CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

GEWIJZIGD Bijlage 2. Woonvisie 2023 actualisatie - Bijlagen (1164733) (4.0)

Raadsvergadering 30 november 2023, gemeente CulemborgBij agendapunt: Actualisatie Woonvisie14.630 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

een scootmobiel Ontsluitingsgangen op afstanden van max. 15 meter voorzien van een draairuimte van 2000 x 2000 mm Bij een gezamenlijke berging zijn er voldoende oplaadpunten voor het scootmobiel aanwezig en is deze goed bereikbaar.

27

Bijlage 5: Prijsgrenzen Culemborg

Prijsgrenzen Culemborg

Notitie: Prijsgrenzen Culemborg Datum: Januari 2022 Vastgesteld: 17 februari 2022

28

Inleiding De gemeente Culemborg hanteert al sinds 2002 de prijsgrenzen die door de provincie Gelderland en de Regio Rivierenland zijn vastgesteld. Deze prijsgrenzen zijn opgenomen in de Woonvisie Culemborg 2017-2026. In deze woonvisie staat ook dat we een diverse en bereikbare woningmarkt willen voor iedereen, om dat te bereiken zijn er diverse uitdagingen. Onder meer doordat er door de provincie en de regio geen kwaliteitseisen aan de diverse prijscategorieën zijn gekoppeld. De gemeente Culemborg heeft daarom, op eigen initiatief, de minimale kwaliteiten van de diverse prijscategorieën bepaald en heeft deze ook in de Woonvisie Culemborg 2017-2026 vastgelegd. In de periode tot 2015 volgden prijsstijgingen en prijsdalingen elkaar in korte tijd op. Daardoor was er niet eerder een noodzaak om de prijsgrenzen aan te passen. Vanaf 2015 zien we echter een constante forse stijging in de woningprijzen als gevolg van o.a. de economische ontwikkelingen, waaronder een flinke stijging van de arbeidskosten en bouwmaterialen, lage hypotheekrente en schaarste. In 2002 was een starterswoning of sociale koopwoning van € 170.000,- vaak grondgebonden, van hoogwaardige materialen, ruim, met minimaal 3 slaapkamers en een flinke tuin. Een hoge kwaliteit die eigenlijk niet in lijn was met de prijs die voor de woning betaald moest worden.

Sindsdien hebben de sociale koopwoningen, door onder andere de forse stijging van de bouwkosten, aan kwaliteit en functionaliteit ingeboet. In eerste instantie was dat niet bezwaarlijk, prijs en kwaliteit kwamen meer in lijn met elkaar. Maar inmiddels zijn we op een punt aangekomen dat ontwikkelaars, onderbouwd aangeven geen zelfstandige woning die aan onze minimale kwaliteitseisen voldoen meer te kunnen realiseren voor € 170.000,- v.o.n. Dergelijke problemen constateren we ook in de andere prijscategorieën die momenteel worden gehanteerd. Het niet meer kunnen realiseren van woningen in de diverse prijscategorieën die voldoen aan de gemeentelijke kwaliteitseisen hebben geleid tot een onderzoek naar het bepalen van nieuwe prijsgrenzen. Daarnaast zijn er nog een aantal andere redenen waarom we willen sturen op de prijsgrenzen voor woningen. Indien we het volledig aan de markt zouden overlaten zouden er alleen grote dure woningen gerealiseerd worden. Zonder specifieke sturing wordt er minder gebouwd voor de lage inkomens. We willen dat iedereen de mogelijkheid heeft een woning te kunnen bewonen die past bij zijn of haar inkomen. In Parijsch zijn in de afgelopen periode door de raad al aangepaste prijsgrenzen vastgesteld. Vooruitlopend op de herijking van de prijsgrenzen van de woonvisie worden hier al aangepaste prijsgrenzen gehanteerd.

Om te voorkomen dat bij elk project afzonderlijke en verschillende prijsgrenzen worden vastgesteld is het goed dit uniform voor heel Culemborg te doen.

29

Aanpak onderzoek In plaats van alleen te sturen op de prijs van de woningen die we aan onze woningvoorraad toevoegen, is het belangrijk om te weten welke kwaliteit en functionaliteit deze woningen vertegenwoordigen, en voor welke doelgroepen deze woningen bereikbaar zijn. We hebben voor de woningen zowel grondgebonden als gestapelde varianten gedefinieerd. De functionaliteit van een woning wordt hoofdzakelijk gedefinieerd door het aantal (slaap)kamers dat een woning heeft. Het aantal (slaap)kamers heeft ook een directe relatie met de grootte van de woning en de kosten daarvan. De kleinste koopwoning die we hebben gedefinieerd is een woning met een gebruikersvloeroppervlakte van ongeveer 50 m2 met 1 slaapkamer. Deze woning is geschikt voor een alleenstaande of tweeverdieners. Een woning met 2 slaapkamers is geschikt voor een klein gezin en een woning met meer slaapkamers voor een groter gezin. Naar mate de woning groter wordt stijgt ook het bruto vloeroppervlak en de grootte van het kavel en daarbij ook de kosten om deze woning te realiseren. Wat kan iemand betalen? Gemiddeld genomen besteedt een huishouden niet meer dan 30 - 35% van het vaste netto inkomen aan de hypotheek voor een koophuis. Bij huurwoningen kan dat oplopen tot 40%. Het bruto modale inkomen ligt in 2022 op € 2.894,- per maand, ofwel ongeveer 35.000 euro op jaarbasis. Twee keer modaal is dan ongeveer € 70.000,-.

