Bijlage 1a Programmabegroting 2024
Tekst van het document
We houden alle beschikbare instrumenten voor bestuursrechtelijk optreden gereed en zorgen ervoor dat deze instrumenten geactualiseerd zijn. Concrete voorbeelden zijn de actualisatie van de Algemene plaatselijke verordening Culemborg, een Plan van aanpak Ondermijning, geactualiseerde beleidsregels Wet Bibob (integriteitstoetsing) en artikel 13b van de Opiumwet (sluiting drugspanden). 4. We blijven (preventieve) activiteiten uitvoeren op het gebied van bewustwording en betrekken daarbij onze partners, maar ook inwoners en ondernemers. Concrete voorbeelden zijn de preventieve acties op het voorkomen van woninginbraak (tijdens de week van de Veiligheid) en voorlichting op scholen. 5. We bedden de aanpak op lokale weerbaarheid in door te werken met een programma
32
Programmabegroting 2024
6.
7. 8.
9.
weerbaarheid waarin structureel aandacht komt voor dit thema, zowel onder ambtenaren als politiek en bestuurlijk. Het gebruik van camera’s wordt periodiek getoetst aan de eisen en voorwaarden die in dit beleid opgenomen zijn. In 2023 heeft een tussentijdse evaluatie van het camerabeleid plaats gevonden. De nieuwe camera’s en posities worden gemonitord en bijgestuurd waar nodig. Onze inwoners blijven we betrekken bij de (sociale) veiligheid door de WhatsAppgroepen buurtpreventie te faciliteren en te ondersteunen. Er wordt een toezicht- en handhavingsplan voor de Algemeen plaatselijke verordening, Alcoholwet en overige bijzondere wetten opgesteld. We werken hierin samen met partners als de toezichthouders/Boa’s, de Omgevingsdienst Rivierenland, de Veiligheidsregio GelderlandZuid, de politie, het Openbaar Ministerie, de GGD Gelderland-Zuid en stichting Halt. We besteden aandacht aan cybercrime en digitale veiligheid, als steeds meer voorkomende vorm van criminaliteit. Hierbij zijn 2 doelgroepen te onderscheiden: Intern richting medewerkers en externe richting onze inwoners en ondernemers.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
1.515
1.225
1.225
1.225
1.225
Baten
42
42
42
42
42
33
Indicatoren per taakveld
Toelichting indicatoren
34
Programmabegroting 2024
Verplichte indicatoren
Toelichting indicatoren Bovenstaande verplichte indicatoren richten zich op traditionele ‘high impact crimes’. Door de aanpak op verschillende fronten en een verschuiving naar digitale criminaliteit zien we een dalende trend. In onze plannen richten wij ons minder op de traditionele high impact crimes en kijken we meer wat er op lokaal niveau speelt. Via wekelijkse overleggen sturen we bij waar nodig en mogelijk is. We willen in kunnen spelen op spontane gebeurtenissen en onvoorziene trends die zich lopende het jaar aandienen. Hiervoor zijn meerdere indicatoren. Niet alleen cijfers, maar ook signalen en meldingen uit onze stad, de bedrijventerreinen en het buiten gebied. Deze indicatoren onderzoeken
35
we nader met onze veiligheidspartners en werken we uit in plannen van aanpak of integrale afspraken.
36
Programmabegroting 2024
Overzicht wettelijk/ beleidskader Wettelijk kaders • Gemeentewet • Algemene plaatselijke verordening Culemborg • Provinciale verordening • Wet Gemeenschappelijke Regelingen • Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) • Alcoholwet, Alcoholbesluit en Alcoholregeling • Wet op de kansspelen • Wetboek van Strafvordering/Regeling domeinlijsten buitengewoon opsporingsambtenaar/Beleidsregels Buitengewoon Opsporingsambtenaar • Wet veiligheidsregio's • Opiumwet • Wet ruimtelijke ordening • Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) • Wet milieubeheer/Activiteitenbesluit milieubeheer • Omgevingswet (vanaf 1 januari 2023) • Algemene wet bestuursrecht (Awb) • Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).
• Wet verplichte ggz • Wegenverkeerswet 1994 • Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) Beleidskaders • Kadernota Integrale Veiligheid (in 2023 gezamenlijk op- en vastgesteld binnen de Gezagsdriehoek De Waarden) en uitvoeringsplannen • Toezicht- en handhavingsbeleid Culemborg en uitvoeringsplannen • Beleidsregels Wet Bibob Culemborg • Beleidsregel artikel 13b van de Opiumwet • Veiligheidsstrategie Oost-Nederland • Horecavisie en Handboek horeca • Evenementenvisie en Handboek Evenementen • Detailhandelsvisie • GVVP 2021-2030 (Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan) • SPV 2030 (Strategisch Plan Verkeersveiligheid) • Notitie Wijkgericht werken • Positie procesregie in relatie tot AVE, doorontwikkeling sociaal domein, wijkaanpak
Betrokken partners • • • • •
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Openbaar Ministerie (OM) Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) Oost-Nederland Provincie Gelderland Waterschap Rivierenland
37
• • • • • •
• • • • •
Politie Oost-Nederland, basisteam De Waarden Omgevingsdienst Rivierenland Omliggende/ regio gemeenten/ Gezagsdriehoek De Waarden Intergemeentelijke project (IGP) Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) Lokale partners zoals: Bewoners(groepen) KCB (Kring Culemborgse Bedrijven) ElkWelzijn Kleurrijk Wonen CV Parijsch Ondernemers Inwoners en inwonersorganisaties (zoals de deelnemers WhatsAppgroepen Buurtpreventie) Scholen Regionale en landelijke leerkringen Huurdersbelangenvereniging Vluchtelingenwerk Fietsersbond Culemborg Ketenpartners, zoals de Belastingdienst, IND, UWV, Nederlandse Arbeidsinspectie Regionale samenwerkingsverbanden, zoals Regio Rivierenland, Werkzaak Rivierenland, AVRI Overige samenwerkingspartners in het kader van adresfraude, o.a. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA), Legitiem, e.d. Zorg- en Veiligheidshuis Gemeenschappelijke gezondheidsdienst (GGD)
38
Programmabegroting 2024
Verbonden partijen
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Regionale ontwikkelingen bevolkingszorg en crisiscommunicatie De VRGZ kreeg eind 2021 namens de gemeenten in Gelderland- Zuid de opdrachten voor: • Een nieuw meerjarenprogramma voor toekomstbestendige bevolkingszorg en crisiscommunicatie.
Belangrijkste ontwikkelingen:
•
Een voorstel tot een nieuwe inrichting van bevolkingszorg en de invoering hiervan.
•
Een nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen gemeenten en veiligheidsregio op het gebied van bevolkingszorg en crisiscommunicatie.
Halverwege 2023 zijn beleidsadviezen aangeboden aan het Algemeen bestuur. In de komende beleidsperiode wordt de prioriteit gelegd bij (wordt nader uitgewerkt in het meerjarenprogramma): 1. Het versterken van de regionale samenwerking tussen gemeenten en veiligheidsregio; 2. Het versterken van de vakbekwaamheid en flexibele inzetbaarheid van gemeentelijke functionarissen met een rol in de lokale of regionale crisisorganisatie; 3. Het inrichten en borgen van nazorg aan eigen personeel; 4. Een betere voorbereiding van de overdracht van werkzaamheden van de crisisorganisatie naar de vaste organisatie van gemeente(n) en betrokken partijen na afloop van de ramp of crisis. Aanpassing uitvoering adviesfunctie brandweer bij start Omgevingswet Met de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 vervalt een aantal wettelijke adviestaken van de veiligheidsregio. Enkele nieuwe taken worden toegevoegd. Artikel 14, tweede lid, onder de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) wordt uitgebreid met de adviesfunctie omgevingsplannen. Dit betekent voor de brandweer een aanpassing van hun uitvoering van de adviesfunctie. De afgelopen jaren is ter voorbereiding de projectgroep bezig geweest met de implementatie van de Omgevingswet. Dit gaat onder andere over praktische zaken zoals werkwijzen en systemen, over de veranderingen die hiermee gepaard gaan en hoe we hierin samen kunnen werken.
