CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Principeverzoek Windenergie Culemborg

Beeldvormende bijeenkomst 4 september 2025, gemeente CulemborgBij agendapunt: Proces en kaders principe verzoek wind15.658 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

 In 2018 een initiatief is opgevat om een nieuw windpark in Culemborg te ontwikkelen en te realiseren.

 

   

Dit in 2019 geleid heeft tot medewerking aan het principeverzoek en het ontwikkelen van een voorontwerpbestemmingsplan met de benodigde onderzoeken. In juli 2019 een coördinatiebesluit is genomen waardoor de bevoegdheid om te besluiten zowel over het verlenen van de omgevingsvergunning als de milieuvergunning bij de gemeente Culemborg ligt. Het initiatief voor een nieuw windpark niet past binnen het geldende bestemmingsplan. In november 2020 een voorontwerpbestemmingsplan ter inzage heeft gelegen en dit veel en vooral bezorgde reacties in de Culemborgse samenleving en zienswijzen heeft opgeleverd. De raad ook zorgen heeft die betrekking hebben op de omvang en impact van het voorliggende initiatief (o.a. landschap, geluidshinder) op de leefbaarheid van de omliggende woonwijken. De raad het college van B&W unaniem bij motie heeft opgeroepen in een tussenstap het voorontwerpbestemmingsplan bij te stellen en in vervolg van het proces te laten zien dat zichtbaar wordt ingegaan op de zorgen van de gemeenteraad. Op 25 maart 2021 in een beeldvormende raadsbijeenkomst de raadsleden en het college met elkaar in gesprek zijn gegaan over de zorgen van de gemeenteraadsleden ten aanzien van het voorliggende initiatief en het onderzoeken van het draagvlak voor alternatieve varianten. Het college in dat gesprek de gemeenteraad heeft gevraagd om zich meer richtinggevend uit te spreken.

Spreekt uit: De door de initiatiefnemers extra aangeleverde informatie voor de beeldvormende raadsbijeenkomst op 25 maart j.l. blijft dezelfde zorgen geven als hierboven genoemd. Het college van B&W draagt de verantwoordelijkheid om zorgen van inwoners en gemeenteraad serieus te nemen en te kijken met initiatiefnemers of gekomen kan worden tot een alternatief plan waarvan de omvang en impact wel acceptabel zijn. Roept het college op: De raad een voorstel te doen over mogelijkheden (en onmogelijkheden) rond de gevraagde bijstelling van het concept ontwerpbestemmingsplan voor een tweede Windpark.

Daarbij ten behoeve van vergroting van het draagvlak de volgende kaders als verduidelijking van de in 2017 vastgestelde windvisie en uitvoeringsagenda duurzaamheid 2.0 te hanteren;  Een energieproductie capaciteit via wind op land op het Culemborgse grondgebied van 72 GWh per jaar,  Deze opbrengst te realiseren met zo laag mogelijke molens En in het vervolgproces rond de gevraagde bijstelling van het concept ontwerpbestemmingsplan voor de raad inzichtelijk te maken op welke wijze;  Het benodigde draagvlak voor een windpark in de omgeving maximaal is gemaakt of alsnog wordt gemaakt, door de toepassing van de gedragscode van de NWEA, waarbij met “de omgeving” niet alleen direct omwonenden, maar ook inwoners van omliggende woonwijken (als Parijsch) en ondernemers op Pavijen wordt bedoeld,  Mogelijke maatwerkvoorschriften bij de vergunningverlening en-of andere contractuele bepalingen haalbaar en juridisch houdbaar zijn voor de voorkoming van overlast en onaanvaardbare risico’s op gezondheidsschade (o.a. slagschaduw en geluidshinder als gevolg van hoorbaar en laagfrequent geluid) in de exploitatiefase,

En gaat over tot de orde van de dag

Naam en ondertekening indiener(s)

CDA, Marco van Zandwijk CVN, Peter Bos D66, Jos van Went

4. Onderzoek Lokale Afzet Windenergie Culemborg

25

EINDRAPPORTAGE

Lokale Afzet Windenergie Culemborg Definitief • januari 2025

INHOUDSOPGAVE INLEIDING

INLEIDING 3

1 EEN 100% LOKAAL VERHAAL 1.1 Waarom lokale opwek van windenergie? 1.2 Lokaal windproject 1.3 Lokaal opwekken én lokaal gebruiken

4 4 4 5

2 LOCAL4LOCAL 2.1 Vertaling naar de Culemborgse maat

6 7

3 KOPPELKANSEN WAAR WIJ ENERGIE OP ZETTEN 3.1 Stationskwartier Culemborg 3.2 Energiegemeenschap Pavijen 3.3 Collectieve laadvoorzieningen Pavijen 3.4 Lokale warmte-initiatieven

8 8 10 11 12

4 HOE VERDER? 4.1 Pilot local4local 4.2 Gelijktijdigheid 4.3 Energieoverleg Culemborg

14 14 14 15

VERANTWOORDING

2

Eindrapportage Lokale Afzet Windenergie Culemborg

15

Windenergie Culemborg – 100% lokaal 100% lokaal opgewekte energie om 100% lokaal te gebruiken. Daar gaan we voor! Samen maken we Culemborg groener en beter voor iedereen. Coöperatie Vrijstad Windwinning is initiatiefnemer van het project Windenergie Culemborg. Als Coöperatie gaan wij voor 100% lokaal in alle opzichten. Het is een 100% lokaal initiatief. We willen in overleg met de omgeving een windmolenpark bouwen voor Culemborg. De energie die we opwekken, leveren we voor een eerlijke prijs aan inwoners, bedrijven en organisaties in Culemburg en omgeving.

Energie lokaal inzetten Wij zien meerdere mogelijkheden om de lokaal opgewekte windenergie direct te verbinden met de lokaal aanwezige behoefte aan elektriciteit. Hoe we dit willen vormgeven? Daar gaat deze rapportage over. Wij hebben de lokale koppelkansen in beeld gebracht en beschreven op welke manier wij vanuit Windenergie Culemborg een bijdrage kunnen leveren aan de elektriciteitsbehoefte en vermindering van de netcongestie. Dit gaat niet vanzelf. We komen daarmee in een complexe wereld van verantwoordelijkheden, organisatievormen, wet- en regelgeving en technische randvoorwaarden. Op heel veel vragen hierover kunnen we op dit moment

nog geen antwoord geven. Wel doen we aanbevelingen waar Coöperatie Vrijstad Windwinning de komende jaren haar energie op in moet zetten. Dit bedoelen we figuurlijk, in de vorm van organisatiecapaciteit om op alle fronten in gesprek te blijven met elkaar. Maar ook letterlijk: namelijk het benutten van de koppelkansen om daadwerkelijk straks de opgewekte energie lokaal te gebruiken en hoe dit in de komende jaren vorm te geven.

