Programmabegroting 2023 - boekwerk (673201).pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2023
Programmabegroting 2023
Gemeente Culemborg
Programmabegroting 2023
Inhoudsopgave Programmabegroting 2023 ........................................................................................................... 1 Gemeente Culemborg................................................................................................................... 1 Inhoudsopgave............................................................................................................................. 3 Leeswijzer .................................................................................................................................... 5 Hoofdstuk 1 De Beleidsbegroting .................................................................................................. 7 Inleiding ....................................................................................................................................................8 Bestuurlijke inleiding ...................................................................................................................8 Financieel perspectief .............................................................................................................. 10 01 Programma Bestuur en Ondersteuning ..................................................................................
133 02 Programma Veiligheid.............................................................................................................25 03 Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat ...........................................................................39 04 Programma Economie .............................................................................................................49 05 Programma Onderwijs ............................................................................................................61 06 Programma Sport, Cultuur en Recreatie ..................................................................................71 07 Programma Sociaal Domein en Gezondheid.............................................................................83 08 Programma Duurzaamheid ................................................................................................... 105 09 Programma Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte .......................................................... 117 99 Programma Financiering en Algemene dekkingsmiddelen ...................................................... 133 Paragraaf bedrijfsvoering ....................................................................................................................
146 Paragraaf lokale heffingen .................................................................................................................. 151 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................... 159 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................. 177 Paragraaf financiering ......................................................................................................................... 182 Paragraaf verbonden partijen ............................................................................................................. 188 Paragraaf grondbeleid ......................................................................................................................... 209 Paragraaf subsidieplafonds ................................................................................................................. 213 Hoofdstuk 2 De Financiële Begroting.......................................................................................... 214 Overzicht van baten en lasten .............................................................................................................
215 Financieel perspectief ......................................................................................................................... 219 Meerjarige financiële ontwikkeling 2023-2026...................................................................... 219 Primitieve begroting ............................................................................................................... 221 Overzicht van incidentele baten en lasten .......................................................................................... 234 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves .................................................................. 236 De uiteenzetting van de financiële positie .......................................................................................... 237 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume237 De financiering ....................................................................................................................... 238 3
De stand en het verloop van de reserves en voorzieningen .................................................. 238 Uitgangspunten van deze begroting ................................................................................................... 239 Kerngegevens ......................................................................................................................... 239 Overige uitgangspunten van deze begroting ......................................................................... 239 Geprognosticeerde balans .................................................................................................................. 241 Overzicht van taakvelden .................................................................................................................... 242 Het EMU-saldo .................................................................................................................................... 248 Bijlagen ..................................................................................................................................... 249 Bijlage 1: De stand en het verloop van de reserves en voorzieningen .................................. 250 Bijlage 2: Vervangingsinvesteringen 2023-2026 ....................................................................
253 Bijlage 3: Geldleningen ........................................................................................................... 255
4
Programmabegroting 2023
Leeswijzer De begroting bestaat uit verschillende delen. In hoofdstuk 1 komt allereerst de beleidsbegroting aan de orde. Deze bestaat naast de bestuurlijke inleiding en het financieel perspectief uit de onderdelen: • Het programmaplan; • De paragrafen. Het programmaplan Het programmaplan bestaat, anders dan de P&C-documenten uit de voorgaande bestuursperiode, uit 10 programma's. Deze 10 programma's vallen samen met de 10 hoofdstukken van het bestuursakkoord 'Samen aan de slag'. Deze programma-indeling met 10 programma's volgt vrijwel volledig de indeling van het BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden Gemeenten en Provincies). De uitzonderingen zijn: • Volksgezondheid BBV is onderdeel van het Culemborgs programma Sociaal Domein en Volksgezondheid • Openbaar groen en (openlucht) recreatie BBV is onderdeel van het Culemborgs programma Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte • Begraafplaatsen BBV is onderdeel van het Culemborgs programma Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte. Alle programma's beginnen, zoals gebruikelijk, met het maatschappelijke effect van het programma en de opbouw van het programma. Taakvelden De programma's zijn opgebouwd uit taakvelden. Deze taakvelden zijn voor alle gemeenten gelijk. Daarmee is onze begroting vergelijkbaar met begrotingen van andere gemeenten.
Bij ieder taakveld beschrijven welke doelen we willen bereiken en wat we gaan doen om deze doelen te realiseren. Daarnaast bevatten verschillende taakvelden indicatoren. Tot slot wordt per taakveld gepresenteerd welke financiële middelen worden ingezet. Indicatoren/ Beleidskader/ Partners Ieder programma bevat een overzicht van de verplichte indicatoren per taakveld. Vervolgens komt in het onderdeel: Wettelijk en/of beleidskader, het kader terug dat is vastgelegd. Daarna wordt in het onderdeel Partners aangegeven welke partners betrokken zijn bij het betreffende programma. Aansluitend worden de belangrijkste ontwikkelingen van de Verbonden Partijen - die onder het betreffende programma vallen - beschreven. Verbonden partijen Informatie over de verbonden partijen, met betrekking tot de belangrijkste ontwikkelingen worden opgenomen in de programma’s waarvoor de betreffende verbonden partij werkt. Daarnaast is bij het onderdeel paragrafen uitgebreidere informatie opgenomen over de verbonden partijen. Overzicht baten en lasten en analyse In de eerste tabel onder 'wat mag het programma kosten' zijn de lasten en baten van het bestaande beleid opgenomen. Dat betekent de voortzetting van het beleid uit de begroting 2022 (inclusief wijzigingen) en de uitwerking van de kaders, richtlijnen en uitgangspunten zoals die door de raad zijn vastgesteld in de kadernota 2023-2026.
Dit geheel wordt de primitieve begroting genoemd. Onder de tabellen bij het kopje "wat mag het kosten? wordt een toelichting geven van de grotere verschillen ten opzichte van de actuele begroting 2022. De paragrafen
5
De paragrafen bevatten de beleidsuitgangspunten van beheersmatige activiteiten en lokale heffingen en vallen daarom onder de beleidsbegroting. Via de paragrafen kan de gemeenteraad ook de beleidsuitgangspunten vaststellen. De overeenkomst tussen de paragrafen is dat ze dwarsdoorsneden van de begroting geven. In hoofdstuk 2 komt de financiële begroting aan de orde.
6
Programmabegroting 2023
Hoofdstuk 1 De Beleidsbegroting
7
Inleiding Bestuurlijke inleiding Als gemeentebestuur werken we iedere dag in, aan en voor Culemborg. Voor de bijna 30.000 inwoners van onze stad. Voor de bedrijven, verenigingen en organisaties die Culemborg maken tot wat het is. Als gemeente leveren wij een bijdrage aan de ontwikkeling van de stad. Dat doen we niet alleen, maar samen met iedereen die betrokken is bij Culemborg. En de begroting laat zien hoe we dat als gemeente ook in het komende jaar willen doen. Er is veel te doen. We leven in een bijzondere tijd. Een tijd die gekenmerkt wordt door een flinke economische groei, een lage werkloosheid en daarmee veel kansen om stappen te zetten in opgaven die we hebben. Tegelijkertijd leven we in een tijd waarin we in de samenleving soms tegenover elkaar lijken te staan rondom deze grote opgaven. Een tijd waarin bestaanszekerheid voor steeds meer mensen onder druk staat. Een tijd van toenemende armoede in de samenleving en onzekerheid voor de vele Culemborgers die geconfronteerd worden met enorme prijsstijgingen van energie, boodschappen en andere levensbehoeften. Een tijd van geopolitieke spanningen, zoals de oorlog in Oekraïne en in andere delen van de wereld, die ook ons in Culemborg raken. Een belangrijk uitgangspunt van onze begroting is dan ook “oog voor de Culemborger”.