Huishoudinkomen Indicatieve inkomens per beroep (inclusief 8% vakantiegeld) Loodgieter

€ 1.750,- tot € 3.700,- per maand

€ 21.300,- tot € 45.000,- per jaar

Politieagent Verpleegkundige Basisschoolleraar

€ 2.300,- tot € 4.200,- per maand € 2.800,- tot € 4.500,- per maand € 2.900,- tot € 4.750,- per maand

€ 28.000,- tot € 50.000,- per jaar € 34.000,- tot € 54.000,- per jaar € 35.000,- tot € 57.000,- per jaar

Koopwoningen De hypotheekmogelijkheden worden bepaald door het huishoudinkomen. Daarbij wordt uitgegaan van het bruto jaarinkomen omdat daarin ook het vakantiegeld en indien van toepassing, de vaste eindejaarsuitkering of dertiende maand is opgenomen. Bij een meerpersoonshuishouden moeten de bruto jaarinkomens van alle huishouddeelnemers worden opgeteld.

Als kengetal geldt in z'n algemeenheid dat er een hypotheek afgesloten kan worden ter hoogte van maximaal 4,5 à 5 keer het bruto jaarinkomen per huishouden (inclusief vakantiegeld). Naast de rente hebben persoonlijke omstandigheden invloed op de leenmogelijkheden. Daarbij kan gedacht worden aan een studieschuld, andere leningen, naderen van AOW-gerechtigde leeftijd of partneralimentatie. Daarnaast kan de energiezuinigheid van de woning van invloed zijn op de hypotheekmogelijkheden. Tot slot is het afhankelijk van een aantal persoonlijke omstandigheden die bepalen wat de maximale koopsom van een huis kan zijn, met name de inleg van eigen geld. 30

Bij onderstaande globale hypotheekmogelijkheden is uitgegaan van een rentepercentage van 1,3% en een rentevaste periode van 10 jaar. Uiteraard kan de rente na 20 jaar gewijzigd zijn waardoor de woonlasten veranderen. Voor sociale huurwoningen zijn er vanuit de centrale overheid regels opgesteld voor het 'passend toewijzen' van een woning met bijbehorend huurbedrag. Een huishouden met een inkomen van boven de € 40.000,- komt in principe niet in aanmerking voor een sociale huurwoning. De huur van een sociale huurwoning bedraagt maximaal € 763,47 per maand. Om dit kostendekkend te verhuren, mogen de bouwkosten in principe niet hoger zijn dan circa € 210.000,- inclusief btw. Huurwoningen Een globale (kostprijs dekkende) huurberekening toont dat een woning, die circa € 250.000,- inclusief btw kost om te bouwen, in de vrije sector verhuurd wordt voor een bedrag van minimaal € 850,- per maand (kale huur) over een exploitatieperiode van 40 jaar. In die berekening wordt rekening gehouden met o.a. inflatie en rendement. Een woning die circa € 290.000,- inclusief btw kost om te bouwen heeft een minimale huur nodig van ongeveer € 1.000,- om kostprijs dekkend te renderen. Een woning die circa € 330.000,- inclusief btw kost om te bouwen heeft een minimale huur nodig van ongeveer € 1.100,-.

In de praktijk worden woningen door de marktwerking voor een hogere huur verhuurd dan kostprijs dekkend. Eénverdieners moeten over het algemeen een bruto maandinkomen hebben van 3,5 x de kale huurprijs. Bij tweeverdieners moet het totale bruto maandinkomen 5,5 x de kale huurprijs zijn. Wat kan iemand besteden? •

•

•

•

Een huishouden moet een bruto jaarinkomen hebben van circa € 40.000,- tot € 45.000,(inclusief vakantiegeld) om een maximale hypotheek te kunnen krijgen van rond de € 200.000,-. De netto maandlast ligt dan rond de € 650,-. Deze inkomensgroep kan zich nog net richten op een sociale grondgebonden koopwoning of koopappartement. Als éénverdienershuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs van € 850 tot € 1.000,- per maand. Een huishouden moet een bruto jaarinkomen hebben van circa € 45.000,- tot € 55.000,(inclusief vakantiegeld) om een maximale hypotheek te kunnen krijgen van € 200.000,- tot € 260.000. De netto maandlast ligt dan tussen de € 700,- en € 870,-. Deze inkomensgroep kan zich richten op een middeldure (laag) grondgebonden koopwoning. Als éénpersoonshuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs van € 1.000,- tot € 1.200,- per maand. Een huishouden moet een bruto jaarinkomen hebben van circa € 55.000,- tot € 60.000,(inclusief vakantiegeld) om een maximale hypotheek te kunnen krijgen van € 260.000,- tot € 300.000,-. De netto maandlast ligt dan tussen de € 870,- en € 1.000,-. Deze inkomensgroep kan zich richten op een middelduur koopappartement. Als éénpersoonshuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs van € 1.200,- tot € 1.325,per maand.

