/ Ingrado
18
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
12
12
16
schooljaar 2020/2021
DUO/ Ingrado
19
Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie
1,4%
1,4%
1,6%
schooljaar 2020/2021
DUO/ Ingrado
Toelichting indicatoren Absoluut verzuim Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5‐18 jaar. Het leerplichtsysteem is zo dat voor iedere leerling zonder een school direct een absoluut verzuimproces wordt aangemaakt, deze zijn allemaal opgenomen in de telling. Andere gemeenten wachten wat langer met het aanmaken van een absoluut verzuimproces (reden is dat scholen het te laat doorgeven of een verhuizing later wordt verwerkt) met de wetenschap dat de leerlingen vermoedelijk al wel ingeschreven staan op een school. Hierdoor lijkt het of wij meer absoluut verzuimleerlingen hebben dan de andere vergelijkbare gemeenten. Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5‐18 jaar. Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 ‐ 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
66
Programmabegroting 2023
Overzicht wettelijk/ beleidskader • • • • • • • • •
Wet Kinderopvang (WKo) Wet Primair Onderwijs (WPO) Wet Voortgezet Onderwijs (WVO) Wet op de expertisecentra (WEC) Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) Leerplichtwet Uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting PO/VO Regionaal programma vroegtijdig schoolverlaten 2021-2024 Onderwijsachterstandenbeleid 2019 - 2022
Betrokken partners • • • • •
Scholen Culemborg Kinderopvangorganisaties Culemborg Samenwerkingsverband Betuws Primair Passend Onderwijs Samenwerkingsverband Rivierenland (VO) Regionaal Meldpunt Coördinatie
67
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2022. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2023 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2022. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2023. Bedragen x € 1.000
Onderwijs
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
4.342
4.075
4.109
4.011
3.996
3.987
Baten
980
297
310
310
310
310
-3.363
-3.778
-3.799
-3.701
-3.686
-3.677
Saldo van baten en lasten Per taakveld Openbaar basisonderwijs
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026 114
114
114
114
114
114
Onderwijshuisvesting
2.505
2.458
2.406
2.408
2.393
2.384
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.723
1.503
1.589
1.489
1.489
1.489
Lasten
4.343
4.075
4.109
4.011
3.996
3.987
Onderwijshuisvesting
261
260
274
274
274
274
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
719
37
37
37
37
37
Baten
980
297
310
310
310
310
Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Stortingen
716
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
91
76
69
69
58
58
-3.987
-3.702
-3.729
-3.631
-3.628
-3.619
Onderwijs Analyse primitieve begroting Lasten Openbaar basisonderwijs Geen bijzonderheden.
Onderwijshuisvesting Ten opzichte van 2022 zijn de lasten gedaald. Dit komt doordat in 2022 eenmalig budget voor verduurzaming van onderwijsgebouwen en het opstellen van een integraal huisvestingsplan
68
Programmabegroting 2023 beschikbaar is. Tevens zijn de budgetten voor het beheer en onderhoud van onderwijsgebouwen structureel geïndexeerd. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Ten opzichte van 2022 zijn de lasten gestegen door de hogere toerekening van de organisatiekosten en door een incidentele subsidie aan HUB Rivierenland. Daarnaast zijn de subsidies voor het peuterspeelzaalwerk en schoolmaatschappelijk werk hoger. Baten Onderwijshuisvesting Ten opzichte van 2022 zijn de baten gestegen door structurele indexering van de huuropbrengsten. Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Geen bijzonderheden. Reservemutaties De dalende trend bij de onttrekkingen hangt samen met de aflopende kapitaallasten op de taakvelden onderwijshuisvesting. Deze kapitaallasten worden gedekt vanuit de bestemmingsreserve kapitaallasten.