We hebben oog voor Culemborgers die moeilijke tijden meemaken en helpen hen waar dat binnen onze mogelijkheden ligt. In deze begroting leest u hoe we hier op in willen zetten. In deze bestuursperiode gaan we ook met andere grote opgaven aan de slag. Een zomer waarin de gevolgen van klimaatverandering volop merkbaar waren, toont de noodzaak aan om forse stappen te zetten in de verduurzaming van Culemborg. We horen de verhalen van Culemborgers die op zoek zijn naar een woning maar die niet kunnen vinden. We maken werk van onze woningmarkt, bijvoorbeeld met de ontwikkeling van de stationsomgeving tot een nieuwe plek om te wonen. Inwoners die zorg nodig hebben worden nog beter geholpen met één plek waar ze terecht kunnen met hun hulpvragen, wat die ook zijn. We werken aan een stad waarin inwoners zich veilig voelen. En we dragen bij aan de vele culturele en sportieve mogelijkheden in onze stad, zodat Culemborg een creatieve en dynamische stad blijft waar mensen graag wonen en ontspannen. In de afgelopen bestuursperiode is hard gewerkt aan plannen voor de ontwikkeling van Culemborg. Er liggen mooie plannen. In deze periode gaan we dus vooral aan de slag. Niet met het maken van veel nieuwe plannen, maar vooral met het realiseren van dingen die Culemborgers echt terugzien in de stad. Hoe we dit willen doen heeft het college vastgelegd in een uitvoeringsprogramma.
Hierin vindt u terug wanneer we met welke onderwerpen uit het bestuursakkoord aan de slag gaan. Dit alles is ook in deze begroting verwerkt. De begroting bevat dus het totaal van plannen waar we het komende jaar mee aan de slag gaan. Culemborg is een gemeente met veel ambities. Er is dan ook veel te doen in de stad. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn en moeten we onze middelen en beschikbare capaciteit verdelen over alle ambities en plannen. Het college wil in deze bestuursperiode scherp sturen en focus aanbrengen. Liever één ding goed doen, dan drie dingen half. En als gemeente hebben we ook niet overal invloed op, maar zijn we soms ook gewoon afhankelijk van de Rijksoverheid of anderen. Deze begroting bevat daarom ook plannen om randvoorwaarden op orde te brengen die nodig zijn om ons werk als gemeente goed te doen. Het vertrouwen in de overheid staat onder druk. Wij willen in Culemborg laten zien dat onze gemeente een menselijke gemeente is die naast onze inwoners staat, zeker in moeilijke tijden.
8
Programmabegroting 2023 We staan aan het begin van een nieuwe bestuursperiode. Deze begroting is de eerste begroting die het huidige college aan de gemeenteraad voorlegt. We zien uit naar de uitvoering van de plannen die in de begroting zijn opgenomen. Als college gaan we graag samen met de gemeenteraad aan de slag met de opgaven waar we voor staan. En bovenal werken we graag samen met de inwoners, verenigingen, ondernemers en organisaties in onze stad en met iedereen die zich betrokken voelt bij Culemborg. We hebben veel te doen. En nu aan de slag! Het college van burgemeester en wethouders
9
Financieel perspectief In het onderstaande financieel perspectief wordt ingegaan op de uitkomst van de Programmabegroting 2023 en de Meerjarenraming 2024-2026. Het startpunt voor de begroting 2023 is de stand van de begroting na de Voorjaarsrapportage 2022. Vervolgens zijn de begrotingsrichtlijnen en uitgangspunten uit de kadernota 2023 op de cijfers toegepast. Dat betekent dat de onvermijdelijke ontwikkelingen in de begroting zijn verwerkt en dat alle budgetten zijn geraamd op het werkelijk te verwachten, dan wel vastgestelde niveau. Vervolgens zijn ook de structurele effecten uit de Najaarsrapportage 2022 in het uiteindelijke financiële perspectief van de begroting verwerkt. Hiermee geven de begrotingscijfers het meest actuele en concrete beeld voor de verwachtingen van dat jaar. Er is ook gekeken naar nieuwe ontwikkelingen en ambities vanuit het uitvoeringsprogramma waar we in de begroting voor 2023 op willen en moeten anticiperen. Deze ontwikkelingen zijn dan ook opgenomen in deze begroting, waarmee de begroting nog altijd structureel sluitend is. Bedragen x € 1.000 Financieel perspectief vastgestelde begroting 2022-2025 Amendementen Voorjaarsrapportage 2022 Financieel perspectief na voorjaarsrapportage 2022 Structurele doorwerking najaarsrapportage 2022 Overige mutaties doorgevoerd in begroting 2023-2026 Financieel perspectief begroting 2023-2026
2023 57 -175 593 475 -959 664 181
2024 2025 2026 336 673 673 -50 0 0 580 684 684 866 1.357 1.776 -574 -574 -574 561 1.596 -1.734 853 2.379 -532
Op basis van de voorschriften van het BBV voldoen wij aan de vereisten van een sluitende begroting, omdat ons eerste begrotingsjaar ruim sluitend is. Het feit dat wij in de toekomst wellicht op een tekort afgaan is vooral van belang voor ons bewustzijn om zorgvuldig om te gaan met het aangaan van structurele meerjarige verplichtingen. Om een idee te hebben bij deze uitkomsten is het goed om te weten wat er in de begroting (en dus deze cijfers) is verwerkt en welke onderwerpen mogelijk nog aangepast en dus verwerkt moeten worden. De volgende zaken zitten in bovenstaande cijfers verwerkt: Algemene aandachtspunten die verwerkt zijn: 1. De loonkosten zijn geraamd op basis van de vastgestelde formatie, inclusief een te verwachten loonkostenstijging van 3,6%; 2. Formatie-uitbreidingen zijn gebaseerd op noodzakelijke functies in verband met de uitvoering van een nieuwe wettelijke taken of waarbij sprake is van onverantwoorde operationeel risico’s ten aanzien van de uitvoering van een bestaande wettelijke taak. 3. De budgetten zijn per categorie verhoogd op basis van de meest recente prijsontwikkelingen. a. Algemene prijsindexatie 2,3% b. Onderhoud en beheer van maatschappelijk vastgoed 10% c. Energiekosten en brandstofkosten gemiddeld 50% d. WMO/Jeugd 3,8% en 5% vanwege de gevolgen van nieuwe inkoopcontracten
10
Programmabegroting 2023 4. Voor de opbrengst van de onroerende zaakbelasting is rekening gehouden met een verhoging voor de algemene prijsontwikkeling. De WOZ-waarde voor belastingjaar 2023 is bepaald naar waardepeildatum 1 januari 2022. 5. De bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen zijn afgestemd en dus geraamd op basis van de door die GR vastgestelde meerjarenbegroting; 6. De kapitaallasten zijn geraamd op basis van de meerjarige ontwikkeling van de afschrijvingslasten van gedane investeringen; 7. De grootste subsidiebudgetten zijn gebaseerd op ingediende begrotingen van samenwerkende partners. Kleinere subsidies zijn gebaseerd op geïndexeerde beschikkingen. 8. De rentelasten zijn meerjarig verwerkt; daarbij is in basis uitgegaan van de huidige leningenportefeuille. Vanwege herfinanciering door snellere aflossingen dan afschrijvingen en ter financiering van nieuwe investeringen is gerekend op een toename van de rentelasten. Dit is mede gebaseerd op de stijging van de rente voor langlopende leningen. 9. De vervangingsplannen investeringen zijn herijkt en op basis daarvan zijn de te verwachten investeringen (en dus de kapitaallasten) bijgesteld; 10. De onttrekkingen aan de reserves zijn meerjarig alleen aangepast indien de daarmee corresponderende lasten ook aanleiding toe geven; 11.
