Bijlage 1. Jaarstukken 2021.docx
Tekst van het document
In 2021 is de nieuwe 'Verordening Sociaal Medische Indicatie' (SMI) vastgesteld door uw raad. Met een SMI bekostigt de gemeente tijdelijk (een deel van) de kinderopvang, wanneer dit op medische of sociale redenen wenselijk is ter verlichting van ouders. Ten opzichte van de vorige verordening (2006) is de looptijd verkort van een jaar naar een half jaar, en is het opstellen van een gezinsplan waarin doelen en afspraken zijn vastgelegd erop gericht om toe te werken naar een structurele oplossing voor het gezin voorwaardelijk. Voor 2021 zijn hier 20 gezinnen mee ondersteund. De totale kosten bedroegen € 92.589. Doelen en prestaties Jeugdigen groeien veilig, gezond en kansrijk op. We ondersteunen hun opvoeders en stimuleren gebruikmaking van hun eigen netwerk bij hulpvragen. Indien nodig ontvangen jeugdigen passende ondersteuning. 1. Onze ondersteuning verschuift daar waar mogelijk van zwaar naar lichter en van langnaar kortdurend 2. We bieden een kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod van maatwerkvoorzieningen indien het aanbod vanuit de maatschappelijke basis niet (langer) toereikend is. 3. We zetten er op in dat jongeren en hun ouders/opvoeders vaker gebruik maken van voorliggende voorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen. We willen meer bewustwording dat opgroeien gepaard gaan met vallen en opstaan en dat dit ‘normaal' is. 4.
Inwoners zijn tevreden over de kwaliteit en de toegankelijkheid van onze maatwerkvoorzieningen. 5. We ontwikkelen, samen met partners uit de stad, preventief jeugdbeleid. Een betere aansluiting tussen onderwijs en zorg is daar onderdeel van.
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
28
Jaarstukken 2021
Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Middels het manifest ‘samen werken aan de uitstroom Beschermd Wonen Rivierenland’ is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak voor mensen die uitstromen uit een voorziening voor Beschermd Wonen. Dit manifest is opgesteld in samenwerking met zorgpartijen, woningcorporaties en verschillende (beleids-)medewerkers van de regiogemeenten. Het manifest wordt in maart ter besluitvorming aan de deelnemende gemeenten voorgelegd. Zodra alle gemeenten hiermee hebben ingestemd, treed het manifest in werking en kan gestart worde met de uitvoering van het regionaal uitstroompunt.
Doelen en prestaties De geestelijke en lichamelijke toestand van inwoners met een ernstige psychiatrische aandoening en/of sociale kwetsbaarheid is stabiel. Zij blijven zoveel mogelijk in hun eigen woonomgeving. 1. We zorgen voor een kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod, zowel lokaal als (sub)regionaal 2. We zorgen voor snelle en doeltreffende interventies in geval van crisis of spoed. 3. De zorg verschuift van intramuraal naar ambulant, van zwaar naar lichter en van lang naar kortdurend. 4. We leveren de zorg zo dicht mogelijk bij huis, ook voor het netwerk van de cliënt. 5. We zorgen voor voldoende passende woonruimte voor de doelgroep.
6.82 Geëscaleerde zorg 18Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Ook in 2021 hebben we aandacht besteed aan het herkennen en bespreekbaar maken van onveilige thuissituaties van kinderen en jongeren. Onder meer het onderwijs is hierin een belangrijke partner. In het Voortgezet Onderwijs en in het Primair Onderwijs hebben we ook extra middelen via het Transformatiefonds en NPO waardoor we bijvoorbeeld extra schoolmaatschappelijk werk in kunnen zetten, naast heel specifieke projecten. Dit is inzet die vooral gericht is om vroegtijdig te kunnen opereren. We kunnen echter ook schakelen naar zwaardere hulp indien nodig. Ook is regionaal de ambitie vastgesteld om JeugdzorgPlus in zijn huidige vorm overbodig te maken. De komende jaren vind er een transitie plaats van grote instellingen en groepen naar kleinschalige vormen van JeugdzorgPlus. Dit in combinatie met een afbouw van 5% toestroom per jaar voor de komende 10 jaar. Ook is regionaal de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming vastgesteld. Onderdeel van deze agenda is het toewerken naar een zelfde manier van inkopen en contracteren van de jeugdbescherming en jeugdreclassering. Daarin worden zoveel mogelijk uniforme afspraken gemaakt over eisen, voorwaarden, administreren en monitoren van de uitvoering. Doelen en prestaties
29
Jaarstukken 2021 De geestelijke en lichamelijke toestand van jongeren met een ernstige psychiatrische aandoening en/of sociale kwetsbaarheid is stabiel. Zij blijven zoveel mogelijk in hun eigen woonomgeving, voor zover de situatie en de omgeving dat toelaat. 1. We zorgen voor een kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod, zowel lokaal als (sub)regionaal. 2. We zorgen voor snelle en doeltreffende interventies in geval van crisis of spoed. 3. De zorg verschuift van intramuraal naar ambulant, van zwaar naar lichter en van lang naar kortdurend. 4. We zetten in op het versterken van onze wijkteams met professionals uit de eerste en tweede lijn om escalatie te voorkomen. 5. Op bovenregionaal niveau werken we aan de verbetering van het aanbod jeugdbescherming en jeugdreclassering.
30
Jaarstukken 2021
Indicatoren: Indicatoren Aantal jeugdleden bibliotheek Percentage meldingen voor een uitkering dat niet leidt tot een aanvraag Inzicht in de hoogte van de gemiddelde uitkering in relatie tot het landelijk gemiddelde
Aantal huishoudens, dat bijzondere bijstand ontvangt Aantal aanvragen bijzondere bijstand Aantal werkzame personen Aantal deelnemers Leerhuis A. Instroom P-wet B. Uitstroom P-wet C. Uitstroom naar werk D. Duurzame uitstroom naar werk (> 6 maanden ten minste 12 uur werk) Aantal inwoners, dat via bijzondere bijstand een vergoeding krijgt voor budget-beheer en/of bewindvoering Aantal klanten preventieve trajecten Aantal klanten curatieve trajecten
Werkelijk 2020 4.248
Begroot 2021 -
Werkelijk 2021 4170
Meet-instrument
60,1%
60%
56,6%
Jaarrekening 2021 Werkzaak
Leden-administratie
Deze gemeentelijke indicator is niet gemakkelijk te duiden omdat de gemiddelde uitkering niet "bestaat". De hoogte van een uitkering is van diverse factoren afhankelijk, zoals de samenstelling van het huishouden, leeftijd, omstandigheden en de soort uitkering (regulier, IOAW, IOAZ etc.). Het gemiddelde van dit alles biedt geen inzicht in de achtergrond van de uitkering. Het aantal uitkeringen wordt bij de verplichte indicatoren ook al genoemd. Deze indicator komt te vervallen. 425
450
418
GWS
591
800
681
GWS
Deze gemeentelijke indicator heeft teveel overlap met de verplichte indicatoren "netto arbeidsparticipatie" en "banen afgezet tegen de beroepsbevolking". Deze indicator komt te vervallen. 150 100 78 Administratie Leerhuis 2021 72 Jaarrekening Werkzaak 2021 105 54
70
33
48
15
27
136
130
135
GWS
181
250
164
GWS
14
25
25
GWS
31
Jaarstukken 2021
Verplichte indicatoren: Indicator
Werkelijk 2020
Begroot 2021
Werkelijk 2021
Van deze indicator ontbreekt de juiste informatie
Bron
Banen per 1000 inwoners (afgezet tegen de beroepsbevolking)
702,6
Jongeren met een delict voor de rechter
1%
-
0.3 %
Waarstaatjegemeen te.nl
Kinderen in uitkeringsgezin in % Netto arbeidsparticipatie in %
5%
7%
5%
70,2 %
65 %
70,1%
Lopende reintegratievoorzieningen per 1000 inwoners
5,9
14
5,1
Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement per 1000 inwoners Werkloze jongeren (18-27 jaar) in % Bijstandsuitkeringen per 1000 inwoners
7,8 %
(afwijkend ten opzichte van werkelijkheid omdat een andere instroom werd verwacht door corona) 8%
Jaarrekening Werkzaak 2021 Jaarrekening Werkzaak 2021 Jaarrekening Werkzaak 2021
8.3 %
0,6 %
0,9 %
0.7 %
0,25 %
0,3 %
0.3 %
45
40
65
1%
2%
1%
43,1
200
27,5
(vanwege corona was een hoge instroom voorspeld)
Jaarrekening Werkzaak 2021
Waarstaatjegemeen te.nl Waarstaatjegemeen te.nl Waarstaatjegemeen te.nl Waarstaatjegemeen te.nl Jaarrekening Werkzaak 2021 Jaarrekening Werkzaak 2021
32
Jaarstukken 2021
Toelichting indicatoren Jongeren met een delict voor de rechter Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Kinderen in uitkeringsgezin Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Netto arbeidsparticipatie Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroeps-bevolking. Jongeren met jeugdbescherming Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar). Cliënten met een maatwerkarrangement WMO Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO. Voor de WMO gegevens geldt dat een referentiegemiddelde gebaseerd is op het aantal deelnemende gemeenten.