Wat leest u in deze rapportage Hoofdstuk 1 beschrijft onze integrale visie. In hoofdstuk 2 geven wij uitleg over het landelijke project local4local. In hoofdstuk 3 staan de koppelkansen waar wij graag onze lokaal opgewekte elektriciteit aan verbinden. Hoofdstuk 4 bevat de aanbevelingen voor vervolgstappen. Bij deze rapportage is een kansenkaart ontwikkeld waar in een oogopslag is te zien hoe lokaal opgewekte elektriciteit kan worden ingezet in Culemborg. Deze kansenkaart is als bijlage opgenomen. Deze rapportage is tot stand gekomen op initiatief van Coöperatie Vrijstad Windwinning met financiële ondersteuning van het duurzaamheidsfonds van Betuwewind. Voor het opstellen van dit rapport en de verkenning van de koppelkansen zijn diverse gesprekken gevoerd met de (vertegenwoordigers van) initiatiefnemers van de verschillende ontwikkelingen in Culemborg.

3

1 EEN 100% LOKAAL VERHAAL Windenergie Culemborg wil bijdragen aan een welvarende, energieneutrale toekomst voor onze stad. Waar alle Culemborgers kunnen delen in de voordelen van een duurzaam windmolenpark. Windenergie dus vóór en dóór Culemborg: van inwoners en ondernemers tot verenigingen, (zorg)instellingen en andere organisaties.

1.1 Waarom lokale opwek van windenergie?

• Het is goed wonen en leven in Culemborg. Om dat zo te houden, is toegang tot betaalbare energie heel belangrijk. Door lokaal windenergie te produceren en te gebruiken, nemen we het heft in eigen hand. • Door onze eigen windenergie op te wekken, zijn we minder afhankelijk van fossiele energiebronnen en van buitenlandse energieproducenten. • Daarnaast dragen we bij aan een oplossing voor het overvolle elektriciteitsnetwerk. Met lokale energie kunnen we bedrijven helpen die nu hun netaansluiting niet kunnen uitbreiden. En energie leveren voor de nieuwe woningen in het Stationskwartier en toekomstige warmteinitiatieven in de stad. • Verder dragen we bij aan het bereiken van de klimaatdoelen; de ambitie van de gemeente Culemborg is om in 2040 energieneutraal te zijn. Door van fossiele energie over te schakelen op windenergie, is er minder uitstoot van broeikasgassen. • Kortom: met het lokaal opwekken van energie met windmolens willen we zoveel mogelijk Culemborgers laten profiteren van schone energie voor een eerlijke prijs.

ook aan onze samenleving. Zo levert Culemborgse windenergie voor iedereen voordeel op. Als initiatiefnemer van het project Windenergie Culemborg zijn wij ons ervan bewust dat wij koppelkansen alleen kunnen benutten wanneer wij zelf windenergie kunnen leveren. Wij zetten in op de ontwikkeling en realisatie van een windpark dat past bij de Culemborgse maat. Met het windpark beogen we circa 72 GWh op jaarbasis aan elektriciteit op te wekken. De exacte opwekcapaciteit is bekend wanneer we weten hoe het plan gerealiseerd wordt (aantal windmolens, type windmolens, hoogte van de windmolens). Deze opwekcapaciteit is beschikbaar voor lokaal gebruik.

1.3 Lokaal opwekken én lokaal gebruiken

Inwoners en ondernemers in Culemborg gebruiken elektriciteit die via het regionale en landelijke netwerk thuis of op het werk komt. Het regionale en landelijke elektriciteitsnet kampt momenteel met netcongestie. Dat heeft gevolgen voor inwoners en ondernemers in Culemborg. Veel lokale ondernemers en bijvoorbeeld ook warmte-initiatieven voor inwoners krijgen geen nieuwe netaansluiting om elektriciteit af te nemen. Daarnaast kunnen bedrijven hun aansluiting niet verzwaren en kunnen bedrijven en particulieren hun lokaal opgewekte zonne-energie niet altijd terugleveren aan het elektriciteitsnet.

Wij zien concrete mogelijkheden om de lokaal opgewekte windenergie direct te verbinden met de lokaal aanwezige behoefte aan elektriciteit. Hoe we dit willen vormgeven? Daar gaat deze rapportage over. En we zien mogelijkheden om een bijdrage te leveren aan het beperken van netcongestie.

1.2 Lokaal windproject

Coöperatie Vrijstad Windwinning wil een windmolenpark bouwen ten zuiden van de N320, tussen de Oude Beesdseweg, Kooiweg Oost, Daam van Dijkweg, Korte en Lange Aventuurseweg. Deze windmolens helpen Culemborg op weg naar een energieneutrale toekomst. Windenergie Culemborg gaat voor 100% lokale afzet tegen eerlijke voorwaarden. Waarbij het rendement niet alleen ten goede komt aan de lokale investeerders, maar

4

Eindrapportage Lokale Afzet Windenergie Culemborg

5

2 LOCAL4LOCAL Local4local is een goede, doelgerichte en eerlijke manier voor het benutten van lokaal opgewekte energie op lokaal niveau. Het is een landelijk project dat oplossingen zoekt om lokaal opgewekte energie ook lokaal in te zetten. Local4local ontwikkelt en implementeert een coöperatief model voor een integrale, duurzame, collectieve energie-

voorziening, waarbij de eindgebruiker een eerlijke, stabiele prijs voor zijn energie betaalt. Door een eerlijke, stabiele prijs te bieden, worden gebruikers beschermd tegen hoge marktprijzen. Daarnaast levert een collectieve energievoorziening een minimale impact op de lokale energie-infrastructuur.

2.1 Vertaling naar de Culemborgse maat teruglevering overproductie & levering tekorten

elektriciteitsnet

energie management energiegemeenschap levering E & W tegen kostprijs+

democratische besluitvorming energiedelen

eigen verbruik

eigen opwekking eigen opslag

Figuur 1: schematische weergave van het local4local model

De doelstellingen van local4local zijn exact de doelstellingen waar Coöperatie Vrijstad Windwinning invulling aan wil geven. We zijn dan ook blij om deelnemer te zijn aan één van de zes local4local-pilots van het land, onder de noemer van Energiegemeenschap Rivierenland. Energie Samen Rivierenland is als koepel van lokale energiecoöperaties een pilot-regio voor local4local. Samen met vijf andere lokale energiecoöperaties onderzoeken we hoe onze inwoners en bedrijven de lokaal opgewekte, duurzame energie tegen een eerlijke, stabiele prijs (met korting) kunnen afnemen. Het op deze manier inrichten van de lokale energievoorziening vergt de komende jaren nog veel stappen van verschillende partijen. Het gaat dan om complexe vraagstukken op het niveau van wet- en regelgeving (Rijk). En om organisatorische, juridische en financiële afspraken op lokaal niveau. Zowel tussen energieafnemers als energieleveranciers en initiatiefnemers van verschillende ontwikkelingen. De Energiegemeenschap Rivierenland is in januari 2025 opgericht. Lokaal opgewekte energie van Windenergie Culemborg wordt volgens onze ambitie lokaal