Alle ontwikkelingen die meerjarig in de begroting stonden zijn derhalve herijkt op basis van feiten en ontwikkelingen.
Doorwerking effecten, die genoemd worden in de Najaarsrapportage 2022 Bij de Najaarsrapportage wordt gerapporteerd over de ontwikkelingen die het begrotingsjaar 2022 direct raken en dus van invloed zijn op het resultaat van het lopende jaar. In de najaarsrapportage zijn ook effecten genoemd, die doorwerken naar 2023 en latere jaren.
Specifieke verwerkingen die effect hebben op het saldo: Bij de kadernota is aangegeven dat onvermijdelijk geachte beleidsvoornemens in deze begroting financieel uitgewerkt zullen worden.
Alle bijstellingen hebben kunnen plaatsvinden binnen het kader van een structureel sluitende begroting waarbij een tekort in 2026 ontstaat.
11
Programmabegroting 2023
1 Programma Bestuur en Ondersteuning
13
Programma Bestuur en Ondersteuning
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Bestuur en Ondersteuning. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 0.1 0.3 0.4
Omschrijving Bestuur Burgerzaken Overhead
Portefeuillehouder Gerdo van Grootheest Gerdo van Grootheest Mischa Peters
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Om de plannen die we met elkaar hebben waar te kunnen maken, is het van belang dat Culemborg goed bestuurd wordt. Bestuurd op een wijze die past bij de stad en aansluit op het ritme van de samenleving. Met een dienstbaar gemeentebestuur dat werkt voor Culemborg en bijdraagt aan een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen. In het komende jaar willen we hier als volgt op inzetten. Samenwerkingsagenda Om de samenwerking binnen de gemeente en van de gemeente met inwoners te verbeteren, werken we met de hele gemeenteraad, het college en de stad aan een samenwerkingsagenda. In deze samenwerkingsagenda maken we afspraken over hoe we binnen de gemeente met elkaar omgaan. Daarnaast leggen we met de samenwerkingsagenda, door middel van de participatievisie en verordening, vast hoe we als gemeente willen samenwerken met inwoners en organisaties in de stad. Bij de samenwerkingsagenda maken we concreet aan welke acties we in deze bestuursperiode werken om samenwerking binnen en met de gemeente verder te ontwikkelen. Participatie en bestuur Onze stad bruist van de ideeën, initiatieven en inwoners die bij willen dragen aan hun straat, wijk of stad. We willen de creativiteit, kennis en energie van Culemborgers nog beter benutten. Door inwoners uit te nodigen om mee te denken en mee te doen.
En door initiatieven vanuit de samenleving te ondersteunen en te faciliteren. Om te zorgen voor een brede steun en acceptatie nemen we ingrijpende beslissingen zoveel mogelijk samen met inwoners. Dat doen we bijvoorbeeld digitaal via Platform Culemborg. We onderzoeken nieuwe vormen van lokale democratie en mogelijkheden om doelgroepen die minder gehoord worden een grotere stem te geven. We maken hier nieuwe afspraken over in de participatievisie en -verordening. Ook binnen de gemeente zetten we stappen om de samenwerking tussen raad, college en organisatie verder te verbeteren. We maken afspraken over welke verbeteracties we in deze bestuursperiode op willen pakken om de samenwerking te versterken. Op deze manier werken we als goed samenwerkend gemeentebestuur iedere dag voor de bijna 30.000 inwoners van onze stad.
14
Programmabegroting 2023 Wijkgericht werken In Culemborg wordt al ruim 20 jaar gewerkt met de wijkgerichte aanpak (gebiedsgericht, integraal en multidisciplinair). De leefbaarheid-wijkteams hebben hierin een belangrijke rol. Samen met onze maatschappelijke partners, bewoners, scholen, ondernemers, vrijwilligers en andere betrokken in de wijken, zorgen we voor leefbare en veerkrachtige wijken. Er is veel ruimte voor initiatieven vanuit de buurten/ wijken (Buurtpanel en Initiatievenloket). Leefbaarheid draait om hoe mensen hun directe leefomgeving beleven en waarderen (openbare ruimte, sociale cohesie en veiligheid). We streven ernaar om de bewonersbetrokkenheid en het eigenaarschap te vergroten, zodat we beter kunnen aansluiten bij de wensen en behoeften in de wijken en burger en overheid dichter bij elkaar brengen. In 2022 is de Gemeentelijke Beleidsmonitor uitgevoerd. De resultaten vormen een belangrijke onderlegger voor het uitvoeringsplan voor de komende twee jaar (2023 – 2025). Samen met de maatschappelijke partners wordt bepaald welke wijken extra aandacht nodig hebben en op welke manier we dat gaan doen. De Buurt Bestuurt methodiek wordt hiervoor ingezet. De buurtagenda’s worden waar mogelijk gekoppeld aan andere opgaven in de wijk. Daarnaast gaan we onze kennispositie in de wijken versterken door wijkprofielen te ontwikkelen.
Dit is een belangrijke basis voor iedereen die in een wijk aan de slag gaat. We gaan het wijkgericht werken verder inbedden in de organisatie en sluiten nauw aan bij ontwikkelingen als de Omgevingswet en de participatievisie en -verordening. Concreet wordt een aantal projecten uitgevoerd waarbij we aan de slag gaan met een integrale wijkaanpak. Het betreffen twee pilots (in de wijken Achter de Poort – Schoolhof en Voorkoop) en de herinrichting van twee stadsparken, waarbij verschillende opgaven samenkomen. Regionale samenwerking We zetten volop in op regionale samenwerking en gaan daarmee verder op de weg die we de afgelopen jaren zijn ingeslagen. We werken aan een stevige regionale positie, om daarin de Culemborgse belangen naar voren te brengen. Regionale samenwerking doen we tenslotte om nog krachtiger te kunnen werken aan dat wat wij belangrijk vinden. Eind 2022 voeren gemeenteraad en college dan ook een gesprek over waar regionale samenwerking nodig is om onze prioriteiten en speerpunten te realiseren. Hieruit bepalen we vervolgens onze regionale inzet voor deze bestuursperiode en bepalen we hoe we daar in het Rivierenland en met gemeenten in de regio Utrecht aan kunnen werken. Dienstverlening De gemeente werkt op verschillende manieren voor de inwoners van Culemborg. Soms doet de gemeente dat als partner in samenwerking met initiatiefnemers.
In andere gevallen is de gemeente leverancier van iets waarvoor je nu eenmaal naar de gemeente moeten. Bijvoorbeeld voor het ophalen van je paspoort, voor het aanvragen van een vergunning of bij belangrijke momenten in je leven. We vinden het belangrijk dat onze gemeente werkt als menselijke overheid. Dat betekent dat we als mensen naast onze burgers gaan staan, ons in hun situatie verplaatsen en van daaruit onze dienstverlening verrichten. En men zich niet onpersoonlijk of als "nummer" behandeld voelt. Het betekent ook dat de gemeente toegankelijk en gebruiksvriendelijk is en blijft. Dit doet de gemeente onder meer door persoonlijk, laagdrempelig en in eenvoudige taal te communiceren en door aanvragen snel af te handelen. Met inwoners en partners stemmen we zo veel mogelijk af welke prioriteiten zij belangrijk vinden in het verbeteringen van de dienstverlening. Waarbij de insteek is om steeds meer toe te werken naar een werkwijze waarbij 'continu verbeteren' vanuit menselijk oogpunt de norm is. Bij Burgerzaken is het, naast het verbeteren, ook zaak om de basis weer op orde te brengen zodat sneller en effectiever ingespeeld kan worden op de ontwikkelingen die plaatsvinden.