33
Jaarstukken 2021
Wettelijk en/of beleidskader vastgelegd in:
Wet maatschappelijke ondersteuning Jeugdwet Participatiewet Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Visie sociaal domein Ontwikkelagenda sociaal domein Beleidsnota Jeugd en Wmo Beleidskader "Kansrijk Opgroeien 0-12 jaar" Beleidskader "Rondkomen in Culemborg" 2019 Verordening Wmo/Jeugd 2020 Beleidsregels Wmo/jeugd 2020 Collegebesluit Sociaal Wijkteam Meerjarenbeleidsplan Werkzaak Rivierenland Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ 2017 Re-integratieverordening Participatiewet 2017 Verordening individuele studietoeslag 2015 Legesverordening Afstemmingsverordening Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive Verordening tegenprestatie Re-integratieverordenning Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet Culemborg 2017 Beleidsregels bijzondere bijstand Beleidsregels schuldhulpverlening Startnotitie beschermd wonen/maatschappelijke opvang Projectplan sluitende aanpak psychisch kwetsbare personen 2017/2018 Regionaal beleidsplan beschermd wonen/maatschappelijke opvang 2017/2020 'samen dichtbij' Sluitende aanpak psychisch kwetsbare mensen 2018 Investeringsplan meedoen naar vermogen ter versterking van maatschappelijke en arbeidsparticipatie 2020, 2021-2022 Regionaal beleidsplan aanpak laaggeletterdheid 2020-2024 Regionaal transformatieplan samenwerken aan een sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren 2018 - 2021 Verordening Tegemoetkoming Sociaal
Medische Indicatie Kinderopvang 2021 Wet Publieke Gezondheid Meerjarenstrategie 2020-2023 GGD Gelderland-Zuid
34
Jaarstukken 2021
Betrokken partners:
GR Werkzaak Rivierenland GGD Gelderland-Zuid Zorgaanbieders Jeugd en WMO Elk Welzijn Santé Partners MEE NL Bibliotheek Rivierenland Indigo - Pro Persona Connect Regionale Instelling voor Beschermd Wonen (RIBW) UWV Primair onderwijs en Voortgezet onderwijs Samenwerkingsverband Betuws Primair Onderwijs Samenwerkingsverband Rivierenland (VO) Andere gemeenten en regio Huisartsen Regio Rivierenland Lokale en regionale sociale en maatschappelijke partners Sociale (maatschappelijke) ondernemers
35
Jaarstukken 2021
Verbonden partijen Werkzaak Rivierenland Voorzetting van de coronapandemie in 2021 Het jaar 2021 was voor Werkzaak een spannend jaar. Werkzaak maakte zich op voor een grote toestroom in het aantal uitkeringsaanvragen en een toename van het aantal begeleidingstrajecten voor werkzoekenden. Werkzaak had daarbij scenario's geschetst waarbij het risico in het minst gunstige scenario al volledig was uitgedacht en uitgewerkt, zoals gevolgen met betrekking tot de financiële en personele consequenties. Daarmee kon Werkzaak indien nodig tijdig anticiperen. Het inhoudelijk en financieel ondersteunen van inwoners door middel van de Rijkssteunpakketten (TOZO) ging begin 2021 gestaag door, maar deze behoefte nam gedurende het jaar steeds meer af. Ook bleef de verwachte grote instroom in de bijstand uit. Ondanks de crisis heeft Werkzaak veruit mooie resultaten bereikt. Het uitkeringsbestand is in november 2021 sinds 1 januari 2021 met ruim 5% gedaald (bron: maandrapportage november 2021). Daarnaast is ook het aantal Wsw-ers dit jaar met ruim 7% gedaald door natuurlijk verloop. Belangrijkste ontwikkelingen:
Door intensief samen te werken met belangrijke partners zoals UWV, RW POA, werkgevers en scholen, zijn er diverse creatieve oplossingen bedacht om zoveel mogelijk mensen aan het werk te houden. De productiehallen in Geldermalsen zijn open gebleven waardoor veel mensen hun dagelijkse ritme grotendeels konden behouden. Tegelijkertijd zijn er ook meerdere sociale activeringstrajecten bij lokale partners (sociaal ondernemers) enige tijd stilgelegd vanwege de lockdown maatregelen. In samenwerking met de gemeente Culemborg zijn daar voor veel ondernemers passende oplossingen voor gevonden. In de loop van het jaar zijn veel van deze trajecten weer opgestart. Richting het einde van jaar 2021 was er zelfs sprake van een krapte op de arbeidsmarkt en waren er gemiddeld meer vacatures dan werkzoekenden. Het matchen van vraag en aanbod gaat door de creatieve oplossingen, de van werk-naar-werktrajecten, omscholing en intensieve samenwerking in de regio, steeds beter. Cirtex Een belangrijke ontwikkeling die in 2021 meer vorm heeft gekregen is het voornemen van de besturen (AB) van de gemeenschappelijke 36
Jaarstukken 2021 regelingen van Avri en Werkzaak Rivierenland om samen met het private kringloopbedrijf 2Switch een textielsorteercentrum op te richten, hierna genoemd CIRTEX. Het oprichten van CIRTEX in Rivierenland is een belangrijke eerste stap met als uiteindelijke doel om tot een circulaire textielketen in de regio te komen. De ambitie is om het ingezamelde textiel (1.8 miljoen kilo) in Rivierenland lokaal met vooral medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt te sorteren, te bewerken en te verkopen. Een mooie circulaire en inclusieve uitdaging. In de loop van 2022 zullen de gemeenteraden in de gelegenheid worden gesteld hun zienswijzen te geven op het voorgenomen besluit die zijn wortels vindt in het jaar 2021. Cirtex heeft geen impact op de gemeentelijke meer-jaren begroting. Wijziging GR: mogelijkheid tot overdracht dienstverlening klantprofiel 4 Op dit moment worden inwoners met een Participatiewet uitkering (bijstandsuitkering) in klantgroep 4 begeleid door participatiecoaches van het Leerhuis (ElkWelzijn). De niet op toeleiding naar werk gerichte begeleiding is persoonlijk, lokaal en zo dichtbij mogelijk. Door vernieuwde afspraken binnen de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland, die op 14 december 2021 is gepubliceerd, is het vanaf 2022 mogelijk om deze dienstverlening (terug) onder te brengen bij Werkzaak.
De officiële overdracht van ElkWelzijn naar Werkzaak zal in het jaar 2022 geleidelijk aan plaatsvinden, waarbij we de tijd nemen om een warme overdracht te realiseren. Bedragen x € 1.000
Programma Zorgzame stad
Werkelijk 2020
Primitief Begroot na begroot wijziging 2021 2021
Werkelijk 2021
Verschil 2021
Lasten
33.435
29.881
30.704
32.132
-1.429
Baten
-11.232
-7.990
-7.990
-8.228
239
Saldo van baten en lasten
-22.204
-21.891
-22.714
-23.904
-1.190
Stortingen in reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen aan reserves
0
0
0
0
-21.891
-22.714
-23.904
-1.190
Zorgzame stad
-22.204
Voor een toelichting op de afwijking tussen de werkelijke baten en lasten en de gewijzigde begroting wordt verwezen naar de staat van baten en lasten, waarbij deze verschillen per taakveld worden toegelicht.