69
Programmabegroting 2023
6 Programma Sport, Cultuur en Recreatie
71
Programma Sport, Cultuur en Recreatie
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Sport, Cultuur en Recreatie. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
Omschrijving Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media
Portefeuillehouder Mischa Peters Mischa Peters Mischa Peters/ Daphne Bijvoet Mischa Peters Daphne Bijvoet Mischa Peters
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Culemborg bruist van de culturele initiatieven, kent een rijk verenigingsleven en biedt mooie mogelijkheden om te ontspannen en recreëren. We zetten in op het ondersteunen van (sport) verenigingen en vrijwilligers, cultuuronderwijs binnen en buiten de scholen, het behoud van het cultureel erfgoed en het creëren van kansen voor iedereen om hier aan mee te doen. Kunst en cultuur We zetten ons in om het culturele aanbod te behouden. We willen de samenwerking tussen culturele instellingen en particuliere initiatieven stimuleren, onder andere door middel van een gezamenlijke cultuuragenda. Met het Cultuurfonds gaan we in overleg over de aanscherping van ons Culemborgse cultuurbeleid om de geactualiseerde cultuurvisie weer een stap dichterbij te brengen. Bestaande en nieuwe initiatieven verdienen steun van de gemeente door middel van een bijdrage uit het Cultuurfonds en/of het Ondernemersfonds. Daarnaast zoeken we naar cofinanciering vanuit de stad en financiële bijdragen vanuit de provincie of landelijke fondsen om het cultuuraanbod in Culemborg verder te versterken. Het gemeentelijk budget voor cultuur laten we zoveel als mogelijk meegroeien met de groei van het aantal inwoners van Culemborg. Cultuureducatie vinden we belangrijk en continueren we via de Brede School programmering en via Kunst Educatie Culemborg.
Cultuur kan groepen in de samenleving kennis laten maken met elkaar en zo ook bijdragen aan ontmoeting in de samenleving. Naast dat kunst en cultuur op zichzelf staande waarde hebben, dragen ze hiermee ook bij aan de integrale aanpak van maatschappelijke opgaven. We stimuleren dit door de keuzes die we maken in ons subsidiebeleid, door samenwerking tussen scholen en culturele instellingen te bevorderen, door kunst naar de wijken te brengen en door regelingen die iedereen in staat stellen mee te doen aan culturele activiteiten, zodat we hier werken aan gelijke kansen.
72
Programmabegroting 2023 Regionaal werken we met het plan Inspirerend Rivierenland aan de versterking van de regionale infrastructuur. Cultureel erfgoed Onze ‘Leefstad’ werd in 1318 een échte stad en is ruim 700 jaren later nog altijd en om meerdere redenen een parel in het hart van ons land. Cultureel erfgoed is echter ook immaterieel, zoals de activiteiten van de Corsoclub, LekArt, Culemborg Blues en het luiden van de Papklok. We willen dat ons cultureel erfgoed in stand blijft en waar nodig wordt versterkt, bijvoorbeeld door multifunctioneel gebruik en het toegankelijk maken van erfgoed. We zetten ons in voor het behoud van de Volencampen als waardevol onderdeel van de cultuurhistorie van Culemborg en zetten de samenwerking vanuit de kerkenvisie voort. Daarnaast wordt de reguliere erfgoedzorg voortgezet. We houden het erfgoed in stand door het uitvoeren en begeleiden van restauraties en herbestemmingen. Via het programma duurzaamheid werken we aan duurzame monumentenzorg. Via het programma binnenstad werken we aan een gastvrije historische en toekomstbestendige binnenstad. We zetten de inspanningen voort om het werelderfgoed Nieuwe Hollandse waterlinie beleefbaar te maken, planontwikkeling te begeleiden en militair erfgoed in stand te houden. Evenementen Dat Culemborg een bruisende culturele stad is, wordt onder meer zichtbaar in de evenementen die plaatsvinden.
