CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

GEWIJZIGD Bijlage 2. Woonvisie 2023 actualisatie - Bijlagen (1164733) (4.0)

Raadsvergadering 30 november 2023, gemeente CulemborgBij agendapunt: Actualisatie Woonvisie14.630 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Overzicht bijlagen met uitvoeringskaders Woonvisie • • • • • • • •

Bijlage 1: Notitie circulair bouwen Bijlage 2: Notitie natuurinclusief bouwen Bijlage 3: Toewijzingscriteria voor nieuwbouwwoningen Bijlage 4: Eisen voor toegankelijkheid Bijlage 5: Prijsgrenzen Culemborg Bijlage 6: Handreiking betaalbare woningen Bijlage 7: Voorwaarden antispeculatiebeding Bijlage 8: Werkwijze ontruimingen

1

Bijlage 1: Notitie circulair bouwen

Notitie circulair bouwen Ambitie Het Rijk heeft voor 2050 de ambitie om volledig circulair te zijn. Dit betekent dat we onze materialen duurzaam gebruiken en verantwoord omgaan met schaarse materialen. Dit heeft gevolgen voor de manier waarop we bouwen. We gaan meer bouwen met natuurlijke materialen die terug groeien en we gaan meer gebruikmaken van de materialen die al in onze bebouwde omgeving zitten. We maken een onderscheidt in wat wettelijk verplicht is en het Culemborgs Ambitie Niveau (want er CAN van alles). De Milieuprestatie Gebouwen (MPG) staat in het bouwbesluit. Deze geeft de milieukosten per bruto vloeroppervlak per jaar. De wettelijke norm MPG op het moment van vaststellen van deze woonvisie (2023) is 0,8. Dat is dus 80 cent aan milieuvervuiling per vierkante meter per jaar. Het Rijk bouwt de MPG norm langzaam af. Het Rijk heeft besloten dat Nederland in 2050 geheel circulair is. Met in 2030 een tussendoel van 50% circulair. Voor de bouw betekent dit dat 50% van de materialen een circulaire oorsprong en/of toekomst heeft. Elk circulair gebouw ziet er anders uit. Er is niet één standaard circulair gebouw. Want bij circulariteit gaat het om het optimaal benutten van materialen die al in omloop zijn om zo de levensduur te verlengen en zo lang mogelijk of opnieuw in de kringloop te brengen. Daarbij zijn we dus afhankelijk van welke materialen er beschikbaar zijn.

Vier circulaire uitgangspunten De gemeente Culemborg hanteert 4 uitgangspunten om circulair bouwen te stimuleren. 1. 2. 3. 4.

We voorkomen uitval van materialen en dus afval We bouwen flexibel en demontabel We gebruiken grondstoffenstromen (reststromen en 2de hands bouwmateriaal) We bouwen met biobased

Per bouwproject bepalen we welke combinatie van de basisbeginselen de beste circulaire oplossing is voor het project dat voorligt. Waar het kan wil Culemborg hoger inzetten dan de basis ambitie van het Rijk. Voor de MGP zetten we in op 80% van de vigerende norm. Zo blijft Culemborg ambitieus,ook met een dalende landelijke MPG norm. Om het materiaalgebruik verder circulair te maken gebruiken we de vier uitgangspunten om ontwikkelaars uit te dagen hun woonconcept meer circulair te maken. Welke uitgangspunten met elkaar worden gecombineerd is situatie afhankelijk.

2

Voor elk van de uitgangspunten zijn objectieve meetmethodes beschikbaar om te bepalen of en hoe ver het gebouw bijdraagt aan de ambitie om in 2030 de helft van al het materiaal circulair te maken. 1. Voorkomen van uitval van materialen en dus afval Bouwafval is qua volume de grootste bron van afval in Nederland. Voorkomen van uitval van bouwmaterialen tijdens de bouw is daarom belangrijk. We gaan dit tegen door een maximum te stellen aan de hoeveelheid bouwafval dat ontstaat of een afvalloze bouwplaats instellen. Na de levensduur van gebouwen komen er veel materialen vrij die we veelal laagwaardig hergebruiken. Dit komt onder ander omdat we niet weten welke bruikbare materialen er in een gebouw zitten en wanneer deze vrijkomen. Een materialenpaspoort is het middel om bouwmaterialen voor de toekomst vast te leggen. 2. Flexibel en demontabel Onze woonbehoeftes veranderen door de tijd heen. We bouwen daarom gebouwen die meegroeien of krimpen. We kijken naar flexibel gebruik van ruimtes in de plint (begande grond) door deze extra hoogte mee te geven. Ook letten we op draagconstructies en installaties met verschillende levensduren. Deze koppelen we los van elkaar zodat ze onafhankelijk van elkaar te vervangen zijn. Ook hele gebouwen kunnen we demontabel ontwerpen. Een van de meetmethodes om dit te meten is van Alba Concepts.

Deze bepaalt hoe demontabel het gebouw ontworpen en gebouwd is. Voor producten en installaties in de gebouwen kijken we naar repareerbaarheid van het product. Per productgroep kijken we naar onafhankelijke keurmerken. Met de invoering van het Europese recht op reparatie zullen er meer standaarden worden ontwikkeld. 3. We gebruiken grondstoffenstromen Door circulair te slopen brengen we nieuwe tweedehands materialen van een zo hoog mogelijke kwaliteit op de markt. Het percentage materiaal uit sloop wat geschikt is voor hoogwaardig hergebruik drukken we uit in percentages. Nieuwe materialen hoeven niet van nieuwe grondstoffen te worden gemaakt. Aluminium kan eindeloos hergebruikt worden en ook gebruikt beton is een grondstof om opnieuw mee te bouwen of “nieuw” beton van te maken. Het aandeel niet-nieuwe grondstoffen drukken we uit in een percentage van het geheel. 4. We bouwen bio-based Natuurlijke materialen zijn een belangrijke pijler in circulair bouwen. Duurzaam geproduceerd hout kan bijvoorbeeld voldoen aan onze behoefte aan extra bouwmateriaal. Een biobased product is circulair wanneer het volume aan materiaal terug groeit in tijdens de levensduur van het product wat ervan gemaakt is. We kunnen de CSC meetmethode gebruiken om het aandeel vastgelegde co2 in het totale gebouw te meten.

We verwachten van ontwikkelaars en architecten een combinatie van basisbeginselen om tot een optimale circulaire oplossing te komen. Onder aan de streep wegen we met de MilieuPrestatieGebouwen de totale milieu impact van een gebouw. De MPG is een norm die door het Rijk wordt vastgesteld en is opgenomen in het bouwbesluit.

3

Bijlage 2: Notitie natuurinclusief bouwen

Notitie Natuurinclusief bouwen

4

Visie op Biodiversiteit Biodiversiteit, ofwel soortenrijkdom: waaruit onze natuurlijke wereld bestaat. Het omvat alle soorten planten, dieren en micro-organismen, en zelfs genetische variaties daarin. Al deze soorten werken samen in een ecosysteem en zorgen zo voor evenwicht in de natuur. [1] De afgelopen jaren is gebleken dat de soortenrijkdom wereldwijd en dus in Nederland afneemt. Hierdoor raakt ons ecosysteem uit balans, waardoor er bijvoorbeeld risico is op minder oogst. Een goed voorbeeld hiervan is de achteruitgang van de bijenstand. Wilde bijen en hommels zorgen voor een groot deel van de bestuiving van vele soorten groenten en fruit. Een gevolg van minder bijen is minder bestuiving wat resulteert in minder groente en fruit (voedselschaarste). Biodiversiteit is ook binnen de gemeente Culemborg een zeer belangrijk thema waar we met veel ambitie aan werken. In het biodiversiteitsplan (vastgesteld in 2021) is uitgewerkt hoe de gemeente Culemborg gaat werken aan biodiversiteit. Een onderdeel van dit plan is natuurinclusief bouwen en wonen, bijvoorbeeld door het toepassen van groene daken en nestelgelegenheid. Ook stimuleren we dat tuinen bij woningen groen worden ingericht en dat de openbare ruimte in woonwijken zo min mogelijk uit verharding bestaat. Het uitgangspunt dat we hierbij hanteren is “groen boven grijs”.