Als tweeverdienershuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs tussen de € 750,- en € 850,- per maand. Een huishouden moet een bruto jaarinkomen hebben van circa € 60.000,- tot € 65.000,(inclusief vakantiegeld) om een maximale hypotheek te kunnen krijgen van € 300.000,- tot € 340.000,-. De netto maandlast ligt dan tussen de € 1.000,- en € 1.100,-. Deze inkomensgroep kan zich richten op een grondgebonden koopwoning middelduur 'hoog' (hoekwoning) of een koopappartement. Als éénpersoonshuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs van € 1.325,- tot € 1.425,- per maand. Als 31

•

•

tweeverdienershuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs tussen de € 850,- en € 910,- per maand. Een huishouden moet een bruto jaarinkomen hebben van circa € 65.000,- tot € 85.000,(inclusief vakantiegeld) om een maximale hypotheek te kunnen krijgen van € 340.000,- tot € 470.000,-. De netto maandlast ligt dan tussen de € 1.100,- en € 1.600,-. Deze inkomensgroep kan zich richten op een grondgebonden koopwoning duur 'middel' (2^1-kap). Als éénpersoonshuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs van € 1.425,- tot € 1.850,- per maand. Als tweeverdienershuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs tussen de € 910,- en € 1.200,- per maand. Een huishouden moet een bruto jaarinkomen hebben van circa € 85.000,- tot € 100.000,(inclusief vakantiegeld) om een maximale hypotheek te kunnen krijgen van € 470.000,- tot € 575.000,-. De netto maandlast ligt dan tussen de € 1.600,- en € 1.900,-. Deze inkomensgroep kan zich met het meebrengen van wat eigen geld richten op een grondgebonden koopwoning duur 'hoog' (vrijstaand). Als éénpersoonshuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs van € 1.850,- tot € 2.200,- per maand.

Als tweeverdienershuishouden kan deze inkomensgroep zich richten op een huurwoning met een huurprijs tussen de € 1.200,- en € 1.400,- per maand.

Gedefinieerde woningtypen Ten behoeve van het onderzoek zijn diverse woningtypen gedefinieerd en zijn per type de kwaliteiten op basis van o.a. m2 GBO (gebruiksoppervlak), kaveloppervlak, beukmaat en aantal slaapkamers bepaald: • Volwaardige woning grondgebonden sociaal, • Volwaardige woning appartement sociaal • Volwaardige woning grondgebonden middelduur • Volwaardige woning appartement middelduur • Volwaardige woning grondgebonden duur • Volwaardige woning appartement duur In de Woonvisie Culemborg 2017-2026 is de categorie middelduur gesplitst in laag en middelduur hoog. Voor deze notitie hanteren we voor de categorie middelduur en duur de categorieën 'laag', 'middel' en 'hoog', om meer differentiatie te krijgen in deze prijsklassen. Belangrijk gegeven is dat de ontwikkeling van woningen op elke locatie weer anders is en dat we in dit onderzoek voor de onderkant van de bandbreedte uitgaan van kengetallen die gebaseerd zijn op een standaard conceptwoning die, volgens het bouwbesluit, in grotere series in één bouwstroom gerealiseerd worden. Het zijn dan ook vaak standaard prijzen en kosten waar vanuit gegaan wordt. We beseffen ons dat hier dan nog enige marge zit en houden hier rekening mee bij de afronding en vaststelling van de definitieve prijsgrenzen.

Specifieke eisen op het gebied van bijvoorbeeld duurzaamheid, omvang van het openbaar gebied of esthetiek of het bouwen van een gering aantal woningen in één keer werkt dan ook altijd kostenverhogend. Deze prijzen bepalen de bovenkant van de bandbreedte. De gekozen prijsgrens valt binnen de bandbreedte van deze twee concepten.

De parkeeroplossing is meestal ook een kostenverhogende factor. Parkeren op maaiveld aangelegd als bestrating is daarbij altijd de goedkoopste oplossing (circa € 5.000,- per parkeerplaats). Bij 32

gebouwd parkeren valt onderscheid te maken tussen maaiveldniveau, halfverdiept en geheel verdiept (één- of meerlaags). De kosten daarvan lopen uiteen van respectievelijk € 15.000,-, € 20.000,- en minimaal € 30.000,-.

Prijsgrenzen Culemborg De prijsgrenzen zijn gebaseerd op de uitgangspunten en berekeningen en sluiten aan op wat er in de regio’s om ons heen gebeurd. Het kiezen van een grens is per definitie arbitrair. We hebben ervoor gekozen om in de middeldure categorie een midden categorie toe te voegen omdat er in de middeldure prijscategorie een wijde differentiatie aan type woningen is. De middeldure ‘hoog’ categorie sluit ongeveer aan op de huidige NHG grens van € 355.000,-. Het is niet de intentie om elk jaar de prijsgrenzen opnieuw ter discussie te stellen maar dit periodiek te doen, het voorstel is dit tenminste elke vier jaar te doen en daar waar mogelijk aan te sluiten bij de woonvisie. Prijsgrenzen zeggen pas iets als de bijbehorende kwaliteiten van de woning ook duidelijk zijn. Deze zijn onlosmakelijk verbonden met de prijsgrenzen. Het effect van toekomstige prijsontwikkelingen is moeilijk te voorspellen. Er zijn momenteel nog geen signalen dat de stijging niet zal doorzetten maar het is onvermijdelijk dat er weer een keer een dalende markt ontstaat. Het voorstel is om de aanpassing van de prijsgrenzen voortaan mee te nemen bij het vaststellen van de woonvisie en het daar een onderdeel van te laten uitmaken.

De onderstaande prijsgrenzen passen beter bij de huidige woningmarkt en helpen ons beter te sturen op de kwaliteiten die we aan de Culemborgse woningvoorraad willen toevoegen voor de komende periode.