Actieplan toekomstbestendige brandweerzorg Bij het toekomstbestendig maken van de brandweer gaat het om de vragen: • Hoe houden we de kwaliteit van de lokale brandweerposten in regionaal verband hoog in verbinding met veranderde maatschappelijke vraagstukken? •
Hoe verbeteren we de regionale en landelijke slagkracht voor gewone en bijzondere risico’s?
39
•
Hoe stemmen we de onderlinge schakels beter af? Denk hierbij aan de veiligheidsketen en preventieve en preparatieve werkzaamheden (voorbereidende handelingen) binnen incidentbeheersing.
•
Hoe verbeteren en vereenvoudigingen we het brandweeronderwijsstelsel?
De komende beleidsperiode wordt een landelijk actieplan ontwikkeld dat antwoord geeft op deze vragen. Monitoren Meldkamer Oost Nederland De ambulancezorg, brandweer, koninklijke marechaussee en politie hebben, begin 2023, één landelijk netwerk van tien samenwerkende meldkamers gekregen. Dit netwerk wordt beheerd door de Landelijke Meldkamer Samenwerking. Deze ontwikkeling heeft geleid tot één meldkamer in Apeldoorn. Sinds maart 2023 is er voor de vijf veiligheidsregio’s in Oost-Nederland een meldkamer. De komende periode wordt gemonitord of het werkt en aansluit bij de geplande doelen. Evaluatie Wet veiligheidsregio’s Het samenhangend stelsel van crisisbeheersing en brandweerzorg is vastgelegd in de Wvr. Het kabinet heeft in 2019 de Commissie Muller gevraagd de doeltreffendheid en de effecten van Wvr en onderliggende regelgeving in de praktijk te onderzoeken. De (hoofd)conclusie van de commissie Muller is dat de crisisbeheersing en brandweerzorg in Nederland de afgelopen tien jaar sterk geprofessionaliseerd zijn. Het stelsel functioneert bij lokale en regionale risico’s en crises goed. Tegelijkertijd geeft de commissie aan dat Nederland onvoldoende is voorbereid op de rampen en crises van de toekomst. Crises zijn steeds vaker ingewikkeld, regiogrensoverschrijdend en niet altijd plaatsgebonden. Dat geldt niet alleen voor grootschalige crises.
Ook constateert de commissie dat bij interregionale, nationale en internationale risico’s en crises, waarbij samenwerking tussen regio’s, crisispartners en de Rijks crisisstructuur van belang is, een verbeterslag noodzakelijk is. Het kabinet heeft in haar standpunt op de wetsevaluatie aangekondigd om met behoud van het goede, zo spoedig mogelijk, te komen tot een toekomstbestendig, samenhangend stelsel voor de crisisbeheersing en brandweerzorg. Dit betekent dat de rol van de veiligheidsregio verandert. Nieuwe, moderne crises vragen een ander optreden van de overheid en van de veiligheidsregio’s. Op basis van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s is een contourennota opgesteld. Deze nota vormt de basis voor nieuwe en/of aangepaste wetgeving op het gebied van crisisbeheersing, rampenbestrijding en brandweerzorg. Uit deze nota blijkt ook dat de crisisbeheersing een gemeenschappelijke opgave vraagt van de veiligheidsregio’s en haar netwerkpartners. Voor de brandweerzorg moet er onder andere een landelijk risicoprofiel en dekkingsplan komen en een actueel overzicht in de parate slagkracht. Vanuit de veiligheidsregio’s is een gezamenlijke reactie op de contourennota geformuleerd. Op dit moment is nog niet duidelijk wat daaruit wordt
40
Programmabegroting 2024 overgenomen in de gewijzigde wet. Voor een aantal onderwerpen die in de nota staat, ontvangen de veiligheidsregio’s vanaf 2023 via de Bijzondere Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) extra structurele gelden oplopend van 46 miljoen euro in 2023 tot 83 miljoen euro vanaf 2026. Dit is voor de versterking van crisisbeheersing, de informatiepositie en het inrichten van het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk (KCR2).
41
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2023. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2024 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2023. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2024. Bedragen x € 1.000
Veiligheid
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
3.262
3.651
3.643
3.652
3.661
3.669
Baten
137
42
42
42
42
42
-3.125
-3.609
-3.601
-3.610
-3.618
-3.627
Saldo van baten en lasten Per taakveld
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Crisisbeheersing en brandweer
2.102
2.135
2.419
2.427
2.436
2.444
Openbare orde en veiligheid
1.160
1.515
1.225
1.225
1.225
1.225
Lasten
3.262
3.651
3.643
3.652
3.661
3.669
Openbare orde en veiligheid
137
42
42
42
42
42
Baten
137
42
42
42
42
42
Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Stortingen
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
0
0
-3.125
-3.609
-3.601
-3.610
-3.618
-3.627
Veiligheid
Analyse primitieve begroting Lasten Crisisbeheersing en Brandweer Ten opzichte van 2023 stijgen de lasten in de meerjarenbegroting door de verhoogde bijdrage aan de Veiligheidsregio. Openbare orde en Veiligheid Ten opzichte van 2023 zijn de lasten lager door een lagere toerekening van de organisatiekosten. Daarnaast zijn er in 2022 en 2023 incidentele middelen voor cameratoezicht beschikbaar gesteld, die in 2024 niet meer voorkomen. Baten
42
Programmabegroting 2024 Openbare orde en Veiligheid Geen bijzonderheden Reservemutaties Geen bijzonderheden.
43
Programmabegroting 2024
03 Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat
45
Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 2.1 2.2 2.3 2.5
Omschrijving Verkeer, wegen en water Parkeren Recreatieve Havens Openbaar vervoer
Portefeuillehouder Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Verkeer, Mobiliteit en Wegen De behoefte aan mobiliteit groeit en tegelijkertijd verandert de vraag. Bewoners willen zich makkelijk kunnen verplaatsen van A naar B, maar het bezitten van een eigen (of 2e) auto is niet altijd meer noodzakelijk. Het delen van voorzieningen als een auto of een laadpaal wordt steeds gebruikelijker. Dit biedt ook kansen en ruimte als het gaat om het realiseren van andere opgaven (groen, spelen, klimaat-adaptatie). Om op de toekomst voorbereid te zijn, is het noodzakelijk om een goede visie te hebben op (deel-)mobiliteit, parkeren en laadinfra. In 2021 stelde de gemeenteraad een Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) en de laadvisie vast. In 2023 zijn de parkeernota's voor Borg & Buiten en de Stationsomgeving vastgesteld, waarin met het oog op de mobiliteitstransitie keuzes zijn gemaakt om in deze nieuwe buurten te werken met een lagere parkeernorm, gebiedsgerichte parkeervoorzieningen en deelmobiliteit. Deze documenten bieden het kader voor zowel lokale als bovenlokale vraagstukken op het gebied van mobiliteit en verkeer. Een aantal van die mobiliteitsopgaven is gemeente- en regiogrensoverschrijdend. Dat vraagt om een verscheidenheid aan kennis en oplossingen op het gebied van mobiliteit.
De samenwerking met de gemeenten binnen de Regio Rivierenland maakt het mogelijk om brede (maatschappelijke) opgaven gezamenlijk op te pakken. De vastgestelde uitvoeringsagenda geeft invulling aan regionale vraagstukken. Voor de uitvoering van de agenda is een mobiliteitsfonds ingesteld. Iedere gemeente stort jaarlijks een bedrag per inwoner in het fonds. Vanaf 2035 wordt de verkoop van auto’s met een fossiele brandstofmotor verboden. Dit zorgt voor een forse toename van het aantal elektrische auto’s. Hiervoor is een uitbreiding van het aantal laadpalen nodig. Ook duurzame mobiliteit binnen het openbaar vervoer en bedrijven wordt een steeds belangrijker item. Pakketbezorging en bevoorrading van winkels en bedrijven vragen om een andere benadering. Samen met Regio Rivierenland zullen wij de mogelijkheden hiertoe onderzoeken.
