Bijlage 1. Jaarstukken 2021.docx
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
Jaarstukken 2021
Gemeente Culemborg
1
Jaarstukken 2021
Inhoudsopgave Jaarstukken 2021 ................................................................................................................1 Gemeente Culemborg .........................................................................................................1 Inhoudsopgave ...................................................................................................................3 Voorwoord .................................................................................................................................5 Leeswijzer ..................................................................................................................................7 Culemborg georganiseerd..........................................................................................................9 Kerngegevens...........................................................................................................................12 Effecten Coronacrisis ...............................................................................................................14 Programmaverantwoordingen ..........................................................................................19 Programma Zorgzame stad ......................................................................................................20 Programma Sociale stad
..........................................................................................................37 Programma Groene stad..........................................................................................................51 Programma Leefbare stad........................................................................................................60 Programma Ondernemende stad ............................................................................................86 Programma Algemene dekkingsmiddelen .............................................................................102 Paragrafen ......................................................................................................................107 Paragraaf Lokale heffingen ....................................................................................................108 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................115 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...............................................................................132 Paragraaf Financiering ...........................................................................................................139 Paragraaf Bedrijfsvoering.......................................................................................................148 Paragraaf Verbonden partijen
...............................................................................................158 Paragraaf Grondbeleid...........................................................................................................174 Paragraaf Subsidieplafonds....................................................................................................178 Jaarrekening ...................................................................................................................179 Balans .............................................................................................................................180 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................................................183 Toelichtingen ..................................................................................................................184 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............................................................185 Toelichting op de balans ........................................................................................................189 Activa .........................................................................................................................189 Vaste activa ................................................................................................................189 Immateriële vaste
activa............................................................................................189 Materiële vaste activa................................................................................................189 Financiële vaste activa ...............................................................................................190 Vlottende activa .........................................................................................................191 3
Jaarstukken 2021 Voorraden ..................................................................................................................191 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan een jaar .............................192 Liquide middelen........................................................................................................194 Overlopende activa ....................................................................................................195 Passiva........................................................................................................................195 Vaste passiva..............................................................................................................195 Eigen vermogen .........................................................................................................195 Voorzieningen ............................................................................................................203 Vaste schulden met een rentetypische looptijd van een jaar of langer.....................204 Vlottende passiva.......................................................................................................204 Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan een jaar ........204 Overlopende
passiva..................................................................................................205 Niet uit de balans blijkende verplichtingen................................................................205 Gebeurtenissen na balansdatum ...............................................................................206 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ....................................207 Financiële resultaten en analyses per programma...........................................................207 Incidentele baten en lasten .............................................................................................230 Structureel resultaat .......................................................................................................235 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) .235 De SiSa verantwoording ..................................................................................................239 Overzicht baten en lasten per taakveld ...........................................................................246 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ................................................249 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves.....................................................249 Bijlagen
...........................................................................................................................250 Afkortingen.....................................................................................................................251
4
Jaarstukken 2021
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken over het jaar 2021. Een uitgebreid verslag van de werkzaamheden en gebeurtenissen in onze gemeente in het afgelopen jaar. Een jaarrekening bevat natuurlijk bovenal veel cijfers, waarmee een beeld wordt gegeven van wat er het afgelopen jaar in de gemeente is gebeurd op financieel gebied. Daarnaast bevatten de jaarstukken ook veel inhoudelijke informatie over het werk van de gemeente. Het jaar 2021 was wederom een jaar waar de coronacrisis grote invloed op had. Aan het begin van het jaar wisten we nog niet hoeveel effect de coronacrisis ook in 2021 weer zou hebben. Aan het eind van het jaar kunnen we constateren dat we het hele jaar met maatregelen te maken hebben gehad die nodig waren om de effecten van deze crisis te beheersen. Veel mensen werden hierdoor geraakt. Ook voor onze gemeente heeft de coronacrisis weer veel effect gehad op het werk. We complimenteren de medewerkers van de gemeente die in het afgelopen jaar het werk door hebben laten gaan. Voor een deel moesten werkzaamheden die we gepland hadden of normaal zouden uitvoeren uitgesteld worden. Omdat coronamaatregelen ze niet mogelijk maakten of omdat taken opgepakt moesten worden om de effecten van de coronacrisis zoveel mogelijk te beperken. Veel werk is echter ook gewoon doorgegaan.