De openbare ruimte heeft ruimte voor biodivers ingericht groen en water. Een goede verbinding tussen groenblauwe ruimten onderling is hierbij onmisbaar. Natuurinclusieve woningen en tuinen versterken deze groenblauwe verbindingen. Een robuuste groenblauwe structuur biedt ruimte voor een grotere soortenrijkdom, is gevarieerd en daarmee ook aantrekkelijk voor bewoners. Het vergroot de leefbaarheid in de buurt en de stad voor mens en dier en draagt bij aan klimaatadaptatie. Het vermindert hittestress en biedt meer ruimte voor waterberging. In ons Groenbeleidsplan en Biodiversiteitsplan is dit verder uitgewerkt. Belangrijkste uitgangspunten van het Biodiversiteitsplan is dat we inzetten in op het behouden en versterken van de biodiversiteit in de stad en het buitengebied. Op ruimtelijk gebied doen we dat door: • Het oppervlak van het leefgebied van lokale dier- en plantensoorten te vergroten met meer ruimte waar (wilde) planten en dieren kunnen leven; • De kwaliteit van die leefgebieden te verbeteren, zodat ze aantrekkelijk zijn voor meerdere planten en dieren; • Door verbindingen te leggen tussen de afzonderlijke leefgebieden, zodat planten en dieren zich (op een natuurlijke manier) kunnen verspreiden. • Bewustwording creëren onder bewoners, bedrijven en bij het eigen personeel is naast alle fysieke maatregelen ook een belangrijk onderdeel van het biodiversiteitsplan.

[1] Wereld Natuur Fonds. (2023). Biodiversiteit. Opgehaald van www.wwf.nl: https://www.wwf.nl/wat-wedoen/focus/biodiversiteit

5

Beleid Biodiversiteit en landschap Groenbeleidsplan (2020) Het groenbeleidsplan richt zich op het beschermen en verder ontwikkelen van het groen in Culemborg. De kern van het groenbeleidsplan: "Een toekomstbestendig Culemborg is een groen Culemborg" Dit gebeurt op basis van de volgende waarden van groen: 1. groen bepaalt mede de identiteit van Culemborg 2. groen is nodig voor een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving 3. groen is de basis voor het behoud en het vergroten van de biodiversiteit 4. groen is onmisbaar voor een klimaatbestendige stad Iedere nieuwe (ruimtelijke) ontwikkeling draagt bij aan bovenstaande groene waarden. Dit geldt ook voor herinrichtingen en verbouw. Biodiversiteitsplan (2021) Culemborg zet zich in voor het verbeteren van de biodiversiteit in de stad en het buitengebied. De belangrijkste uitgangspunten hiervoor zijn: • Het oppervlak van het leefgebied voor lokale dier- en plantensoorten te vergroten met meer ruimte waar (wilde) planten en dieren kunnen leven; • De kwaliteit van die leefgebieden te verbeteren, zodat ze aantrekkelijk zijn voor meerdere planten en dieren; • Door verbindingen te leggen tussen de afzonderlijke leefgebieden, zodat planten en dieren zich (op een natuurlijke manier) kunnen verspreiden. Voor Culemborg zou dat er uitzien als: 1. Een aaneengesloten natuurlijk gebied in de uiterwaarden. 2.

Een aantal grotere gebieden in het Beesdseveld, zoals het Vretstrooi, de grienden van de Holderweg en het Molenkadegebied. 3. Groengebieden in de bebouwde kom. (hoofd groenstructuur) 4. Verbindingen tussen al deze gebieden met behulp van landschapselementen in agrarisch gebied, zoals natuurvriendelijke oevers, bloemrijke wegbermen, extensief beheerde perceelsranden, bomenrijen, poelen, bosjes en kleine stukjes moeras of bloemrijk grasland. 5. Kleinere landschapselementen in het buitengebied, zoals populierenbosjes en hoogstamboomgaarden. 6. “Oversteekvoorzieningen” voor dieren bij wegen, waar deze een verbinding kruisen, faunavoorzieningen genoemd. Alle benoemde punten vormen samen het Groen Netwerk Culemborg. Natuurinclusief bouwen Bij natuurinclusief bouwen krijgt natuur voldoende kwalitatieve ruimte. Het versterken van biodiversiteit staat voorop. Voldoende leefruimte bieden aan zoogdieren, vogels en insecten. Een gelaagde opbouw in de groenstructuur, van kruidlaag tot vaste planten, heesters en bomen draagt daaraan bij. Hierdoor ontstaan robuuste groene wiggen door de stad die met elkaar en met het buitengebied verbonden zijn. Met ‘een natuurinclusief ontwerp’ en ‘natuurinclusief bouwen’ wordt biodiversiteit vanaf het begin van een ontwikkeling en herinrichting meegenomen.

Door vooraf al na te denken over natuurinclusiviteit in een ontwikkeling of herinrichting wordt voorkomen dat er achteraf gerepareerd 6

moet worden en er al verlies aan biodiversiteit heeft plaatsgevonden. Ook zijn de maatregelen vooraf veel gemakkelijker en goedkoper te realiseren. De bekendste ingrepen bij natuurinclusief bouwen zijn het aanbrengen van nestgelegenheid, groene gevels en groene daken. Maar natuurinclusiviteit bevat veel meer dan dat. Bij natuurinclusief bouwen zijn de bebouwing en directe omgeving een geheel dat onlosmakelijk met elkaar verbonden is. Natuurinclusieve maatregelen op en aan bebouwing hebben alleen effect als zij aansluiten op de omliggende leefomgeving. Een nestkast aan een woning zonder opgaand groen in de omgeving, waar vogels kunnen schuilen en voedsel kunnen vinden, heeft geen zin. Natuurinclusief bouwen gaat dus ook over de omgeving rondom het gebouw. Soortmanagementplan In gebouwen komen een aantal onder de Wet natuurbescherming beschermde soorten voor waarvan de verblijfplaats ook beschermd zijn. Voorbeelden zijn de huismus, gierzwaluw en vleermuizen. Bij maatregelen in het kader van de energietransitie kunnen deze soorten gedood of verstoord worden. Bij alle gebouwen dient er verplicht een onderzoek naar de (mogelijke) aanwezigheid van die soorten plaats te vinden. Die onderzoeken zijn duur, zeker voor een particulier. Door deze hoge kosten wordt bijvoorbeeld het isoleren van een woning minder interessant. Hiervoor is het soortmanagementplan (SMP) een oplossing.

Met dit SMP kan bij het bevoegd gezag (de provincie) een integrale ontheffing voor werkzaamheden aan gebouwen door overheden en particulieren worden aangevraagd. Hierdoor is een flora en fauna onderzoek alleen nog nodig in geselecteerde gebieden/woonwijken en grotere projecten. Dit werkt vooral voor de particulier kosten besparend. Op dit moment wordt vanuit de regio onderzocht hoe een soortmanagementplan het beste kan worden vormgegeven.

Voorwaarden per gebouwtype De Leidraad Klimaatadaptief Bouwen van Provincie Gelderland en de prestatie-eisen uit de daarbij behorende Praktijktabel klimaatadaptief bouwen zijn de basis voor de op te stellen eisen voor natuurinclusief bouwen. Per gebouwtype is beschreven welke minimale eisen worden voorgesteld. Praktijktabel Klimaatadaptief Bouwen Thema en doel Wateroverlast: hevige neerslag leidt niet tot schade aan gebouwen, infrastructuur en voorzieningen. Vitale functies en voorzieningen blijven beschikbaar.

Prestatie-eisen 1. In het plangebied treedt bij extreem hevige neerslag geen schade op (bij 70mm in een uur) aan bebouwing, infrastructuur en aan vitale voorzieningen. Vitale voorzieningen blijven functioneren (bij 90 mm in een uur). 2. Op privaat terrein wordt een groot deel van de neerslag (50 mm met range tussen 40-70 mm) van een hevige bui (1/100 jaar, 70 mm in een uur) verwerkt (geïnfiltreerd, vastgehouden en/of geborgen) in voorzieningen op privaat terrein of in daarvoor bestemde extra voorzieningen in het plangebied. De voorzieningen voeren de eerste 24 uur daarna vertraagd af en zijn in minimaal 60 uur weer beschikbaar.

7

Droogte: langdurige droogte leidt niet tot structurele schade aan bebouwing, funderingen, wegen, groen, water en vitale/ kwetsbare functies.

Hitte: tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.

Bodemdaling: bodemdaling van gebouwd gebied blijft beheersbaar en betaalbaar.