Deze evenementen worden veelal door Culemborgers zelf georganiseerd. De behandeling van nieuwe aanvragen voor stadsevenementen willen we beleggen bij het Cultuurfonds. Daarbij geven we mee dat er ruimte is en blijft voor kleine en grote initiatieven, voor vernieuwing, en voor aanbod dat inspeelt op het jong talent en de diversiteit aan mensen die onze stad rijk is. Samen met organisatoren van evenementen zetten we in op het gebruik van duurzame materialen en een duurzame energievoorziening. De evenementencommunicatie wordt opgepakt in samenhang met de communicatie van Culemborg Klopt. Sport en cultuur voor iedereen De ambitie is om daadwerkelijk sport toegankelijk te maken voor iedereen. Sport is belangrijk als vrijetijdsbesteding, maar draagt daarnaast ook bij aan de volksgezondheid en aan het welzijn van de bevolking. Bewegen is een van de voorwaarden voor een betere bescherming tegen het ontstaan van ziektes. In Nederland en in Culemborg beweegt de helft van bevolking onvoldoende. We hebben in Culemborg een geweldige infrastructuur met vele sportverenigingen en sportaanbieders om Culemborg verder in beweging te brengen en houden. En te werken aan een samenleving waar bewegen en sporten het nieuwe normaal zijn.
De inzet is om de sportwereld te versterken en te professionaliseren om zo ook de mensen die niet wekelijks sporten te bereiken (nu voldoet meer dan de helft niet aan deze beweegnorm). Het is ook juist deze groep die we graag willen bereiken waaronder kwetsbare ouderen, mensen die leven in armoede, mensen met een beperking, nieuwkomers en mensen met GGZ-problematiek. Dit kan betekenen het ontwikkelen en bekostigen van een gemeentelijke structurele brede beweegprogrammering voor meerdere doelgroepen, uitgevoerd door beweegprofessionals. Het Preventieakkoord Culemborg en het Sportakkoord Culemborg hebben geïnspireerd tot meer lokale samenwerking. In beide akkoorden wordt ingezet op het verbinden van reeds bestaande initiatieven en sectoren aan elkaar. Daarbij hebben zich lokale Culemborgse coalities gevormd rondom het programma 'Kansrijke Start' (waarin jonge gezinnen in een kwetsbare positie worden ondersteund) en het programma 'Eén tegen eenzaamheid'. Daarbij is er voortdurend aandacht voor het op orde hebben en houden van de infrastructurele basis op het gebied van sport en cultuur. Dit is de basis om programmatisch steeds breder te kijken naar gezondheid: onderwijs, sport, huisvesting, bestaanszekerheid en leefomgeving dragen allemaal bij. Of te wel: 'Health in all policies'. 73
De ambitie is groot, er gebeurt veel, maar de samenhang tussen de verschillende onderdelen in het gezondheidsbeleid, sport, bewegen en de sociale basis (een integrale aanpak) kan - en moet - beter. We zetten in op het borgen van het sportakkoord (de rijksfinanciering van de lokale sportakkoorden stopt per 31 december 2022) en leggen daarbij de directe verbinding met het preventieakkoord. Daarbij onderzoeken we ook aansluiting bij het werk van de combinatiefunctionarissen sport in de Brede School Culemborg en hebben aandacht voor het feit dat er per 1 september 2023 twee uur gymnastiekonderwijs moet worden gegeven op de basisscholen (dat aantal wordt nu veelal niet gehaald). We beseffen ons dat het om maatwerk gaat en dat vele partners (uitvoeringspartijen en burgers) reeds verbonden zijn in bestaande netwerken. We zorgen met eenieder samen voor een integraal resultaat. Voor kinderen en jongeren bestaat de mogelijkheid om financiële ondersteuning te krijgen uit het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Om daarnaast volwassenen te ondersteunen, sluiten we ons aan bij het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Voor de financiële dekking hiervan verkennen we de mogelijkheden uit het armoedebeleid, maar ook dekking via zorgverzekeraars en externe, provinciale en landelijke fondsen. Vrijwilligers We willen onze vrijwilliger waar mogelijk ondersteunen.