15
Ambtelijke organisatie We zetten volop in op regionale samenwerking en gaan daarmee verder op de weg die we de afgelopen jaren zijn ingeslagen. We werken aan een stevige regionale positie, om daarin de Culemborgse belangen naar voren te brengen. Regionale samenwerking doen we tenslotte om nog krachtiger te kunnen werken aan dat wat wij belangrijk vinden. Eind 2022 voeren gemeenteraad en college dan ook een gesprek over waar regionale samenwerking nodig is om onze prioriteiten en speerpunten te realiseren. Hieruit bepalen we vervolgens onze regionale inzet voor deze bestuursperiode en bepalen we hoe we daar in het Rivierenland en met gemeenten in de regio Utrecht aan kunnen werken. Door de ambities van de gemeente en door steeds complexere taken die op de gemeente afkomen is de werkdruk hoog. Een goede balans tussen de ambities van het gemeentebestuur, noodzakelijke opgaven en de capaciteit van de ambtelijke organisatie heeft daarom onze aandacht. Dit betekent keuzes maken en prioriteiten stellen, ook in de plannen die in het bestuursakkoord zijn afgesproken. Als ambities groot en dringend gewenst zijn en capaciteit onvoldoende beschikbaar is, is het mogelijk te kiezen om te investeren in de organisatie om zo meer ambities mogelijk te maken.
Als dit nodig is, onderzoeken we eerst de mogelijkheden van andere financiering, bijvoorbeeld de werkzaamheden van (project)medewerkers dekken uit de betreffende projecten en de daarbij horende externe projectgelden. Ook hebben we oog voor de verhouding tussen ingehuurde medewerkers en medewerkers in dienst van de gemeente.
16
Programmabegroting 2023
Doelen en prestaties taakvelden Bestuur en Ondersteuning 0.1 Bestuur We verbeteren de samenwerking binnen de gemeente en van de gemeente met de stad. Prestaties 1. We maken afspraken maken over hoe we de samenwerking binnen de gemeente continu kunnen verbeteren. We formuleren verbeteracties waar we deze bestuursperiode mee aan de slag kunnen. 2. We geven uitvoering aan de nieuwe participatievisie en -verordening die eind 2022 door de gemeenteraad wordt behandeld. 3. We vertalen de visie- en verordening naar een praktische participatiegids voor zowel de gemeente als voor initiatiefnemers uit de stad. Hierin beschrijven we de stappen om een goed participatietraject te borgen. We dragen bij aan een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen. Prestaties 1. We versterken onze grip op samenwerkingsverbanden, door verder uitvoering te geven aan de nota verbonden partijen. 2. Vanuit onze gemeentelijke prioriteiten bepalen we onze inzet in regionale samenwerking. We brengen focus aan in de samenwerking in het Rivierenland en werken waar mogelijk met gemeenten in de regio Utrecht aan gezamenlijke opgaven. 3. Raad en college voeren een jaarlijks gesprek over regionale samenwerking en de Culemborgse inzet en positie daarin. 4. We geven uitvoering aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen, waarmee de positie van gemeenteraden versterkt.
Dit doen we samen met de regiogemeenten in het Rivierenland. We geven ruimte aan inwoners om mee te denken en mee te doen bij plannen en projecten. Prestaties 1. We geven uitvoering aan de nieuwe participatievisie en -verordening die eind 2022 door de gemeenteraad wordt behandeld. 2. We vertalen de visie- en verordening naar een praktische participatiegids voor zowel de gemeente als voor initiatiefnemers uit de stad. Hierin beschrijven we de stappen om een goed participatietraject te borgen. 3. We betrekken kinderen bij besluitvorming van de gemeente via de kinderraad en de kinderburgemeester. 4. We onderzoeken de mogelijkheden om jongeren een grotere stem te geven in een vorm die past bij Culemborg. 5. We onderzoeken de mogelijkheden voor nieuwe vormen van lokale democratie, zoals een burgerberaad of een burgerbegroting op wijk- of stadsniveau. 6. We zetten het gebruik van Platform Culemborg voort om de digitale mogelijkheden verder te verkennen. We evalueren de inzet van het Platform tot nu, om te kijken hoe we dit nog beter kunnen gebruiken.
17
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 1.973
1.923
1.923
1.923
1.923
Baten
0.2 Burgerzaken De gegevens van de inwoners in de Basisregistratie Personen moeten actueel en betrouwbaar zijn, zodat deze kunnen worden gebruikt door alle (semi)overheidsorganisaties. Prestatie 1. We borgen de betrouwbaarheid en correctheid van de gegevens in de BRP volgens de voorgeschreven wet- en regelgeving en eigen beleid. Adresfraude sporen we op aan de hand van de methodiek van risicogericht adresonderzoek. We onderzoeken alleen adressen waarover twijfels bestaan. Waar nodig, zoeken we de samenwerking met in- en externe partners. 2. Het digitale systeem van Burgerzaken breiden we verder uit met onderdelen waardoor een betere service voor burgers wordt gerealiseerd en de organisatie efficiënter kan werken. Daarbij sluiten we zo veel mogelijk aan op de landelijke uitrol vanuit de leverancier van de ondersteunende software. We pakken dit in BWB-verband op, samen met Tiel en West Betuwe. Zowel digitaal als in het stadskantoor is onze dienstverlening persoonlijk en proactief Prestatie 1. Aanvragen en aangiftes handelen we waar mogelijk digitaal af zodat informatieverstrekking correct is. Inwoners attenderen we op het verloop van documenten evenals de gereedmelding daarvan. Wij zorgen dat de inwoners gebruik kunnen maken van hun kiesrecht Prestatie 1. We zorgen ervoor dat het stemproces toegankelijk is voor iedere kiesgerechtigde.
Wij zijn geïnteresseerd in waar onze inwoners tegenaan lopen Prestatie 1. We vertalen ideeën klachten en opmerkingen waar mogelijk naar de verbetering van onze dienstverlening. We werken toe naar een werkwijze van continu verbeteren. Op orde brengen basis van de bedrijfsvoering bij Burgerzaken en in gang zetten toekomstbestendige werkwijze en structuur Prestatie 1. Basis van de bedrijfsvoering bij Burgerzaken is op orde gebracht: • Medewerkers zijn up-to-date met de laatste kennis van ontwikkelingen en wetgeving • Systemen zijn goed ingericht, up to date, met de laatste releases en modules en ondersteunend aan de werkprocessen • Beleid is nagelopen, geactualiseerd en vernieuwd/ geïnnoveerd 2. Er ligt een plan van aanpak voor het realiseren van een duurzame, toekomstbestendige werkwijze en structuur van de afdeling Burgerzaken. Waar mogelijk is er al aanvang gemaakt met de implementatie hiervan.