1. De (grond)waterpeilen in zowel het plangebied als de omgeving en

de zoetwaterbeschikbaarheid in de bodem zijn sturend in de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied. 2. De inrichting van het plangebied is infiltratieneutraal bij uitbreidingslocaties en infiltratiepositief bij herontwikkeling (minimaal 50% van de jaarneerslagsom, afhankelijk van het bodemtype). 3. Bij het ontwerp en de inrichting wordt ingezet op drinkwaterbesparing, regenwaterbenutting en verbetering van de waterkwaliteit. 4. Vitale en kwetsbare functies moeten bestand zijn tegen langdurige droogte. 1. Tenminste 40% schaduw in het plangebied op de hoogste zonnestand (21 juni) voor verblijfplekken en gebieden waar langzaam verkeer zich verplaatst en minimaal 30% schaduw op buurtniveau. 2. Koele, schaduwrijke verblijfsplekken zijn op loopafstand (300 meter) aanwezig en openbaar toegankelijk. 3. 40% van alle horizontale en verticale oppervlakten wordt warmtewerend of verkoelend ingericht. 4. De koeling van gebouwen leidt niet tot opwarming van de (verblijfs)ruimte in de directe omogeving. 5. Vitale en kwatsbare funteis en groenvoorzieningen in de openbare ruimte moeten bestand zijn tegen de hitte. 1. De natuurlijke draagkracht van de bodem is mede sturend in de functiekeuze, systeemkeuze en inrichting van het plangebied. 2.

Schade door bodemdaling blijft beheersbaar door gebiedsspecifieke keuze van die restzettingseis waarvoor de maatregelenset over de ontwerplevensduur het meest kosteneffectief is. Parameters worden gemonitord over een periode van minimaal tien jaar. Betrokken partijen leggen verantwoordlijkheden en aansprakelijkheden voorafgaand vast.

Biodiversiteit en Natuurinclusiviteit: groenblauwe structuren en de gebiedseigen biodiversiteit worde versterkt.

1. Ecologische oplossingen en oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen hebben altijd de voorkeur boven ‘grijze’ oplossingen. Ook bij gelijke maatschappelijke prestaties en kosten (Total Cost of Ownership benadering). 2. Het horizontale en verticale oppervlak wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht (met minimaal 30% groen op buurtniveau, boomkroonoppervlak telt mee.) 3. Het plangebied creëert een hoogwaardige habitat voor ten minste gebouwbewonende soorten.

Gevolgbeperking overstromingen: de gebouwde omgeving is via gevolgbeperking voorbereid op overstromingen door dijkdoorbaken.

Een risico-afweging van de plaatselijke overstromingskans, evacuatietijd en optredende waterdiepte op maaiveld bepaalt of een of meerdere van de volgende eisen van toepassingen zijn of dat het risico wordt geaccepteerd: 1. Schade voorkomen (<0,2 meter): bij overstromingen mag er geen schade optreden aan gebouwen en elektrische installaties in de openbare ruimte en blijven hoofdwegen begaanbaar. 2. Schadebeperking (<0,50 meter): er dienen maatregelen genomen te worden om schade te beperken in geval van een overstroming, mits deze doelmatig zijn. 3. Beschermen vitale functies (<2,0 meter): Bij overstromingen zijn vitale functies beschermd en blijven functioneren, mits de maatregelen hiervoor doelmatig zijn gezien het regionaal of nationaal belang.

8

4. Schuilen en evacueren (>0,50 meter): Er moet maatregelen

getroffen worden om te evacueren in het geval van een overstroming en als de evacuatietijd te kort is om veilig te schuilen.

1. Nieuwbouw (woningbouwproject, meerdere woningen) Onder deze categorie vallen alle woningbouwprojecten waarbij meer dan alleen een woning ontworpen wordt. Bij een woningbouwproject wordt ook de straat, parkeren en groen (her)ingericht. 2a. Nieuwbouw (bouwkavel, enkele woning) Dit houdt in: één woning gebouwd op eigen perceel, waarbij geen aanpassingen in de openbare ruimte nodig zijn. 2b. Verbouw De verbouwing van een gebouw in het algemeen. Dus woningen, bedrijfspanden, appartementencomplexen, etc. 3. Woningbouwcoöperatie (prestatieafspraken) Hieronder vallen alle woningen in eigendom van woningbouwcoöperaties. Zij hebben veel invloed op wat er in en rondom hun huurwoningen gebeurd. Daarom is het goed om met deze partij voorwaarden en maatregelen op te stellen. 1. Nieuwbouw (woningbouwproject, meerdere woningen) Hieronder zijn de belangrijkste prestatie-eisen voor Biodiversiteit en Natuurinclusiviteit uitgelicht bij nieuwbouw van meerdere woningen. Bij punt 2 en 3 zijn aanvullende eisen toegevoegd, gebaseerd op het Groenbeleidsplan en Biodiversiteitsplan. Op deze manier worden de prestatie-eisen robuuster: 1.

Bij woningbouwprojecten hebben ecologische oplossingen en oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen altijd de voorkeur boven ‘grijze’ oplossingen (halfopen verharding in plaats van verharde parkeerplekken, sedumdaken in plaats van standaard platte daken), ook bij gelijke maatschappelijke prestaties en kosten. 2. Het horizontale en verticale oppervlak van de openbare ruimte wordt in samenhang met de groenblauwe structuren in de bredere omgeving ingericht. De openbare ruimte op buurtniveau moet een passende hoeveelheid groen bevatten. Dit is gebiedsafhankelijk en wordt nader uitgewerkt als aanvulling op het Biodiversiteitsplan. 2a. Een gevarieerde laagopbouw van de groenblauwe structuren is belangrijk, van mos- en kruidlaag, tot heesters en kleine tot grote bomen. 3. Het plangebied creëert een hoogwaardige habitat voor tenminste 3 ambassadeurssoorten in het betreffende gebied. Dit is een aanscherping van de prestatie-eisen uit bovenstaande praktijktabel waarin alleen een hoogwaardige habitat voor gebouwbewonende soorten als vereiste is opgenomen. 3a. De maatregelen hiervoor zijn verdeeld in: a. Omgevingsgebonden maatregelen: groene en blauwe maatregelen in de omgeving en (indien van toepassing) nestkasten voor niet-gebouwgebonden soorten.

Met omgevingsgebonden maatregelen is de gemeente Culemborg deels al bezig: parkeerplaatsen aanleggen in waterdoorlaatbare verharding, aanleggen van wadi’s, natuurlijker bermbeheer en minder maaien. Het Groenbeleidsplan en Biodiversiteitsplan vormt de basis voor nieuwe ontwikkelingen. Dit kan verder aangescherpt worden, waarbij gelaagdheid in de beplanting (van kruidlaag, vaste planten, heesters, tot kleine en grote bomen) geborgd wordt. b. Opstalgebonden maatregelen zoals verblijven toevoegen voor gebouwbewonende soorten (vogels en vleermuizen bijvoorbeeld) Verblijven voor gebouwbewonende soorten meenemen in de bebouwing is verreweg de makkelijkste maatregel, maar heeft alleen nut in combinatie met een goede groenstructuur in de omgeving (zie A). 9

c. Opstalgebonden groene maatregelen, zoals groen op en aan het gebouw of in de tuin. Gevelgroen en groene daken kunnen meteen bij de (ver)bouw geïntegreerd worden. Wat mensen in hun tuin doen ligt lastiger. Je kunt in het landschapsontwerp/ stedenbouwkundig plan groene erfafscheidingen opnemen, geveltuinen opnemen, hagen verplicht stellen. Of opgaande beplanting meenemen bij de aanleg, waarbij men uit verschillende soorten bomen en heesters een keuze kan maken. In stand houden hiervan kan worden verplicht, maar moet worden gecontroleerd. d. Bewustwordingsmaatregelen (staat los van nieuwe ontwikkelingen, bijvoorbeeld flyer meegeven voor groene tuin, informatie op gemeentewebsite etc.). Maatregelen hebben betrekking op bepaalde doelsoorten waarvan de levensomstandigheden aanzienlijk verbeteren door de betreffende maatregel. De gekozen doelsoorten zijn nadrukkelijk niet alleen bedreigde of beschermde soorten. We willen als gemeente vooral de grote rijkdom aan soorten in stand houden en gezonde ecosystemen creëren. De doelsoorten staan symbool voor een bepaalde kwaliteit van het gebied en vormen dus een referentie voor het hele ecosysteem van dat gebied. Het Biodiversiteitsplan benoemt per deelgebied van Culemborg een aantal doelsoorten/ambassadeurssoorten waarvoor maatregelen getroffen kunnen worden.