Onze stad bleef er schoon en verzorgd uitzien, de balies van publiekszaken waren gewoon toegankelijk voor onze inwoners en er zijn diverse grote projecten opgepakt. Projecten die de schaal van onze stad soms overschrijden en een belangrijke bijdrage leveren aan de toekomst van Culemborg. We denken hierbij bijvoorbeeld aan de grote stappen die zijn gezet in de Stationsomgeving, aan de voorbereidingen van de Integrale Toegang in het sociaal domein, het doorvoeren van duurzaamheidsmaatregelen in gemeentelijk vastgoed zoals het stadskantoor, Triosingel, Brede School West en de Salaamander, de aanleg van nieuwe sportvelden en het verder op orde brengen van de basis in de bedrijfsvoering. Deze jaarrekening geeft weer een uitgebreid beeld van het vele werk dat ook in het afgelopen jaar is gedaan. We doen dit werk natuurlijk allemaal voor de inwoners, ondernemers en organisaties in onze stad. Ook voor hen was 2021 een bijzonder jaar. Activiteiten die we normaal in onze vrije tijd doen konden niet meer, ondernemers werden geraakt door coronamaatregelen en velen moesten hun werk anders doen dan normaal. Het was bijvoorbeeld een uitdagend jaar voor de cultuursector.
Tegelijkertijd zetten culturele instellingen, creatievelingen en andere betrokkenen goede stappen om deze sector in Culemborg vitaal te houden, zodat Culemborgers en bezoekers van de stad ook in de toekomst kunnen genieten van een divers cultureel aanbod. Ook ondernemers in de stad kwamen met frisse ideeën om in tijden van maatregelen zoveel mogelijk te kunnen blijven doen. En we zagen veel inwoners die omzagen naar elkaar en hulp en ondersteuning boden aan mensen die dat nodig hadden. Ook in de bijzondere omstandigheden van 2021 was de samenwerking met velen in de stad zeer constructief. We zien dan ook dat de investeringen die daar in de afgelopen jaren op diverse plekken in zijn gedaan vruchten afwerpen. Financieel sluiten we het jaar af met een positief financieel resultaat. Een positief resultaat op de jaarrekening is aan de ene kant natuurlijk mooi. Het laat zien dat we over het geheel geen geld tekort zijn gekomen in het afgelopen jaar. Aan de andere kant maakt een 5
Jaarstukken 2021 financieel positief resultaat ook zichtbaar dat bepaalde zaken die wel gepland waren niet zijn uitgevoerd. De oorzaken hiervoor zijn divers, maar gedeeltelijk duidelijk aan te wijzen. Om de zaken die hierboven zijn beschreven te bereiken, moesten in bepaalde gevallen andere projecten worden uitgesteld tot een later moment. Daarnaast blijven de ambities van onze gemeente erg hoog, terwijl de krapte op de arbeidsmarkt in het afgelopen jaar fors toenam en de capaciteit van de ambtelijke organisatie niet oneindig was. Hierdoor is soms werk blijven liggen dat wel gepland was. Daarnaast speelt in het resultaat van de jaarrekening ook de grillige toedeling van financiële middelen vanuit de Rijksoverheid mee. Het is ingewikkeld begroten in een systeem waarin budgetten voor gemeenten vaak incidenteel in plaats van structureel worden toegekend en hier niet altijd goed rekening mee kan worden gehouden. Terugkijkend naar 2021 zien we weliswaar een jaar dat nog steeds in belangrijke mate in het teken stond van corona, maar vooral een jaar waarin weer ontzettend veel is gebeurd in Culemborg. Deze jaarrekening geeft daar voor een deel een kijkje in, maar kan nooit alles beschrijven dat door inwoners, ondernemers en organisaties ook in het afgelopen jaar weer is gedaan. Met elkaar gaan we dan ook graag weer verder aan de slag voor onze stad.
Het college van Burgemeester en Wethouders
6
Jaarstukken 2021
Leeswijzer
Culemborg georganiseerd In dit hoofdstuk komt de gemeentelijke organisatie aan de orde. Zo wordt de samenstelling van het college van burgemeester & wethouders en de gemeenteraad weergegeven. Kerngegevens Bij de kerngegevens wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste meerjarige kerngegevens van de gemeente Culemborg. Hierin staan onder andere het aantal inwoners. Programmaverantwoordingen 2021 De jaarrekening 2021 volgt de programmabegroting voor 2021. Dit hoofdstuk bevat dus van de verschillende programma's een verantwoording van het beleid dat wij in 2021 uitgevoerd hebben. De programma’s zijn verdeeld in taakvelden. Deze indeling in taakvelden is voor iedere gemeente in Nederland gelijk. Per taak is aangegeven welke portefeuillehouder verantwoordelijk is. Van elke taak is aangegeven wat we willen bereiken binnen het programma. Bij de begroting is aangegeven welke prestaties wij willen gaan leveren om de doelen binnen een taak te gaan realiseren. Bij de jaarrekening geven wij per voorgenomen prestatie aan: Gerealiseerd In uitvoering/volgens plan Gedeeltelijk gerealiseerd/vertraagd Niet gerealiseerd Als prestaties gedeeltelijk of niet zijn gerealiseerd dan wordt hierop een toelichting gegeven. Naast een specificatie van de prestaties per taak zijn de indicatoren per programma neergezet.