18
Programmabegroting 2023
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
866
902
879
879
879
Baten
245
263
263
263
263
0.4 Overhead De doelen en prestaties van taakveld 0.4 overhead zijn opgenomen in paragraaf bedrijfsvoering. Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
11.605
11.446
11.490
11.318
11.367
Baten
359
341
341
341
341
Begroot 2023
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Meetinstrument
80%
85%
90%
90%
Geautomatiseerd systeem
Voldoen aan normen BRP en BIG Voldoen aan normen PUN en BIG
Voldoen aan normen BRP en BIG Voldoen aan normen PUN en BIG
Voldoen aan normen BRP en BIG Voldoen aan normen PUN en BIG
Voldoen aan normen BRP en BIG Voldoen aan normen PUN en BIG
Kwaliteitsmonitor BRP van MinBZK/RvIG, interne audits
Indicatoren per taakveld Indicatoren
Werkelijk 2021
Begroot 2022
0.2 Burgerzaken Percentage 33% 20% digitale aangifte Geboorte, huwelijk en overlijden Kwaliteitsnorm Gerealiseerd Voldoen van 95% aan normen BRP en BIG Kwaliteitsnorm Gerealiseerd Voldoen van 95% aan normen PUN en BIG
Kwaliteitsmonitor Reisdocumenten van MinBZK/ RvIG, Interne audits.
Toelichting indicatoren We maken digitale aangiftes en afhandeling steeds meer mogelijk. De prognose voor het aandeel van digitale aangiftes laten daarom een forse stijging zien. Vanaf Q4 2022 bieden wij de mogelijkheid om de melding voorgenomen huwelijk digitaal te doen. Het product ‘melding voorgenomen huwelijk’ is 36% van de totale aangiften burgerlijke stand (geboorten 11% en overlijden 53%) op jaarbasis. 19
De beschikbaarheid van deze digitale functionaliteit zal fors bijdragen aan het percentage online aangiften. Het is wettelijk verplicht dat de Basisregistratie personen (BRP) op orde is, dat wil zeggen dat de gegevens kloppen. Alle andere (semi)overheidsinstanties en inwoners zijn hier namelijk van, bijvoorbeeld voor toeslagen en andere rechten en plichten. De kwaliteit van zowel de BRP als de processen rond reisdocumenten worden jaarlijks gecontroleerd door het Ministerie van BZK.
Overzicht wettelijk/ beleidskader > > > > > > > > > > > > > > >
20
Gemeentewet Wet gemeenschappelijke regelingen Nota verbonden partijen Reglement van Orde raad en commissies 2021 Inspraakverordening 2008 Participatieverordening i.o. Visie op Wijkgericht Werken 2021 Visie op dienstverlening Wet- en regelgeving op het gebied van burgerlijke stand (Burgerlijk wetboek 1 BRP) Reisdocumenten, rijbewijzen, Kieswet, Wmo, minima PUN: Paspoortuitvoeringsregeling Nederland. Regeling beheer en toezicht BRP Verordening BRP Reglement BRP Kieswet Wet op de lijkbezorging
Programmabegroting 2023
Betrokken partners > > > > > > > > >
Gemeenschappelijke regelingen Buur- en regiogemeenten Ketenpartners, zoals Belastingdienst, IND, UWV Regionale samenwerkingsverbanden Beheersstichting Begraafplaatsen Culemborg Politie Provincie Gelderland Overige samenwerkingspartners in het kader van adresfraude, o.a. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA), Legitiem, politie, Kleurrijk Wonen, e.d. Lokale partners, zoals: ElkWelzijn Inwoners en inwonersorganisaties Ondernemers Buurtpanel Initiatiefnemers Coöperaties Scholen
21
Verbonden partijen Regio Rivierenland Het proces van de FruitDelta gebiedsagenda is in 2021 gestart en loopt door in 2023. Verschillende beleidsdocumenten zijn de bouwstenen voor deze gebiedsagenda. Denk daarbij onder andere aan het regionaal economisch ambitiedocument 2022-2025, de regionale energiestrategie, het mobiliteitsplan en de regionale woonagenda. Dit proces bevordert een integrale werkwijze in de regio die ons helpt om slimmer en sneller onze opgaven te realiseren. Verder wordt in 2023 gewerkt aan de voortgang van de Regionale Energie Strategie (RES).
Belangrijkste ontwikkelingen:
Vanuit het programma contract gestuurde dienstverlening van de Regio Rivierenland wordt in 2023 vorm en inhoud gegeven aan de inkoop van Jeugdzorg en Wmo, door middel van een nieuw Organisatieplan en bijbehorende DVO die na de zomer van 2022 worden vastgesteld. Verder is in 2022 het team Inburgering van start gegaan bij de Regio. Het is voorzien dat in 2023 verdere uitbreiding van het team door inburgeringsconsulenten zal plaatsvinden (afhankelijk van het daadwerkelijk aantal inburgeraars binnen de 8 regiogemeenten). De toegenomen taken bij de Regio, maar ook de complexiteit hiervan en het verzorgen van ondersteunende programma's als de RegioDeal maken dat de balans tussen beschikbare capaciteit en taken in de bedrijfsvoering uit evenwicht raakt. Om deze reden gaat de Regio Rivierenland inzichtelijk maken welke taken passen binnen de beschikbare formatie, wat hun doelstellingen zijn en waarvoor wellicht aanvullende formatie noodzakelijk is. In de zienswijze op de begroting van de Regio voor 2023 heeft de gemeenteraad van Culemborg aangegeven graag in gesprek te gaan op het moment dat dit gevolgen heeft ofwel voor de formatie, ofwel voor de taken die al dan niet door de Regio uitgevoerd kunnen worden.
22
Programmabegroting 2023
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2022. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2023 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2022. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2023. Bedragen x € 1.000
Bestuur en Ondersteuning
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
13.283
14.444
14.271
14.292
14.120
14.169
Baten
794
604
604
604
604
604
-13.840 -13.667 -13.688 -13.516
-13.565
Saldo van baten en lasten Per taakveld Bestuur
-12.489
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026 1.685
1.973
1.923
1.923
1.923
1.923
Burgerzaken
890
866
902
879
879
879
Overhead
10.708
11.605
11.446
11.490
11.318
11.367
Lasten
13.283
14.444
14.271
14.292
14.120
14.169
Bestuur
1
0
0
0
0
0
Burgerzaken
371
245
263
263
263
263
Overhead
421
359
341
341
341
341
Baten
794
604
604
604
604
604
Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Stortingen Onttrekkingen Bestuur en Ondersteuning
12 -12.477
0
0
0
0
0
12
12
12
12
12
-13.828 -13.655 -13.676 -13.504
-13.553
Analyse primitieve begroting Lasten Bestuur In 2022 is het uitgavenbudget hoger ten opzichte van andere jaren. Dit heeft te maken met de introductie van de nieuwe raad na de verkiezingen in het voorjaar 2022.
23
Burgerzaken Ten opzichte van 2022 zijn de lasten lager als gevolg van een lagere toerekening van organisatiekosten. In tegenstelling tot de lagere toerekening van de organisatiekosten zijn de kosten voor het organiseren van de verkiezingen hoger door inhuur van derden en zijn diverse budgetten geïndexeerd. Overhead De kosten voor overhead zijn vergelijkbaar met 2022. Een aantal budgetten zijn geïndexeerd, maar er vervallen ook een aantal incidentele budgetten die in 2022 toegekend waren. Ook een deel van de formatie-uitbreiding komt hier tot uitdrukking. Baten Bestuur Geen bijzonderheden. Burgerzaken Ten opzichte van 2022 stijgen de begrote inkomsten als gevolg van meer huwelijken en afgifte van reisdocumenten en identiteitskaarten. De opbrengsten van reisdocumenten, rijbewijzen, uittreksels en V.O.G. en naturalisatieverzoeken zijn bijgesteld op basis van de laatste prognoses. Reservemutaties Geen bijzonderheden.