Deze dienen als uitgangspunt voor de te kiezen soorten waarvoor een hoogwaardige habitat gecreëerd kan worden. Ook de te nemen maatregelen per doelsoort/ambassadeurssoort zijn globaal beschreven. De ontwikkelaar dient de gekozen maatregelen te toetsen aan het Biodiversiteitsplan en/of een gespecialiseerd ecoloog. Daarnaast wordt een plan altijd beoordeeld door de adviseur groen en landschap van de gemeente. 2. Nieuwbouw en verbouw van een woning De hierboven genoemde eisen zijn toe te passen op nieuwbouwprojecten van meer dan 1 woning, waarbij ook de buitenruimte wordt aangepakt. Voor nieuwbouwprojecten bestaand uit 1 woning of bij de verbouw van 1 woning zijn de eisen die hierboven worden genoemd lastig te behalen en daardoor niet realistisch. Bijvoorbeeld waar/hoe zoekt de particuliere woning verbinding met een hoofdgroenstructuur, en hoe kan het plan altijd voldoende ruimte bieden aan 3 doelsoorten? Toch kan er wel verwezen worden op een aantal voorwaarden. 2a. Nieuwbouw (bouwkavel, enkele woning) In het geval van een enkele woning waarbij geen openbare ruimte wordt aangepast, adviseren we de volgende prestatie-eisen voor Biodiversiteit en Natuurinclusiviteit: 1.

Bij een bouwkavel hebben ecologische oplossingen en oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen altijd de voorkeur boven ‘grijze’ oplossingen (sedumdaken in plaats van standaard platte daken, water afkoppelen op eigen terrein, nestkasten al dan niet geïntegreerd in gebouwen), ook bij gelijke maatschappelijke prestaties en kosten. 2. Navolging van Wet Natuurbescherming: Aanwezige fauna op het perceel ondervindt geen hinder van de bouwwerkzaamheden. Er worden passende maatregelen genomen tijdens de bouw en in/op/rond het gebouw. 3. Het plangebied creëert een hoogwaardig habitat voor tenminste gebouwbewonende soorten. 3a. De maatregelen hiervoor zijn verdeeld in: A. Omgevingsgebonden maatregelen: groene en blauwe maatregelen in de tuin en nestkasten voor niet-gebouwgebonden soorten (bijv. egels); B. Opstalgebonden maatregelen zoals verblijven toevoegen voor gebouwbewonende soorten (bijv. vogels en vleermuizen); C. Opstalgebonden groene maatregelen, zoals groen op en aan het gebouw of in de tuin;

10

4. Bewustwordingsmaatregelen (bijvoorbeeld flyer meegeven voor groene tuin, informatie op gemeentewebsite etc.). Wanneer er een aanvraag voor een bouwkavel binnenkomt, krijgt de desbetreffende aanvrager informatie over natuur inclusief bouwen. 2b. Verbouw Wanneer er verbouwd wordt, kan er natuur inclusief verbouwd worden. Hierbij kan gedacht worden aan standaard voorzieningen voor bijvoorbeeld vogels of vleermuizen. Doormiddel van een flora en fauna onderzoek kan worden achterhaalt welke soorten er in en rondom het gebouw verblijven. Ook groene gevels en groene daken dragen bij aan meer biodiversiteit en minder hittestress en wateroverlast en kunnen tijdens de verbouw worden toegevoegd. In bestaande gebouwen komen regelmatig onder de Wet natuurbescherming beschermde soorten voor waarvan de verblijfplaatsen ook beschermd zijn. Voorbeelden zijn de huismus, gierzwaluw en vleermuis. Bij verbouwing en voornamelijk bij verduurzaming van woningen kunnen deze soorten verstoord of gedood worden. De beschermde soorten verliezen hun verblijfplaatsen, maar er komen er geen nieuwe voor terug. Een oplossing hiervoor is het aanbieden van een vervangende verblijfsplaats (nestkast aan de gevel of constructie in de gevel). Een vergunningsplichtige verbouwing sturen we aan op natuur inclusief verbouwen: 1.

Bij verbouwing hebben ecologische oplossingen en oplossingen gebaseerd op natuurlijke processen altijd de voorkeur boven ‘grijze’ oplossingen (sedumdaken in plaats van standaard platte daken, water afkoppelen op eigen terrein, nestkasten al dan niet geïntegreerd in gebouwen), ook bij gelijke maatschappelijke prestaties en kosten. 2. Navolging van Wet Natuurbescherming: Aanwezige fauna op het perceel ondervindt geen hinder van de bouwwerkzaamheden. Er worden passende maatregelen genomen tijdens de bouw en in/op/rond het gebouw. 3. Het plangebied creëert een hoogwaardig habitat voor tenminste aanwezige gebouwbewonende soorten. 3a. De maatregelen hiervoor zijn verdeeld in: D. Omgevingsgebonden maatregelen: groene en blauwe maatregelen in de tuin en nestkasten voor niet-gebouwgebonden soorten (bijv. egels); E. Opstalgebonden maatregelen zoals verblijven toevoegen voor gebouwbewonende soorten (bijv. vogels en vleermuizen); F. Opstalgebonden groene maatregelen, zoals groen op en aan het gebouw of in de tuin; 4. Bewustwordingsmaatregelen (bijvoorbeeld flyer meegeven voor groene tuin, informatie op gemeentewebsite etc.). Wanneer er een aanvraag voor verbouwing binnenkomt, krijgt de desbetreffende aanvrager informatie over natuur inclusief bouwen.

11

Bijlage 3: Toewijzingsregels nieuwbouw en transformatie (31 maart 2022)

De gemeenteraad heeft aangegeven dat zij meer willen sturen en toezien op de toewijzing en verdeling van de woningen in zowel het huur als het koopsegment. Vanaf 2017 werden de woningen in de sociale koopcategorie al toegewezen, vanaf 2022 worden nieuwbouw middeldure koopwoningen en huurwoningen toegewezen zij het niet allemaal volgens dezelfde criteria. Het gaat hier voor de duidelijkheid over voorrangscriteria en geen uitsluitingscriteria. De gemeente maakt afspraken met de ontwikkelaars over de toewijzing en de verdeling van de woningen. De gemeente faciliteert hierin maar de toewijzing gebeurd door de ontwikkelaar of een ondersteunende partij van de ontwikkelaar.

Termijn toewijzing De woningen worden voor een periode van 4 weken lokaal geadverteerd, bij lokale makelaars, de lokale krant, websites en sociale media. In deze 4 weken hebben de Culemborgers en indien van toepassing mensen met cruciale beroepen de kans zich in te schrijven voor deze woningen. Per project kan in overleg met de gemeente voor alle woning categorieën een afweging gemaakt welke doelgroepen van toepassing zijn. Daarna vindt de toewijzing plaats op basis van de criteria die hier onder vermeld staan. Indien er na deze 4 weken nog woningen beschikbaar zijn is de verkopende partij vrij om de woningen breder te adverteren buiten de gemeente.

Huur Sociale huur corporatie (tot € 808,-) Indien de sociale huur wordt gerealiseerd door woningcorporatie KleurrijkWonen dan zorgen zij ook voor de toewijzing van de woningen, zoals ook afgesproken in de prestatieafspraken en het regionaal woonruimteverdeelsysteem. Sociale huur ontwikkelaar/particulier (tot € 808,-) Indien de sociale huur niet wordt gerealiseerd door de woningcorporatie gelden er strenge regels voor de toewijzing, waarbij passend toewijzen (toewijzen op basis van inkomen) leidend is. De woningen dienen lokaal te worden geadverteerd en worden aangeboden. Daarnaast dienen de woningen bij vrijkomen na eerste verhuur te worden aangemeld bij Woongaard.com of andere verhuurplatforms. De instandhoudingstermijn van deze woningen is 25 jaar. Middeldure huur corporatie (van € 808,- tot € 1.000,-) Indien de middeldure huur wordt gerealiseerd door woningcorporatie KleurrijkWonen dan zorgen zij ook voor de toewijzing van de woningen, zoals ook afgesproken in de prestatieafspraken en het regionaal woonruimteverdeelsysteem. Middeldure huur ontwikkelaar/particulier (van 808,- tot € 1.000,-) Indien de middeldure huur niet door de woningcorporatie wordt gerealiseerd gelden er regels voor de toewijzing van de woning. Zo dient iedereen die in aanmerking wil komen voor een woning 12

ingeschreven te zijn in Culemborg1 voor 1 januari 2017. (uitzondering hiervoor zijn mensen die gaan samenwonen waarvan 1 persoon niet woonachtig is in Culemborg of pas na 1 januari 2017 woonachtig was in Culemborg, en indien er geen geïnteresseerden zijn in de woning en woonachtig in Culemborg voor 1 januari 2017.) Voor de toewijzing dienen de kandidaten een uittreksel van het bevolkingsregister aan te leveren en een recente loonstrook, werkgeversverklaring dan wel uitkeringsgegevens en huurovereenkomst sociale huurwoning3. De woningen dienen lokaal te worden geadverteerd en worden aangeboden. (zie ook termijn toewijzing) Daarnaast dienen de woningen bij vrijkomen na eerste verhuur te worden aangemeld bij Woongaard.com of andere verhuurplatforms. Verdeling woningen2; 50% woningen voor de leeftijdscategorie 18 tot 40 jaar, met een inkomen hoger dan € 33.000,-. 50% woningen voor de leeftijdscategorie 40 jaar en hoger, met een inkomen hoger dan € 33.000,-. Indien er in één van deze categorieën te weinig reacties zijn schuiven de woningen zonder reacties door naar de andere categorie. Rangschikking3 van de kandidaten is op basis van aantal jaren woonachtig in Culemborg. Daarna op basis van inkomen, laagste inkomen eerst.