37
Jaarstukken 2021
Programma Sociale stad
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Culemborg is een sociale stad, waarin iedereen meetelt en meedoet. We zetten ons in voor alle inwoners. Dit willen we met zeggenschap van de buurtbewoners bereiken. Een sociale stad creëren we niet alleen, maar met onze inwoners, vrijwilligers, (sociale) ondernemers en andere partners. Op deze manier leveren we samen een bijdrage op maat aan een veiliger en socialer Culemborg. Of het nu gaat om ouderen die veilig de straat opgaan, jeugdigen die kansrijk opgroeien of het creëren van veilige buurten. We willen het culturele en sportieve klimaat stimuleren en vergroten van de participatie van Culemborgers op deze terreinen. Het uitvoeringsprogramma cultuur en het sportakkoord fungeren hierin als een belangrijk vliegwiel. We werken op verschillende manieren aan het versterken van preventie en vroegsignalering. Het preventieakkoord is hierbinnen een belangrijk instrument waarin veel verschillende partners uit de stad zich hebben gecommitteerd. Als gevolg van de coronacrisis ontstonden gedurende het jaar verschillende initiatieven om kwetsbare burgers te ondersteunen. De sociale cohesie van Culemborg is sterk gebleken. Zowel organisaties als betrokken inwoners hebben deze initiatieven geïnitieerd, maar liefst 23. De gemeente heeft daarin een ondersteunende en faciliterende rol gespeeld.
We zetten ons in voor het zo goed mogelijk ondersteunen van inwoners met een laag inkomen of schulden. Hierbij ligt de focus op het doorontwikkelen van preventie en vroegsignalering, en op het bieden van een inclusief aanbod (bijvoorbeeld door ook ondernemers goed te ondersteunen).
Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Sociale stad. Taakveld 4.1 4.2 4.3 5.1 5.2 5.3
Omschrijving Openbaar onderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Portefeuillehouder Sascha Baggerman Collin Stolwijk Sascha Baggerman Collin Stolwijk Collin Stolwijk Joost Reus
38
Jaarstukken 2021 6.1 7.1
Samenkracht en burgerparticipatie Volksgezondheid
College Sascha Baggerman
39
Jaarstukken 2021
Doelen en prestaties taakvelden Sociale stad 4.1 Openbaar onderwijs Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor adequate en voldoende onderwijshuisvesting. Dat is in Culemborg het geval. Prognoses geven de gemeente inzicht voor meerdere jaren en kunnen in combinatie met de informatie over de huisvesting zelf (leeftijd, staat van onderhoud gebouwen, etc.) richting geven aan de investeringen die moeten worden gepleegd om de onderwijshuisvesting op peil te houden. Daar is sinds de laatste jaren de duurzaamheidsopgave bijgekomen. Bij openbaar onderwijs heeft de gemeente ook de taak om te kijken naar de continuïteit. Is er voldoende openbaar primair onderwijs (tenminste één school) en dit kan blijven voortbestaan. In 2021 is het aantal scholen in Voortgezet Onderwijs en Primair Onderwijs gelijk gebleven. Doelen en prestaties Inwoners hebben de mogelijkheid om voor hun kinderen openbaar onderwijs te kiezen. 1. We zorgen dat er voldoende en kwalitatief goede plaats is op openbare scholen.
4.2 Onderwijshuisvesting Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Bijna alle scholen beschikken over goede huisvesting. De huisvesting van één school, het Koningin Wilhelmina College, wordt nu nader bekeken. De school heeft enige overcapaciteit en een deel van de huisvesting is verouderd en duur in exploitatie en energie. Hier wordt mede in het kader van de verduurzaming - onderzocht hoe de school in de toekomst kan worden gemoderniseerd. Voor het KWC is er een scenario onderzoek verricht waarbij er is gekeken naar renoveren en verduurzamen maar ook naar volledige vervangende nieuwbouw. In het vervolg hierop is er een marktconsultatie gedaan om te kijken welke mogelijkheden er vanuit de markt aangedragen worden. Dit heeft doen inzien dat er meer onderzoek nodig is en er ook andere opties opnieuw bekeken moeten worden. Er loopt een ook onderzoek naar de verduurzaming van scholen in het basisonderwijs. In 2020 hebben we onderzoek gedaan naar verbetering van de klimaatbeheersing en verduurzaming van de Brede School West. Deze is in 2021 volledig onderhanden genomen, waarbij het pand volledig is verduurzaamd en het binnenklimaat is verbeterd. Niet alle uitgevoerde werkzaamheden vallen onder de SiSa-regeling. Bij het opstellen van de SiSaverantwoording is hier voldoende rekening mee gehouden in 2021 door de subsidie aanvraag als leidraad te gebruiken. Doelen en prestaties
40
Jaarstukken 2021 Kinderen uit Culemborg en de regio krijgen onderwijs in gezonde, veilige en stimulerende gebouwen. Voor basisonderwijs zo dicht mogelijk in eigen leefomgeving. Met toegang tot welzijn / het sociale domein 1. We bekostigen (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding van scholen. 2. We volgen de trends van leerlingenaantallen en spelen in op de gevolgen van deze trends om onze schoolgebouwen zo optimaal mogelijk in te zetten voor het Culemborgs onderwijs. Onze schoolgebouwen zijn duurzamer. De gemeente en scholen vervullen daarmee ook een voorbeeldfunctie. 3. We voeren een pilot uit met 4 scholen voor het basisonderwijs om duurzaamheidsmaatregelen in/aan het gebouw aan te brengen. Daarbij onderzoeken we de best passende maatregelen voor het gebouw en de mogelijkheden voor financiering in het complex 4. Ook werken we samen met KWC aan de verduurzaming van haar schoolgebouwen, waarbij we rekening houden met de daling in het leerlingenaantal.
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Voor peuters met een risico op een onderwijsachterstand is voorschoolse educatie (VVE) beschikbaar. Sinds 2021 ontvangen alle peuters gedurende het hele jaar 16 uur (i.p.v. 14 uur) voorschoolse educatie per week. Voor ouders zijn twee van de vier dagdelen volledig gratis. Op het consultatiebureau is daarnaast meer aandacht voor het onder de aandacht brengen van activiteiten waarvan VVE-peuters en ouders zelf gebruik kunnen maken i.h.k.v. ontwikkelen taal- en basisvaardigheden. Dit is in aanvulling op de inloop van o.a. de Boekstartcoach en logopediste op het consultatiebureau. De brede school (plus talentacademie) is inmiddels al 12 jaar lang actief en succesvol. Door corona hebben ook in 2021 niet alle activiteiten in dit kader plaats kunnen vinden of zijn uitgesteld. De aanjager Onderwijs Arbeidsmarkt is aan het werk en heeft volop contacten tussen partijen gelegd en activiteiten geïnitieerd en georganiseerd. Het initiatief is geborgd met de oprichting van een stichting. Ook zijn voor 2021 aanvullende financiële middelen geregeld via fondsen en een amendement (2021) bij de Programmabegroting 2022. Passend onderwijs blijft voortdurend op de agenda, projecten als dyslexiezorg zijn succesvol en worden ingebed in de zorg- en ondersteuningsstructuren. Het versterken van de relatie zorg - onderwijs is blijvend onderwerp van gesprek en uitvoering met relevante partijen.
In 2021 zijn de samenwerkingsafspraken tussen primair onderwijs en zorg (onderwijs/samenwerkingsverband/ schoolmaatschappelijk werk/wijkteam) herijkt en vastgelegd. Daarnaast is in 2021 de basis gelegd voor nieuwe onderwijszorgarrangementen (verbinding preventie/jeugdhulp/ondersteuning binnen onderwijs).