Effecten Coronacrisis Het jaar 2021 heeft behoorlijk in het teken gestaan van allerlei zaken en maatregelen die verband houden met de Corona. Dat heeft ook voor de gemeente geleid tot allerlei extra activiteiten en kosten. We hebben een aparte hoofdstuk opgenomen in de jaarstukken 2021 om zo een dwarsdoorsnede van alle financiële effecten als gevolg van de coronacrisis weer te geven. Beleidsindicatoren Voor het toelichten van de effecten van beleid op de programma’s gebruiken gemeenten de zogeheten beleidsindicatoren. Vanaf begrotingsjaar 2017 zijn alle gemeenten verplicht dit in ieder geval te doen aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren (verplichte indicatoren). Door deze vaste set van beleidsindicatoren is het eenvoudiger om gemeenten te vergelijken met andere gemeenten. Zie ook de website: www.waarstaatjegemeente.nl. Natuurlijk kan iedere gemeente ervoor kiezen om ook nog aanvullende indicatoren op te nemen die de gemeente zelf belangrijk vindt om op te sturen (gemeentelijke indicatoren). 7
Jaarstukken 2021
Paragrafen In dit hoofdstuk is de verantwoording van de paragrafen uit de programmabegroting terug te vinden. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede door alle programma’s van bepaalde beleids- en beheers-aspecten. De jaarrekening Balans In dit hoofdstuk treft u de balans met bijbehorende toelichting op hoofdlijnen aan. Hierin zijn onder meer weergegeven: de bezittingen, de schulden en de reserves en voorzieningen. Overzicht van baten en lasten 2021 Dit hoofdstuk bevat de totale concerncijfers, het rekeningresultaat, overzicht onvoorzien en het hoofdstuk algemene dekkingsmiddelen. Voorts komen hier terug de mutaties op de reserves. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling In dit hoofdstuk staan de algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening en hebben vrijwel alleen betrekking op de balans. Toelichtingen op de balans In dit hoofdstuk worden de diverse balansposten nader gespecificeerd en toegelicht. Financiële analyse en toelichtingen per programma Tevens is per programma een financiële verantwoording afgelegd, waaronder een overzicht van gerealiseerde baten en lasten, een verschillenanalyse en de reserve mutaties. Bij de verschillenanalyse worden in basis alleen afwijkingen van meer dan € 25.000 tussen de bijgestelde begroting en de realisatie toegelicht.
De personele kosten en de verstrekte subsidies staan gepresenteerd op taakvelden en programma's waar ze betrekking op hebben. Voor de analyse zijn deze onderdelen gebundeld. Personele kosten staan toegelicht in programma algemene dekkingsmiddelen en de subsidies in programma zorgzame stad.