Dure huur ontwikkelaar/particulier (vanaf € 1.000,-) Iedereen die in aanmerking wil komen voor een woning dient ingeschreven te zijn in Culemborg voor 1 januari 2017. (uitzondering hiervoor zijn mensen die gaan samenwonen waarvan 1 persoon niet woonachtig is in Culemborg of pas na 1 januari 2017 woonachtig was in Culemborg, en indien er geen geïnteresseerden zijn in de woning en woonachtig in Culemborg voor 1 januari 2017.) Voor de toewijzing dienen de kandidaten een uittreksel van het bevolkingsregister aan te leveren en een recente loonstrook, werkgeversverklaring dan wel uitkeringsgegevens. De woningen dienen lokaal te worden geadverteerd en worden aangeboden. (zie ook termijn toewijzing) Daarnaast dienen de woningen bij vrijkomen na eerste verhuur te worden aangemeld bij Woongaard.com of andere verhuurplatforms. Verdeling woningen; 50% woningen voor de leeftijdscategorie 18 tot 40 jaar, met een inkomen hoger dan € 42.000,-. 50% woningen voor de leeftijdscategorie 40 jaar en hoger, met een inkomen hoger dan € 42.000,-. Rangschikking van de kandidaten is op basis van aantal jaren woonachtig in Culemborg.

Koop Voor de categorie koop heeft de gemeente voorrangsregels opgesteld voor de toewijzing van de woning. Dit zijn dus geen uitsluitingscriteria maar bedoel om de woningen met voorrang toe te wijzen aan inwoners uit Culemborg en daarna pas aan geïnteresseerden buiten4 Culemborg. Voor alle of een aantal prijscategorieën zijn nu ook aanvullende maatregelen in de maak waarbij beoogd wordt om de woningen betaalbaar en bereikbaar te houden voor de doelgroepen. Een aantal van deze maatregelen zullen nu al toegepast worden zoals, anti-speculatiebeding, zelfbewoningsplicht, terugkoopoptie etc. En een aantal anderen worden momenteel verder uitgewerkt door de gemeente en kunnen in een later stadium worden toegevoegd. Voor de aanbieding van de woningen geldt dat deze in eerste instantie worden aangeboden via de lokale krant dan wel lokale sociale media platforms.

13

Sociale koop (tot € 215.000,-) Sociale koopwoningen worden toegewezen waarbij doorstroming uit de sociale huursector een primair aandachtspunt is net als sociaal en economisch gebondenen aan Culemborg. Daarnaast dient iedereen die in aanmerking wil komen voor een woning ingeschreven te zijn in Culemborg1 voor 1 januari 2017. (uitzondering hiervoor zijn mensen die gaan samenwonen waarvan 1 persoon niet woonachtig is in Culemborg of pas na 1 januari 2017 woonachtig was in Culemborg, en indien er geen geïnteresseerden zijn in de woning en woonachtig in Culemborg voor 1 januari 2017.) Voor de toewijzing dienen de kandidaten een uittreksel van het bevolkingsregister aan te leveren en een recente loonstrook, werkgeversverklaring dan wel uitkeringsgegevens en huurovereenkomst sociale huurwoning3. Verdeling woningen2; 50% woningen voor de leeftijdscategorie 18 tot 40 jaar, met een inkomen lager dan € 50.000,-. 50% woningen voor de leeftijdscategorie 40 jaar en hoger, met een inkomen lager dan € 50.000,-. Indien er in één van deze categorieën te weinig reacties zijn schuiven de woningen zonder reacties door naar de andere categorie. Rangschikking van de kandidaten is op basis van een punten systeem waarbij het achterlaten van een sociale huurwoning het hoogste scoort. Bij een gelijk aantal punten wordt er gerangschikt op basis van aantal jaren woonachtig in Culemborg.

Middeldure koop (van € 215.000,- tot € 350.000,-) De middeldure koopwoningen worden toegewezen aan inwoners uit Culemborg. Daarna is er aandacht voor sociaal en economisch gebondenen aan Culemborg en mensen uit regio Rivierenland. Iedereen die in aanmerking wil komen voor een woning dient ingeschreven te zijn in Culemborg1 voor 1 januari 2017. (uitzondering hiervoor zijn mensen die gaan samenwonen waarvan 1 persoon niet woonachtig is in Culemborg of pas na 1 januari 2017 woonachtig was in Culemborg, en indien er geen geïnteresseerden zijn in de woning en woonachtig in Culemborg voor 1 januari 2017.) Voor de toewijzing dienen de kandidaten een uittreksel van het bevolkingsregister aan te leveren en een recente loonstrook, werkgeversverklaring dan wel uitkeringsgegevens. Verdeling woningen2; 50% woningen voor de leeftijdscategorie 18 tot 40 jaar, met een inkomen tussen de € 50.000,- en € 70.000. 50% woningen voor de leeftijdscategorie 40 jaar en hoger, met een inkomen tussen de € 50.000,- en € 70.000. Indien er in één van deze categorieën te weinig reacties zijn schuiven de woningen zonder reacties door naar de andere categorie. Rangschikking3 van de kandidaten is op basis van aantal jaren woonachtig in Culemborg. Daarna op basis van inkomen, laagste inkomen eerst. Dure koop (vanaf € 350.000,-) De dure koopwoningen worden toegewezen aan inwoners uit Culemborg.

Daarna is er aandacht voor sociaal en economisch gebondenen aan Culemborg en mensen uit regio Rivierenland. Iedereen die in aanmerking wil komen voor een woning dient ingeschreven te zijn in Culemborg1 voor 1 januari 2017. (uitzondering hiervoor zijn mensen die gaan samenwonen waarvan 1 persoon niet woonachtig is in Culemborg of pas na 1 januari 2017 woonachtig was in Culemborg, en indien er geen geïnteresseerden zijn in de woning en woonachtig in Culemborg voor 1 januari 2017.) Voor de toewijzing dienen de kandidaten een uittreksel van het bevolkingsregister aan te leveren en een recente loonstrook, werkgeversverklaring dan wel uitkeringsgegevens. 14

Rangschikking van de kandidaten is op basis van aantal jaren woonachtig in Culemborg.

Doorstroming Mensen die inschrijven op een huur of koopwoning en een sociale huurwoning achterlaten krijgen voorrang op andere inschrijvers. Indien er meerdere geïnteresseerden een huurwoning achterlaten dan zal de woonduur in Culemborg ook de rangschikking bepalen.

Toewijzing cruciale beroepen Ook mensen buiten Culemborg mogen in de eerste vier weken, dat woningen worden aangeboden, inschrijven op woningen. Rangschikking van deze doelgroep is op basis van het langst lopend dienstverband naar het kortslopend dienstverband. Deze doelgroepen sluiten aan achter de groep woonachtig in Culemborg. De groep cruciale beroepen zijn vooralsnog gedefinieerd als leerkrachten, politieagenten, brandweerlieden en medewerkers in de directe zorg voor patiënten. Deze lijst is niet uitputtend en kan indien nodig uitgebreid worden. Per project kan in overleg met de gemeente bepaald worden of een toewijzing aan geïnteresseerden met cruciale beroepen van toepassing is.

Voorbeeld rangschikking inschrijving Hieronder staat een fictieve rangschikking van mensen die inschrijven op een project in de Hond waarbij voorrang geldt voor mensen die vanuit de Hond naar dit project doorstromen.

Prijsgrenzen De genoemde prijsgrenzen in dit stuk zijn gebaseerd op landelijk beleid (sociale huurwoningen) en gemeentelijk vastgestelde prijzen. Het prijspeil van deze woningen is 31 15

maart 2022. Voor de sociale huur en welllicht ook binnenkort de midden huur geldt dat deze jaarlijks worden geïndexeerd. Tot die tijd wordt de midden en dure huur door de gemeente bepaald. De koopprijsgrenzen worden (zijn) door de gemeente vastgesteld. Indexatie vindt pas plaats wanneer de gemeente nieuwe prijsgrenzen vaststelt.