46
Programmabegroting 2024 Inwoners verplaatsen zich meer en blijven langer (zelfstandig) deelnemen aan het verkeer. Mede door ontwikkelingen als een e-bike worden bestemmingen beter bereikbaar. Fietsen en wandelen heeft een positieve invloed op de gezondheid. De gemeente wil daarom stimuleren dat inwoners en bezoekers veilig kunnen fietsen en wandelen binnen de gemeente. Dit door de aanleg van comfortabele fiets- en wandelpaden. In 2023 wordt op basis van de tracé-verkenning besloten of de hoogwaardige fietsroute Culemborg-Houten haalbaar is en in geval van een positief besluit vindt in 2024 een verdiepend onderzoek plaats. Tevens wordt gestart met de aanleg van de fietsstraat tussen de Triosingel en Parijsch via de Vianense Poort. Voor de ontwikkeling van de woningbouw van de Driehoek is een verkeerskundig onderzoek uitgevoerd. In 2024 wordt de Multatulilaan definitief ingericht en worden de noodzakelijke maatregelen getroffen om de verkeersveiligheid voor scholieren te verbeteren en de woningen op een veilige wijze te ontsluiten. De GVVP-maatregelen uit de Stationsomgeving krijgen verder vorm in de planontwikkeling van het gebied. Hierdoor ontstaat een logische en aantrekkelijke verbinding tussen de oost- en westzijde en stimuleren we forenzen uit met name de regio via de N320 en de volwaardige aansluiting op de N320 naar de nieuwe P+R te gaan.
Na vaststelling van het Masterplan kan het ontwerp van de Ovonde verder uitgewerkt worden. Het station van Culemborg wordt een regionale HUB, waar inwoners en bezoekers op een eenvoudige wijze kunnen overstappen op verschillende vervoerswijzen. In 2024 starten we met een integraal ontwerp voor de Dr. Hockesingel. Functioneel heeft de ontwerpopgave als doel om de verkeersvraagstukken op deze plek op te lossen. Daarbij willen we een goede entree van de binnenstad via de Zandstraat realiseren, met het Regieplan Binnenstad als basis. Er wordt ingezet om een verkeersoplossing te realiseren die het verkeer vanaf de oostzijde van de stad op een vlotte en veilige wijze afwikkelt naar de N320 via de Rijksstraatweg om zo de interne route via de Stationssingel te ontlasten. In 2024 wordt er opnieuw een weginspectie gedaan, daar waar nodig wordt het meerjaren onderhoudsprogramma wegen aangepast. Waar mogelijk maken we werk-met-werk.
47
Doelen en prestaties taakvelden Verkeer, Vervoer en Waterstaat 2.1 Verkeer, wegen en water
Culemborg veilig en bereikbaar houden voor alle verkeersmodaliteiten door de verkeersruimte zo in te richten dat er een optimale balans ontstaat tussen bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op wegen. Prestaties 1. We werken de maatregelen uit het GVVP die onderdeel vormen van de ontwikkelingen in de Stationsomgeving verder uit: Ovonde, langzaam verkeer tunnel, rotonde N320, station als regionale HUB 2. We bereiden de invoering van duurzame mobiliteitsconcepten uit voor nieuwe wijken en één bestaande wijk (op basis van het GVVP) 3. Samen met de gemeente Houten en de provincies Utrecht en Gelderland onderzoeken we een hoogwaardige fietsroute tussen Culemborg en Houten (verdiepend onderzoek van tracé verkenning). Dit is een lange-termijn doelstelling uit het GVVP. 4. We realiseren delen van de fietsstraat Parijsch-Centrum, conform GVVP. 5. We maken een integraal ontwerp voor de Dr. Hockesingel conform GVVP. 6. We nemen tijdelijke maatregelen op de Ovonde om de verkeersveiligheid te verbeteren tot de definitieve inrichting kan plaatsvinden. 7. We passen het kruispunt Triosingel – Stationssingel aan om de door de Vianense Poort al reeds bestaande knelpunten op te lossen. 8. We richten de Multatulilaan definitief in en nemen hierbij de noodzakelijke verkeersmaatregelen mee. 9.
We monitoren de verkeersgegevens en stellen een jaarlijkse rapportage op van de ongevallen en verkeersveiligheidsrisicio's in Culemborg. 10. We pakken verkeersknelpunten op door maatwerk maatregelen die kunnen bestaan uit fysieke maatregelen, gedragsbeïnvloeding en handhaving en hebben hierbij specifieke aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers
Culemborg bereikbaar en begaanbaar te houden door de wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken in voldoende staat van onderhoud te houden. Prestaties 1. We voeren groot onderhoud aan wegen uit (revitalisering en reconstructies) conform het meerjarenonderhoudsprogramma. 2. We ontwerpen wegen en verkeersknelpunten op een onderhoudsarme wijze. 3. We verlenen opdracht om alle verkeersborden te inventariseren en te digitaliseren. 4. We onderhouden wegen, openbare verlichting, civieltechnische en overige kunstwerken.
Financiën Lasten
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027 4.473
4.132
4.218
4.188
4.113
48
Programmabegroting 2024 Baten
152
353
152
152
152
2.2 Parkeren
Zorgen voor voldoende en goed bereikbare (fiets)parkeerplaatsen. Prestaties 1. We bieden blijvend voldoende kwalitatief goede (fiets-)parkeerfaciliteiten voor alle verkeersdeelnemers aan. 2. We doen een voorstel voor het omzetten van het parkeercompensatiefonds naar een mobiliteitsfonds om een betere invulling te kunnen geven aan andere vormen van (deel)mobiliteit. 3. We stellen een nieuwe parkeernota op, waarin ook mobiliteitsconcepten een plaats krijgen. 4. We monitoren het gebruik van de parkeerplaatsen in het centrum en herzien de parkeerverordening. 5. We zetten in op het vergroenen van parkeerplaatsen. 6. We onderzoeken de mogelijkheid tot het integraal uitbesteden van parkeerbeheerdiensten om klantvriendelijke, effectieve en efficiënte dienstverlening te kunnen aanbieden.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
502
407
406
402
429
Baten
130
141
141
141
141
2.3 Recreatieve havens De aantrekkelijke haven en camping langs de Lek zijn een toeristische trekpleister en zorgen daarmee voor meer bezoekers aan Culemborg. Prestaties 1. We verpachten de jachthaven en de camping aan de Stichting jachthaven en camping De Helling. 2. Er wordt gezocht naar een goede invulling voor het leegstaande restaurant in de jachthaven. Doel is om een mooie plek te creëren waar Culemborgers en bezoekers van buiten gebruik van kunnen maken. Dat doen we op basis van het advies van betrokkenen bij het gebouw en bewoners met expertise op dit vlak. 3. Als de grond onder het restaurant verpacht wordt, wordt gekeken naar de mogelijkheid de pachtovereenkomst voor de jachthaven met de Stichting jachthaven en camping De Helling gelijk te trekken met de erfpacht van de grond onder het restaurant.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
49
Lasten
0
0
0
0
0
Baten
9
9
9
9
9
2.5 Openbaar vervoer
Iedereen kan zich zo zelfstandig mogelijk en tegen een redelijk tarief met een vorm van (openbaar) vervoer verplaatsen binnen en buiten de regio. Prestaties 1. We adviseren ten behoeve van de aanbesteding regiecentrale en gunning aan de vervoerders (basismobiliteit). 2. We adviseren de vervoersautoriteit en behartigen de Culemborgse belangen waarbij we inzetten op behoud van een betaalbaar openbaar vervoer. 3. We werken aan plannen voor herinrichting van de stationsomgeving met het station als regionale HUB. 4. We onderzoeken de mogelijkheden voor alternatieve vormen van vervoer. 5. We zorgen voor toegankelijke haltes.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