8
Jaarstukken 2021
Culemborg georganiseerd Samenstelling college van burgemeester en wethouders Het college van burgemeester & wethouders doet over allerlei zaken voorstellen aan de gemeenteraad en voert de besluiten uit van de raad. Ook neemt het college op diverse terreinen zelfstandig beslissingen. De verdeling van de zetels in de gemeenteraad in het jaar 2021 was als volgt: Partij GroenLinks VVD Culemborg Van Nu D66 CDA ChristenUnie PvdA SP Culemborg Centraal
Stemmen 2.306 2.007 1.934 1.921 1.026 1.015 883 733 547 12.372
Zetels 4 4 3 3 2 2 1 1 1 21
Portefeuilleverdeling Onderstaand overzicht geeft de verdeling van de portefeuilles van de collegeleden in 2021 weer. Burgemeester Gerdo van Grootheest, burgemeester Portefeuille: • Openbare orde en veiligheid • Crisisbestrijding • Brandweerzaken • APV (Algemeen Plaatselijke Verordening) • Toezicht en handhaving • Bedrijfsvoering • Personeel en organisatie • Communicatie • Publiekszaken • Raadsopdrachten • Krachtig Culemborg • Stadsvisie • Coördinatie Democratisch Akkoord • Deelname aan Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, Regio Rivierenland, BWB
9
Jaarstukken 2021 Wethouders Wethouder Joost Reus, 1e loco-burgemeester • Energie, klimaat en water • Groenbeleid en –beheer • Openbare ruimte • Mobiliteit • Milieu • Cultuur • Dierenwelzijn • Democratisch akkoord • Internationale samenwerking • Deelname aan AVRI, ODR en Stichting Begraafplaatsen Culemborg, plaatsvervanger bij RAR Wethouder Monica Wichgers, 2e loco-burgemeester Portefeuille: • Economische zaken en toerisme (inclusief Haven) • Ruimtelijke ordening incl. vergunningverlening • Invoering Omgevingswet • Wonen • Cultuur erfgoed • Democratisch akkoord • Deelname aan RAR, ODR, UBR, Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal, plaatsvervanger bij AVRI. Wethouder Collin Stolwijk, 3e loco-burgemeester Portefeuille: • Sport en sportaccommodaties • Financiën • Werk en inkomen • Minimabeleid en Schuldhulpverlening • Onderwijs • Grondzaken en -exploitatie • Vastgoed • Redichemsche Waard • Deelname aan Werkzaak en BSR • Democratisch akkoord Wethouder Sascha Baggerman, 4e loco-burgemeester Portefeuille: • Zorg en Welzijn • Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) • Diversiteit en integratie • Jeugd- en ouderenbeleid • Sport en sportaccommodaties • Volksgezondheid • Inburgering
10
Jaarstukken 2021 • Beschermd wonen • Democratisch akkoord • Deelname aan GGD Gemeentesecretaris De gemeentesecretaris is de eerste adviseur van het college van burgemeester & wethouders en van de burgemeester. Hij is eveneens voorzitter van het managementteam van de gemeente. Daarnaast is hij als algemeen directeur eindverantwoordelijk voor het functioneren van de gemeente als werkorganisatie. In 2021 was Gerard Vlekke vanaf 1 januari tot 1 december gemeentesecretaris, daarna is deze rol vanaf 1 december ingevuld door Marc Knaapen als interim gemeentesecretaris. Raadsgriffier De raadsgriffier ondersteunt en adviseert de gemeenteraad en is de schakel tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie. In 2021 was Anouk van Aarsen de griffier van de gemeente Culemborg.
11
Jaarstukken 2021
Kerngegevens
Oppervlakte gemeente Culemborg De totale oppervlakte van de gemeente Culemborg is niet gewijzigd in 2021 en bestaat uit 3.123 ha. Wegen en waterwegen (in m2) Aantallen x 1.000 Omschrijving Wegen met asfaltverharding Wegen met elementverharding (klinkers) Overige (o.a. gravelverharding)
2021 444 1.088
2020 444 1.088
2019 444 1.088
2018 463 981
2017 463 981
2016 463 981
68
68
60
60
60
60
2021 3 47,5 48,5 99
2020 3 47,5 48,5 99
2019 3 47 48,5 98,5
2018 3 47 48,5 98,5
2017 3 47 48,5 98,5
2016 3 64 48,5 115,5
2021 130 59 189
2020 128 59 187
2019 125 59 184
2018 117 59 176
2017 117 59 176
2016 117 59 176
Lengte van waterwegen (in km) Omschrijving Stadsgrachten Overige watergangen stad Overige watergangen buitengebied Totaal Oppervlakte openbaar groen (in ha.) Omschrijving Stadsgroen Landschapsgroen Totaal Bevolkingsomvang Aantal inwoners per 1 januari Man
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
14.568
14.380
14.374
14.147 13.969
13.727
Vrouw
14.795
14.635
14.581
14.408 14.230
Totaal
29.363
29.015
28.955
28.555 28.199
13.86 1 14.00 4 27.86 5
13.909 27.636
Onderwijs, aantal leerlingen 12
Jaarstukken 2021
Aantal leerlingen per 1 oktober Basisonderwijs Speciaal basisonderwijs Voortgezet onderwijs Lek en Linge Voortgezet onderwijs KWC Voortgezet Speciaal Onderwijs De Kom
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2.394 171 2.394
2.426 165 2.458
2.444 145 2.646
2.409 116 2.816
2.419 108 2.811
2.448 96 2.797
1.757 10
1.668 -
1.697 -
1.695 -
1.705 -
1.658 -
2019 147,3 176
2018 145,0 172
2017 148,5 180
2016 153,7 209
Personeel en formatie gemeente Culemborg
Bezetting fte’s Totaal aantal personeelsleden
2021 149,3 173
2020 147,8 174
Op 31 december 2021 waren er 173 medewerkers in dienst (exclusief buitengewoon ambtenaren burgerlijke stand), waarvan 72 mannen (42%) en 101 vrouwen (58%). Personeelsverloop
Instroom Uitstroom
2021 20 21
2020 16 15
2019 20 18
2018 10 14
2017 21 24
2016 11 51
In 2021 zijn er 20 medewerkers ingestroomd en 21 medewerkers uitgestroomd. Medewerkers zijn uitgestroomd vanwege pensioen (5), eigen verzoek (8) of om andere redenen (8).