Koopwoningen Sociaal Tot € 215.000,Middelduur Laag van € 215.000 tot € 275.000,Midden van € 275.000 tot € 310.000,Hoog van € 310.000,- tot € 350.000,Duur Laag van € 350.000,- tot € 450.000,Midden van € 450.000,- tot € 550.000,Hoog vanaf € 550.000,-

Voor huurwoningen zijn er wettelijke kaders en prijsgrenzen die jaarlijks worden vastgesteld. Voor de sociale huur is dat al geruime tijd het geval en voor de middeldure huur is daar wetgeving voor in ontwikkeling. Deze voorgenomen grenzen nemen we nu al mee in het overzicht voor prijsgrenzen van huurwoningen. In de sociale huur kennen we daarnaast ook 33

nog een aantal kwaliteitskortingsgrenzen en aftoppingsgrenzen (maximale huurtoeslaggrens). Deze grenzen zijn gekoppeld aan specifieke doelgroepen en worden ook jaarlijks geïndexeerd en vastgesteld. In tegenstelling tot de koopprijsgrenzen zullen de huurprijsgrenzen jaarlijks wijzigen.

Huurwoningen Sociaal (prijspeil 2022) Kwaliteitskortingsgrens € 442,46 De lage aftoppingsgrens voor een- en tweepersoonshuishoudens bedraagt € 633,25,De hoge aftoppingsgrens voor drie- of meerpersoonshuishoudens is € 678,66,De maximale huurtoeslaggrens € 763,47. (Inkomens grens sociale huur alleenstaanden € 40.765, twee of meer personen € 45.014) Middelduur Middelduur laag van € 763,- tot 850,Middelduur hoog van € 850,- tot € 1.000,Duur Duur vanaf € 1.000,* op de huurprijzen is een jaarlijkse wettelijke indexatie van toepassing.

Hoe houden we woningen bereikbaar en betaalbaar? Deze vraag is op twee manieren op te vatten. Enerzijds: hoe kan een woning bereikbaar worden gemaakt voor huishoudens die niet aan bovenstaande inkomenscriteria voldoen? Anderzijds: hoe kan een woning voor een specifieke doelgroep bereikbaar blijven bij een toekomstige mutatie? Want het aanpassen van de prijsgrenzen betekent namelijk niet dat deze woningen bereikbaarder of betaalbaarder worden. Het in stand houden van de prijsgrenzen overigens ook niet omdat er dan in bepaalde prijsklassen geen woningen meer gerealiseerd kunnen worden. Dit betekent dat er, zeker voor een aantal doelgroepen, aanvullende maatregelen nodig zijn om op de korte en de lange termijn ervoor te zorgen dat de woningen bereikbaar en betaalbaar blijven. Voor het bereikbaar maken zijn verschillende (niet limitatieve) constructies denkbaar (die nog getoetst zullen worden, zowel juridisch, financieel als voor wat betreft effectiviteit): • Terugkoop optie Voor de sociale koopwoningen wordt in het koopcontract middels een kettingbedding een optie opgenomen dat de gemeente het eerste recht heeft om de woning terug te kopen. Op deze manier kan de woning weer toegewezen worden aan de juiste doelgroep en voor de juiste prijs. •

•

Koopgarant Momenteel wordt onderzocht of met de andere gemeenten uit de regio dit mogelijk gemaakt kan worden. Duokoop (grond in erfpacht met uitgestelde koopoptie) Een commerciële erfpacht constructie waarvan afgelopen jaar in Parijsch een pilot is gestart.

34

•

Gemeentelijke erfpacht Als gemeente zelf de grond in eigendom houden en verpachten aan de eigenaar van de woning. • Lease van installaties De lease van installaties zorgt ervoor dat een kostencomponent uit de bouwkosten van de woning wordt gehaald. Installaties worden vervolgens middels een huurovereenkomst aan de koper geleverd. • Starterslening Een extra leenmogelijkheid voor starters waarmee de bereikbaarheid van o.a. starterswoningen wordt vergroot. Voor het bereikbaar houden zijn verschillende (niet limitatieve) opties denkbaar: •

• • •

•

•

Uitbreidingsmogelijkheden beperken Bestemmingsplan technische beperkingen opleggen zodat een woning niet groter wordt en daarmee buiten een bepaald prijssegment gaat vallen. Wooncarrière maken kan nog steeds, in de vorm van verhuizen. Notarieel vastleggen dat woning alleen doorverkocht mag worden aan mensen met gemaximeerd inkomen Een anti-speculatiebeding door regels te stellen bij een doorverkoop binnen tien jaar. Momenteel wordt hier al gebruik van gemaakt voor een periode van 5 jaar. Zelfbewoningsplicht Ook in Parijsch is dit in het laatste project met betaalbare woningen opgenomen. Voorstel zou zijn om dit uit te breiden naar de rest van Culemborg en voor meer woningcategorieën te laten gelden. Opkoopbescherming Het voorkomen dat woningen door beleggers of investeerders worden opgekocht om daarna te verhuren of snel duurder door te verkopen. Huisvestingsvergunning Voor het instellen van een huisvestingsvergunning (toewijzing middels vergunning van koopwoningen tot een bepaalde prijsgrens) is een huisvestingsverordening nodig.

In 2022 worden deze mogelijkheden nader onderzocht en wordt een voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd om de bereikbaarheid en betaalbaarheid van de woningen te vergroten en te behouden.