8
8
8
8
8
Baten
0
0
0
0
0
50
Programmabegroting 2024
Indicatoren per taakveld Toelichting indicatoren
Verplichte indicatoren geen Toelichting indicatoren
Overzicht wettelijk/ beleidskader • • • • • • • • • • •
Gemeentewet Provinciale verordening Omgevingswet (indien ingevoerd in 2023) of Wet ruimtelijke ordening Wegenverkeerswet 1994 Veiligheidsstrategie Oost-Nederland GVVP 2021-2030 (Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan) SPV 2030 (Strategisch Plan Verkeersveiligheid) Uitvoeringsplan Mobiliteit Regio Rivierenland Wegenbeheerplan 2021-2025 Beheerplan civiele kunstwerken 2015-2020 Beheerplan openbare verlichting 2019-2023
51
Betrokken partners • • • • • • • • • • •
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Openbaar ministerie Provincie Gelderland Politie Omliggende/ Regio gemeenten Gemeente Houten en Provincie Utrecht ProRail NS Arriva AVRI Lokale partners zoals: CV Parijsch Ondernemers en ondernemersverenigingen (Initiatiefrijke) inwoners en inwonersorganisaties Scholen Fietsersbond Culemborg
52
Programmabegroting 2024
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2023. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2024 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2023. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2024. Bedragen x € 1.000
Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
4.309
4.983
4.547
4.632
4.598
4.550
Baten
266
290
502
301
301
301
-4.043
-4.693
-4.045
-4.331
-4.297
-4.249
Saldo van baten en lasten Per taakveld Verkeer en vervoer
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027 3.890
4.473
4.132
4.218
4.188
4.113
Parkeren
416
502
407
406
402
429
Recreatieve havens
-3
0
0
0
0
0
Openbaar vervoer
6
8
8
8
8
8
4.309
4.983
4.547
4.632
4.598
4.550
Verkeer en vervoer
137
152
353
152
152
152
Parkeren
121
130
141
141
141
141
9
9
9
9
9
9
266
290
502
301
301
301
Lasten
Recreatieve havens Baten Reservemutaties Stortingen Onttrekkingen Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027 0
0
201
0
0
0
142
175
175
175
175
175
-3.901
-4.518
-4.070
-4.156
-4.121
-4.074
Analyse primitieve begroting Lasten Verkeer, wegen en waterstaat De begroten lasten zijn in 2024 lager dan in 2023, dit komt doordat in 2023 incidentele budgetten beschikbaar zijn gesteld. Daarnaast zijn de organisatiekosten gedaald ten opzichte van het jaar 2023.
53
Parkeren Ten opzichte van 2023 zijn de lasten lager als gevolg van incidenteel beschikbaar gestelde budgetten voor de aanbestedingskosten van het parkeervergunningen systeem en organisatiekosten parkeerbeheer. Recreatieve Havens Geen bijzonderheden Openbaar vervoer Geen bijzonderheden Baten Verkeer, wegen en water Ten opzichte van 2023 zijn de inkomsten € 201.000 hoger begroot doordat er een bijdrage aan het parkeercompensatiefonds verschuldigd is. Volgens de anterieure overeenkomst wordt de bijdrage aan het PCF voldaan na ingebruikname van het plangebied volgens de anterieure overeenkomst. Parkeren Geen bijzonderheden
Recreatieve havens Geen bijzonderheden Reservemutaties De mutatie betreft een storting € 201.000 aan de reserve parkeercompensatiefonds.
54
Programmabegroting 2024
04 Programma Economie
55
Programma Economie
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Economie. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 3.1 3.2 3.3 3.4
Omschrijving Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijfsloket en -regelingen Economische promotie
Portefeuillehouder Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers Monica Wichgers
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Met dit programma wil de gemeente Culemborg de economische ontwikkeling, de lokale werkgelegenheid en duurzaam ondernemen bevorderen. We willen bereiken dat we Culemborg als stad voor ondernemers, inwoners en gasten levendig en aantrekkelijk is. Ondernemers en bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan Culemborg. Van het midden- en kleinbedrijf tot en met grote (familie)bedrijven. Zij zorgen voor werkgelegenheid, ontwikkeling en creativiteit. Maatschappelijk betrokken bedrijven en ondernemers zijn niet alleen een wezenlijk onderdeel van onze economie, maar voor onze samenleving als geheel. Een sterke lokale economie met ondernemerschap vinden we belangrijk. De gemeente onderhoudt contact met de ondernemers en helpt met allerlei vragen die zij hebben over regels- en vergunningen van alle overheden. In deze faciliterende rol luisteren we naar de belangen van ondernemers en blijven scherp op het voorkomen en wegnemen van onnodige regeldruk. We blijven persoonlijke met ze in gesprek gaan. Een goede bereikbaarheid van de gemeente is cruciaal. De gemeente werkt ook actief aan toerisme & recreatie, wat de basis oplevert voor ondernemers om op dit gebied activiteiten te kunnen ontplooien. Beoogd effect van de gemeentelijke werkzaamheden is een gezond ondernemersklimaat en een toekomstgerichte economie.
Ondernemers zijn hier uiteraard zelf volop mee bezig. De gemeente kan hier in samenwerking met hen een bijdrage aan leveren. Pavijen In de komende jaren vinden op bedrijventerrein Pavijen grote ontwikkelingen plaats, onder meer door de herontwikkeling van de Stationsomgeving. We willen in samenspraak met de ondernemers bereiken dat we bedrijven en werkgelegenheid behouden en versterken. In 2024 werken we verder aan de grote ontwikkelingen op bedrijventerrein Pavijen. Daarvoor wordt o.a. in eerste helft 2024 de visie op een toekomstbestendig Pavijen opgeleverd. Deze wordt in samenwerking met de KCB, bedrijven, bewoners en pandeigenaren opgesteld.
56
Programmabegroting 2024
Uitgangspunt bij de transformatie van Pavijen I naar woningbouwlocatie is dat de bedrijvigheid en werkgelegenheid zoveel mogelijk behouden blijven voor Culemborg en omgeving. Dit gebeurt aan de hand van het Transitie en Transformatie plan (TTP) en persoonlijke gesprekken. De landelijke wettelijke kaders rondom het Didam-arrest zijn in 2023 duidelijk geworden en we hebben het nieuwe gemeentelijke reglement voor kavel-uitgifte opgesteld. We gaan in 2024 verder met de uitgifte van de gemeentelijke kavels. Onze Parkmanager wordt, in samenwerking met de Kring Culemborgse Bedrijven (KCB), gecontinueerd. Ondernemersfonds (OFC) Voor alle Culemborgse economische gebieden zoals Pavijen, de binnenstad, de wijkwinkelcentra en het buitengebied, is het Ondernemersfonds van belang. Na evaluatie van de overeenkomst met het Ondernemersfonds zal deze in 2024 vernieuwd en definitief vastgesteld worden voor een nieuwe periode van vier jaar. Regioplannen We gaan in 2024 verder met de uitwerking en uitvoering van het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA) en Regionaal Programma Werklocaties (RPW). Het Regionaal Stimulerings Fonds (RSF) wordt, zoals ieder jaar, opnieuw opengesteld. Ook is er uitgebreid aandacht voor Leader programma. Circulaire economie Culemborg gaat actief met circulaire economie aan de slag.