Volwaardige woning Alle koop- en huurwoningen dienen te voldoen aan de onderstaande voorwaarden. Er zijn zowel minimum als maximum eisen die we stellen aan de woning. Naast de volgens het bouwbesluit verplichte voorzieningen die de woning ook de onderstaande functionaliteiten te bevatten.

Volwaardige woning Toegang tot de woning • De woning dient bereikbaar te zijn via een verhard pad naar de voordeur. • De woning dient, indien van toepassing, aan de achterzijde rondom afgesloten te zijn d.m.v. een schutting of groen. Voorzieningen in de woning • Keukenblok, water, koken en afzuiging. • Badkamer is betegeld (muren en vloer), bad en/of douche, wastafel, en eventueel toilet zijn aangesloten en bruikbaar. • Toilet (apart) is betegeld, toilet is aangesloten en fonteintje is aangesloten en bruikbaar. • De woning dient te beschikken over een berging5, in de woning of daarbuiten. Vloeren: • De vloeren in de woonkamer, keuken, hal, overloop en slaapkamers dienen opgeleverd te zijn als schoon afgewerkte werkvloer. Muren • De muren van de woonkamer, hal, overloop en slaapkamers worden behangklaar opgeleverd. • De muren van de keuken zijn deels betegeld, ter hoogte van het aanrechtblok en behangklaar op de overige wanden. • De muren van de badkamer en toilet worden betegeld opgeleverd. Parkeerplaats • De woning beschikt over een parkeerplaats behorend tot de woning, dat kan op eigen terrein zijn (oprit) of aansluitend aan of bij de woning. (langs parkeren, parkeerhof, etc.) Tenzij anders door middel van een mobiliteitsconcept het vervoer en parkeren is geregeld.

16

Volwaardige woning appartement Toegang tot de woning • De woning dient bereikbaar te zijn via een verhard pad naar de voordeur. (BG) Via een gallerij, of (centrale) hal. • De woning dient, te beschikken over een balkon of buitenruimte6 (al dan niet gezamenlijk) aangesloten aan de woning. Voorzieningen in de woning • Keukenblok, water, koken en afzuiging. • Badkamer is betegeld (muren en vloer), bad en/of douche, wastafel, en eventueel toilet zijn aangesloten en bruikbaar. • Toilet (apart) is betegeld, toilet is aangesloten en fonteintje is aangesloten en bruikbaar. • De woning dient te beschikken over een berging7, in de woning of daarbuiten. Vloeren: • De vloeren in de woonkamer, keuken, hal, overloop en slaapkamers dienen opgeleverd te zijn als schoon afgewerkte werkvloer. Muren • De muren van de woonkamer, hal, overloop en slaapkamers worden behangklaar opgeleverd. • De muren van de keuken zijn deels betegeld, ter hoogte van het aanrechtblok en behangklaar op de overige wanden. • De muren van de badkamer en toilet worden betegeld opgeleverd. Parkeerplaats • De woning beschikt over een parkeerplaats behorend tot de woning, dat kan op eigen terrein zijn (oprit) of aansluitend aan of bij de woning. (langs parkeren, parkeerhof, etc.) Tenzij anders door middel van een mobiliteitsconcept het vervoer en parkeren is geregeld.

Een ontwikkelaar mag extra opties aanbieden voor de woning, maar indien daar door de koper geen gebruik van wordt gemaakt dienen de bovenstaande aspecten gerealiseerd te worden. Als voorbeeld: indien een koper een luxere keuken wil, kan hij hier wellicht voor een andere optie kiezen waardoor het standaard keukenblok in de woning vervalt, hiervoor kan/zal de koper gecompenseerd kunnen worden bij de keuze van een andere keuken. Het afleveren van een keukencheck met een waarde waarvoor geen standaard keuken, zoals hierboven beschreven, aangeschaft kan worden is geen alternatief voor het niet plaatsen van een keuken.

Voetnoten [1] Indien er geen kandidaten uit Culemborg zich melden gaan kandidaten uit regio Rivierenland voor op kandidaten buiten deze regio. [2] Ervan uitgaande dat deze woningen vooraf niet voor een bepaalde (leeftijd/zorg) doelgroep bestemd zijn. [3] Voor het achterlaten van een sociale huurwoningen kan 1 extra punt worden toegekend waardoor een voorrangspositie voor de kandidaat ontstaat.

17

[4] Uitzondering hierop mensen met cruciale beroepen woonachtig buiten Culemborg [5] Dit kan in een enkel geval ook een gezamenlijke of inpandige berging zijn, afstemming met en goedkeuring door de gemeente is hierbij noodzakelijk. [6] Tenzij anders bepaald door het bouwbesluit. [7] Tenzij anders bepaald door het bouwbesluit.

18

Bijlage 4: Eisen voor toegankelijkheid

Toegankelijkheid woningen Culemborg (levensloopbestendig) In de Woonvisie van de gemeente Culemborg is een opgave geformuleerd over de toegankelijkheid van woningen geschikt om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Om in te spelen op de behoefte aan wonen en zorg voor jong en oud is vooral maatwerk gewenst. Het gaat dan om zelfstandige woningen die geschikt zijn voor mensen met een intensieve zorgvraag (zoals rolstoel toe- en rollator doorgankelijke woningen) en geschikte woningen voor gezonde ouderen. In 2012 heeft de gemeente Culemborg richtlijnen vastgesteld waarbij de toegankelijkheid van woningen beschreven wordt. Deze richtlijnen voor 3 sterren en 4 sterren zijn uitgangspunten bij nieuwbouwprojecten.

3 sterren: Rolstoel toegankelijk en rollator toe- en doorgankelijk woning / appartement 4 sterren: Rolstoel toe- en doorgankelijke woning / appartement

3 sterren: Rolstoel toegankelijke en rollator toe- en doorgankelijke woning A. Omgeving / bereikbaarheid A.1

Bereikbaarheid

A.2

Zichtbaarheid

A.3

Parkeren

A.4

Verlichting

Voetpaden en trottoirs ≥ 1500 mm breed Toegangspad woning ≥1200 mm breed Goede toegangsroutes vanaf de openbare weg naar de woningen / het woongebouw Goede routes, inclusief oversteekplaatsen, van woning naar halte openbaar vervoer, winkels en postkantoor of bank Overzichtelijkheid in de directe woonomgeving Alle toegangen dienen goed zichtbaar te zijn vanaf openbaar gebied of woningen Parkeerplaatsen in de open lucht zijn goed bereikbaar met korte looproute vanaf de entree Verlichting van de directe woonomgeving

B. Woning B.1 B.2

Ligging woonvertrekken Hoofdtoegang

Woonkamer, keuken, slaapkamer, badkamer/ toilet gelijkvloers Voordeur breedte min. 930mm Hoofdtoegang drempelvrij 19

Woonvertrekken

Draaicirkel

Breedte gang Haakse bocht

Wandcontactdozen

Meterkast B.3

Badkamer

B.4

Hoofdslaapkamer

B.5

Keuken

Binnen de woning alles drempelvrij. Slot boven handgreep Aan de buitenkant geen deurkruk maar handgreep, aan drie zijden goed omgrijpbaar Stopcontact ten behoeve van het plaatsen van een automatische deuropener Niveauverschillen/drempels van alle buitendeuren maximaal 20 mm hoog (conform Bouwbesluit) binnen de woning drempelvrij Vrije doorgang deuren Woonkamer Keuken Badkamer Hoofdslaapkamer Buitenruimte minimaal 930 mm, overige deuren min. 900 mm Vrije doorgang overige deuren minimaal 900 mm Achter de voordeur; Vrije draaicirkel voor rolstoel min. 1200mm d.w.z. vrije opstelruimte van 1200 x 1200 mm voor de naar de gebruiker toe draaiende deur zonder belemmeringen zoals radiotoren etc. 1200mm In verband met het draaien van rolstoelen: som van de breedte van verkeerstroken (gangen e.d.) voor en na een haakse bocht min. 1950mm zonder belemmeringen zoals radiatoren etc. Wandcontactdozen situeren op een hoogte van 900 tot 1200 mm boven de vloer en verder dan 350 mm uit een inwendige hoek Elke ruimte voorzien van loze leidingen, tevens boven de toegangsdeur van de woning een loze leiding aanbrengen, en onder de trap voor een eventuele traplift Voldoende extra ruimte voor het plaatsen van een server t.b.v. Domotica voorzieningen in de woning, 2100x1500x310mm Oppervlak min.