35

Bijlage 6: Handreiking betaalbare woningen Vanwege de omvang van de bijlage, nemen we hier de link naar het pdf-document op. https://media.gelderland.nl/Handreiking_instrumenten_betaalbaar_wonen_6828404ac9.pdf

36

Bijlage 7: Voorwaarden antispeculatiebeding

Als de Koper binnen vijf (5) jaar na de datum van de eigendomsoverdracht overgaat tot vrijwillige gehele of gedeeltelijke vervreemding van het Gekochte, is hij verplicht het hierna vermelde percentage van de meeropbrengst af te dragen aan de gemeente. • • • • • •

Vindt vervreemding plaats binnen één (1) jaar na de datum van deze akte dan bedraagt dit percentage: eenhonderd procent (100%). Vindt vervreemding plaats één (1) jaar na de datum van deze akte maar binnen twee - (2) jaar na de datum van deze akte, dan bedraagt dit percentage: tachtig procent (80%). Vindt vervreemding plaats twee (2) jaar na de datum van deze akte maar binnen drie (3) jaar na de datum van deze akte, dan bedraagt dit percentage: zestig procent (60%). Vindt vervreemding plaats drie (3) jaar na de datum van deze akte maar binnen vier (4) jaar na de datum van deze akte, dan bedraagt dit percentage: veertig procent (40%).— Vindt vervreemding plaats vier (4) jaar na de datum van deze akte maar binnen vijf (5)jaar na de datum van deze akte, dan bedraagt dit percentage: twintig procent (20%). Vindt vervreemding plaats later dan vijf (5) jaar na de datum van deze akte dan is er geen verplichting meer tot afdracht van een gedeelte van de meeropbrengs'(0%).

Onder 'vervreemding' wordt in dit kader verstaan levering in juridische dan wel economische - eigendom, onteigening. Onder 'vervreemding' wordt mede begrepen de overdracht van het Gekochte die plaatsvindt na de genoemde termijn van vijf (5) jaar op grond van een koopovereenkomst die is gesloten - binnen deze termijn. Onder 'vervreemding' wordt in dit kader niet alleen de overdracht in eigendom verstaan, maar tevens de vestiging van een beperkt zakelijk of persoonlijk gebruiksrecht en het aangaan van - elke rechtsverhouding die tot gevolg heeft dat het gebruik of het economisch belang van het - Gekochte geheel of gedeeltelijk, direct of indirect ov4rgaat op een ander dan de wederpartij bij deze akte. Onder 'vervreemding' wordt voorts niet verstaan: boedelmenging en verdeling waarbij het registergoed wordt toegedeeld aan de verkrijger bij deze akte, dan wel indien er - sprake is geweest van meerdere verkrijgers, aan een of meer van hen. Onder 'meeropbrengst' wordt verstaan het verschil tussen de waarde die bij deze overdracht aan het Gekochte is toegekend en de verkoopopbrengst. Onder 'verkoopopbrengst' wordt verstaan de waarde waartegen vervreemding plaatsvindt verminderd met: a. een bedrag gelijk aan de waardestijging van het Gekochte, voor zover deze is ontstaan door verbeteringen en/of investeringen aangebracht door en/of voor rekening van de Koper, b.

de door de vervreemder in verband met de verkoop in redelijkheid gemaakte kosten. Als de meeropbrengst niet kan worden bepaald, bijvoorbeeld in geval van gedeeltelijke vervreemding of in het geval dat de waarde waartegen vervreemding plaatsvindt niet kan 37

worden bepaald, zal de meeropbrengst door partijen in onderling overleg worden bepaald. Bij - gebreke van overeenstemming over de vaststelling van bedoelde meeropbrengst wordt deze - bindend vastgesteld door een deskundige, te benoemen in onderling overleg en bij gebreke van overeenstemming door de kantonrechter. De kosten van de deskundige, inclusief de benoeming, komen voor rekening van partijen, ieder voor de helft. De uit dit beding voortvloeiende rechten en verplichtingen gelden ook voor de rechtverkrijgenden onder algemene titel van de Koper of de Verkoper. 1. De eigenaar en gebruiker verbinden zich de hiervoor onder - dit artikel - vermelde verplichtingen, bij elke gehele of gedeeltelijke vervreemding van het Gekochte, aan de opvolgende eigenaar van het Gekochte op te leggen en te bedingen ten behoeve van de Verkoper en eventuele rechtsopvolgers. Bovendien zal de eigenaar en gebruiker deze verplichtingen opleggen - middels een kettingbeding aan elke toekomstige eigenaar van het Gekochte. 2. Indien en voor zolang de eigenaar/gebruiker of de opvolgend eigenaar van het perceel niet aan de in lid 1 genoemde verplichting voldoet is hij verplicht om aan de Gemeente een niet voor verrekening vatbare boete ad vijftig duizend euro {€ 50.000,00) te betalen aan de – de gemeente. 3.

Deze bepalingen komen te vervallen indien er sprake is van het verstrijken van vijf (5) jaren na de datum in het hoofd van deze akte vermeld, tenzij er sprake is van een koopovereenkomst die is gesloten binnen deze termijn, dan zijn deze bepalingen alsnog van toepassing, onverminderd de mogelijkheid voor verkoper om vergoeding te eisen van de door hem geleden schade.