De Rijksoverheid heeft de ambitie bepaald dat onze economie in 2050 volledig circulair is. In 2030 moet de helft van de lokale economie circulair zijn. We beginnen met het verkennen welke behoeftes er leven onder lokale initiatieven, coöperaties en ondernemers die werken aan een circulaire economie. Daarmee kunnen we beter bepalen wat de gemeente hierin kan betekenen om deze partijen te stimuleren en de ontwikkeling richting een samenleving zonder afval aan te jagen. We sluiten waar mogelijk aan bij regionale initiatieven zoals circulaire living labs opgezet door ondernemersverenigingen. Arbeidsmarkt De gemeente helpt ondernemers bij het houden van aandacht voor de ontwikkelingen in de arbeidsmarkt. Door samen met ondernemers en onderwijsinstellingen initiatieven zoals Hub Rivierenland te ondersteunen bereiken we het effect van de beschikbaarheid van goed opgeleide medewerkers. Binnenstad Het uitbouwen en borgen van het succes is het doel van de volgende fase van de samenwerking in de binnenstad. De drie pijlers zijn: • Omgeving Aan de hand van het regieplan binnenstad bekijken we de inrichting veel meer vanuit samenhang. We brengen zo onze historie weer tot leven, van stadspoorten tot singels en de overgangen.
Ook met ingrepen als heringerichte straten, opgeknapte gevels, muurschilderingen, kunstprojecten en reclame-uitingen vertellen we het historische en eigenzinnige verhaal. De routes naar de binnenstad worden weer mooi en logisch. Daarmee zorgen we ervoor dat de historische binnenstad drager blijft van de identiteit van Culemborg, maar nu ook veel groener en klimaatbestendig ingericht wordt. •
Programmering Een goede programmering is de bruistablet die ervoor zorgt dat de binnenstad levendig blijft. 57
Met als beoogd effect dat de binnenstad de plek is waar Culemborgers en bezoekers graag willen vertoeven en er vaker naar terug willen komen. •
Marketing We faciliteren het hele jaar rond promotie voor de binnenstad. Elk idee, campagne of initiatief toetsen we aan het ‘merkkompas’ voor de binnenstad en past het, dan nemen we het op binnen onze promoties. Het effect is een groter bereik en zichtbaarheid.
De middelen en capaciteit voor de omgevingsinvesteringen zijn hiervoor beschikbaar gemaakt voor de periode 2022-2024 in het gemeentelijk investeringsprogramma. Voor programmering is ondersteuning vanuit het Ondernemersfonds (OFC) essentieel. Voor marketing is alleen de personele inzet van de regisseur beschikbaar en kleine aanvullende budgetten vanuit het OFC. Vanaf de Kadernota 2025 zullen we zorgen voor zicht op de periode 2025- e.v. De basis voor de omgevingsinvesteringen wordt, voor zover van toepassing, gevormd door het programma onderhoud wegen, de Groene Agenda en het Water en rioleringsprogramma 2024 – 2028. De plus die investeringen vergelijkbaar met Goilberdingerstraat en Herenstraat, zullen apart in kaart gebracht worden bij meerjaren onderhouds- en investeringsprogramma's Toerisme en recreatie Toerisme en recreatie leveren een belangrijke bijdrage aan onze lokale en regionale economie. De reguliere werkzaamheden worden gecontinueerd en geactualiseerd met projecten en nieuwe ontwikkelingen. Via promotie & marketing bereiken we toeristen en bezoekers uit omliggende regio's. Door samen te werken met regiogemeenten kunnen we ook regionale opgaven voor toerisme beter oppakken. Samenwerking We zien steeds vaker dat nieuwe vormen van samenwerking om andere instrumenten vraagt dan de opzet zoals die vaak in de gemeentebegroting zichtbaar is.
Zo vinden de werkzaamheden van de gemeente in de binnenstad plaats binnen de samenwerking In het Collectief Centrum Culemborg. De genoemde opgaven en acties hebben dan betrekking op de acties van de gezamenlijke partners waar de gemeente er een van is. Dat vraagt ook middelen voor het gezamenlijke ‘intranetnet’ Chainels, voor het inhuren van capaciteit voor social media, voor het organiseren van gezamenlijke bijeenkomsten, voor activering van het ‘merk’ binnenstad. Het effect van de samenwerking is hierboven al beschreven. In 2024 zullen we op zoek gaan hoe dit soort samenwerking tastbaarder in de komende begrotingsjaren in beeld kunnen brengen.
58
Programmabegroting 2024
Doelen en prestaties taakvelden Economie 3.1 Economische ontwikkeling
Vitale en ondernemende stad. Prestaties 1. We zijn faciliterend voor nieuwe winkels en (kennis)bedrijven die zich in Culemborg (zouden) willen vestigen. 2. De matchmaker voor de binnenstad kan nu meer low profile ingezet worden. In de praktijk betekent dit dat de functie van regisseur binnenstad wordt uitgebreid met de functie van vraagbaak en intermediair in vastgoedsituaties. 3. Het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA) 2022-2025 is vastgesteld en in '24 gaan we verder met de uitvoering. Ter ondersteuning hiervan is ook in 2024 het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) beschikbaar om lokale en regionale initiatieven financieel te stimuleren. 4. De actualisatie voor het Regionaal Programma Werklocaties (RPW) wordt verder uitgewerkt. 5. Het Regionaal Aquisitie Punt pakt in 2023 de solitaire vestigingen van toeristische initiatieven in het buitengebied op. 6. De parkmanager op Pavijen kent de wensen van bedrijven en zorgt voor onderlinge samenwerking van gemeente, KCB en bedrijven. We continueren de inzet van de parkmanager. 7. We sturen op het benutten van kansen en verplaatsen van bedrijven op Pavijen waardoor het beschikbare terrein efficiënter benut wordt. 8. We brengen in 2024 de behoeftes van ondernemers, lokale initiatieven en coöperaties die werken aan een circulaire economie in beeld en kijken hoe de gemeente deze partijen kan ondersteunen.
Levendige en aantrekkelijke binnenstad: ruimtelijke maatregelen 2024 Prestaties 1. We voeren grotere projecten uit die de binnenstad aantrekkelijker maken, we pakken storende elementen aan en maken routes aantrekkelijker. 2. De extra investeringen in ruimtelijke kwaliteit zijn in het Regieplan binnenstad in beeld gebracht. Nu die ook voor de locaties in beeld zijn moeten deze financieel nader worden doorgerekend worden voor een nieuw investeringsprogramma voor 2025 e.v. 3. Inhoudelijk en technisch voorbereiden van de projecten Hockesingel/ Zandpoort, Goilberdingerpoort, Slotstraat, onderzoek naar bomen op de Markt, aanbrengen bomen op de Varkensmarkt, looproute Lange Meent. 4. Uitvoeren van de projecten Prijssepoort/Vianense poort, Lekpoort/brug Havendijk, looproute Ronde Haven, binnenplein Mariakroon en groene draden boven straten.
59
5. We zoeken naar mogelijkheden om nieuwe prioriteiten in de meerjarenplanning in te passen: bomen/groen op de Markt en de Varkensmarkt, aanpak steegjes, verbeteren looproute Lange Meent, uitbreiden zitmogelijkheden, aanbrengen biodivers groen. 6. Continuering nieuwe muurschilderingen.
7. We zoeken ondersteuning van onze lokale investeringen bij programma’s van de Provincie en Europa via samenwerkingsverbanden van LEADER en Efforts.