We onderzoeken hoe we vrijwilligers kunnen ontlasten door verenigingen administratief te ontzorgen. Zo kunnen vrijwilligers zich richten op het aanbieden van een goed en divers aanbod op het gebied van sport en cultuur en houden we het vrijwilligerswerk als geheel vitaal en toekomstbestendig. Buiten spelen en bewegen We vinden het belangrijk dat mensen, jong en oud, zoveel mogelijk buiten kunnen zijn. Dat vraagt dat de buitenruimte geschikt en aantrekkelijk is om te bewegen, te sporten en te spelen. Dit kan door vergroening, meer en aantrekkelijker trage verbindingen en een stimulerend aanbod van speel- en sportvoorzieningen. Creativiteit en verbinding is nodig om ‘de openbare ruimte als speeltuin’ te zien en te benutten voor alle leeftijden en doelgroepen. Buiten spelen is van groot belang voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. In de afgelopen periode is een speelruimteplan opgesteld. Dit plan wordt uitgevoerd. Speel- en beweegplekken en -routes richten we zoveel mogelijk natuurlijk, groen, circulair en gevarieerd in. Inclusieve voorzieningen worden geconcentreerd op de grotere speelplekken. In het ontwikkelproces worden buurtbewoners, stakeholders en initiatiefgroepen gevraagd actief mee te denken en zo nodig externe co-financiering aan te trekken.
Tot halverwege 2023 wordt flink geïnvesteerd om de openbare (speel)ruimte een kwaliteitsimpuls te geven met enkele grotere, nieuwe plekken. Daarna zijn de financiële middelen niet meer toereikend om te vernieuwen of te vervangen. Bij de begroting 2024 wordt een afweging gemaakt of en op welke wijze er verder geïnvesteerd wordt in de uitvoering van het speelbeleidsplan. Daarbij wordt dan ook een afweging gemaakt over het kwaliteitsniveau van onderhoud en de middelen die daarvoor benodigd zijn.
74
Programmabegroting 2023
Doelen en prestaties taakvelden Sport, Cultuur en Recreatie 5.1 Sportbeleid en activering
We maken sport en cultuur toegankelijk voor iedereen Prestaties 1. We ontwikkelen samen met alle partijen in de stad een vervolg op het sportakkoord (de Rijksfinanciering van de lokale sportakkoorden stopt per 31 december 2022). Daarbij leggen we de verbinding met het preventieakkoord en zo mogelijk met het werk van de combinatiefunctionarissen sport in de Brede School Culemborg en voor het feit dat er per 1 september 2023 twee uur gymnastiekonderwijs moet worden gegeven op de basisscholen (dat aantal wordt nu veelal niet gehaald). Hierin nemen we het vraagstuk van verenigingsondersteuning mee. 2. Op basis van dit nadere resultaat maken we meerjarige ondersteuningsafspraken met het oog op een effectieve integrale netwerksturing van de bestaande coalities
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
522
565
565
565
565
Baten
115
120
120
120
120
5.2 Sportaccommodaties
We maken sport en cultuur toegankelijk voor iedereen Prestaties 1. We stellen een plan op voor de vervangingsinvesteringen voor de jaren 2024-2027 in de buitensportvoorzieningen en in sporthal Parijsch.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
2.141
2.224
2.264
2.094
2.098
Baten
334
342
342
342
342
75
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
We maken (sport en) cultuur toegankelijk voor iedereen Prestaties 1. We organiseren cultuurplatformbijeenkomsten en stimuleren zo samenwerking en afstemming. 2. We zetten Cultureel Vermogen in, in de wijk Achter de Poort. 3. Er worden 8 culturele activiteiten georganiseerd in samenhang met het sociaal domein. 4. We benutten het Cultuur- en Erfgoedpact 2022-2024 om een breed toegankelijk cultureel aanbod te ontwikkelen. 5. We faciliteren de ‘Brede School Culemborg’ waarin docenten cultuur werken aan de (talent)ontwikkeling van een kind, tijdens en na schooltijd. We zetten in op het behoud en versterking van het aanbod van cultuur en evenementen Prestaties 1. We onderzoeken een verdergaande samenwerking tussen de podia en maken een gezamenlijke toekomstvisie op het gebied van de infrastructuur. 2. We borgen de samenwerking in het cultuurplatform en de Uit-agenda en zorgen voor een goede samenwerking met de uitingen van Culemborg Klopt. 3. We zetten de samenwerking met Kunst Educatie Culemborg voort. 4. We verlenen structureel subsidie aan Cultuurfonds Culemborg om culturele activiteiten te ondersteunen. 5. We voeren het regioplan Inspirerend Rivierenland verder uit in 2023/2024.