Doelen en prestaties
41
Jaarstukken 2021 Kinderen, jongeren en volwassenen ontdekken hun talenten en ontwikkelen hun mogelijkheden. Zij zijn zelfredzaam en vinden een (duurzame) plek op de arbeidsmarkt. 1. We zorgen er voor dat jonge kinderen met een (risico op) leerachterstand de mogelijkheid hebben om gebruik te maken van een verrijkte leeromgeving. 2. We stimuleren ouders van kinderen met een (risico op) leerachterstand om te werken aan hun basisvaardigheden vanuit de overtuiging dat taalverrijking op de (voor)school vele malen effectiever is als het ook thuis wordt ondersteund. 3. Schoolgaande kinderen en jongeren kunnen – zowel binnen als buiten reguliere schooltijden - via het gevarieerde activiteitenaanbod van de Brede School hun talenten ontdekken en ontwikkelen. 4. Volwassenen en ouderen met weinig basisvaardigheden verleiden we om zich bijvoorbeeld via het Leerhuis - verder te ontwikkelen.
5.1 Sportbeleid en activering Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Het onderdeel 'Sportbeleid en activering' binnen het deelprogramma 'de sociale stad' is met name gericht op het versterken van de verbinding tussen sport en gezondheid. Dit betekent dat de programmering en de budgetten in de afgelopen jaren in toenemende mate aan elkaar verbonden zijn. De 'Gezond In De Stad' middelen en de sportstimuleringsmiddelen zijn in 2016-2019 ingezet om het programma 'Culemborg Gezond en In Beweging' te faciliteren. In 2020 hebben sportverenigingen en overige beweegaanbieders een lokaal sportakkoord gesloten. Vervolgens is in 2021 ingezet op het versterken van dit lokale sportakkoord met een lokaal preventieakkoord/preventieprogramma. Het bevorderen van een gezonde leefstijl (en daarmee een vermindering van de ziektelast van mensen) is een centraal thema. Doelen en prestaties Inwoners (jong en oud) bewegen met plezier 1. Ondersteunen van het project ‘Samen leren voor gezond gewicht rivierenland’ waarin maatschappelijke partners samenwerken aan een gezamenlijke ondersteuning van een kind met overgewicht en het gezin waarin het opgroeit. 2. Faciliteren van de ‘Brede School Culemborg’ waarin trainers van sportverenigingen, leerkrachten op scholen, docenten cultuur en NME, jeugdwerkers samenwerken aan de (talent)ontwikkeling van een kind, tijdens en na schooltijd. 3.
Ondersteunen van basisscholen (in het programma gezonde school) gericht op het bevorderen van een gezonde leefstijl van leerlingen. 4. Stimuleren van inwoners en maatschappelijk partners (zorg, welzijn, sport) om ‘slimme’ verbindingen aan te gaan met het oog op blijvende gezondheidswinst en beweegwinst bij (kwetsbare) groepen Culemborgers. 5. Inrichten van een preventiecoalitie waarin meerdere kernpartners vanuit positieve gezondheid, de basis leggen voor de wenselijke slimme verbindingen tussen het medische en sociale domein.
42
Jaarstukken 2021 5.2 Sportaccommodaties Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
De gemeente heeft besloten om voor de planperiode (2019-2020-2021-2022) een groot aantal toplagen te vervangen om de sportbeoefening op meerdere buitensportvoorzieningen te kunnen blijven garanderen. In 2021 zijn twee kunstgrasvelden op sportpark Terweijde onder handen genomen middels activering van de daarvoor bestemde gelden. Daarbij zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat rubbergranulaatkorrels (het infillmateriaal van het kunstgras) in het milieu terecht komen. De gemeente heeft in de betreffende planperiode samen met de verenigingen geïnvesteerd in ledverlichting op de buitensportaccommodaties. Hierbij hebben de verenigingen en gemeente gebruik kunnen maken van de landelijke BOSA-subsidieregeling. In 2020 heeft de administratieve afwikkeling plaatsgevonden waarna het eigendom van de lichtinstallaties weer ligt bij de gemeente. Voor één complex heeft de afwikkeling in 2021 plaatsgevonden. De terugkeer van SMVC Fair Play als vereniging heeft ervoor gezorgd dat invulling gegeven moest worden aan het medegebruik van sportvelden. De regels die zijn opgesteld om te komen tot het toewijzen van gebruiksuren zijn in het eerste kwartaal van 2021 geëvalueerd. De uitkomsten hiervan hebben niet geleid tot een aanpassing van de regels voor het seizoen 2021-2022. Corona heeft impact gehad op onze gemeentelijke accommodaties.
We hebben onze accommodaties aangedragen voor compensatieregelingen voor gederfde huurinkomsten. De financiële afwikkeling heeft in 2021 plaatsgevonden. Doelen en prestaties Inwoners kunnen gebruik maken van kwalitatief hoogwaardige en toegankelijke sport- en beweegvoorzieningen. 1. We dragen zorg voor een breed toegankelijke zwembadvoorziening. 2. We zorgen voor een optimaal onderhouden en (laten) exploiteren van buitensport- en binnensportaccommodaties in Culemborg. 3. We faciliteren en ondersteunen duurzaamheidsinitiatieven van sportverenigingen. 4. We vervangen twee kunstgrasvelden op sportpark Parijsch. Meerdere buitensportvoorzieningen zijn in de komende jaren economisch/functioneel afgeschreven en vragen om vervangings(investeringen). 5. We evalueren de toewijzingsregels voor het gebruik van een sportveld/kleedkamer door sportverenigingen en derden, op basis van het geldende tarievenbesluit.
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
43
Jaarstukken 2021 In 2021 is het uitvoeringsprogramma behorende bij de cultuurvisie vastgesteld. Vanaf juni 2021 zijn het projectteam cultuur en team sociaal (ElkWelzijn) actief bezig met de uitvoering van veel acties uit dit uitvoeringsprogramma. Een stuurgroep monitort het werk van het projectteam en team sociaal en adviseert het college over te nemen besluiten. Er is al veel bereikt op het gebied van samenwerking en profilering. Ook in 2021 heeft de coronacrisis nog grote impact gehad op de cultuursector. Tijdens de lockdowns moesten culturele instellingen hun deuren sluiten of mochten ze maar beperkt bezoekers ontvangen. De lessen binnen Kunsteducatie Culemborg (KEC) zijn tijdens de lockdowns vanuit huis gegeven. We hebben de culturele sector financieel ondersteund waar nodig en we gaan coulant om met verstrekte subsidies. De sector laat grote creativiteit zien in deze crisis. We hebben de culturele infrastructuur overeind kunnen houden met behulp van het niet gebruikte budget van het Cultuurfonds (door minder aanvragen in 2020) aangevuld met een extra subsidiebedrag voor dit doel.