Prestaties 1. We bouwen de samenwerking in het Collectief Centrum Culemborg verder uit: organisatie van werkgroepen en stuurgroep actualiseren. We borgen dit: juridische entiteit, convenant met alle stakeholders. We zorgen ervoor wij als partner in het Collectief initiatieven samenbrengen, afstemmen en ondersteunen: bijeenkomsten, meten is weten, inzet regisseur en matchmaker. 2. We bouwen de promotie van de binnenstad op effectieve wijze uit: centrale promotie (CLMBRG campagnes, nieuwsbrieven) en positionering (merkactivatie, campagne ambassadeurs, nieuwe locaties in de spotlight). 3. We zorgen met het Collectief Centrum Culemborg voor goede cross promotie (ondersteunen van ondernemers en projecten, benutten van UITagenda) en het vergroten van kennis en ondernemerschap (ondersteuning vanuit De Nieuwe Winkelstraat, rijksprogramma’s en het Gilde binnenstad). 4. We zorgen voor een nieuwe impuls in de programmering van activiteiten en evenementen in de binnenstad. We zoeken hierbij de samenwerking met organisatoren van culturele activiteiten. 5. We zetten nadrukkelijker in op sfeeractiviteiten en zoeken hierin de dwarsverbanden met het ruimtelijke programma (muurschilderingen, zitmogelijkheden, groene uitstraling, inzet van kunst).
Meer mensen kunnen arbeidsgericht participeren bij Culemborgse (sociaal) ondernemers Prestaties 1. We stimuleren een intensievere samenwerking tussen Werkzaak, (sociaal) ondernemers en vrijwilligers. 2. Bij acquisitie hebben we ook aandacht voor deze doelgroep.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
573
584
584
584
584
Baten
0
0
0
0
0
60
Programmabegroting 2024
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Lokale werkgelegenheid handhaven. Prestaties 1. Samen met de ondernemers en de KCB is de visie opgesteld op een toekomstbestendig Pavijen. Deze wordt in de eerste helft 2024 opgeleverd. 2. Via de bedrijvencarrousel richten we ons op verplaatsen, uitbreiden en optimaal faciliteren van lokale bedrijven op Pavijen. Dit gebeurt aan de hand van het Transitie en Transformatie plan (TTP) en persoonlijke gesprekken. We gaan in 2024 verder met het klaar maken voor de uitvoering dus de verkoop van kavels. 3. Alle resterende uitgeefbare kavels op Pavijen V zijn gereserveerd als strategische kavels en worden waar mogelijk ingezet voor het TTP. Zodra de grote verplaatsingen voldoende geborgd zijn worden de overige kavels ingezet voor de overige ambities van Culemborgse bedrijven, waarbij de visie op Pavijen richting geeft. 4. Met behulp van de inzet van de matchmaker en de pandenbank pakken we leegstand in de binnenstad verder aan. Daarbij is het ook mogelijk om onder voorwaarden een bijdrage uit het verhuisfonds in te zetten voor een verhuizing naar de binnenstad. 5. We ondersteunen ondernemers in hun wens om decentraal energie vraag en aanbod uit te wisselen via een (digitaal) energienetwerk, we beginnen hiermee op Pavijen.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
272
1.719
9.497
2
4
Baten
272
1.719
9.497
2
4
3.3 Bedrijfsloket en -regelingen
Bedrijven blijven in Culemborg, omdat zij de samenwerking met de gemeente waarderen en zich gewaardeerd voelen. Prestaties 1. We faciliteren bedrijven door in te zetten op een snelle beantwoording van hun vragen en gevraagde informatie zo snel mogelijk te verstrekken. Bedrijven moeten zich gehoord voelen in de faciliterende rol van de gemeente. 2. We communiceren gericht met de lokale ondernemers, gaan persoonlijk met hen in gesprek en hebben in beeld welke ondernemers (re)locatiewensen hebben. Daarbij worden synergiemogelijkheden voor het bedrijfsleven in kaart gebracht middels de bedrijvencarrousel. Uitgangspunt is dat de bedrijvigheid en werkgelegenheid zoveel mogelijk behouden blijven voor Culemborg en omgeving.
61
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
160
21
21
21
21
Baten
6
3
3
3
3
3.4 Economische promotie
Toerisme en recreatie Prestaties 1. Continuering toeristische infrastructuur: wandelroutes, fietsroutes, fietsknooppunten, klompenpaden, meeliften op landelijke routes, Toeristisch Informatie Punt, Bureau Toerisme, bewegwijzering, informatieborden, promotie via social media, analoge informatie (brochures), stadsgidsen, platform en website Culemborg Klopt. 2. Investeren (met de gemeenten Vijfheerenlanden en Houten) in verduurzaming van de Liniepont: de dieselpont vervangen door een elektrische Liniepont 3. Marketing & promotie van de verhaallijnen van rivierbeleving, agrotoerisme, gastvrije binnensteden en cultuurhistorische landmarks 4. Regionale Cultuurhistorische landmarks zichtbaar maken: panoramaborden op twee locaties in elke gemeente. 5. Cultuurhistorische route van station naar binnenstad aan de hand van de Canon van Culemborg tot uitvoering brengen.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
163
159
144
144
144
Baten
42
37
37
37
37
62
Programmabegroting 2024
Indicatoren per taakveld Indicatoren
Werkelijk 2022 3.4 Economische promotie Stadswandelingen 1 voor toeristen Routes met 5 landelijke uitstraling
Begroot 2023
Begroot 2024
1
3
6
8
TOP (toeristisch overstap punt)
2
2
2
Realisatie 2022 52,6
Begroot 2024 -
Vergelijkbare gemeenten * 50,2
periode
Bron
2022
CBS BAG/LISA
145
-
139
2022
CBS BAG/LISA
0
Begroot 2025
Begroot 2026
Begroot 2027
Meetinstrument
Lange afstand wandelpad, streekpad, klompenpad, struinpad, NSwandeling, LF icoon fietsroute 2
2
Toelichting indicatoren
Verplichte indicatoren #
Indicator
14
Functiemenging
15
Vervallen
16
Vestiging (van bedrijven) (per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-74 jaar)
Toelichting indicatoren Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Vestigingen Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar.
63
Overzicht wettelijk/ beleidskader • • • • • • •
Regionaal Ambitiedocument 2021-2024 Regio Rivierenland Regionale Planning Werklocaties 2020-2024 Ontwikkelingsprogramma Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) Culemborg Detailhandelsvisie 2021 Evenementenvisie 2021 Horecavisie 2021 Kaders voor de Compacte Binnenstad 2021
Betrokken partners • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
De ondernemers in Culemborg Samenwerking in de Binnenstad - Collectief Centrum Culemborg met stuurgroep Binnenstad en werkgroepen Regisseur Binnenstad Matchmaker Kring Culemborgse Bedrijven Het Gilde Parkmanager Pavijen Winkeliersvereniging Chopinplein Winkeliersvereniging Parijsch Stichting Ondernemersfonds Culemborg Stichting Pavijen Bureau Toerisme Toeristisch Informatie Punt Samenwerking 'Pact van Loevenstein' Regio Rivierenland Logistieke Hotspot Rivierenland Uitvoeringsorganisatie Breedband Rivierenland Organisatoren van grote lokale evenementen Leerhuis Culemborg HUB Rivierenland Provincie Gelderland Provincie Utrecht Uiterwaarde Gemeente Vijfheerenlanden Gemeente Houten Wandelnet
64
Programmabegroting 2024
Verbonden partijen
Belangrijkste ontwikkelingen:
Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) De planning van de aanleg van het netwerk is aangepast. Dit heeft te maken met de verschillende voorwaarden voor de aanleg en de complexiteit in diverse gebieden in de regio.
65
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2023. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2024 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2023. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2024. Bedragen x € 1.000
Economie
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
1.028
1.168
2.483
10.246
751
753
Baten
197
320
1.759
9.537
42
44
Saldo van baten en lasten
-830
-848
-724
-709
-709
-709
Per taakveld
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Economische ontwikkeling
626
573
584
584
584
584
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
161
272
1.719
9.497
2
4
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
21
160
21
21
21
21
Economische promotie
220
163
159
144
144
144
1.028
1.168
2.483
10.246
751
753
272
1.719
9.497
2
4
Lasten Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
139
6
3
3
3
3
Economische promotie
59
42
37
37
37
37
Baten
197
320
1.759
9.537
42
44
Reservemutaties
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Stortingen
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
0
0
0
0
0
0
-830
-848
-724
-709
-709
-709
Economie
Analyse primitieve begroting Lasten Economische ontwikkeling Ten opzichte van 2023 zijn de lasten gestegen, dit komt mede door een hogere bijdrage aan het RIF en een verdere stijging van de subsidie aan het ondernemersfonds.