6

Eindrapportage Lokale Afzet Windenergie Culemborg

geleverd en gebruikt. In grote lijnen houdt dit in dat we lokaal opgewekte energie op drie manieren lokaal kunnen inzetten: • Directe afname van elektriciteit: op het moment dat er vraag is naar elektriciteit, wordt direct elektriciteit afgenomen van de windmolens. • Omzetten naar warmte: de op dat moment beschikbare elektriciteit wordt omgezet in warmte voor huishoudens of bedrijven. • Lokale opslag van elektriciteit: wanneer er geen directe vraag is naar de opgewekte elektriciteit, wordt de elektriciteit opgeslagen in bijvoorbeeld batterijen of andere energieopslagsystemen. Het inkopen van energie op de markt gebeurt alleen als het echt niet anders kan. En het terug leveren van energie op de markt gebeurt alleen wanneer er lokaal geen (directe) vraag is. Om deze ambities concreet te maken, hebben we koppelkansen voor het local4local-model in beeld gebracht. Dit zijn: • ontwikkeling woningbouw Stationskwartier • energiegemeenschap Pavijen • collectieve laadvoorziening Pavijen • lokale warmte-initiatieven. Naast deze vier koppelkansen schetsen we enkele andere koppelkansen om op termijn de lokaal opgewekte energie lokaal te benutten.

7

3 KOPPELKANSEN WAAR WIJ ENERGIE OP ZETTEN In het kader van het benutten van lokaal opgewekte energie zijn er twee belangrijke aspecten waar we rekening mee houden. Deze twee aspecten zijn sinds de liberalisering van de energiemarkt in 2004 volledig gescheiden. Het gaat om de volgende twee aspecten: • Het leveren van elektriciteit en prijsafspraken ten behoeve van de energievoorziening van eindafnemers, waaronder de genoemde koppelkansen. Feitelijk gaat het hier over het handelsaspect van elektriciteit. Hierna noemen we dit ‘aspect A’. • Het combineren van de aansluitmogelijkheden op het elektriciteitsnet van Liander. Feitelijk gaat het hier om het net(congestie)aspect van elektriciteit. Hierna noemen we dit ‘aspect B’. De koppelkansen die wij hebben geïnventariseerd, zijn kansen waarop beide aspecten van toepassing zijn. Per koppelkans geven wij een beeld van de huidige stand van zaken en kenmerken van het initiatief zoals deze in november 2024 bij ons bekend zijn. Verder gaan we in op de potentiële energiebehoefte en de beoogde entiteit (beiden aspect A). Ook leggen we een relatie met mogelijkheden voor het voorkomen danwel beïnvloeden van netcongestie (aspect B).

3.1 Stationskwartier Culemborg

Stand van zaken: In juni 2024 heeft de gemeenteraad het Masterplan Stationsomgeving Culemborg vastgesteld. In het masterplan zijn de ambities voor dit gebied vertaald naar een ruimtelijke en een modelmatige opzet voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied. Hierin is de hoofdstructuur voor wegen, groen, water en bebouwing vastgelegd. Dit geeft houvast voor de ontwikkelmogelijkheden van de deelgebieden. De businesscase van het energie-/warmtenet is nog geen onderdeel van het masterplan. In het masterplan is een thema-uitwerking beschreven op het gebied van Energie (pagina 56 en verder). Inzet is om zoveel mogelijk lokale duurzame bronnen prioriteit te geven bij de energievoorziening en om mede daarmee netcongestie te voorkomen. Kenmerken initiatief: • Ontwikkeling toekomstbestendige woon- en werkwijk met circa 3.000 huishoudens • Woningen worden gefaseerd gerealiseerd (circa 1.000 - 1.500 in periode tot 2030 en circa 1.000 1.500 woningen in periode 2030-2035) • Integraal energiesysteem • Warmtelevering via een collectieve warmtevoorziening

8

• Uitwerking van energievraagstuk op woningniveau, gebouwniveau, buurtniveau en wijkniveau • Inzet op coöperatie die de energievoorziening voor de bewoners organiseert. Potentiële elektriciteitsvraag/behoefte (aspect A): Vooralsnog gaat het om de elektriciteitsbehoefte voor de warmtevoorziening van de woningen in de vorm van een warmtenet. Daarna volgt elektriciteitsbehoefte voor collectieve ‘mobiliteit’ voor de bewoners (denk aan laadvoorzieningen binnen het gebied). En als laatste noemen we de mogelijke elektriciteitsbehoefte/-gebruik van de particuliere bewoners. De elektriciteitsbehoefte is ingeschat op circa 15 GWh. Entiteit (in oprichting) (aspect A): Op dit moment heeft de gemeente nog geen keuze gemaakt voor de organisatie van het energiesysteem. De gemeente overweegt om voor de ontwikkelfase een gebiedscoöperatie op te richten, die regie voert over de te maken keuzes op het gebied van energie. Samenwerking mogelijk met netaansluiting ter voorkoming/beïnvloeding netcongestie (aspect B): De ambitie van de gemeente is om een energiesysteem te ontwikkelen dat het elektriciteitsnet zo min mogelijk belast. Er wordt onderzocht welke

Eindrapportage Lokale Afzet Windenergie Culemborg

mogelijkheden er zijn om energie uit te wisselen met bedrijventerrein Pavijen. Aanvullend is lokaal opgewekte windenergie een belangrijke bron voor het energiesysteem op wijkniveau. De elektriciteit is nodig om gedurende het hele jaar op stabiele wijze in de warmte te voorzien. Planning: Voor het thema Energie heeft de gemeente de volgende planning aangegeven: • Onderzoeksfase: Momenteel onderzoekt de gemeente de organisatie (governance), de financiering en het verzamelen van gegevens. Dit omvat vragen over de aanwezige energieproductie binnen het plan en daar buiten (zoals het windproject), toekomstige behoeften, en de mogelijkheden voor elektrificatie van personenvervoer. Dit onderzoek wordt momenteel uitgevoerd.

• Opzetten organisatievorm: Een gerichte organisatievorm (bijv. een gebiedcoöperatie) speelt een cruciale rol in het betrekken van bewoners en andere belanghebbenden bij de ontwikkeling van het gebied. Een coöperatieve vorm kan initiatieven stimuleren die gericht zijn op duurzaamheid en innovatieve oplossingen voor energie, mobiliteit en groenbeheer. Onderzoek hiernaar vindt plaats van het vierde kwartaal van 2024 tot en met het eerste kwartaal van 2025. • Ontwerpfase: Uitwerken energiesysteem en verkenning energie-uitwisseling vindt plaats van het derde kwartaal van 2025 tot en met het eerste kwartaal van 2026. Op dat moment wordt de energiebehoefte concreet en kan beoordeeld worden voor welk deel elektriciteit vanuit het windproject bijdraagt aan het energiesysteem voor het Stationskwartier.