Doelen en prestaties Inwoners maken van jongs af aan kennis met kunst en cultuur en ontdekken en ontwikkelen hun talenten. Daarnaast willen we ruimte bieden aan culturele initiatieven. 1. Na vaststelling van de herijkte cultuurvisie geven we in 2021 een concrete invulling aan het nieuwe cultuurbeleid. 2. We stimuleren jongeren om hun creatieve talenten te ontwikkelen en zo een bijdrage te leveren aan de samenleving. 3. Binnen het sociaal domein zetten we kunst en cultuur in als middel om basisvaardigheden van kwetsbare inwoners te versterken. 4. We zetten de samenwerking met het Cultuurfonds Culemborg en Kunst Educatie Culemborg (KEC) voort
5.6 Media Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
De bibliotheek moest in 2021 net als in 2020 haar deuren een deel van het jaar sluiten vanwege de lockdowns. Tijdens de sluiting van de basisscholen konden de leesmediacoaches hun werk op de scholen niet uitvoeren. De activiteiten in het Leerhuis konden het eerste deel van 2021 niet doorgaan door de sluiting van het Leerhuis. De medewerkers van de bibliotheek zijn echter ook in 2021 heel creatief geweest in het bedenken van alternatieven zodat de dienstverlening zoveel mogelijk kon doorgaan en iedereen toch bereikt kon worden. De lokale omroep SRC heeft, op basis van de Mediawet 2008, van de gemeente een beschikking gekregen om in 2021 hun werkzaamheden te kunnen verrichten. Doelen en prestaties
44
Jaarstukken 2021 Culemborg heeft een waardevrije plek waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, kennis kunnen vergaren en informatievaardigheden kunnen leren 1. Inwoners kunnen gebruik maken van de dienstverlening van Bibliotheek Rivierenland 2. We faciliteren de lokale omroep
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Wijkgericht werken is gericht is op het verbeteren van de leefsituatie van bewoners in een gebied (meestal een buurt of wijk). Hierbij staan de bewoners centraal: het draait om hoe mensen hun directe leefomgeving beleven en waarderen. De gemeente werkt samen met maatschappelijke partners en de bewoners aan de verbetering van de woon- en leefomgeving. Door meer samenhang, samenwerking en afstemming tussen professionals en bewoners, verandert ook de relatie tussen burgers en overheid. In Culemborg wordt al ruim 20 jaar wijkgericht gewerkt. Het college heeft het initiatief genomen om het wijkgericht werken in Culemborg te actualiseren en beter te laten aansluiten op de ontwikkelingen en uitdagingen waar we nu voor staan. In juli 2021 is de notitie Wijkgericht Werken goedgekeurd door het College en is er een informatienotitie aan de Raad verstuurd. Hierin is de koers voor de komende jaren bepaald voor hoe we zowel binnen de gemeentelijke organisaties als daarbuiten met onze maatschappelijke partners, het wijkgericht werken vorm willen geven. In Culemborg werken we naast de sociale wijkteams, ook met leefbaarheid wijkteams. Deze wijkteams hebben als doel om de leefbaarheid in de wijken te versterken. Zowel in Oost als in West is het wijkteam vertegenwoordigd door gemeente, politie, Kleurrijk Wonen en Elk Welzijn. Ook is er een vertegenwoordiging vanuit het sociale wijkteam.
We werken nauw met elkaar samen. Eens per maand is er een fysiek overleg, maar daarbuiten weten we elkaar ook snel te vinden via mail, telefoon en app. Het wijkteam houdt goed in de gaten wat er speelt in de wijken, ondersteunt initiatieven en organiseert met regelmaat eigen leefbaarheidsacties. In 2021 zijn de wijkrondes gewoon doorgegaan en zijn er ondanks corona weer opruimacties en geveltuinenacties gehouden. Het Buurtpanel heeft het afgelopen jaar ook weer vele initiatieven ondersteund. Er zijn, ondanks de beperkingen door corona, 29 aanvragen ingediend, waarvan één aanvraag is afgewezen en één activiteit voortijdig is afgelast. Door de jaren heen is 70% van de aanvragen gehonoreerd. In 2021 ligt dit percentage duidelijk hoger. Corona zal hier zeker invloed op hebben gehad. Buurt Bestuurt is een instrument dat ingezet wordt om burgers te betrekken bij de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. Deze methodiek is het afgelopen jaar ingezet op de Veerweg in verband met de verkeersveiligheid en in Achter de Poort in het kader van de pilot. Om de leefbaarheid te meten wordt elke twee jaar een leefbaarheidsmeting onder de bewoners van Culemborg gehouden via de gemeentelijke beleidsmonitor. De meting is begin
45
Jaarstukken 2021 2020 uitgevoerd en de resultaten zijn zowel intern als met onze partners geëvalueerd en als input gebruikt voor de ontwikkeling en uitvoering van beleid. De wijkteams hebben de resultaten gebruikt om een jaarkalender te ontwikkelen en de acties in de verschillende buurten/ wijken te bepalen. In 2021 zijn we gestart met de voorbereidingen voor de volgende meting in 2022. Voor een effectieve sturing is het meten van de beleving noodzakelijk. Met een gemeente beleidsmonitor wordt de beleving van onze bewoners op het gebied van leefbaarheid gemeten. Het gaat dan vooral om de subjectieve cijfers: "wat ervaart de burger?" en minder om de ‘harde’ cijfers. In 2021 zijn er in verband met corona minder fysieke bijeenkomsten met inwoners geweest om te participeren bij projecten/ beleidsontwikkeling. Wel zijn er online bijeenkomsten georganiseerd zodat er toch input gegeven kon worden. Een aantal trajecten hebben vertraging opgelopen. Activiteiten voor specifieke doelgroepen hebben zoveel mogelijk doorgang gehad. Met name voor jongeren is in samenwerking met ElkWelzijn en de Brede School ingezet op tal van activiteiten tijdens de schoolvakanties. Ook zijn buurtcentra opengesteld voor bijv. ouderen om elkaar te ontmoeten. Burgerparticipatie en Overheidsparticipatie
Het burgerparticipatieplatform van CitizenLab, Platform Culemborg, is gereed voor lancering per half februari 2022. Hiermee start de pilot met het eerste project. In maart 2023 vindt er een evaluatie plaats. Tussentijds wordt per project gemonitord. Er komen zowel fysieke als maatschappelijke projecten met burgerparticipatie op het platform te staan. Er zijn in 2021 23 initiatieven binnengekomen bij het Initiatievenloket. Hiervan zijn er 3 niet corona gerelateerd.
46
Jaarstukken 2021 Doelen en prestaties De Culemborgse samenleving is opdrachtgever van beleid en de bewoners zijn onze partners. 4. We experimenteren met E-participatie, Participatief begroten en de Consensusconferentie en maken een Toolbox met werkvormen en instrumenten ter ondersteuning van de procesinrichting van burgerparticipatie/overheidsparticipatie. 5. We zorgen dat burgerparticipatie een belangrijke plek krijgt bij het implementeren van de Omgevingswet en implementeren burgerparticipatie/ overheidsparticipatie in andere werkprocessen. Met gebruik van buurt/burgerparticipatieplatforms/app. 6. We versterken de zichtbaarheid en het netwerk van initiatiefnemers/initiatieven, fondsen en andere financieringsmogelijkheden. Inwoners voelen zich betrokken bij elkaar en bij hun omgeving. Ze doen mee en helpen elkaar. Inwoners voelen zich gestimuleerd om initiatieven te nemen. Ze delen hun talenten en expertise. 1. Er is een groot, dynamisch netwerk op het terrein van leefbaarheid, groenbeheer, duurzaamheid en meedoen. Daarnaast zetten we welzijnswerk in en zoeken we inwoners actief op om hun expertise en of ervaring te delen. 2. We evalueren wijkgericht werken. Statushouders voelen zich welkom. Ze hebben volop mogelijkheden om zich te ontwikkelen en mee te doen. 3. Ter voorbereiding op de nieuwe wet Inburgering, zorgen we voor meer samenhang tussen bestaande initiatieven.