1700 x 2700 mm of 2150 x 2150 mm met voldoende ruimte voor plaatsing douche, wastafel en 2e toilet Antisliplaag Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk Wanden moeten ter plaatse van bevestigingspunten van o.a. toilet en een douchezitje voldoende draagkrachtig zijn Gesitueerd grenzend aan de hoofdslaapkamer met een extra toegangsdeur via deze slaapkamer Thermostatische mengkraan met 1 bedieningsarm Thermostaatkraan ± 300 mm buiten waterstraal douche Naar buiten draaiende deur. Breedte min 3000mm, oppervlakte minimaal 13,50 m2 Een tweede slaapkamer dient een oppervlak te hebben van tenminste 7 m2 met minimaal een vrije breedte van 2100 mm Vrije hoogte mag ter plaatse van de vereiste oppervlakten nergens minder bedragen dan 2600 mm Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk Thermostatische mengkraan met 1 bedieningsarm Vloeroppervlak minimaal 2100 x 2700 mm 20

Kooktoestel aansluitend aan aanrechtblad Naast kooktoestel aan beide zijden tenminste 300 mm afzetruimte Draaicirkel, diameter 1500 mm B.6

Woonkamer

B.7

Toilet

B.8

Balkon / buitenruimte

B.7

Bergingen

Vrije gebruiksruimte zitfunctie minimaal 3400 x 3000 mm waarvan 3400 mm evenwijdig aan de gevel Vrije gebruiksruimte eetfunctie minimaal 2500 x 2500 mm Verhoogd toilet 460 mm Wanden moeten ter plaatse van bevestigingspunten van o.a. toilet en beugels voldoende draagkrachtig zijn Tenminste 600 mm ruimte tussen voorkant toiletpot en tegenoverliggende wand/wand Balkons en loggia's voorzien van een vrij oppervlak van tenminste 1500 x 1500 mm Drempel naar buitenruimte min. 20 mm Elke woning is voorzien van een goed en makkelijk bereikbare berging Oppervlakte van minimaal 6 m2 Inwendige breedte van de berging minimaal 2000 mm Elke berging is voorzien van een oplaadpunt t.b.v. een scootmobiel Ontsluitingsgangen op afstanden van max. 15 meter voorzien van een draairuimte van 2000 x 2000 mm

3 sterren: Rolstoel toegankelijk en rollator toe- en doorgankelijk appartement A. Omgeving / bereikbaarheid A.1

Bereikbaarheid

Voetpaden en trottoirs ≥ 1500 mm breed Toegangspad woongebouw ≥ 2000 mm breed Hellingbanen/toegangspaden: - Vlak en verhard. Materialen met KOMOkeur - Vrije breedte ≥ 1200 mm - Openingen ≤ 20 mm (sleuven, roosters) - Hellingshoek overdwars ≤ 1:50 Hellingbaan bij niveauverschil ≥ 185 mm in principe altijd in combinatie met een trap; zie A.7 Goede toegangsroutes vanaf de openbare weg naar de woningen / het woongebouw Goede routes, inclusief oversteekplaatsen, van woning naar halte openbaar vervoer, winkels en postkantoor of bank Zonder traplopen bereikbaar: op begane grond of lift aanwezig 21

Gang in woongebouw mininmaal 2000mm breed Hellingshoeken max, 1:12, indien hoogteverschil meer dan 250mm max. 1:16 Stalling voor scootmobielen, met aanwezige oplaadpunten. Slipwaarde pad/gang Deurdrangers Hoofdtoegang

Antisliplaag in galerijen waar weersinvloeden mee spelen Max. 30 Newton met vertraging Automatische deuropeners Slot boven handgreep plaatsen Helder doorzichtig, draad- of veiligheidsglas in de deur Aan de buitenkant geen deurkruk maar handgreep, aan drie zijden goed omgrijpbaar Bovenkant handgreep op 1050 mm boven vloerniveau Hoofddeur, 1500 mm Aanwezig is een Bellenplateau met duidelijk leesbare naambordjes, een intercom of videofoon en brievenbussen zijn aanwezig Zitgelegenheid voor tenminste 2 personen bij de hoofdtoegang Hoofdtoegang is drempelvrij

Opklimmen

Het opklimmen van een galerij op de begane grond of de eerste etage is niet mogelijk (PKM)

Balustrades

Balustrades en hekken zijn doorzichtig Opklimmen, en overstappen naar hogere of naastgelegen balkons niet mogelijk 1200 mm Afmetingen min. 1100 x 2100mm; luisterverbinding in de lift en zitje en/of leuning Lift binnen 10 meter en zichtbaar vanaf de hoofdentree Vrij vloeroppervlak voor liftdeur minimaal 2000x2000 mm waarvan 500 mm naast sluitzijde Voldoen aan eisen van bedieningsknoppen, alarmering, spiegels, stopnaukeurigheid, spleetbreedte en ondersteuning Voelbare markering met kleurcontrast aan begin en eind van een helling - Vrije ruimte aan begin en eind van de helling ≥ 1500x1500 mm - Helling tot 100 mm hoogteverschil ≤ 1:10 - Helling boven 100 mm hoogteverschil volgens de formule: Lengte = [(hoogte-0,1)x11,1+10]xhoogte (lengte en hoogte in meters) - Helling boven 1000 mm hoogteverschil: hellingshoek ≤ 1:25 Bij niveauverschil ≥ 250 mm aan weerszijde een leuning: hoogte = 850-950 mm boven hellingvlak; diameter = 30-50 mm; tenminste 50 mm vrij omvatbaar; aan begin en eind van de hellingbaan 300 mm horizontaal doorlopend; geen openingen ≥ 500 mm;

Galerijbreedte Lift

Hellingshoek in looprichting

Leuning

22

Trap

A.2

Zichtbaarheid

A.3

Parkeren

A.4

Verlichting

Niveauverschillen/drempels van alle buitendeuren maximaal 20 mm hoog (conform Bouwbesluit) Rechte steektrap met stootborden Stootbordhelling ca. 15º Optrede ≤ 150 mm Aantrede ≥ 300 mm Treden met KOMOkeur of gelijkwaardige antislip voorziening Vrije breedte ≥ 1200 mm Contrastmarkering aan begin en eind van de trap Voelbare markering aan begin en eind van de trap Vrije ruimte (in de looprichting) aan begin en eind ≥ 1200 mm Bij niveauverschil ≥ 250 mm aan weerszijde een leuning: hoogte = 850-950 mm boven voorkant trede; diameter = 30-50 mm; tenminste 50 mm vrij omvatbaar; aan begin van de voorzijde van de eerste en laatste trede 300 mm horizontaal doorlopend Tenminste één trappenhuis is gesitueerd binnen 10 meter en zichtbaar vanaf de hoofdentree Trap moet voldoen aan eisen van breedte en helling geschikt voor minder validen Bij lange galerijen elke 30 meter een keerruimte van 2000 x 2000 mm voor een scootmobiel Alle toegangen dienen goed zichtbaar te zijn vanaf openbaar gebied of woningen Parkeerplaatsen in de open lucht zijn goed bereikbaar met korte looproute vanaf de entree Bij winkels en voorzieningen het aantal algemene invalidenparkeerplaatsen ≥ 2% van het totaal (aantal naar boven afronden).

Bij woongebouwen, bij voorkeur gesitueerd nabij de entree, een algemene invalidenparkeerplaats aanleggen Afmetingen algemene invalidenparkeerplaatsen tenminste 3500 mm breed met een lengte van 5000 mm bij haaksparkeren en een lengte van 6000 mm bij langsparkeren Verlichting van de directe woonomgeving Lichtpunten in en om het woongebouw Lichtpunten in en om het woongebouw automatisch bediend d.m.v. bewegingsmelders

C. Appartement C.1

Toegang woning

Voordeur breedte minimaal 930 mm Hoofdtoegang drempelvrij Slot boven handgreep Aan de buitenkant geen deurkruk maar handgreep, aan drie zijden goed omgrijpbaar 23

Doorgang woning

Draaicirkel

Breedte gang Haakse bocht

C.2

Ligging woonvertrekken

C.3

Gebruik Wandcontactdozen

Meterkast C.4

Badkamer

C.5

Hoofdslaapkamer

C.6

Keuken

Stopcontact ten behoeve van het plaatsen van een automatische deuropener Vrije doorgang deuren Woonkamer Keuken Badkamer Hoofdslaapkamer Buitenruimte minimaal 930 mm, overige deuren min. 900 mm Binnen de woning alles drempelvrij. Vrije draaicirkel voor rolstoel min. 1200mm d.w.z. vrije opstelruimte van 1200 x 1200 mm voor de naar de gebruiker toe draaiende deur zonder belemmeringen zoals radiotoren etc. 1350 mm In verband met het draaien van rolstoelen: som van de breedte van verkeerstroken (gangen e.d.) voor en na een haakse bocht min. 1950mm zonder belemmeringen zoals radiatoren etc. Woonkamer, keuken, slaapkamer, badkamer/ toilet gelijkvloers Niveauverschillen/drempels van alle buitendeuren maximaal 20 mm hoog (conform Bouwbesluit) binnen de woning drempelvrij Wandcontactdozen situeren op een hoogte van 900 tot 1200 mm boven de vloer en verder dan 350 mm uit een inwendige hoek Elke ruimte voorzien van loze leidingen, tevens boven de toegangsdeur van de woning een loze leiding aanbrengen, en onder de trap voor een eventuele traplift Voldoende extra ruimte voor het plaatsen van een server t.b.v. Domotica voorzieningen in de woning, 2100x1500x310mm Oppervlak minimaal 1700 x 2700 mm of 2150 x 2150 mm met plaatsingsruimte voor douche, wastafel en 2e toilet Antisliplaag Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk Wanden moeten ter plaatse van bevestigingspunten van o.a.