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 1.403
749
749
749
749
Baten
5.4 Musea Culemborg heeft een levendig en leerzaam cultureel klimaat. Prestaties 1. Alle kinderen in Culemborg maken kennis met het culturele erfgoed in Culemborg door middel van de erfgoedlessen vanuit de Brede School Culemborg. 2. We stimuleren dat het Museum Elisabeth Weeshuis het culturele erfgoed in zijn collectie toegankelijk maakt voor bezoekers en inwoners van Culemborg. 3. Het ’Verhaal van Gelderland’ zal in Culemborg in de kelder van het Elisabeth Weeshuismuseum een plek krijgen als onderdeel van het versterken van de identiteit van Gelderland. 4. We stimuleren de samenwerking tussen culturele partners.
76
Programmabegroting 2023 Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 577
523
530
537
545
Baten
5.5 Cultureel erfgoed Levendige en aantrekkelijke binnenstad: Erfgoed Prestaties 1. Op basis van de vastgestelde kerkenvisie vervolgen we de dialoog met de kerken over hun toekomst in de binnenstad. 2. We ondersteunen de Stichting Grote Barbara (i.o.) met een jaarlijkse erfgoedsubsidie. 3. We ondersteunen de eigenaar en initiatiefnemer in het zoeken van een passende herbestemming voor de Heilige Barbarakerk. Versterken en beter uitdragen historisch-culturele identiteit. Prestaties 1. We betrekken cultuurhistorie bij en geven het een plek in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. 2. We onderzoeken hoe we de bewaarcondities van de archeologische collectie uit de Groene Schuur het beste kunnen verbeteren. 3. Er wordt een commissie omgevingskwaliteit ingesteld (verplicht in de Omgevingswet) waarin integraal wordt geadviseerd over welstand en erfgoed. 4. We zetten onderzoek voort naar instandhouding van de oostelijke stadsmuur. 5. We doen een voorstel voor uitbreiding van de monumentenlijst met monumenten in buitengebied en jong erfgoed (vanaf naoorlogse periode) 6. We actualiseren en digitaliseren de cultuurhistorische waardenkaart. 7. We laten de Monumentenwacht een conditiemeting van de gemeentelijke monumenten uitvoeren. 8. We ondersteunen de Stichting Honswijk - Everdingen met een plan voor restauratie van muurschilderingen op Fort Everdingen 9.
We ondersteunen particuliere eigenaren en erfgoedorganisaties met raad en daad bij de instandhouding van erfgoed en het uitdragen van de geschiedenis van de stad. We voeren waar nodig van gemeentewege bouwhistorisch onderzoek uit.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
1.008
801
788
810
830
Baten
82
85
85
72
72
77
5.6 Media
Culemborg heeft een waardevrije plek waar inwoners elkaar ontmoeten, kennis vergaren en informatievaardigheden leren. Prestaties 1. Om hun kennis en vaardigheden te vergroten stimuleren we inwoners om gebruik te maken van de laagdrempelige voorzieningen, waaronder de dienstverlening van Bibliotheek Rivierenland, waar ze zich kunnen ontwikkelen. 2. We faciliteren de lokale omroep.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
544
558
558
558
558
Baten
Verplichte indicatoren #
Indicator
20
Niet-sporters
Realisatie 2021 49,8%
Begroot 2023 *1
Vergelijkbare gemeenten * 50,6% *