7.1 Volksgezondheid Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Het onderdeel Volksgezondheid binnen het programma sociale stad heeft mede vorm gekregen in verbinding met het onderdeel 'sportbeleid en activering'. In aanvulling daarop wordt de inzet van twee gezondheidsmakelaars (jeugd en volwassenen) van de GGD gefaciliteerd voor het verbinden van lokale partijen, die gezamenlijk interventies uitvoeren gericht op gezonde leefstijl, voorkomen van overgewicht, valpreventie, langer thuis wonen. Deze taak voeren zij uit als coalitiepartner van het lokale preventieakkoord. Het centrale thema is preventie en het faciliteren van effectieve interventies, ook op het gebied van verslavingszorg en, geestelijke gezondheidszorg. In 2021 ging het project 'LEKker in je vel' van start. Door middel van dit project worden kinderen (en hun ouders) gestimuleerd om gezondere keuzes te maken. Zo zijn er beweegchallanges georganiseerd en zijn er meer dan 1000 'FitGaaf' kalenders uitgereikt aan kinderen van groep 3, 4 en 5. Door te werken met de kalender wordt het leuker om gezonde keuzes te maken. En leuker, betekent vaak ook makkelijker. We hebben aandacht voor het versterken van opvoedvaardigheden. Zo vond in 2021 de theatervoorstelling 'Voor je het weet zijn ze groot' plaats. Tijdens deze voorstelling spelen acteurs herkenbare situaties tussen ouder en kind. Het publiek (de ouders) worden actief 47
Jaarstukken 2021 gevraagd om mee te denken en -praten. Op deze manier worden thema’s als opvoeding, gezond eten en bewegen gezamenlijk besproken, tips uitgewisseld en onderwerpen uit de taboe-sfeer gehaald. Ook heeft de gemeente subsidie verleend aan Lies Kids & Krachtig Ouderschap. Een nieuw initiatief vanuit de stad met als doel jonge ouders te ondersteunen die moeite hebben bij het invulling geven aan de ouderschapsrol en in de sociaalmaatschappelijke participatie. De professionals van de het consultatiebureau hebben aandacht voor armoede door middel van o.a. de gespreksmethodiek (en bewezen effectieve interventie) 'SamenStarten'. Binnen SamenStarten gaan de Jeugdgezondheidszorg-professionals op gestructureerde wijze in gesprek met de ouders over de ontwikkeling van het kind in zijn omgeving. Eventuele zorgen worden geïnventariseerd door het bespreken van de vijf levensdomeinen, die relevant zijn voor de psychosociale ontwikkeling van het kind. Doelen en prestaties Kinderen, jongeren en volwassenen hebben (kennis van) een gezonde levensstijl 1. We stimuleren dat kinderen en jongeren zicht bewegen in een gezonder(e) schoolomgeving, waaronder gezondere kantines, gezonde schoolpleinen en meer beweegactiviteiten als onderdeel van het lesprogramma. 2. We bieden laagdrempelige ontmoetingsplekken waar ouders hun opvoedvaardigheden versterken. 3.
We zorgen dat ouderen langer - in gezondheid - thuis kunnen wonen door (leefstijl)interventies zoals valpreventie. 4. Volwassenen met ongezonde leefstijl, waaronder overgewicht kunnen gebruik maken van een leefstijlcoach voor het verbeteren van hun gezondheid. 5. Wij bevorderen gezonde leefstijl en gezond gewicht bij kinderen en jeugdigen, o.a. door implementatie van B-slim, een integrale, wijkgerichte interventie
Toelichting prestatie 5. Wij bevorderen gezonde leefstijl en gezond gewicht bij kinderen en jeugdigen, o.a. door implementatie van B-slim, een integrale, wijkgerichte interventie De taak wordt ingevuld door de ondersteuning van het project ‘Samen leren voor gezond gewicht rivierenland’ waarin maatschappelijke partners samenwerken aan een gezamenlijke ondersteuning van een kind met overgewicht en het gezin waarin het opgroeit. Dit project maakt ook onderdeel uit van het lokale preventieakkoord. Daarnaast wordt de taak ingevuld door het programma 'gezonde school'. Professionals hebben aandacht voor vroegsignalering 6. We stimuleren professionals in de jeugdgezondheidszorg aandacht te hebben voor armoede i.v.m. de invloed van armoede op de gezondheid.
48
Jaarstukken 2021
49
Jaarstukken 2021
Indicatoren: Indicatoren
Werkelijk 2020 15
Begroot 2021 45
Werkelijk 2021 6
Aantal gerealiseerde trajecten geletterdheid
7
25
40
Aantal deelnemers (na-schools) Brede School Culemborg uit aandachtswijken Totaal aantal deelnemers Brede School Culemborg binnenschools Totaal aantal deelnemers Brede School Culemborg naschools Aantal kinderen dat o.b.v. deelname aan ‘brede school programmering’ lid wordt van een sportvereniging/ vereniging amateuristische kunstbeoefening Aantal aanvragen voor cultuur bij Jeugdfonds Sport en Cultuur Aantal aanvragen voor sport bij Jeugdfonds Sport en Cultuur
153
300
160
2.563
2500
2500
1.664
2400
2114
41
85
87
19
30
23
Administratie JFSC
177
200
191
Administratie JFSC
Aantal gestarte trajecten geletterdheid
Meetinstrument Rapportage Volwasseneneducatie (VE) ROC Rivor Q3 2021 (Q4 nog niet beschikbaar) Rapportage Volwasseneneducatie (VE) ROC Rivor Q3 2021 (Q4 nog niet beschikbaar) Administratie Brede School Culemborg Administratie Brede School Culemborg Administratie Brede School Culemborg Sport-verenigingen bevragen kinderen die zich aanmelden m.b.t. deze indicator.
Toelichting indicatoren De aantallen van de brede school zijn weer toegenomen omdat de uitval in 2021 minder was dan in 2020 (corona). Dat heeft waarschijnlijk ook effect gehad op de doorstroming naar verenigingen.
50
Jaarstukken 2021
Verplichte indicatoren: Indicator Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen Relatief verzuim per 1.000 leerlingen Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie Niet-sporters
Werkelijk 2020 2.4
Begroot 2021 0,65
Werkelijk 2021 3
11
15
13
1.5
1,9%
1.5%
49,8
*
**
Bron DUO – Dienst Uitvoering Onderwijs DUO – Dienst Uitvoering Onderwijs RMC Rivierenland waar staat mijn gemeente.nl
* Er is de afgelopen jaren geen sportdeelname-doel vastgesteld. ** De indicator ‘niet-sporter’ wordt slechts eens per 4 jaar uitgevraagd door GGD/CBS/RIVM en wel in 2012/2016/2020. In 2021 heeft er dus geen uitvraag plaatsgevonden. Toelichting indicatoren: Absoluut verzuim Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners leeftijd 5-18 jaar. Door wisseling van school (basisschool naar voortgezet onderwijs of voortgezet onderwijs naar MBO/ROC) en ook bij verhuizing van de jongere, worden de inschrijvingen niet tijdig door de scholen doorgegeven aan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), waar alle leerplichtigen staan geregistreerd. Dit heeft gevolg voor de cijfers bij de indicator absoluut verzuim . Dit cijfer is licht gestegen, feitelijk gaat het om 15 jongeren, die na aanschrijving ouders en scholen alsnog ingeschreven zijn. Het begrote cijfer wijkt af van het werkelijke cijfer en ook hiervoor geldt dat net als voor het begrote relatief verzuim niet echt een verklaring voor worden gegeven. De werkelijke cijfers zijn positief. Relatief verzuim Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5-18 jaar.
Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie (VSV) Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie (mbo 2 niveau-, havo- of vwo diploma), het onderwijs verlaat. De cijfers voor Culemborg blijven relatief laag: 1.5%. Dat ligt ongeveer 0.2% onder het landelijke cijfer. Het regionaal meld- en coördinatiepunt is erg actief met het volgen en benaderen van vroegen voortijdig schoolverlaters, structureel en projectmatig. Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder die niet minstens één keer per week aan sport doet.