38

Bijlage 8: Werkwijze ontruimingen

Afvoeren en opslaan van inboedels bij ontruimingen in de gemeente Culemborg Juni 2023

Inleiding Deze notitie beschrijft hoe wij binnen de gemeente Culemborg met het afvoeren en opslaan van inboedels bij gedwongen ontruimingen omgaan. Het College van B&W heeft de wettelijke taak om zorg te dragen voor deze afvoer en opslag. Het aantal jaarlijkse ontruimingen is beperkt (ongeveer 5 per jaar). Deze notitie beschrijft de spelregels die we hanteren, de organisatorische inbedding en het werkproces dat we volgen. In Culemborg zetten we al jaren in op het voorkomen van schulden. Dit doen we samen met onze ketenpartners. Als er toch problematische schulden ontstaan, doen we er alles aan om samen met alle betrokkenen tot een oplossing te komen. Op die manier proberen we ontruimingen te voorkomen. Helaas lukt dat niet altijd. Ook dan is ons er alles aan gelegen om inwoners zo goed mogelijk te helpen en ondersteunen. Er kunnen ook andere redenen voor een ontruiming zijn. Dan gaat het bijvoorbeeld over het veroorzaken van woonoverlast, illegale onderhuur, wietteelt, handel in drugs, etc.

De huidige gang van zaken Op dit moment zijn drie teams betrokken: team Leefbare Stad, team Ontwikkeling en team Financiële Ondersteuning Inwoners FOI). Als betalingsachterstanden ontstaan bij de woningcorporatie (Kleurrijk Wonen) komt een melding binnen bij team FOI. Daar start vervolgens de aanpak “Vroeg erop af”. Als deze aanpak geen succes heeft en de huurachterstanden verder oplopen, schakelt Kleurrijk Wonen een deurwaarder in. Deze deurwaarder informeert team Ontwikkeling als een ontruiming aanstaande is. Team Ontwikkeling informeert team FOI om te kijken of de ontruiming voorkomen kan worden. Als dat niet mogelijk is wordt team Leefbare stad ingeschakeld om de daadwerkelijke ontruiming uit te voeren. Dit team zorg voor het afvoeren en opslaan van de inboedel. Aan het opslaan van de inboedel zijn kosten verbonden. Als een inwoners de inboedel terug wil krijgen, moet hij/zij deze kosten betalen. In de praktijk gebeurt dit vrijwel nooit. Na een half jaar worden de spullen alsnog afgevoerd. Met de huidige werkwijze houden we geen rekening met de waarde van de inboedel. Alles wat verplaatsbaar is slaan we op. De betrokken teams ervaren dat actualisering van de werkwijze wenselijk is. Er zijn meer redenen om nu tot een gestructureerde aanpak te komen. De huidige werkwijze kost veel tijd en geld. We improviseren om de inboedel af te voeren en op te slaan.

Omdat ontruimingen weinig voorkomen is het een uitdaging om de administratie daarvoor goed te organiseren en de termijnen na te leven.

39

Doel en resultaten Doel van deze notitie is om tot een gestructureerde en integrale werkwijze te komen voor het afvoeren en opslaan van inboedels na gedwongen ontruimingen. Het maatschappelijke doel dat we hiermee beogen is simpel: we gunnen iedere inwoner het behoud van zijn eigen spullen, ook als door een ontruiming zijn inboedel op straat komt te staan. We zetten daarvoor vooral in op de preventie van schuldenproblematiek, maar helpen ook als een ontruiming onontkoombaar blijkt.Daartoe formuleren we eerst een aantal relevante kaders en uitgangspunten die we vervolgens vertalen in een concrete werkwijze en organisatorische inbedding. Meer concreet bevat deze notitie: • •

Kaders en uitgangspunten waarop we onze werkwijze baseren; Een meer gedetailleerde procesbeschrijving die de structuur en systematiek van ons werken vastlegt en transparantie biedt aan alle betrokkenen hoe wij deze gemeentelijke taak hebben ingericht.

Afbakening In deze werkwijze staat het afvoeren en opslaan van inboedels bij gedwongen ontruimingen centraal, ongeacht de reden van de ontruiming. Vaak zijn schulden de oorzaak van een ontruiming. Daarom vinden we de preventie van schuldenproblematiek heel belangrijk. Het beleid dat we hiervoor hanteren, maakt geen deel uit van deze notitie. Deze werkwijze richt zich expliciet op het afvoeren en opslaan van inboedels bij ontruimingen.

Opbouw Achtereenvolgens komen in deze notitie aan bod: • • •

Het juridisch kader respectievelijk de juridische grondslagen voor ons handelen; De kaders en uitgangspunten die we hanteren voor meevoeren en opslag van inboedels; De praktische uitvoering, vastgelegd in een procesbeschrijving.

Juridische grondslagen Op 1 oktober 2020 zijn wijzigingen van kracht geworden voor het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering (Rv) en de Faillissementswet (Fw). Aan het Rv is aan artikel 556 een derde lid toegevoegd dat het College van burgemeester en wethouders nadrukkelijk verantwoordelijk maakt voor de afvoer en opslag van inboedels bij ontruimingen. Overigens is dit artikel pas in april 2021 in werking getreden omdat de praktische uitvoerbaarheid om meer tijd vroeg. De tekst van dit artikel luidt als volgt:

Artikel 556 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: De gedwongen ontruiming geschiedt door een gerechtsdeurwaarder. Deze kan zich doen bijstaan door een of twee getuigen, wier naam en woonplaats hij in dat geval in zijn proces-verbaal zal vermelden en die dit stuk mede zullen tekenen. Het college van burgermeester en wethouders draagt ten laste van de executant zorg voor het meevoeren en opslaan van de roerende zaken die zich in de tot bewoning

40

bestemde ontruimde onroerende zaak bevonden. De artikelen 5:29 en 5:30 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.