toilet en een douchezitje voldoende draagkrachtig zijn Gesitueerd grenzend aan de hoofdslaapkamer met een extra toegangsdeur via deze slaapkamer Thermostatische mengkraan met 1 bedieningsarm Thermostaatkraan ± 300 mm buiten waterstraal douche Naar buiten draaiende deur. Breedte min 3000mm, oppervlakte minimaal 13,50 m2 Een tweede slaapkamer dient een oppervlak te hebben van tenminste 7 m2 met minimaal een vrije breedte van 2100 mm Vrije hoogte mag ter plaatse van de vereiste oppervlakten nergens minder bedragen dan 2600 mm Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk Thermostatische mengkraan met 1 bedieningsarm Vloeroppervlak minimaal 2100 x 2700 mm Kooktoestel aansluitend aan aanrechtblad Naast kooktoestel aan beide zijden tenminste 300 mm afzetruimte Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk 24

C.7

Woonkamer

C.8

Toilet

C.9

Balkon / buitenruimte

C.10 Bergingen

Vrije gebruiksruimte zitfunctie minimaal 3400 x 3000 mm waarvan 3400 mm evenwijdig aan de gevel Vrije gebruiksruimte eetfunctie minimaal 2500 x 2500 mm Verhoogd toilet 460mm Wanden moeten ter plaatse van bevestigingspunten van o.a. toilet en beugels voldoende draagkrachtig zijn Tenminste 600 mm ruimte tussen voorkant toiletpot en tegenoverliggende wand/wand Balkons en loggia's voorzien van een vrij oppervlak van tenminste 1500 x 1500 mm Drempel naar buitenruimte min. 20 mm Elke woning is voorzien van een goed en makkelijk bereikbare berging Oppervlakte van minimaal 6 m2 Inwendige breedte van de berging minimaal 2000 mm Elke berging is voorzien van een oplaadpunt t.b.v. een scootmobiel Ontsluitingsgangen op afstanden van max. 15 meter voorzien van een draairuimte van 2000 x 2000 mm Bij een gezamenlijke berging zijn er voldoende oplaadpunten voor het scootmobiel aanwezig en is deze goed bereikbaar.

4 sterren: Rolstoel toe- en doorgankelijke woning A. Omgeving / bereikbaarheid A.1

Bereikbaarheid

A.2

Zichtbaarheid

A.3

Parkeren

A.4

Verlichting

Voetpaden en trottoirs ≥ 1500 mm breed Toegangspad woning ≥1200 mm breed Goede toegangsroutes vanaf de openbare weg naar de woningen / het woongebouw Goede routes, inclusief oversteekplaatsen, van woning naar halte openbaar vervoer, winkels en postkantoor of bank Overzichtelijkheid in de directe woonomgeving Alle toegangen dienen goed zichtbaar te zijn vanaf openbaar gebied of woningen Parkeerplaatsen in de open lucht zijn goed bereikbaar met korte looproute vanaf de entree Verlichting van de directe woonomgeving

B. Woning B.1

Toegang woning

Voordeur breedte minimaal 930 mm 25

Doorgang woning

Draaicirkel

Breedte gang Haakse bocht

B.2

Ligging woonvertrekken

B.3

Gebruik Wandcontactdozen

Bediening Meterkast B.4

Badkamer

Hoofdtoegang drempelvrij Slot boven handgreep Aan de buitenkant geen deurkruk maar handgreep, aan drie zijden goed omgrijpbaar Spionnetje, raampje of verticale sleuf in voordeur voorzien van glas, 1000mm vanaf de vloer, doorlopend tot 1600mm of een extra toevoeging op deze hoogte. Automatische deuropener Vrije doorgang deuren Woonkamer Keuken Hoofdslaapkamer Badkamer Buitenruimte minimaal 930 mm, overige deuren min. 900 mm Binnen de woning alles drempelvrij. Vrije draaicirkel voor rolstoel min. 1200mm d.w.z. vrije opstelruimte van 1200 x 1200 mm voor de naar de gebruiker toe draaiende deur zonder belemmeringen zoals radiotoren etc. 1350 mm In verband met het draaien van rolstoelen: som van de breedte van verkeerstroken (gangen e.d.) voor en na een haakse bocht min. 1950mm zonder belemmeringen zoals radiatoren etc.

Woonkamer, keuken, slaapkamer, badkamer/ toilet gelijkvloers Niveauverschillen/drempels van alle buitendeuren maximaal 20 mm hoog (conform Bouwbesluit) binnen de woning drempelvrij Wandcontactdozen situeren op een hoogte van 900 tot 1200 mm boven de vloer en verder dan 350 mm uit een inwendige hoek Elke ruimte voorzien van loze leidingen, tevens boven de toegangsdeur van de woning een loze leiding aanbrengen, en onder de trap voor een eventuele traplift Tussen 900 mm en 1200 mm boven de afgewerkte vloer en verder dan 350mm uit een inwendige hoek Bediening voor verlichting, mechanische ventilatie, intercom, bel, lift op ma. 1200 mm boven de afgewerkte vloer. Voldoende extra ruimte voor het plaatsen van een server t.b.v. Domotica voorzieningen in de woning, 2100x1500x310mm Oppervlak minimaal 1700 x 2700 mm of 2150 x 2150 mm met plaatsingsruimte voor douche, wastafel en 2e toilet (bij toilet aan 1-zijde minimaal 900mm vrije ruimte, min,: 6,6 m2 bij aanwezigheid wasmachine. Antisliplaag Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk Wanden moeten ter plaatse van bevestigingspunten van o.a. toilet en een douchezitje voldoende draagkrachtig zijn Gesitueerd grenzend aan de hoofdslaapkamer met een extra toegangsdeur via deze slaapkamer Thermostatische mengkraan met 1 bedieningsarm Thermostaatkraan ± 300 mm buiten waterstraal douche Naar buiten draaiende deur. 26

B.5

Hoofdslaapkamer

B.6

Keuken

B.7

Woonkamer

B.8

Toilet

B.9

Balkon / buitenruimte

B.10 Bergingen

Breedte min 3000mm, oppervlakte minimaal 13,50 m2 Een tweede slaapkamer dient een oppervlak te hebben van tenminste 7 m2 met minimaal een vrije breedte van 2100 mm Vrije hoogte mag ter plaatse van de vereiste oppervlakten nergens minder bedragen dan 2600 mm Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk Thermostatische mengkraan met 1 bedieningsarm Vloeroppervlak minimaal 2100 x 2700 mm Kooktoestel aansluitend aan aanrechtblad Naast kooktoestel aan beide zijden tenminste 300 mm afzetruimte Draaicirkel, diameter 1500 mm, mogelijk Voldoende draagkrachtige muur voor het plaatsen van een in hoogte verstelbare keuken Vrije gebruiksruimte zitfunctie minimaal 3400 x 3000 mm waarvan 3400 mm evenwijdig aan de gevel Vrije gebruiksruimte eetfunctie minimaal 2500 x 2500 mm Standaard + 60 mm verhoogd toilet Wanden moeten ter plaatse van bevestigingspunten van o.a. toilet en beugels voldoende draagkrachtig zijn Tenminste 600 mm ruimte tussen voorkant toiletpot en tegenoverliggende wand/deur Tenminste aan 1 zijde naast de toiletpot ook ruimte van minimaal 600 mm Balkons en loggia's voorzien van een vrij oppervlak van tenminste 1500 x 1500 mm Drempelvrij bereikbaar Elke woning is voorzien van een goed en makkelijk bereikbare berging Oppervlakte van minimaal 6 m2 Inwendige breedte van de berging minimaal 2000 mm Elke berging is voorzien van een oplaadpunt t.b.v.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=be4b2473-aa97-4337-baa5-4f5f9da9de4b