51
Jaarstukken 2021
52
Jaarstukken 2021
Wettelijk en/of beleidskader vastgelegd in:
Beleidsregels algemene en bijzondere bijstand, participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ2004 Rijksregeling 'brede regeling combinatiefuncties' Fiscale regeling 'verruiming BTW-vrijstelling sport' Meerjarenstrategie 2016-2019 GGD Gelderland-Zuid Wet Publieke Gezondheid Ontwikkelagenda Sociaal Domein Wet Kinderopvang Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk Wet innovatie en kwaliteit kinderopvang Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang 2021 Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid Verordening Tegemoetkoming Sociaal Medische Indicatie Kinderopvang 2021 Wet op het Primair Onderwijs Wet op het Voortgezet Onderwijs Cultuurvisie Culemborg - Cultuur voor iedereen
Betrokken partners:
GR Werkzaak Rivierenland GGD-Gelderland Zuid Elk Welzijn Bibliotheek Rivierenland Primair onderwijs en Voortgezet onderwijs Andere gemeenten en regio Lokale en regionale sociale en maatschappelijke partners Sociale (maatschappelijke) ondernemers Sportverenigingen Stichting Zwembad Culemborg Stichting Turnen VluchtelingenWerk Oost Nederland
53
Jaarstukken 2021
Verbonden partijen GGD Gelderland-Zuid De strategische thema’s waar de GGD in de periode 2020-2023 op inzet zijn: 1. informatie gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven; 2. adviseren over preventie en verbinden van collectieve preventie met persoonsgerichte zorg; 3. investeren in de verbinding tussen zorg en veiligheid; 4. gezondheidsbescherming in het sociale en fysieke domein
Belangrijkste ontwikkelingen:
Bestrijding Corona Veel aandacht van de GGD is in 2021 uitgegaan naar alle werkzaamheden rondom corona. Veilig Thuis Ingezet is op wachtlijst vrij werken en het beter behalen van de wettelijke termijnen. Hiermee zijn goede resultaten behaald. Een andere ontwikkeling binnen Veilig Thuis is het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Er is toekomstscenario van een nieuwe inrichting voor de Nederlandse jeugd en gezinsbescherming ontwikkeld. Het laatste onderwerp binnen Veilig Thuis is de Gelderse Verbeter agenda en starten Toekomsttuin. In het najaar 2021 zijn de voorbereidingen gestart van een Toekomsttuin in Gelderland-Zuid. Invoering Omgevingswet Advisering in het kader van de Omgevingswet zou een nieuwe taak zijn voor de GGD. Dat houdt in dat de GGD investeert in capaciteit om ondersteuningsvragen van de gemeenten op dit terrein te kunnen oppakken. Bij de gemeenten is geïnventariseerd waar de behoeften liggen op dit terrein. Nieuwbouw GGD De GGD is bezig met zaken rondom de nieuwbouw van de GGD in Nijmegen. De verhuizing moet medio 2023 plaatsvinden. Data- en informatie gestuurd werken De GGD wil inzetten op data- en informatiegestuurd werken). Bij de bespreking van de begroting 2023 wordt een besluit genomen over de structurele uitzetting. Wmo-toezicht De uitvoering van het Wmo-toezicht is in de huidige opzet te beperkt en te kwetsbaar geworden.
In 2021 is een proces gestart waarin de huidige opdracht van het Wmo-toezicht is geëvalueerd. Het landelijk professioneel kader Jeugdgezondheidszorg De JGZ van GGD Gelderland-Zuid heeft met ingang van het schooljaar 2021-2022 de huidige invulling van het landelijk professioneel kader 'tegen het licht gehouden' en wordt indien nodig herzien. 54
Jaarstukken 2021 Stijgende instroom bij Bijzondere Zorg In de afgelopen jaren is het aantal trajecten dat het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) uitvoert fors toegenomen. Om kwaliteit van dienstverlening te kunnen blijven garanderen en geen wachtlijst te laten ontstaan, is gekozen om extra personeel in te zetten om te kunnen werken aan de stijgende instroom bij MBZ. Centrale Toegang Maatschappelijke Opvang Per 1 mei jl.is de GGD gestart met deze nieuwe taak. Wet verplichte ggz (Wvggz) Op 1 januari 2020 is de GGD/het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) gestart met de uitvoering van de Wvggz taken. In het eerste halfjaar van 2021 is een regionale evaluatie van de Wvggz uitgevoerd.
Belangrijkste ontwikkelingen:
Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Het recreatieschap behartigt de gezamenlijke belangen op het gebied van de infrastructuur voor openluchtrecreatie en toerisme op bovenlokaal niveau. Samen met het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en het Recreatieschap Over-Betuwe wordt deelgenomen in de B.V. Recreatie-maatschappij Rivierengebied. Via de uitvoeringsorganisatie Uit®waarde ontwikkelt, exploiteert en onderhoudt zij de toeristische en dagrecreatieve infrastructuur in het Rivierengebied. Bedragen x € 1.000
Programma Sociale stad
Werkelijk 2020
Primitief Begroot na begroot wijziging 2021 2021
Werkelijk 2021
Verschil 2021
Lasten
12.926
12.521
14.224
12.695
1.529
Baten
-1.696
-966
-966
-1.828
862
Saldo van baten en lasten
-11.229
-11.555
-13.258
-10.867
2.391
Stortingen in reserves
30
82
761
733
27
Onttrekkingen aan reserves
507
558
1.228
402
-826
-10.753
-11.079
-12.791
-11.198
1.592
Sociale stad
Voor een toelichting op de afwijking tussen de werkelijke baten en lasten en de gewijzigde begroting wordt verwezen naar de staat van baten en lasten, waarbij deze verschillen per taakveld worden toegelicht.
55
Jaarstukken 2021
Programma Groene stad
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Culemborg wil in 2040 energieneutraal zijn. Dat wil zeggen dat we evenveel energie opwekken op eigen grondgebied als dat we gebruiken. Dat vraagt samenwerking met inwoners, bedrijven en organisaties. Verduurzaming moet financieel haalbaar zijn voor iedereen en niet leiden tot ongelijkheid. Datzelfde geldt voor zuinig gebruik van grondstoffen door steeds meer circulair te gaan denken. Ook wil Culemborg voorbereid zijn op de gevolgen van de klimaatverandering, zoals wateroverlast, droogte en hittestress. Groen in de stad is daarbij heel belangrijk, ook vanwege de positieve effecten op biodiversiteit, spelen en de gezondheid van onze inwoners.
Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Groene stad. Taakveld 5.7 7.2 7.3 7.4
Omschrijving Openbaar groen en (openlucht-) recreatie Riolering Afval Milieubeheer
Portefeuillehouder Joost Reus Joost Reus Joost Reus Joost Reus
Doelen en prestaties taakvelden Groene stad 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
In het watertakenplan staan maatregelen om het stedelijk en landelijk gebied bestendiger te maken tegen klimaatverandering (klimaatadaptatie). In 2021 zijn de onderzoeken naar wateroverlast en hitte afgerond. Deze zijn gebaseerd op de verdiepende lokale klimaatstresstest. Per wijk zijn nu heel concreet de locaties met problemen in beeld gebracht en zijn mogelijke oplossingen aan gegeven. Dit vormt de basis voor de lokale (klimaat) adaptatiestrategie (LAS) waarover in 2023 een besluit aan de raad wordt gevraagd. Als uitwerking op het Groenbeleidsplan is een biodiversiteitsplan ontwikkeld. Dit biodiversiteitsplan is in 2021 vastgesteld en koppelt de doelstellingen aan concrete initiatieven en projecten. Naast het biodiversiteitsplan is in 2021 ook een groene 56
Jaarstukken 2021 uitvoeringsagenda voor de komende jaren opgesteld waarin deze concrete projecten en initiatieven zijn benoemd. In 2021 is opdracht verleend voor het ontwikkelen van een speel-app om de participatie van kinderen en jongeren te vergroten. Deze app wordt in 2022 opgeleverd. Er is gewerkt aan het gezond en veerkrachtig houden van het stedelijk watersysteem. Van belang voor het watersysteem van heel Culemborg West inclusief Parijsch is dat het project tussen de Prijsseweg en de Betsy Perkweg nagenoeg gereed is gekomen. Omdat daarmee ook de verschillende peilgebieden opnieuw konden worden ingeregeld kan het watersysteem nu veel optimaler functioneren. Zoveel voor de doorstroming, de berging als voor de waterkwaliteit was dit project van belang. In het beheer van sloten, bermen en terreinen is gezorgd voor meer biodiversiteit, samen met inwoners, natuurorganisaties, de agrarische sector en het waterschap. Voor het beheer worden beheerkaarten gebruikt waarin rekening gehouden wordt met de flora en fauna. Bij ruimtelijke ontwikkelingen is groen en landschap integraal opgenomen. Ontwikkelingen zijn ingepast in het cultuurlandschap en in de stedelijke groenstructuur. Daarmee dragen we bij aan het behoud en versterken van de ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit.