66
Programmabegroting 2024 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Binnen dit taakveld worden de lasten van de grondexploitatie bedrijventerrein Pavijen begroot. Het verschil tussen de jaren 2023 en 2024 komt door verschillen in fasering per jaar. Voor meer informatie over de grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf grondbeleid en het raadsvoorstel Meerjaren Programma Grondexploitatie 2023. Bedrijfsloket en -regelingen Ten opzichte van 2023 zijn de lasten lager, de daling wordt met name veroorzaakt door een incidentele budget die in 2022 beschikbaar was gesteld van de provincie voor winterfonds. Economische promotie Geen bijzonderheden. Baten Fysieke bedrijfsinfrastructuur Binnen dit taakveld worden de baten van de grondexploitatie bedrijventerrein Pavijen begroot. Het verschil tussen de jaren 2023 en 2024 komt door verschillen in fasering per jaar. Voor meer informatie over de grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf grondbeleid en het raadsvoorstel Meerjaren Programma Grondexploitatie 2023. Bedrijfsloket en -regelingen Op basis van lagere opbrengsten van de afgelopen jaren, de begrote opbrengsten naar beneden bijgesteld. Economische promotie Ten opzichte van 2023 zijn de baten met € 5.000 lager, dit komt mede doordat in 2022 de opbrengsten aan toeristenbelasting lager was dan begroot. Verwachting is dat de opbrengsten niet hoger zal zijn.
Reservemutaties Geen bijzonderheden.
67
Programmabegroting 2024
05 Programma Onderwijs
69
Programma Onderwijs
Opbouw programma In het onderstaande treft u de taakvelden bij het programma Onderwijs. De huidige beleidsproducten zijn opgenomen om de relatie met de nieuwe taakvelden te kunnen leggen. Taakveld 4.1 4.2 4.3
Omschrijving Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Portefeuillehouder Daphne Bijvoet Daphne Bijvoet Daphne Bijvoet
Wat is het maatschappelijk effect van het programma?
Ieder kind in Culemborg heeft recht op een goede, gezonde en positieve ontwikkeling. Thuis, bij een vorm van kinderopvang en bij onze peuterspeelzalen, en vanaf vier jaar op één van de vele basisscholen die onze stad rijk is. Goed onderwijs levert een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van iedereen in Culemborg. Met het programma Onderwijs willen we eraan bijdragen dat iedereen het onderwijs krijgt dat nodig is. Goed onderwijs begint al vroeg, als dat nodig is zelfs voordat kinderen normaal gesproken naar school zouden gaan. Kinderen gaan naar school om zich te ontwikkelen tot fysiek, mentaal en sociaal gezonde en weerbare jongeren, die klaar zijn om volop deel te nemen aan de samenleving, hun talenten te ontdekken en aan het werk te gaan. Dat alles doen we buiten op schoolpleinen die uitnodigen om buiten te spelen en dingen te ontdekken en in gebouwen die duurzaam zijn en een gezond binnenklimaat hebben. Leren houdt niet op na een startkwalificatie. Leren doen we allemaal ons hele leven lang. Een goede verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt is hierbij van groot belang. In deze bestuursperiode willen we het onderwijs in Culemborg verder versterken. Ontwikkelingen in 2024 Kansengelijkheid en NPO-middelen Kansenongelijkheid in het onderwijs heeft de afgelopen jaren veel aandacht gekregen.
Cijfers van de onderwijsinspectie laten zien dat de ongelijkheid tussen leerlingen is toegenomen. De coronapandemie heeft die ongelijkheid nog meer blootgelegd, omdat sommige leerlingen bijvoorbeeld geen computer thuis hadden, of omdat ouders ze niet konden helpen met hun schoolwerk. Ook vergrootte het thuisonderwijs de verschillen tussen leerlingen in leerprestaties. Via het Nationaal programma onderwijs is blijvend aandacht voor jeugdigen die door corona zijn achtergebleven in hun ontwikkeling. Middelen vanuit dit Rijksprogramma kunnen tot juli 2025 worden ingezet.
70
Programmabegroting 2024 In samenwerking met het primair en voortgezet onderwijs, het samenwerkingsverband, bibliotheek, kinderopvang, welzijnswerk, HUB Rivierenland en andere partijen zijn sinds 2021 diverse NPOprojecten opgezet. In 2023 en 2024 worden sommige van deze projecten geborgd, afgerond of nog doorontwikkeld. Voorbeelden hiervan zijn extra inzet van jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk, het vergroten van leesmotivatie op het VMBO en extra aandacht voor mentale weerbaarheid van jeugdigen. Verbinding onderwijs en zorg De verbinding onderwijs en zorg wordt steeds belangrijker. Een leerling leeft in meerdere 'systemen', waarbij de nadruk ligt op ‘thuis’ en ‘op school'. Als er problemen zijn of extra ondersteuning nodig is, dan houdt dat niet altijd op bij de grens van een systeem. Aanpak thuis en op school sluiten idealiter op elkaar aan. Dat is een opgave die ook in allerlei wet- en regelgeving of akkoorden is benoemd. In Culemborg kiezen we ervoor om die relatie te leggen via schoolmaatschappelijk werk, leerplicht en de jeugdgezondheidszorg. Zij nemen deel aan zorgadviesteams op school en zijn op scholen betrokken via projecten of onderwijszorgarrangementen. Deze ontwikkeling wordt in 2024 doorgezet. De afgelopen jaren hebben we voor de versterking van schoolmaatschappelijk werk incidentele middelen ingezet en dat willen we vanaf 2024 structureel maken.
Tevens werken we aan het versterken van het jongerenwerk en kinderwerk, waarbij we samenwerken met het onderwijs en gebruik maken van “de school als vindplaats”. Nieuwkomersonderwijs Culemborg kent een uitgebreid aanbod aan scholen. In het licht van de aanstaande Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen ('Spreidingswet') is de ontwikkeling van nieuwkomeronderwijs in 2024 een belangrijk aandachtspunt. Hiervoor is er nauw overleg met het primair en voortgezet onderwijs alsook de ISK in Tiel. In gezamenlijkheid kijken we naar het organiseren van een goed onderwijsaanbod voor nieuwkomers in de gemeente en de regio. Verbinding onderwijs en arbeidsmarkt HUB Rivierenland is een belangrijke schakel in de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Dit zetten we samen met het onderwijs en het bedrijfsleven voort. De komende jaren gaat het om de borging die verbinding. Daarvoor wordt gezocht naar samenwerking met en financiële ondersteuning vanuit andere gemeenten. Daarnaast nemen we als gemeente actief deel aan het netwerk Regionaal Werkbedrijf en Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt (RW-POA), dat in de regio diverse projecten coördineert, uitvoert én financiert op het snijvlak tussen onderwijs en arbeidsmarkt.
Schoolgebouwen en –pleinen Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen en groene schoolpleinen die uitnodigen tot buitenspelen en bewegen op school; gekoppeld aan meerdere schoolvakken. Er komen steeds meer groene schoolpleinen. Scholen zijn hier zelf leidend in, maar de gemeente Culemborg stimuleert dit ook vanuit NME Culemborg. Tevens zoeken we de samenwerking met het speelbeleidsplan om meer en divers gebruik te maken van de schoolpleinen. Schoolgebouwen moeten goed zijn: functioneel en duurzaam. De staat en leeftijd van schoolgebouwen verschilt erg. In september 2023 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld door de raad. Daarin zijn in samenwerking met de schoolbesturen prioriteiten gesteld, zoals welke schoolgebouwen het eerst aan de beurt komen, maar ook wat de inzet wordt bij verduurzaming. Hierbij is de rol van kinderopvang van belang omdat zij soms in scholen zijn gehuisvest. In 2024 wordt er een business case opgesteld voor de huisvesting van het KWC.