9

Ontwikkeling: Door de toenemende vraag naar elektriciteit en de hoge energiekosten, onderzoeken de ondernemers op Pavijen de mogelijkheid van een eigen decentraal energienetwerk. Met dit netwerk kunnen bedrijven onderling elektriciteit uitwisselen. Dat maakt hen onafhankelijk(er) van het overbelaste net. Het vermindert of voorkomt netcongestie en biedt de mogelijkheid om lokaal opgewekte energie (zon en wind) te gebruiken en onderling energie uit te wisselen. Inzet is om via het delen van data (EnergieManagementSysteem - EMS) inzicht te krijgen in het verbruik, momenten van verbruik en de ruimte om dit onderling uit te wisselen. Kenmerken initiatief: Het betreft primair een ondernemersinitiatief, met steun en begeleiding vanuit Ondernemersplatform KCB. Financiële partners zijn: Ondernemersfonds, gemeente Culemborg, Rabobank en VNO-NCW. Potentiële elektriciteitsvraag/behoefte (aspect A): • De totale vraag aan elektriciteit op bedrijventerrein Pavijen is circa 37 GWh op jaarbasis. Een deel hiervan kan ingevuld worden door elektriciteit vanuit eigen opwek op de daken van bedrijven. Aanvullend hierop is levering van elektriciteit vanuit Windenergie Culemborg een voor de hand liggende optie.

Entiteit (in oprichting) (aspect A): Een (nieuwe) coöperatie kan een effectieve juridische structuur zijn voor de energiegemeenschap. Zo kunnen bedrijven gezamenlijk beslissingen nemen over energieproductie, -verbruik en -uitwisseling. Leden kunnen ook profiteren van gezamenlijke inkoop van energie. Het is goed mogelijk dat Vrijstad Windwinning (of een andere daaraan verbonden entiteit) onderdeel wordt van deze entiteit wanneer er concrete afspraken gemaakt worden over afname van elektriciteit. Samenwerking mogelijk met netaansluiting ter voorkoming/beïnvloeding netcongestie (aspect B): Het elektriciteitsnetwerk op Pavijen is momenteel vol. Dit betekent dat bedrijven hun zelf opgewekte elektriciteit niet altijd kunnen terugleveren aan het net van Liander. Dit heeft geleid tot het idee van een eigen decentraal energienetwerk, waar bedrijven onderling elektriciteit kunnen uitwisselen. In plaats van te wachten op extra netcapaciteit van Liander, dat jaren kan duren, willen de bedrijven proactief aan de slag met een decentraal energienetwerk. Het verdient aanbeveling om de kansen voor een combinatie met het windpark en de daarvoor benodigde netaansluiting te verkennen. Dit maakt het mogelijk om energie slimmer te verdelen, en zo de afhankelijkheid van de mogelijkheden van Liander te verminderen.

Planning: Momenteel bevindt het project zich in de onderzoeksfase. Bedrijven, de gemeente en andere betrokken partijen werken samen om de energiebehoeften en -capaciteiten in kaart te brengen. Dit omvat vragen over de toekomstige elektriciteitsbehoefte van de bedrijven, de elektrificatie van wagenparken en de mogelijkheden voor energieopslag. Vervolgstappen: De vervolgstappen voor het opzetten van de energiegemeenschap op bedrijventerrein Pavijen in Culemborg zijn globaal als volgt: 1. Onderzoeksfase: Momenteel zijn de betrokken partijen (bedrijven, gemeente en Rabobank) bezig met het verzamelen van gegevens. Dit omvat vragen over de huidige energieproductie, toekomstige behoeften en de mogelijkheden voor elektrificatie van wagenparken. 2. Digitale tweeling/Digital twin: De verzamelde gegevens worden ingevoerd in een digitale tweeling: een slim systeem dat helpt bij het in kaart brengen van kansen voor het herverdelen van energie. 3. Financiering: Zodra de onderzoeksresultaten zijn geanalyseerd en de puzzel rond is, wordt er gekeken naar financieringsmogelijkheden voor de implementatie van het energienetwerk. Na goedkeuring van het plan en het veiligstellen van financiering start de technische uitvoering. Dan is er de mogelijkheid om afspraken te maken over het benutten van lokaal opgewekte elektriciteit vanuit Windenergie Culemborg.

3.3 Laadplein Pavijen

Ontwikkeling: Gemeente Culemborg stelt een visie op voor bedrijventerrein Pavijen. Deze schetst ook de kans voor een collectieve laadvoorziening – hierna te noemen laadplein – op bedrijventerrein Pavijen. Ondernemers in Culemborg onderzoeken momenteel de mogelijkheid van een decentraal energienetwerk om de toenemende vraag naar elektriciteit en de hoge energiekosten aan te pakken. Dit netwerk zou ook kunnen bijdragen aan het faciliteren van individuele laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen of een laadplein op Pavijen.

10

Eindrapportage Lokale Afzet Windenergie Culemborg

Foto: Watthub, Gerben van den Berg

3.2 Energiegemeenschap Pavijen

Dit is essentieel voor de verduurzaming van het bedrijventerrein. Kenmerken initiatief: Er is op dit moment nog geen concreet initiatief voor een laadplein en daarmee zijn er geen kenmerken bekend. Potentiële elektriciteitsvraag/behoefte (aspect A): Het totale elektriciteitsverbruik voor een laadplein is op dit moment moeilijk in te schatten. Het is sterk afhankelijk van het aantal laadpunten bij het laadplein, het vermogen van ieder laadpunt (dit kan variëren van bijvoorbeeld 11 KWh per laadpunt voor personenauto’s tot 1 MWh per laadpunt voor een vrachtwagen) en de bezettingsgraad van een laadpunt (hoe vaak, hoe lang per dag wordt deze gebruikt). Entiteit (in oprichting) (aspect A): • Vaak ontwikkelt en exploiteert een marktpartij een collectieve laadvoorziening. • WattHub in Geldermalsen is een voorbeeld van een laadvoorziening waarbij een burgerwindcoöperatie (Betuwewind) samen met gebruikers een laadplein heeft ontwikkeld en nu exploiteert. Samenwerking mogelijk met netaansluiting ter voorkoming/beïnvloeding netcongestie (aspect B): Met het opnemen van een laadplein in een energiegemeenschap kunnen partijen samen met de

11

Planning: Er is geen informatie beschikbaar over de planning van een eventueel laadplein op Pavijen. Vervolgstappen: Om elektriciteit van windmolens te gebruiken voor een laadplein zijn er verschillende belangrijke stappen en elementen nodig: 1. Ruimte en infrastructuur: Er moet fysiek ruimte zijn om een laadplein te realiseren. Dit is een knelpunt op het bestaande bedrijventerrein. Daarom is overleg met huidige ondernemers op het bedrijventerrein nodig om te onderzoeken of er ruimte beschikbaar gesteld kan worden. Daarnaast is een goede infrastructuur nodig voor het transport van de elektriciteit van de windmolens naar het laadplein. Dit omvat kabels en transformatoren die de energie kunnen omzetten naar een geschikt voltage voor de laadpalen. 2. Slimme laadtechnologie: Het gebruik van slimme laadtechnologie is cruciaal. Dit houdt in dat laadpalen kunnen variëren in laadvermogen afhankelijk van de beschikbaarheid van windenergie en de vraag naar elektriciteit. Dit helpt om het elektriciteitsnet te ontlasten en kosten te besparen. 3. Opslagcapaciteit: Het installeren van batterijen op het laadplein kan helpen om overtollige energie op te slaan wanneer de windmolens meer elektriciteit produceren dan er op dat moment wordt verbruikt. Deze opgeslagen energie kan dan worden gebruikt wanneer de vraag hoger is, bijvoorbeeld ‘s avonds. 4.