Doelen en prestaties Een aantrekkelijke en gezonde woon- en leefomgeving met voldoende ruimte voor groen en spelen waarbij Culemborg is voorbereid op de klimaatveranderingen. 1. Bij nieuwbouw, transformatie, inbreiding is groen een belangrijk onderdeel. We besteden in ieder project aandacht of en hoe groen bijdraagt aan de identiteit van de stad, wijk of plek, aan de leefbaarheid, aan meer biodiversiteit/klimaatbestendig 2. We voeren het Groenbeleidsplan Culemborg uit met daarin aandacht voor biodiversiteit. 3. We werken aan een toegankelijk buitengebied 4. Ons groen/beheer is van goede kwaliteit met aandacht voor biodiversiteit. 5. We bieden uitdagende en veilige speeltoestellen met aandacht voor natuurlijk spelen, die voldoen aan het Attractiebesluit 6. We voeren het speelruimteplan uit. 7. We zorgen voor meer groen in de binnenstad
Toelichting prestatie 4. Ons groen/beheer is van goede kwaliteit met aandacht voor biodiversiteit. We hebben een biodiversiteitsplan opgesteld en vastgesteld. Hierin worden randvoorwaarden en voorbeelden gegeven voor o.a. beheer. Voor het beheer willen we een uitvoeringsplan schrijven waarin we maatregelen opnemenom het huidige beheer ten dienste te laten staan van het vergroten van biodiversiteit. 7. We zorgen voor meer groen in de binnenstad
57
Jaarstukken 2021 Onder "meer groen in de binnenstad" vallen meerdere kleine en grote projecten. Een aantal van deze projecten zijn al uitgevoerd. Zoals de aanleg van geveltuintjes in diverse straten. Het grootste project, vergroenen van 't Jach, wordt voorbereid voor uitvoering in 2022. De financiering is nagenoeg rond.
58
Jaarstukken 2021 7.2 Riolering Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
In het gemeentelijk beheer wordt gewerkt aan een functioneel afvalwatersysteem, een doelmatige inzameling van hemelwater en het beperken van grondwateroverlast. Vanwege gebrek aan personele capaciteit zijn er bij het beheer echter vertragingen ontstaan in renovatie van rioolgemalen, het onderhoud van het rioolstelsel, het baggerplan en het beschoeiingenplan. Het watertakenplan, voorheen gemeentelijk rioleringsplan (GRP), is tussentijds geëvalueerd Daaruit blijkt een achterstand met het uitvoeren van projecten. Ook hier is personele capaciteit de oorzaak. Het project Betsy Perkweg is gereed, projecten aan de stadsrand in combinatie met het windpark gingen niet door en projecten op Pavijen en in de binnenstad vroegen meer voorbereidingstijd. Deze laatste zijn inmiddels wel in voorbereiding. Met een rioleringsbeheerplan zal gezocht worden naar meer grip op het volledige areaal, de kwaliteit van de verschillende objecten, de verschillende beheeractiviteiten, de kosten voor het beheer en toekomstige vervangingen. Het evalueren van de personele organisatie (capaciteit en organisatiestructuur) maakt onderdeel uit van het plan. Doelen en prestaties Een gezond en veerkrachtig stedelijk watersysteem waarbij Culemborg is voorbereid op de klimaatveranderingen. 1. We brengen de risico’s van de klimaatveranderingen voor Culemborg in beeld. Deze zijn inzichtelijk voor de inwoners. 2.
We houden het oppervlaktewater op goede kwaliteit. 3. We bieden een goed werkend, beheerd en onderhouden rioolstelsel/watersysteem. 4. We zamelen en verwerken hemelwater doelmatig en voorkomen structurele (grond)wateroverlast 5. We houden het water langer vast in de zomer om droogte te verminderen. 6. We stellen de regionale adaptatie strategie (RAS) vast. 7. We stellen van een regionale uitvoeringsagenda voor klimaatadaptatie. 8. Via het lokale spoor geven we de regionale strategie verder vorm en inhoud via onze eigen gemeentelijke Lokale Adaptatie Strategieën met uitvoeringsplannen en met de investeringsagenda.
Toelichting prestatie 3. We bieden een goed werkend, beheerd en onderhouden rioolstelsel/watersysteem. Het reguliere onderhoud van het rioolstelsel is zoals bedoeld uitgevoerd. Op het gebied van groot onderhoud is op een aantal plekken extra aandacht nodig. Doordat personele capaciteit onvoldoende beschikbaar was is dat vertraagd. Er zijn begin 2022 wel acties uitgezet om dat op te pakken.
59
Jaarstukken 2021 7.3 Afval Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Met periodieke reiniging en de diverse zwerfafvalprojecten in samenwerking met bewoners, bedrijven en andere organisaties behouden we een schone stad. In 2021 zijn er weer diverse zwerfafvalprojecten uitgevoerd. Zo is de jaarlijkse KeepItCleanDay georganiseerd. Het op deze dag gemaakte kunstwerk van doppen ('Culemborg Schoon' logo met afvalbak) zijn te vinden op de rotonde Wethouder Schoutenweg naar Parijsch. Verder zijn er zwerfafvalbrigades opgericht. Deze brigades zijn enthousiaste clubs die gezamenlijk veel zwerfafval opruimen in Culemborg. Er is een leuk voorlichtingsfilmpje gemaakt over zwerfafval en ratten dat o.a. te vinden is op de website van de gemeente. In mei is een grote schoonmaakactie georganiseerd waarin o.a. een stoomcleaner is ingezet in de winkelcentra, alle afvalbakken en banken zijn schoongemaakt en graffiti is verwijderd. Met de Avri is verder gewerkt aan het inzamelen van grondstoffen en zijn plannen ontwikkelend om meer grip te krijgen op deze stromen en schonere grondstoffen te krijgen Doelen en prestaties De doelstelling voor de hoeveelheid te verbranden restafval van 75 kg per inwoner per jaar te bestendigen in 2021 5. We faciliteren inwoners bij de doelstelling om het restafval te verminderen. 6. Afhankelijk van besluitvorming in de gemeenteraad in 2020, zetten we een inzamelstructuur voor incontinentiemateriaal en luiers op.
Toelichting prestatie 6. Afhankelijk van besluitvorming in de gemeenteraad in 2020, zetten we een inzamelstructuur voor incontinentiemateriaal en luiers op. De gemeenteraad heeft besloten om hier niet aan deel te nemen. Een schone stad behouden samen met de bewoners, bedrijven en partners waarbij ingezet wordt op een circulaire economie. 1. We zorgen voor een schone leefomgeving. 2. We dragen bij aan bewustwording, met name bij de jeugd, over de gevolgen van zwerfafval. 3. We beperken hondenpoep op verharding en in het groen. 4. We faciliteren initiatieven van bewoners, scholen en andere partijen voor een schone leefomgeving.
7.4 Milieubeheer
60
Jaarstukken 2021
61
Jaarstukken 2021
Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Samen met inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en medeoverheden werken we aan de duurzame ontwikkeling van Culemborg. Ons streven daarbij is om de huidige fysieke milieukwaliteit in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren en daarnaast de duurzame ontwikkeling van Culemborg te stimuleren. Belangrijke doelen daarbij zijn het versnellen van de energietransitie (werken aan het realiseren van een energieneutraal Culemborg in 2040), het sluiten van kringlopen door de circulaire economie vorm te geven en de mobiliteit in Culemborg te verduurzamen. Daarbij bevorderen we het milieubewuste gedrag van onze inwoners door Natuur- en Milieueducatie in te zetten als verbindend instrument bij de uitvoering van beleidsdoelstellingen en maatschappelijke initiatieven. In 2021 is via een aantal sporen gewerkt aan de hiervoor beschreven doelen: - In lijn met het nationale klimaatakkoord is gewerkt aan de verkenning van de wijze waarop de gebouwde omgeving in Culemborg aardgasloos kan worden. In de Transitievisie Warmte (vastgesteld door de gemeenteraad op 7 februari 2022) wordt het beeld geschetst op welke wijze de verschillende buurten in Culemborg van het aardgas af kunnen. - Om ervaring op te doen met de complexe problematiek van een aardgasloze toekomst is in 2021 het project 'Minder op de meter' gestart.