Voor de volledigheid wordt ook de inhoud van de artikelen 5:29 en 5:30 Awb weergegeven die betrekking heeft op onder meer de teruggave, het voldoen van de kosten en de bewaartermijnen die moeten worden gehanteerd.

Artikel 5:29 Algemene wet bestuursrecht: 1. Voor zover de toepassing van bestuursdwang dit vergt, kan het bestuursorgaan zaken meevoeren en opslaan. 2. Het bestuursorgaan doet van het meevoeren en opslaan proces-verbaal opmaken. Een afschrift van het proces-verbaal wordt verstrekt aan degene die de zaken onder zijn beheer had. 3. Het bestuursorgaan draagt zorg voor de bewaring van de opgeslagen zaken en geeft deze zaken terug aan de rechthebbende. 4. Het bestuursorgaan kan de teruggave opschorten totdat de ingevolge artikel 5:25 verschuldigde kosten zijn voldaan. 5. Indien de rechthebbende niet tevens de overtreder is, kan het bestuursorgaan de teruggave opschorten totdat de kosten van bewaring zijn voldaan. Artikel 5:30 Algemene wet bestuursrecht: 1. Indien een meegevoerde en opgeslagen zaak niet binnen dertien weken nadat zij is meegevoerd, kan worden teruggegeven, kan het bestuursorgaan de zaak verkopen. 2. Het bestuursorgaan kan de zaak eerder verkopen, zodra de ingevolge artikel 5:25 verschuldigde kosten, vermeerderd met de voor de verkoop geraamde kosten, in verhouding tot de waarde van de zaak onevenredig hoog worden[1]. 3. Verkoop vindt evenwel niet plaats binnen twee weken na de verstrekking van het afschrift van het proces-verbaal van meevoeren en opslaan, tenzij het gevaarlijke stoffen of eerder aan bederf onderhevige stoffen betreft. 4.

Gedurende drie jaren na het tijdstip van verkoop heeft degene die op dat tijdstip eigenaar was, recht op de opbrengst van de zaak onder aftrek van de ingevolge artikel 5:25 verschuldigde kosten en de kosten van de verkoop. Na het verstrijken van deze termijn vervalt een batig saldo aan het bestuursorgaan. 5. Indien naar het oordeel van het bestuursorgaan verkoop niet mogelijk is, kan het de zaak om niet aan een derde in eigendom overdragen of laten vernietigen. Het eerste tot en met het derde lid zijn van overeenkomstige toepassing.

Tenslotte artikel 14 van de Gerechtsdeurwaarderswet (Gdw) die voorschrijft dat de deurwaarder B&W moet informeren alvorens hij tot ontruiming mag overgaan.

41

Artikel 14 Gerechtsdeurwaarderswet: Alvorens over te gaan tot de executie van een executoriale titel tot ontruiming van onroerende zaken, van een woonwagen of woonschip, geeft de gerechtsdeurwaarder aan burgemeester en wethouders van de gemeente waarbinnen de ontruiming zal plaats hebben, zo spoedig mogelijk kennis van het tijdstip waarop hij tot executie zal overgaan.

Kaders en uitgangspunten voor onze werkwijze Hieronder beschrijven we de uitgangspunten voor de nieuwe werkwijze. We hebben ze gerangschikt in een aantal overzichtelijke categorieën. Ons leiden principe is dat we handelen vanuit zorg. Voorafgaand aan de geplande ontruiming leggen we schriftelijk en persoonlijk contact met de betrokkene(n) om te beoordelen of er nog mogelijkheden zijn om de ontruiming te voorkomen. We willen bewerkstelligen dat een inwoner zijn inboedel zo veel mogelijk zelf veilig stelt. Voor zover mogelijk en gewenst bieden we nazorg aan inwoners die zijn ontruimd. Dit om uitval en/of recidive te voorkomen.

(Keten)samenwerking We organiseren samenwerkingsverbanden met externe partners die betrokken zijn bij deze problematiek (zoals corporaties, andere verhuurders, schuldhulpverlening, gerechtsdeurwaarders) om adequaat uitvoering te geven aan onze wettelijke taak. Het accent ligt op het voorkomen van gedwongen ontruimingen.

Organisatorische inbedding van eigenaarschap Het eigenaarschap voor de uitvoering van deze wettelijke taak ligt in handen van team ontwikkeling. Het eigenaarschap voor de (systeem)uitvoering is belegd bij de beleidsadviseur wonen. De eigenaar is tevens budgetverantwoordelijk. Deze draagt zorg voor de beschikbaarheid van middelen op de begroting om deze taak adequaat uit te voeren en legt verantwoording af over de besteding van deze middelen.

Uitvoering De deurwaarder meldt aanstaande ontruimingen bij team Ontwikkeling. Team ontwikkeling geeft de melding door aan het sociaal team. Het sociaal wijkteam onderzoekt of de ontruiming voorkomen kan worden. Als dat niet het geval is, biedt het wijkteam ondersteuning aan de betreffende inwoner. We besteden de afvoer, opslag, eventuele vernietiging, teruggave en verkoop uit aan een gespecialiseerde externe dienstverlener. De gespecialiseerde externe dienstverlener draagt zorg voor een volledige en betrouwbare (administratieve) vastlegging van alle handelingen, zoals de wet hierin voorschrijft. De gespecialiseerde externe dienstverlener wordt gevolmachtigd om privaatrechtelijke rechtshandelingen (zoals verkoop, overdracht om niet, e.d.) te verrichten. De gespecialiseerde externe dienstverlener draagt zorg voor een volledige financiële afhandeling en verstrekt periodiek (bijvoorbeeld eens per kwartaal) een overzicht van baten en lasten aan de afdeling Financiën. Jaarlijks vindt afrekening plaats. 42

De gemeente behoudt altijd de regie over het algehele proces. De gespecialiseerde externe dienstverlener is daarbinnen verantwoordelijk voor het specifieke uitvoeringsproces. Voor dit alles wordt met de gespecialiseerde externe dienstverlener een samenwerkingsovereenkomst afgesloten. De proceseigenaar (beleidsadviseur wonen ven team Ontwikkeling) ziet toe op een juiste werking van de (systeem)afspraken. Jaarlijks wordt de werking geëvalueerd en indien nodig bijgesteld.