Samenwerking met lokale partners: Het betrekken van de ondernemers en energiecoöperaties in Culemborg (Vrijstad Energie en Vrijstad Windwinning) is essentieel. Dit kan helpen bij het creëren van draagvlak en het vinden van investeerders voor de benodigde infrastructuur en de levering van duurzaam opgewekte energie. Door deze elementen goed te integreren, kan een laadplein effectief gebruik maken van de elektriciteit die door windmolens wordt opgewekt.

12

Foto: www.warmwesterkwartier.nl

exploitant van een laadplein afspraken maken om te sturen op de levering van stroom wanneer dit nodig is, of minder nodig is. Hierdoor ontstaat er meer ruimte op het net.

3.4 Lokale warmte-initiatieven

Ontwikkeling: Het doel van lokale warmte-initiatieven is het werken aan aardgasloze warmteoplossingen. In Culemborg zijn er diverse initiatieven in verschillende fasen. Zo is ThermoBello een bestaande warmtevoorziening die al enkele jaren in exploitatie is. Het initiatief Warm Westerkwartier is momenteel in de onderzoeksfase. Dit betreft een onderzoek naar de mogelijkheden voor een aardgasloze warmteoplossing voor een groot deel van de woningen in de wijk Westerkwartier in Culemborg. Uit een eerste analyse komt naar voren dat er – aanvullend op de warmte die onttrokken wordt uit het rioolwater – elektriciteit nodig is om de warmtepomp te voorzien van energie om dit water verder op te warmen. De coöperatie Warm Westerkwartier wil geen fossiele energiebronnen meer gebruiken. Lokaal opgewekte windenergie kan voorzien in deze elektriciteitsbehoefte. Het initiatief WarmMolenDijkzicht zit in de opstartfase. Het gebruik van het water uit de Lek als warmtebron lijkt veelbelovend. De komende periode wordt de haalbaarheid verder onderzocht om de circa 1.100 woningen van duurzame warmte te voorzien. Van dit initiatief zijn verdere gegevens op dit moment niet bekend.

Kenmerken initiatieven: Kenmerken Westerkwartier: • Initiatiefnemer is burgercoöperatie Warm Westerkwartier • Warmte leveren aan circa 550 aansluitingen • Een 100% bewonersinitiatief • Omzetting elektriciteit naar warmte Kenmerken ThermoBello: • Warmte leveren aan circa 230 aansluitingen • Een 100% bewonersinitiatief • Omzetting elektriciteit naar warmte Potentiële elektriciteitsvraag/behoefte (aspect A): Bij de warmte-initiatieven gaat het veelal niet om de elektriciteitsbehoefte van particuliere bewoners, maar alleen om de elektriciteitsbehoefte voor het warmtenet. Westerkwartier: het gaat om ca. 1,25 – 1,50 GWh per jaar (naar verwachting hoofdzakelijk periode oktober – april).

Eindrapportage Lokale Afzet Windenergie Culemborg

ThermoBello: het gaat om ca. 0,6 GWh per jaar (hoofdzakelijk periode oktober – april).

mogelijk op termijn WarmMolenDijkzicht) te benutten. Dit is nader te onderzoeken.

Entiteit (in oprichting) (aspect A): • Coöperatie Warm Westerkwartier is de initiatiefnemer van deze ontwikkeling. Bij realisatie van het warmtenet komen er andere entiteiten bij, zoals een warmtebedrijf en een netbeheerder. Het warmtebedrijf zal naar verwachting als contractpartner optreden richting de elektriciteitsaanbieder. • ThermoBello is een wijkenergiebedrijf (opgericht 2009) dat in eigendom is van bewoners van de wijk EVA Lanxmeer. Thermobello levert warmte aan de afnemers en is beheerder van de installatie en het warmtenet.

Planning: • Onderzoeksfase Warm Westerkwartier: de burgercoöperatie werkt op dit moment een plan uit voor de ontwikkeling van een warmtenet voor de circa 550 aansluitingen binnen het gebied. Deze planuitwerking neemt zo’n 2 jaar in beslag en is beoogd voor 2025 – 2026. • Uitwerking naar definitief ontwerp: wanneer het plan voor Warm Westerkwartier is ontwikkeld, volgt in 2026 het maken van een definitief ontwerp en de aanbesteding hiervan. Een marktpartij kan dan de realisatie starten vanaf 2027. Exploitatie van het net is dan mogelijk vanaf 2028. • Contract ThermoBello: er is onderzoek gedaan naar een nieuw leveringscontract voor stroomdelen, waarbij ThermoBello stroom afneemt van een windproject in de regio. Uit dit onderzoek blijkt dat er een gelijktijdigheid (wanneer opgewekte stroom direct gebruikt wordt) mogelijk is van ongeveer 50-55%. Wanneer Windenergie Culemborg daadwerkelijk stroom kan leveren, is ThermoBello bereid om hierover afspraken te maken. Dit om een vaste prijs voor een langere periode te garanderen.

Samenwerking mogelijk met netaansluiting ter voorkoming/beïnvloeding netcongestie (aspect B): Het lijkt mogelijk om gezamenlijk netaansluitingen te benutten. De elektriciteit zal onttrokken worden aan een trafo nabij station Culemborg. Door bundeling van de woningbouwontwikkelingen bij het station, eventueel in combinatie met de ontwikkeling van het windpark en aanvullende netaansluitingen op Pavijen , is het mogelijk om een gezamenlijke aansluiting voor Warm Westerkwartier (en

13

VERANTWOORDING Voor de inhoud van dit rapport is op initiatief van Coöperatie Vrijstad Windwinning door Bart van der Vegte en Jenneke Blanken, met de volgende partijen gesproken (soms meermaals) of informatie ingewonnen.

4 HOE VERDER? 4.1 Pilot local4local

4.2 Gelijktijdigheid

Energie Samen Rivierenland leidt op dit moment een pilot tot oprichting van Energiegemeenschap Rivierenland in het kader van local4local. De vraag die centraal staat: ‘Hoe kunnen we duurzame energie laten werken voor de sociale en economische kracht van de regio?’ Deze vraag wordt beantwoord met de pilot, waarbij de opbrengst van zelf opgewekte energie ingezet wordt voor verduurzaming in Rivierenland. Coöperatie Vrijstad Windwinning is onderdeel van deze pilot.

De wind waait niet altijd en bedrijven en huishoudens gebruiken energie op onregelmatige tijden. Lokaal opgewekte elektriciteit willen we zo veel mogelijk meteen lokaal gebruiken. Dit heet gelijktijdigheid.