24
Programmabegroting 2023
2 Programma Veiligheid
25
Programma Veiligheid
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Veiligheid. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 1.1 1.2
Omschrijving Crisisbeheersing en Brandweer Openbare orde en Veiligheid
Portefeuillehouder Gerdo van Grootheest Gerdo van Grootheest
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Veiligheid is een belangrijke randvoorwaarde voor het geluk en welzijn van de Culemborgse inwoners en ondernemers en bezoekers van onze gemeente. Het veiliger maken van Culemborg is een belangrijke doelstelling van onze gemeente. We willen dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen in hun buurt en daar prettig kunnen wonen. Wij willen dat onze ondernemers succesvol kunnen zijn en ondernemen in een veilige stad. Wij willen dat je met plezier de binnenstad kunt bezoeken om te winkelen of te ontspannen. Wij willen dat Culemborg voor werknemers een fijne plek is om te werken. En wij willen dat bezoekers met een goed gevoel komen recreëren in en genieten van onze mooie stad. Kortom, de gemeente Culemborg streeft naar een veilig Culemborg voor iedereen. Culemborg is een grote kleine stad. Klein in omvang met daardoor een menselijke maat en korte lijnen zodat iedereen elkaar makkelijk weet te vinden. Groot in trots en ambities en soms ook groot in problematiek. In Culemborg manifesteren leefbaarheidsvraagstukken en criminaliteit zich soms op de vierkante meter en worden we geconfronteerd met grootstedelijke vraagstukken. In Culemborg zijn we trots op onze stad en staan we tegelijkertijd met twee benen op de grond. We lopen niet weg voor problemen, we benoemen ze, slaan de handen ineen en pakken problemen samen aan.
Dit in de wetenschap dat we gezien onze omvang, niet alles zelf kunnen doen. Daarom zijn allianties met onze partners,) binnen de Waarden/Rivierenland en op het niveau Gelderland-Zuid en OostNederland (waaronder gemeenten, politie, Openbaar Ministerie en het RIEC Oost-Nederland) van groot belang. In Culemborg werken we daarom integraal. Dit betekent ten eerste dat we samen werken: met onze inwoners, ondernemers en partners in zowel het veiligheids- als het sociale domein. Daarnaast betekent dit dat we een preventieve en repressieve aanpak hebben. Vanzelfsprekend proberen we problemen voor te zijn. Het voorkomen van criminaliteit is de beste misdaadbestrijding. Veiligheid in Culemborg begint bij de ‘sociale basis’ die we verder willen versterken. Dit zijn bijvoorbeeld gezinnen waarin kinderen opgroeien, wijken waarin actief naar elkaar wordt omgekeken, verenigingen waar mensen zich thuis voelen en met elkaar verbonden zijn, scholen waar jongeren worden geholpen zich te ontwikkelen tot weerbare jongvolwassenen of sport en cultuur waar mensen zich ontplooien en verbindingen tussen mensen worden gelegd. Daarnaast hebben we een repressieve aanpak; samen met politie, handhaving, het RIEC en het Openbaar Ministerie. We handhaven wet- en regelgeving, 26
Programmabegroting 2023 gaan ondermijning tegen en implementeren nieuwe instrumenten om het criminele zo moeilijk mogelijk te maken. Ook in 2023 maken we hard aan bovengenoemde doelstellingen. Voor het volgende begrotingsjaar staan een groot aantal acties op de planning. Hieronder lichten we de belangrijkste voorstellen nadere toe. Kadernota Veiligheid gemeente Culemborg (Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 De Waarden) In 2023 gaan we een belangrijk beleidsdocument actualiseren. Voor de periode 2023-2026 stellen wij de Kadernota Veiligheid gemeente Culemborg vast. Vanuit de Gezagsdriehoek De Waarden (burgemeesters, teamchef van de politie en de gebiedsofficier van justitie binnen de Waarden) is besloten om gezamenlijk een Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 op te stellen. Veiligheidsproblemen houden zich namelijk niet aan de gemeentegrenzen, maar openbare ordeproblemen vinden vooral lokaal plaats. Een intensievere samenwerking tussen gemeenten en samen met politie en Openbaar Ministerie is daarbij belangrijk en noodzakelijk. Door nu gezamenlijke ambities te verwoorden kunnen we gezamenlijk optrekken in de aanpak en efficiënter omgaan met de schaarse capaciteit. Er is gekozen om in te zetten op vier prioriteiten: zorg en veiligheid, jeugd, drugs en cybercriminaliteit/digitale criminaliteit. Het ‘Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 De Waarden’ bestaat uit twee delen.
Het eerste deel heeft betrekking op de prioriteiten voor De Waarden. Het tweede deel biedt onze gemeente de ruimte om lokaal andere accenten te leggen die passen bij de lokale problematiek. De Kadernota Veiligheid is de basis voor onze veiligheidsaanpak in de raadsperiode van 2023-2026. In 2023 wordt deze nota nader uitgewerkt in verschillende concrete vervolgstappen zoals een uitvoeringsplan met concrete acties. Plan van aanpak Ondermijning gemeente Culemborg 2023-2026 Het is een gegeven dat ondermijning, ondermijnende criminaliteit en georganiseerde criminaliteit het lokale gezag kunnen ondermijnen, de veiligheid en leefbaarheid kunnen verslechteren en schade op kunnen leveren voor inwoners en ondernemers. De ‘onderwereld’ maakt voor illegale activiteiten gebruik van diensten van de ‘bovenwereld'. Voorbeelden zijn: gemeentelijke vergunningen, distributie door bedrijven, huisvesting misbruiken voor illegale praktijken, zoals mensenhandel. De gemeente Culemborg staat voor een krachtige, maar vooral sluitende aanpak van ondermijning. De aanpak van ondermijning is om deze reden een speerpunt van onze gemeente. Via het Plan van aanpak Ondermijning beogen we een integrale aanpak voor ondermijning in de gemeente Culemborg te formuleren. Het algemene doel van deze integrale aanpak is het aanpakken, terugdringen en waar mogelijk voorkomen van ondermijning in onze gemeente.
Vanuit deze doelstelling streven wij er in 2023 en verder naar om: 1) de basis op orde te hebben. Concrete voorbeelden zijn de actualisaties van de Algemene plaatselijke verordening Culemborg, Beleidsregels Wet Bibob (integriteitstoetsing ondernemers), Beleidsregels Damocles (aanpak drugspanden) en Beleidsplan aanpak mensenhandel. 2) de interne (college, raad en ambtelijke organisatie) en externe (inwoners en ondernemers) bewustwording op orde is; Dit doen we onder andere via een ondermijningsfestival, bewustwordingsbijeenkomsten en -campagnes. 3) de meldingsbereidheid vergroot wordt; Een belangrijke eerste stap in 2023 is dat wij de bekendheid van Meld Misdaad Anoniem (MMA) en het interne meldpunt ondermijning vergroten; 4) de wijkaanpak in relatie tot de aanpak van ondermijning verder uitgerold wordt. Repressie alleen werkt onvoldoende tegen ondermijning. Er is een brede wijkaanpak nodig, waarin het (meer repressieve) veiligheidsdomein en het (meer preventieve) sociaal domein samen de strijd met dit probleem aanbinden; en
27
5) de lokale aanpak van ondermijning verder vorm wordt gegeven (waaronder een lokaal ondermijningsoverleg en periodieke integrale controles). Veilige wijken/ wijkaanpak We zetten volop in op de ingezette weg van onze wijkaanpak. De pilot Schoolhof, waarmee we in 2021 zijn gestart, en die wordt doorontwikkeld naar een wijkaanpak voor de hele gemeente, vraagt een meerjarige aanpak. De centrale vraag is: “hoe maken we de wijken toekomstbestendig en verbeteren we structureel de leefbaarheid en veiligheid?” We werken met behulp van een jaarlijks uitvoeringsprogramma aan een persoonsgerichte/gezinsaanpak, het benutten van de kracht van de wijk en het inzetten van positieve jeugdpreventie. We willen dat de bewoners weer betrokken raken bij hun leefomgeving en de patronen van multiproblematiek van generatie op generatie doorbreken. Dit vraagt om een nieuwe manier van integraal samenwerken tussen professionals uit de domeinen zorg en veiligheid. Naast het voortzetten van de ingeslagen weg ontwikkelen we in 2023 onze persoonsgerichte aanpak met inzet van intensief casemanagers verder door, ontwikkelen we een gereedschapskist met bestuurlijke en repressieve interventies, implementeren we een casusgericht veiligheidsinformatiesysteem, gaan we verder met het stroomlijnen van de samenwerking en overleggen en verbreden we onze netwerken met het oog op een bovenlokale aanpak van ondermijning.