71
Doelen en prestaties taakvelden Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs
Inwoners hebben de mogelijkheid om voor hun kinderen openbaar onderwijs te kiezen. Prestaties 1. (going concern) We zorgen – vanuit de toezichthoudende rol van de gemeente – dat er voldoende onderwijs is op kwalitatief goede openbare scholen, daar waar dat aantoonbaar in het gedrang komt.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
114
114
114
114
114
Baten
0
0
0
0
0
4.2 Onderwijshuisvesting
We verduurzamen en vergroenen schoolpleinen en -gebouwen. Prestaties 1. (going concern) We volgen de trends van leerlingenaantallen en spelen in op de gevolgen van deze trends om onze schoolgebouwen zo optimaal mogelijk in te zetten voor het Culemborgs onderwijs. 2. (ontwikkeling) We stellen een business case voor de huisvesting van het KWC op. 3. (going concern) We stimuleren de vergroening van schoolpleinen en streven daarbij naar 3 schoolpleinen per jaar. We adviseren en ondersteunen vanuit NME bij het aanleggen, uitbreiden en benutten van de groene pleinen en de directe schoolomgeving.
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
2.522
2.986
2.896
2.876
2.820
Baten
274
274
274
274
274
72
Programmabegroting 2024 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
We verbeteren de kansengelijkheid van Culemborgse jeugdigen. Prestaties 1. (going concern) Samen met de jeugdgezondheidszorg en de peuteropvang werken we aan het verbeteren van het bereik van doelgroep peuters met een VVE-indicatie die gebruik maakt van voorschoolse educatie. 2. (going concern) We werken samen met het onderwijs rondom vroegschoolse educatie, zodat kinderen bij de start van groep 3 met een zo klein mogelijke achterstand beginnen aan het onderwijs. 3. (going concern) Samen met samenwerkingspartners binnen het onderwijskansenbeleid, (waaronder jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, primair onderwijs, bibliotheek, de Brede School en welzijnswerk) zorgen we voor een verrijkte leeromgeving. Dat wil zeggen: een jaarlijks uitvoeringsprogramma als aanvullend aanbod op het curriculum van de voor- en vroegschoolse educatie. 4. (going concern) Binnen de Brede School Culemborg bieden we alle Culemborgse kinderen op het primair onderwijs de mogelijkheid om gratis kennis te maken met sport en cultuur. 5. (going concern) Voor alle Culemborgse jeugdigen t/m 17 jaar is er een gratis bibliotheekpas beschikbaar. Daarnaast kunnen jeugdigen uit gezinnen met minimale financiën een beroep doen op Stichting Leergeld in de ondersteuning van het aanschaffen van schoolmaterialen. Ook kunnen zij gebruik maken van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. 6.
(going concern) Nieuwkomerkinderen in het primair onderwijs kunnen gebruik maken van de lokale nieuwkomersklas. Hier ontvangen zij een ‘taalbad’, waarna zij naar gemiddeld 40 weken kunnen uitstromen naar regulier onderwijs.
Jeugdigen ontwikkelen zich tijdens hun schoolloopbaan naar volwassenheid en zijn daarin vaak flink zelfredzaam. Wij ondersteunen hen daarbij. Prestaties 1. (going concern) We geven uitvoering aan de wettelijke taken van leerplicht, het regionaal meld- en coördinatiepunt voortijdig schoolverlaten (RMC) en aan het organiseren van het leerlingenvervoer. 2. (ontwikkeling) We begeleiden jongeren zonder startkwalificatie actief naar opleiding, werk of zorg (Project sluitende aanpak VSV)
Er is een soepele verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Prestaties 1. (ontwikkeling) Via de Stichting HUB Rivierenland wordt de band onderwijs-arbeidsmarkt (bedrijfsleven) versterkt. Dat gebeurt door middel van activiteiten zoals de Battle of the boats, en bedrijfsbezoeken. Hierdoor krijgen leerlingen een realistischer beeld van de lokale en regionale arbeidsmarkt en kunnen zij gemotiveerder een keuze voor een vervolgopleiding doen. 2. (going concern) Volwassen inwoners werken aan hun basisvaardigheden, bijvoorbeeld via het Leerhuis Culemborg.
73
Financiën
Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
1.644
1.855
1.855
1.855
1.764
Baten
37
35
35
35
35
74
Programmabegroting 2024
Indicatoren per taakveld
Toelichting indicatoren
Verplichte indicatoren
#
Indicator
Realisatie 2022 3
Begroot 2024 3
Vergelijkbare gemeenten* 2
Periode
Bron
17
Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
schooljaar 2021/2022
DUO/ Ingrado
18
Relatief verzuim per 1.000 leerlingen
13
10
18
schooljaar 2021/2022
DUO/ Ingrado
19
Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie
1,4%
1,5%
1,56%
schooljaar 2021/2022
DUO/ Ingrado
Toelichting indicatoren Absoluut verzuim Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5‐18 jaar. Het leerplichtsysteem is zo dat voor iedere leerling zonder een school direct een absoluut verzuimproces wordt aangemaakt, deze zijn allemaal opgenomen in de telling. Andere gemeenten wachten wat langer met het aanmaken van een absoluut verzuimproces (reden is dat scholen het te laat doorgeven of een verhuizing later wordt verwerkt) met de wetenschap dat de leerlingen vermoedelijk al wel ingeschreven staan op een school. Hierdoor lijkt het of wij meer absoluut verzuimleerlingen hebben dan de andere vergelijkbare gemeenten. Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5‐18 jaar. Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 ‐ 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
75
Overzicht wettelijk/ beleidskader Wettelijke kaders • Wet Kinderopvang (WKo) • Wet Primair Onderwijs (WPO) • Wet Voortgezet Onderwijs (WVO) • Wet op de expertisecentra (WEC) • Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) • Leerplichtwet Beleidskaders • Uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting PO/VO • Regionaal programma vroegtijdig schoolverlaten 2021-2024 • Onderwijsachterstandenbeleid 2019 – 2022 • Actieplan Jeugdwerkloosheid regio Rivierenland 2021-2025
Betrokken partners • • • • •
Scholen Culemborg Kinderopvangorganisaties Culemborg Samenwerkingsverband Betuws Primair Passend Onderwijs Samenwerkingsverband Rivierenland (VO) Regionaal Meldpunt Coördinatie
76
Programmabegroting 2024
Wat mag het programma kosten? Bestaand De volgende tabel van de lasten en baten voor dit programma is gebaseerd op bestaand beleid uit de begroting 2023. Ook de uitgangspunten die bij de kadernota 2024 zijn bepaald zijn hierin verwerkt incl. de meerjarige effecten vanuit de najaarsrapportage 2023. Alle uitgangspunten en nieuwe ontwikkelingen zijn doorgerekend. Dit is de primitieve begroting 2024. Bedragen x € 1.000
Onderwijs
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027
Lasten
4.719
4.280
4.955
4.865
4.845
4.698
Baten
1.403
310
309
309
309
309
Saldo van baten en lasten
-3.316
-3.969
-4.646
-4.556
-4.536
-4.389
Per taakveld Openbaar basisonderwijs
Rekening Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2022 2023 2024 2025 2026 2027 140
114
114
114
114
114
Onderwijshuisvesting
2.143
2.522
2.986
2.896
2.876
2.820
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.436
1.644
1.855
1.855
1.855
1.764
Lasten
4.719
4.280
4.955
4.865
4.845
4.698
270
274
274
274
274
274
Onderwijsbeleid en leerlingzaken