Met op termijn het windpark in Culemborg, en een hoge mate van zelflevering lokaal en in de regio kunnen wij energie leveren én investeren in lokale duurzaamheidsprojecten. Zo ontstaat een brede regionale energiegemeenschap die zich ook inzet voor ondersteuning bij energiearmoede (EnergieVitaal) en steun aan duurzame ondernemers. De volgende stap is het daadwerkelijk afsluiten van energiecontracten met de lokale opwekkers. Bewoners kunnen via hun lokale energiecoöperatie lid worden en lokaal opgewekte energie afnemen via om|Nieuwe Energie. Dit initiatief start vanaf januari 2025.

14

Stationskwartier. Door vanaf het begin batterijen in te zetten en de afname te automatiseren, kan een hoge mate van gelijktijdigheid gehaald worden.

4.3 Energieoverleg Culemborg

Op dit moment hebben we geen concreet zicht op wanneer de hier genoemde koppelkansen exact elektriciteit nodig hebben. Het verdient aanbeveling om concreter in beeld te brengen hoe vraag een aanbod op elkaar aansluiten (gelijktijdigheid). En op welke wijze we daar op kunnen sturen. Dit vraagt allereerst een nadere specificatie van de behoefte van verschillende potentiële afnemers. Veel van de genoemde ontwikkelingen zitten in een onderzoeksfase. Het is daarom goed om regelmatig elkaar een update te geven van de vorderingen in de onderzoeken en het thema gelijktijdigheid hierin mee te nemen. Voor een goed functionerende energiegemeenschap is een goede balans tussen energieopwekking en afname cruciaal. Er zijn kansen om met bedrijven gelijktijdigheid te realiseren: verschillende bedrijven op Pavijen, een mobiliteitsvoorziening, warmteinitiatieven in Culemborg en de ontwikkeling van een vijfde generatie warmtenet, een energiesysteem op basis van zon- en windenergie voor het

Eindrapportage Lokale Afzet Windenergie Culemborg

Diverse partijen zijn bezig om hun energievoorziening en warmtevoorziening te verduurzamen en te elektrificeren. Dit is ook terug te lezen in deze rapportage. Door de verbinding te leggen tussen de lokale elektriciteitsproductie en de lokale warmtetransitie, kunnen we beide transities versnellen. Dit betekent dat de partijen die betrokken zijn bij de verschillende ontwikkelingen elkaar moeten kunnen ontmoeten – liefst op een laagdrempelige en gestructureerde manier. In dit verband kijken we naar de gemeente. Het zou mooi zijn wanneer de gemeente Culemborg minimaal twee keer per jaar een energieoverleg organiseert en faciliteert. Met als doel het bij elkaar brengen van de genoemde ontwikkelingen, het doornemen van de stand van zaken en het bespreken van kansen om energie lokaal te benutten. Tijdens zo’n overleg kunnen de betrokken partijen bekijken of ze onderling afspraken kunnen vastleggen over het uitwisselen van elektriciteit (handelsaspect). Maar ook over het collectief en efficiënt gebruiken van het elektriciteitsnet en de aansluitingen (netcongestie-aspect). Vooral bij dit laatste punt is de rol van de gemeente belangrijk.

Ontwikkeling woningbouw Stationskwartier Culemborg • Adviseurs energie Stationskwartier: Ralph Molenaar en Gerwin Verschuur • Kwartiermaker mobiliteit hubs Stationskwartier: Minze Walvius Energie Samen Rivierenland – local4local • Adviseur local4local: Lennart Bijnagte Energiegemeenschap Pavijen • KCB (Kring Culemborgse Bedrijven): Marcel van den Berg • Kwartiermaker Energiegemeenschap: Henk den Hartog (tot en met 2023) en Alexander van Setten (vanaf 2024) • Gemeente Culemborg: projectleider visie Pavijen Dorma Corten en adviseur Economische Zaken Mariëlle Meeuwsen Collectieve laadvoorziening Pavijen • Gemeente Culemborg: projectleider visie Pavijen Dorma Corten en adviseur Economische Zaken Mariëlle Meeuwsen • Kwartiermaker mobiliteit hubs Stationskwartier: Minze Walvius Lokale warmte-initiatieven • Burgercoöperatie Warm Westerkwartier: Bas de Jong • Thermo Bello: Gerwin Verschuur

15

5. Communicatie en participatieplan Windenergie Culemborg

26

Communicatie- en participatieplan

Maart 2025

Inleiding Windenergie Culemborg gaat voor 100% lokaal opgewekte energie om 100% lokaal te gebruiken. We willen dat zoveel mogelijk Culemborgers kunnen delen in de voordelen van een duurzaam windpark. Van inwoners en ondernemers tot verenigingen (zorg)instellingen en andere organisaties. Ook in het proces om te komen tot een windmolenpark staat lokale betrokkenheid centraal. Dat vraagt om zorgvuldige communicatie en participatie. We onderscheiden hierin twee pijlers: • Open en heldere informatieverstrekking (communicatie/informatie) • Dialoog met de omgeving (communicatie/participatie) We realiseren ons dat (de doorstart van) dit project niet bij iedereen in goede aarde zal vallen. Er is in het verleden veel commotie geweest rond dit initiatief. We houden dan ook zoveel mogelijk rekening met en maken gebruik van de ervaring en kennis die de afgelopen jaren is opgedaan.

Communicatie en participatie Een project als Windenergie Culemborg kan niet zonder communicatie en participatie. De juiste communicatie- en participatie-aanpak kan bijdragen aan: • een kwalitatief beter ontwerp; • een transparant proces; • een kortere doorlooptijd; • (meer) maatschappelijk draagvlak. De aanpak van de communicatie en participatie kan in de diverse projectfasen verschillen. Dit communicatie- en participatieplan gaat over de fase om te komen tot het best mogelijke voorkeursperspectief. Het maakt als bijlage deel uit van het principeverzoek aan burgemeester en wethouders van de gemeente Culemborg. Uitgangspunten • Wij zijn ons ervan bewust dat 100% draagvlak bij een project als dit niet mogelijk is. Wél vinden we het van groot belang om een goed participatietraject te voeren, om open en transparant in gesprek te gaan met alle betrokken partijen. • Zo willen we ervoor zorgen dat voor- en tegenstanders zich gezien en gehoord voelen, ook al zijn we het inhoudelijk niet (of niet geheel) met elkaar eens. • Verschillende belangen, zorgen, bezwaren, meningen, kennis, ideeën en creativiteit willen we in een vroeg stadium met elkaar bespreken. Waar mogelijk nemen we dit mee in de plannen. • Samen willen we binnen duidelijke kaders (waaronder de landelijke normen en de motie van de gemeenteraad) het best mogelijke voorkeursalternatief bepalen.