Ook willen we op de landelijke agenda’s terecht komen om zo aandacht te brengen dat ook kleinere steden in Nederland extra ondersteuning nodig hebben om wijken veiliger te maken Toezicht en handhaving van wetten en regels Wetten en regels zijn om bepaald gedrag en gevaar te voorkomen. Toezicht en handhaving daarvan is dan ook van belang. In 2023 willen wij ons toezicht- en handhavingsbeleid verder bij de tijd brengen. Met een effectieve inzet van de beschikbare capaciteit. En ook door goed naar onze opdrachtgeversrol richting partijen te kijken die wij daarvoor inschakelen. We weten dat Culemborg relatief weinig toezicht- en handhavingscapaciteit heeft als we vergeleken worden met andere gemeenten. Vooruitlopend op dit nieuwe beleid vragen we in deze begroting dan ook extra middelen om onze capaciteit verder op orde te brengen zodat toezichthouders en handhavers meer zichtbaar aanwezig kunnen zijn in de stad en effectiever kunnen ingrijpen.
28
Programmabegroting 2023
Doelen en prestaties taakvelden Veiligheid 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
De gemeente is (in samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid) voorbereid op incidenten en crises en wij kunnen de taken die in het kader van bevolkingszorg op ons pad komen naar behoren vervullen. Prestaties 1. We leveren gemeentelijk personeel voor regionale pools (piketofficieren van Dienst bevolkingszorg (lokaal)) en houden deze functionarissen beschikbaar voor deelname aan opleidingen en oefeningen. 2. We werken samen met en adviseren aan de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. 3. We verbeteren daar waar nodig onze interne processen aan de hand van de evaluatie van de corona- en vluchtelingencrisis. 4. We organiseren vanaf 2023 een jaarlijkse organisatiebrede oefening crisisbeheersing.
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2.124
2.121
2.154
2.154
2.154
Baten
1.2 Openbare orde en Veiligheid We zetten in op preventie door het versterken van de sociale basis en integrale samenwerkingen Prestaties 1. Waar nodig en mogelijk nemen we eventuele belemmeringen in die samenwerking, onder andere op het gebied van privacy, verschillende werkplekken en dergelijke, weg. Dit doen we onder andere via de wijkaanpak en een convenant informatie delen in het kader van zorg en veiligheid. 2. We geven uitvoering aan de sluitende aanpak personen met verward/onbegrepen gedrag met als voornaamste lokale pijler de inrichting van de wijkgerichte GGZ. De wijkgerichte GGZ is medio 2021 gestart met een Culemborgs team en aansluiting van ervaringsdeskundigheid via Culemborg Herstelt. De pilot wordt in het vierde kwartaal geëvalueerd, geoptimaliseerd en gecontinueerd in 2023. 3. De rollen en taken binnen de aanpak voorkoming escalatie (AVE) worden verder aangepast in lijn met de ontwikkelingen rondom de inrichting sociaal domein en integrale toegang. Extra aandacht gaat uit naar triage om casuïstiek direct bij de passende persoon/afdeling te beleggen. Extra aandacht gaat ook uit naar het extern uitdragen/positioneren van de rol van casusregisseur en procesregisseur bij ketenpartners zoals ProPersona, GGD en Veiligheidshuis. 29
4. We werken wijkgericht aan leefbare en veerkrachtige/vitale buurten en wijken die op de toekomst zijn voorbereid: fysiek, sociaal, veilig, cultureel en economisch. De leefbaarheidwijkteams hebben hier een belangrijke preventieve rol en pakken samen met bewoners de (collectieve) leefbaarheidsvraagstukken op en daarmee de wijken schoon, heel en veilig te houden. Onder andere doen we dat via het Buurt Bestuurt instrument. Extra aandacht gaat naar aanpak- en aandachtswijken. 5. We ontwikkelen aan de hand van de wijkaanpak een stadsbrede vernieuwde jeugdaanpak. Concreet gaan wij aan de slag met de borging van intensief casemanagement en het verder versterken van de samenwerking met de VO-scholen en met Elk op het gebied van jongerenwerk. Ook integreren we de projectmatige werkzaamheden van de wijkaanpak binnen het reguliere werk. 6. We voeren de reguliere taken op dit gebied uit en optimaliseren deze, zoals: diverse casus overleggen en (persoonsgerichte) aanpak onder andere door samenwerking binnen het Veiligheidshuis en met sociale en leefbaarheidswijkteams. Dit op onderwerpen als: radicalisering, woonoverlast, huiselijk geweld, jeugd, zorgwekkende zorgmijders, complexe multiproblematiek, veelplegers, ex-gedetineerden, verwarde personen, etc. 7.
We geven vanaf 2023 onder andere via het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (als onderdeel nota gemeentelijk gezondheidsbeleid), een nadere invulling aan het Nationaal Preventieakkoord en het Preventieakkoord Culemborg.
We werken aan een stad waarin iedereen zich veilig en thuis voelt. Prestaties 1. We zetten in op het voorkomen van onveiligheid en crimineel gedrag door toezicht en handhaving van wetten en regels. Concrete voorbeelden zijn integrale controles op thema's/locaties zoals een bedrijventerrein, het buitengebied en overlastgebieden. Maar onder andere ook de blijvende inzet van toezichthouders/boa's en jeugdboa's. 2. We gaan in gesprek met de stad over de aankomende jaarwisseling. Dit met als doel om het Oud en Nieuw feest voor iedereen op een veilige wijze te laten verlopen. We maken hiervoor gebruik van ervaringen en kennis van andere gemeenten en van de ideeën en creativiteit van inwoners, ondernemers en organisaties. Landelijke ontwikkelingen op dit gebied volgen wij met aandacht. 3. In 2023 (en volgende jaren) blijven we extra aandacht besteden aan de aanpak van ondermijning (in het bijzonder de aanpak van drugscriminaliteit en mensenhandel) en cybercrime/digitale criminaliteit. We gaan onder andere aan de slag met het vergroten van de bewustwording van inwoners en ondernemers in relatie tot ondermijning (bijvoorbeeld een ondermijningsfestival en bewustwordingsbijeenkomsten) en cybercrime en het uitvoeren van integrale controles.