Middelen In de begroting is voorzien in voldoende financiële en personele middelen om deze wettelijke taak effectief en efficiënt uit te voeren.

Procesmatig De beleidsadviseur wonen (proceseigenaar) is belast met de ontwikkeling en het beheer en uitvoeren van het werkproces .

Communicatie De gekozen werkwijze wordt via de website van de gemeente toegankelijk gemaakt voor haar inwoners. We communiceren dat de gemeente geen onderdeel van het “conflict” tussen de inwoner en de executant is maar louter vanuit zorg handelt. Ook communiceren we dat dit handelen is ingegeven door een wettelijke taak. Wij communiceren actief (mondeling en schriftelijk) naar inwoners die direct betrokken zijn bij een ontruiming vanaf het moment dat de ontruiming bij ons bekend is. We wijzen daarbij bijvoorbeeld op de mogelijkheden om ontruiming alsnog te voorkomen, om de inboedel veilig te stellen en om onderdak ná de ontruiming te vinden. We stemmen de communicatie tussen de ketenpartners onderling goed af zodat er een eenduidige boodschap wordt afgegeven.

Privacybescherming Ten behoeve van de bescherming van de privacy van alle betrokkenen zorgen wij ervoor dat alle van toepassing zijnde privacywetgeving strikt wordt nageleefd. Voor zover van toepassing sluiten wij verwerkingsovereenkomsten met partijen die de concrete uitvoering te hand nemen.

43

Rollen/taken/verantwoordelijkheden Op basis van het voorgaande beschrijven we hieronder schematisch de bij deze kaders en uitgangspunten horende rollen, taken en verantwoordelijkheden van alle direct betrokken partijen.

Rollen College van B&W

Beleidsadviseur wonen Proceseigenaar (beleidsadviseur wonen)

Uitvoering beleid sociaal domein (via sociaal team)

Gerechtsdeurwaarder van gemeente (

Ketenpartners

Taken/verantwoordelijkheden Uitvoering geven aan artikel 556 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering: afvoeren en opslaan van inboedels bij ontruimingen. Idem aan Artikel 5:29 en 5:30 Algemene wet bestuursrecht: boedel bewaren, teruggeven, desgewenst verkopen, kosten verhalen. Integraliteit van het sociaal beleid waarborgen, ook m.b.t. dit aspect: het boedelbeheer. Voert namens het college de gemeentelijke regie over alle aspecten die de wet aan de gemeente opdraagt m.b.t. het meevoeren en opslaan van inboedels bij ontruimingen. Is verantwoordelijk voor de (integrale en optimale) werking van het systeem. Draagt zorg voor de beschikbaarheid van financiële en personele middelen. Legt verantwoording af over de uitvoering via de reguliere planning- en controlcyclus. Draagt zorg voor de samenwerkingsovereenkomsten en de contractvorming/het contractbeheer met (keten)partners en ingehuurde partijen t.b.v. de uitvoering (deurwaarder, gespecialiseerde bedrijven voor afvoer en opslag van inboedels). Oppakken signaleringen m.b.t. ontruimingen die afkomstig zijn van gerechtsdeurwaarder. Brief sturen/persoonlijk contact leggen om te beoordelen of ontruiming alsnog kan worden voorkomen. Hulp aanbieden om impact te verkleinen (uitval en recidive voorkomen). Informeren van betrokkene (hoe en wat uitleggen, veilig stellen van persoonlijke bezittingen, etc.).

Voert alle noodzakelijke handelingen feitelijk uit namens de gemeente. Legt alle voorgeschreven handelingen administratief vast. Draagt zorg voor afvoeren en opslag via inboedel door gespecialiseerd bedrijf. Draagt inboedel over aan eigenaar en verrekent de kosten vanwege afvoer en opslag. Is handelingsbevoegd namens de gemeente en verkoopt inboedel of staat deze om niet af als die niet worden opgehaald. Maakt staat van baten en lasten op ten behoeve van de gemeente, rapporteert hierover periodiek en draagt zorg voor verrekening. Geven vroegtijdig signaal af aan gemeente van door hen gesignaleerde problematiek.

44

Executant

Geëxecuteerde

Ondersteunen desgewenst gemeente in het voorkomen van een ontruiming. Voorkomen curatief dat uitval en/of recidive plaatsvindt. Voert vonnis tot ontruiming uit, doorgaans via een gerechtsdeurwaarder. Partij waarop gemeente de werkelijk gemaakte kosten vanwege de afvoer en opslag e.d. van ontruimde inboedels kan verhalen. Aanspreekpunt voor gemeente op het moment dat de ontruiming nog moet plaatsvinden. Zorgvrager/hulpvrager voor zover hulp en/of zorg worden toegelaten.

45

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=be4b2473-aa97-4337-baa5-4f5f9da9de4b