• Voor de omgeving zal de gemeente in een vroeg stadium duidelijk moeten maken dat de gemeente uiteindelijk over de aanvraag voor de omgevingsvergunning beslist én dat de gemeente groot belang hecht aan deze belangrijke bijdrage om in 2040 energieneutraal te zijn. Communicatiekansen We maken gebruik van ontwikkelingen die nut en noodzaak van windenergie onderschrijven. Zoals de pilot van Energiegemeenschap Rivierenland, die ook naar voren komt in ons onderzoek naar lokale afzet. In de gesprekken met partners, gemeente en geïnteresseerde inwoners merken we dat er veel interesse is in het integraal energiesysteem. Mensen zien daar de meerwaarde van in en vinden het belangrijk hier aan bij te dragen. In onze communicatie kunnen we windenergie benoemen als een belangrijk onderdeel van zo’n integraal energiesysteem. Zo creëren we meer draagvlak voor het project. Want als mensen zien dat lokaal energie afnemen loont, ontstaat meer begrip voor de noodzaak om ook lokaal energie op te wekken.

Stakeholderoverzicht Om de stakeholders goed in kaart te brengen, hebben we een stakeholder- en krachtenveldanalyse gemaakt aan de hand van de Ringen van invloed (conform communicatiemethode Factor C en het Communicatiekompas van de Rijksoverheid). Gedurende het project blijven we dit document aanvullen en onderhouden. Het hierna ingevulde schema met de Ringen van invloed heeft betrekking op de huidige fase in het proces: het maken van een plan om te komen tot het best mogelijke voorkeursalternatief. Het gaat dus niet om de behandeling van een vergunningsaanvraag. Bij de Ringen van invloed deel je betrokkenen in aan de hand van de rol die zij vervullen in het project: • Beslissers: dit zijn de personen of partijen die bevoegd zijn om besluiten te nemen. • Beïnvloeders: zij oefenen invloed uit (vaak op de beslissers) en kunnen daarom indirect effect hebben op het verloop van het project. • Toeleveranciers of uitvoerders: zij zijn nodig voor het slagen of uitvoeren van het project, door kennis, mankracht of middelen te leveren. • Gebruikers of afnemers: zij voelen de impact van het uitgevoerde project of ondervinden de gevolgen ervan. Na het indelen van de betrokkenen in de verschillende rollen, bepalen we wat hun (feitelijke of gewenste) mate van betrokkenheid is.

Er zijn 4 niveaus: • Meebeslissen: dit niveau gaat niet alleen over de formele beslissers, maar hier kunnen ook betrokkenen staan met doorslaggevende invloed op het project. • Meewerken: hier staan de betrokkenen die daadwerkelijk meewerken aan het project. • Meedenken: dit zijn de betrokkenen waarvan we een bepaalde inhoudelijke inbreng hoopt te krijgen. • Meeweten: deze betrokkenen spelen geen actieve rol in deze projectfase, maar moeten wel op de hoogte gehouden worden. Bijvoorbeeld omdat ze later een formele beslisser zijn of een partij die bij de uitvoering een rol gaat spelen.

Communicatie: aanpak en middelen Met Windenergie Culemborg willen we een belangrijke bijdrage leveren aan de (lokale) energietransitie. Deze transitie willen we vormgeven samen met de stakeholders. Communicatie is hierbij een sleutelfactor. Door frequent, zorgvuldig en eerlijk te communiceren, willen we mensen zo goed mogelijk informeren en betrekken. En waar mogelijk hun zorgen en ideeën meenemen in ons initiatief. We communiceren met respect voor elkaar en zijn bereid ons te verdiepen in het standpunt van een ander. In onze communicatieaanpak focussen we op het bouwen aan duurzame relaties. Persoonlijk contact met de belangrijkste stakeholders is dan ook een belangrijk uitgangspunt. Daarnaast maken we gebruik van diverse middelen voor bredere communicatie. Want we willen zoveel mogelijk Culemborgers meenemen in onze plannen. Denk aan: • • • • • • •

website www.windenergieculemborg.nl sociale media (Facebook, LinkedIn) brieven flyers advertenties (medewerking aan) artikelen in lokale media: Het Kontakt/Culemborgse Courant, AD/De Gelderlander, Omroep Gelderland, Stadsradio Culemborg (SRC) Evt. buitenreclame, aanwezigheid bij evenementen e.d.

Afhankelijk van de fase in het project, de boodschap en de doelgroep die we willen bereiken, kiezen we een hierbij passend middel. Uitgaande van zorgvuldige en eerlijke communicatie nemen we stakeholders ook mee in de stappen die we zetten. Zo zorgen we bij het indienen van het principeverzoek dat de grondeigenaren vooraf op de hoogte zijn van wat wij wanneer naar buiten brengen. Uitingen stemmen we ook vooraf af met de gemeente en we delen onze communicatieplanning.

Communicatieplanning – onder voorbehoud De planning is globaal en hangt samen met de vorderingen in het project. We spelen in op actuele ontwikkelingen en er is natuurlijk ook altijd ruimte voor extra communicatie-acties. De nieuwsbrief verschijnt – afhankelijk van nieuwsitems - 2 tot 4 keer per jaar en vat de communicatie-uitingen van de voorafgaande periode samen, zodat mensen die zich hebben aangemeld voor de nieuwsbrief in 1x weer op de hoogte zijn. Coöperatie Vrijstad Windwinning = VWW, PT = projectteam Windenergie Culemborg *nadere afspraken in memo aan bestuur

Tijdstip Aanleiding/onderwerp Terugblik 2024/januari 2025

Doelgroep

Communicatiemiddel

Nieuwe website Persbericht Doorstart project onder naam Kwartaal 1 Huis-aan-huis flyer Windenergie Culemborg Interviews div. Media Sociale media Kwartaal 2 Samenwerking Betuwewind Nieuwsbericht website/socials Delen van berichten van de Kick-off en inloopavond Januari 2025 energiegemeenschap op onze eigen Energiegemeenschap Rivierenland kanalen Indienen principeverzoek (uitgaande van indiening principeverzoek in de tweede helft van maart 2025) Socials Begin april 2025 Indienen principeverzoek* Gemeente, college van B&W Nieuwsbericht/persbericht Grondeigenaren Omwonenden Leden VWW Ondernemers Pavijen (via Brief/mailing KCB) + stichting Pavijen Begin april 2025 Indienen principeverzoek Brief Provincie (Eric Veltink) Mailing Gesprekspartners i.k.v. lokale afzet onderzoek Tegenwind Raadsleden Persmoment i.o.m. gemeente Inzet filmpje 100% lokaal in 1 minuut Onderzoek lokale afzet Ondernemers Website Begin april 2025 (gaat mee met principeverzoek ) Inwoners Socials Later ook flyer o.i.d. voor ondernemers

Door

VWW/PT

PT VWW/PT

VWW/PT VWW/PT VWW/PT VWW

Gemeente

VWW/PT

Eind april 2025

Start communicatiecampagne

Inwoners Culemborg

Advertorials in Het Kontakt/Culemborgse Courant Social media campagne NB Flyers nog te verspreiden in Eva Lanxmeer

PT PT

Brief/mailing Brief Mailing

VWW/PT VWW/PT VWW

Via kennisgeving/weekmail? Persbericht Website, socials, nieuwsbrief 2 à 3 inloopbijeenkomsten m.m.v. gemeente (uitleg over procedure) en/of bijvoorbeeld aanwezig met een stand op markt/winkelcentrum

Gemeente PT PT

Vooruitblik, nader aan te vullen met communicatie-acties

Kwartaal 2/3 - 2025

Kwartaal 2/3 - 2025

Kwartaal 2/3 - 2025 Kwartaal 4 - 2025 Kwartaal 2 - 2026 Continu

Collegebesluit op principeverzoek

Grondeigenaren Omwonenden Leden VWW en Betuwewind Gemeenteraad Pers Inwoners

Na collegebesluit op principeverzoek

Breed; alle inwoners en ondernemers.