Wij zorgen ervoor dat ambtenaren beter gepositioneerd worden en opgeleid zijn om signalen van ondermijning te herkennen en op de juiste wijze te melden. Dit doen we onder andere via bewustwordingsbijeenkomsten en het vergroten van de bekendheid van het (interne) meldpunt ondermijning en Meld Misdaad Anoniem. 4. We houden alle beschikbare instrumenten voor bestuursrechtelijk optreden gereed, zorgen ervoor dat deze instrumenten geactualiseerd zijn en kijken indien nodig naar nieuw beleid. Concrete voorbeelden zijn de actualisatie van de Algemene plaatselijke verordening Culemborg, een Plan van aanpak Ondermijning gemeente Culemborg, op te stellen beleid op het gebied van mensenhandel, geactualiseerde beleidsregels Wet Bibob (integriteitstoetsing) en artikel 13b van de Opiumwet (sluiting drugspanden)). 5. We blijven (preventieve) activiteiten uitvoeren op het gebied van bewustwording en betrekken daarbij onze partners, maar ook inwoners en ondernemers. Concrete voorbeelden
30
Programmabegroting 2023 zijn de preventieve acties op het voorkomen van woninginbraak (tijdens de week van de Veiligheid) en voorlichting op scholen (Cyber 24). 6. We bedden de aanpak op lokale weerbaarheid in door te werken met een programma weerbaarheid waarin structureel aandacht komt voor dit thema, zowel onder ambtenaren als politiek en bestuurlijk. 7. Voor het gebruik van camera's voor het openbare orde toezicht is een camerabeleid op- en vastgesteld. Vanaf 2023 wordt het gebruik van de huidige en toekomstige periodiek getoetst aan de eisen en voorwaarden die in dit beleid opgenomen zijn. Concreet wordt naar de effectiviteit en geschiktheid (waaronder de kwaliteit van de camera's) van de inzet van de camera's op verschillende locaties in onze gemeente gekeken. In 2023 vindt een tussentijdse evaluatie van het camerabeleid plaats. 8. We blijven bewoners betrekken bij de (sociale) veiligheid door de WhatsAppgroepen buurtpreventie te faciliteren en te ondersteunen. We zorgen dat deelnemers van de WhatsAppgroepen, waar nodig, getraind worden in het signaleren en het melden van verdachte situaties. 9. Het college stelt voor de komende vier jaren een toezicht- en handhavingsplan Algemene plaatselijke verordening, Alcoholwet en overige bijzondere wetten op.
In dit plan worden de prioriteiten voor de komende vier jaren beschreven en maken wij heldere afspraken over hoe wij de beschikbare toezicht- en handhavingscapaciteit effectief inzetten. 10. Het aanpakken van overlast van hondenpoep, verkeerd parkeren, autoluwe binnenstad, niet houden aan voorschriften of beperkingen vanuit diverse vergunningen nemen we structureel in het uitvoeringsplan toezicht en handhaving op. De AVRI-toezichthouders/Boa’s geven op basis van het uitvoeringsplan 2023 hieraan invulling. 11. We voeren de reguliere taken (waaronder de vergunningen en controles) op het gebied van de Algemene plaatselijke verordening, Alcoholwet en overige bijzondere wetten uit en optimaliseren deze. We werken hierin samen met partners als de toezichthouders/BOA’s, VRGZ, politie, het Openbaar Ministerie, HALT en GGD. De controles op de naleving van de leeftijdsgrens voor alcohol zijn een concreet voorbeeld.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026
Lasten
1.326
1.329
1.389
1.389
1.328
Baten
42
42
42
42
42
Verplichte indicatoren #
Indicator
6
Verwijzing Halt** per 10.000 jongeren in de leeftijd 12-18 jaar Halt gaat uit van 1.000 jongeren en niet per 10.0000 jongeren, zie onderstaand plaatje.
Realisatie 2021 3,9
Begroot 2023 4,0
Vergelijkbare gemeenten * Nog niet bekend.
periode
Bron
2021
Bureau Halt
31
7
Vervallen
8
Winkeldiefstallen ** aantal per 1.000 inwoners
Niet bekend, sinds 2010 geen cijfers meer beschikba ar per 1000 inwoners
1,1
Niet mogelijk via CBS. Wel via Waar staat je gemeente per 10.000 inwoners
2021
CBS
9
Geweldsmisdrijven ** aantal per 1.000 inwoners
Nog niet bekend
3,4
Nog niet bekend
2021
CBS
10
Diefstallen uit woning ** aantal per 1.000 inwoners
Niet bekend. Sinds 2017 geen cijfers meer beschikba ar per 1000 inwoners
1,4
Niet mogelijk via CBS. Wel via Waar staat je gemeente per 10.000 inwoners
2021
CBS
11
Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) aantal per 1.000 inwoners **
6,3
6,0
Niet mogelijk via CBS. Wel via Waar staat je gemeente per 10.000 inwoners
2021
CBS
32
Programmabegroting 2023
Toelichting indicatoren Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
33
Overzicht wettelijk/ beleidskader Wettelijk kaders • Gemeentewet • Algemene plaatselijke verordening Culemborg • Provinciale verordening • Wet Gemeenschappelijke Regelingen • Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) • Alcoholwet, Alcoholbesluit en Alcoholregeling • Wet op de kansspelen • Wetboek van Strafvordering/Regeling domeinlijsten buitengewoon opsporingsambtenaar/Beleidsregels Buitengewoon Opsporingsambtenaar • Wet veiligheidsregio's • Opiumwet • Wet ruimtelijke ordening • Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) • Wet milieubeheer/Activiteitenbesluit milieubeheer • Omgevingswet (vanaf 1 januari 2023) • Algemene wet bestuursrecht (Awb) • Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). • Wet verplichte ggz • Wegenverkeerswet 1994 Beleidskaders • Kadernota Integrale Veiligheid (in 2023 gezamenlijk op- en vastgesteld binnen de Gezagsdriehoek De Waarden) en uitvoeringsplannen • Toezicht- en handhavingsbeleid Culemborg en uitvoeringsplannen • Beleidsregels Wet Bibob Culemborg • Beleidsregel artikel 13b van de Opiumwet • Veiligheidsstrategie Oost-Nederland • Horecavisie en Handboek horeca • Evenementenvisie en Handboek Evenementen • Detailhandelsvisie • GVVP 2021-2030 (Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan) • SPV 2030 (Strategisch Plan Verkeersveiligheid) • Notitie Wijkgericht werken
34
Programmabegroting 2023
Betrokken partners • • • • • • • • • • •
• • •
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Openbaar Ministerie RIEC (Regionaal Informatie- en Expertisecentrum) Oost-Nederland Provincie Gelderland Waterschap Rivierenland Politie Omgevingsdienst Rivierenland Omliggende/ Regio gemeenten/Gezagsdriehoek De Waarden Intergemeentelijke project (IGP) Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) Lokale partners zoals: bewoners(groepen) KCB (Kring Culemborgse Bedrijven) ElkWelzijn Kleurrijk Wonen CV Parijsch Ondernemers Inwoners en inwonersorganisaties (zoals de deelnemers WhatsAppgroepen Buurtpreventie) Scholen Regionale en landelijke leerkringen Huurdersbelangenvereniging Vluchtelingenwerk Fietsersbond Culemborg Ketenpartners, zoals de Belastingdienst, IND, UWV, Nederlandse Arbeidsinspectie Regionale samenwerkingsverbanden, zoals Regio Rivierenland, Werkzaak Rivierenland, AVRI Overige samenwerkingspartners in het kader van adresfraude, o.a. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA), Legitiem, e.d.