Start verdere planuitwerking

Grondeigenaren, omwonenden, gemeenteraad

Bepalen voorkeursvariant Aanvraag omgevingsvergunning Inspelen op/informeren over actuele ontwikkelingen

PT, VWW, gemeente

Nader te bepalen, bijv. bezoek aan windpark elders

Website, socials

PT

Participatie: aanpak en middelen Als initiatiefnemer willen we de stakeholders zo actief mogelijk bij het project betrekken. Natuurlijk houden we hierbij rekening met de ervaringen en gevoelens uit het verleden. We vinden het belangrijk om de draad weer in een vroeg stadium op te pakken. Er waren vanaf januari 2023 meerdere overleggen met de grondeigenaren met wie een grondovereenkomst is afgesloten. De verbinding met alle stakeholders gedurende het project is van bijzonder groot belang. We gaan hier dan ook uitgebreid aandacht aan besteden. Wij zien het belang in van vroegtijdig met elkaar in gesprek gaan en samen werken aan de ontwikkeling van ons windpark. Onder de Omgevingswet is participatie verplicht bij veel planologische procedures, waaronder bij een uitgebreide omgevingsvergunningsprocedure. Dit betekent dat er wordt gewerkt aan vroegtijdig betrekken van belanghebbenden en vastlegging van participatieproces én opbrengsten in een participatieverslag. Dit doen wij niet alleen omdat het verplicht is, maar omdat wij menen een dergelijk windpark niet te kunnen ontwikkelen zonder de inbreng en ideeën van direct betrokkenen. Waarbij we waar mogelijk rekening houden met de zorgen van betrokkenen. De Omgevingswet stelt geen kaders aan de vorm of mate van participatie. Wel sluiten wij aan bij de Participatievisie van de gemeente Culemborg.

Uitgangspunt voor het niveau van participatie is het in de visie beschreven niveau voor ‘VEEL participatie’. Met onze participatieaanpak sluiten wij aan op de principes uit de participatiegids van de gemeente Culemborg. Dit zijn: mogelijk & zinvol, open & transparant, op maat, duidelijkheid, inzicht in issues, inzicht in doelgroepen, terugkoppeling en mogelijkheden voor ondersteuning vanuit gemeente. Participatieruimte Om te bepalen waarop belanghebbenden kunnen participeren, is het belangrijk om vooraf de ‘participatieruimte’ vast te stellen en met elkaar te delen. Aan de voorkant communiceren we deze kaders helder naar de omgeving. Zo weet iedereen waarop inbreng mogelijk is en wat er mee gedaan wordt. Vrijstad Windwinning gaat niet participeren over de vraag óf er een tweede windpark moet komen, wáár dat zou moeten komen en wat de beoogde opbrengst gaat zijn. Dat is aan de gemeente, die ook over de vergunningaanvraag beslist. Ook participeren we niet over de normen (want de landelijke normen worden aangehouden). Wel gaan we samen onderzoeken wat mogelijke alternatieven zijn binnen het plangebied met elk hun voor- en nadelen, en wat uiteindelijk het best mogelijke voorkeursalternatief is. Hierbij schrijft de wetgeving wel voor dat dit ‘best mogelijke voorkeursalternatief’ ook het alternatief moet zijn met de minste belastende milieueffecten.

Het voorkeursalternatief komt tot stand in overleg met de grondeigenaren en de omgeving. Dit noemen we het gebiedsproces. Gebiedsproces We zijn van plan om op korte termijn het gebiedsproces weer op te starten. Doel van het gebiedsproces is om samen met de grondeigenaren, betrokken bewoners en omwonenden van het plangebied en de relevante gebiedspartijen te werken aan een nieuw plan. Uitgangspunt hierbij is de gedeelde ambitie om in het plangebied een windpark te realiseren. Deze doelstelling is geen onderdeel van de participatie. Wel wordt gesproken over de exacte aantallen die mogelijk zijn binnen de nieuwe normen, afmetingen, posities en inrichting van het beoogd plangebied. Dit alles gerelateerd aan de onderzoeksthema’s die voortkomen uit de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en de milieueffectrapportage (m.e.r.). Het uiteindelijke plan moet zich verhouden tot de ambitie van de gemeente om 72 GWh aan opwekcapaciteit te realiseren met bijpassende windmolens. Hoe we dit vormgeven, spreken we nader af met in ieder geval de betrokken grondeigenaren. Als samenwerkende partners willen we met elkaar een aantal alternatieven onderzoeken, waarbij we

open en transparant met elkaar de mogelijkheden, de voor- en nadelen van de diverse alternatieven bespreken. We bespreken deze met de relevante partijen zoals provincie, omgevingsdienst, omwonenden, et cetera. Samen met de grondeigenaren werken we toe naar een voorkeursalternatief, en wordt de bijbehorende gebiedsinrichting zo veel mogelijk op maat en naar behoefte van de grondeigenaren ontworpen. Ook dit voorkeursalternatief bespreken we met relevante partijen. Onderdeel van het gebiedsproces kan ook zijn dat wij met geïnteresseerde betrokkenen een of twee windparken bezoeken, om daar de ervaringen direct van mee te krijgen. Voor de overige betrokkenen zullen we informatiebijeenkomsten/inloop/windcafé's organiseren. Hierbij nodigen we ook belangrijke partners uit om informatie te geven, zoals de gemeente, en wellicht ook de Omgevingsdienst en GGD. Onderwerp van 1-op-1 gesprekken met de stakeholders zal ook zijn hoe zíj bij voorkeur betrokken (willen) worden, in welke vorm et cetera. Het is aan Vrijstad Windwinning om dat samen met hen te bepalen. Lidmaatschap Coöperatie Iedere inwoner van Culemborg kan lid worden van Coöperatie Vrijstad Windwinning. Op die manier kunnen leden via de Algemene Ledenvergadering (ALV) meepraten over het te ontwikkelen plan en de besteding van de opbrengsten. Verder biedt het lidmaatschap mogelijkheden om te investeren in het project.

Gedragscode NWEA De omgeving wordt, conform de NWEA Gedragscode Acceptatie & Participatie Wind op Land, betrokken bij de planontwikkeling en exploitatie van het windpark. Windenergie Culemborg wordt niet gezien als einddoel, maar als middel om (nog) meer toegevoegde waarde te kunnen creëren in de gemeente en regio. Dit geven we onder ander vorm door een onderzoek naar de lokale afzetmogelijkheden van de opgewekte energie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=1d97a298-bca5-4567-bbb7-f73d056d5322