13
Jaarstukken 2021
Effecten Coronacrisis
Ook het jaar 2021 heeft in het teken gestaan van allerlei zaken en maatregelen die verband houden met corona. Dat heeft ook voor de gemeente geleid tot extra activiteiten en kosten en zal dus ook terugkomen in deze jaarrekening. Gelukkig worden wij ook op meerdere manieren door het Rijk gecompenseerd. Voor een deel rechtstreeks (op basis van werkelijke kosten), maar ook voor een groot deel via het gemeentefonds en dan zijn de inkomsten ter vrije besteding. In onderstaande matrix kunt u lezen welke kosten er zijn gemaakt. Indien wij door het Rijk worden gecompenseerd, is dit aangegeven. De omvangrijkste en grootste bijdrage die wij van het Rijk hebben gekregen betreft de vergoeding voor de zogenaamde ToZo-uitkeringen. Deze bijdrage is bestemd ter dekking van de directe en de uitvoeringskosten van deze regeling, waarbij (kleine) ondernemers een beroep kunnen doen op ondersteuning. De uitvoering van deze regeling gebeurt in onze gemeente door Werkzaak. De raad is tussentijds via de corona hoofdstukken in zowel de Voorjaarsrapportage 2021 als de Najaarsrapportage 2021 geïnformeerd over de te verwachten gevolgen van corona voor de begroting, waarbij deze verwachte gevolgen tevens in een begrotingswijziging zijn verwerkt.
Inmiddels zijn de daadwerkelijke effecten voor de Jaarrekening 2021 duidelijk en deze effecten zullen ook in de verschillende programma’s (en taakvelden) van de Jaarrekening 2021 tot uitdrukking komen. Verantwoording Corona Jaarrekening 2021 Bedragen x € 1 Sociaal Sociaal Sociaal Sociaal Sociaal Zorgzaam Zorgzaam Zorgzaam Zorgzaam Zorgzaam Zorgzaam Groen Leefbaar Leefbaar Leefbaar Leefbaar Leefbaar Leefbaar
Exploitatieverliezen zwembad € 232.990 (budgetneutraal) Noodfonds Cultuurfonds Culemborg Werkzaamheden projectteam Cultuur Extra personeelskosten inzet beleidsmedewerker Cultuur Extra uitvoering initiatievenloket Leerlingenvervoer (minder uitgaven agv Corona) Extra inzet bij Schuldhulpverlening Jeugdactiviteiten Jongerenwerk ToZo Compensatie € 1.250.484 (budgetneutraal) Jeugdconsulent Meerkosten basistaken Avri (afval) Extra inhuur Vastgoed Gederfde huuropbrengsten Tegemoetkoming Gederfde huuropbrengsten Inhuur crisisbeheerorganisatie Parkeerinkomsten Inzet Boa’s/jeugd Boa’s
Resultaat 2021 0 84.000 31.500 9.030 17.950 -20.000 62.500 16.200 45.300 0 60.000 31.200 20.000 240.555 -138.902 40.000 11.000 54.000 14
Jaarstukken 2021 Leefbaar Leefbaar Algemeen Algemeen Algemeen Algemeen Algemeen Algemeen Algemeen
Inhuur openbare ruimte Zwerfafval Extra ambtelijke capaciteit Facilitaire reinigingsmiddelen Wegvallen dividend Oikocredit Wegvallen precariobelasting terrassen Reiskosten woon/werk Huur bureaus en afname spoedtesten Communicatie Effect meerjarenbegroting
Corona effecten 2021 per programma Bedragen x € 1 Zorgzame stad Sociale stad Groene stad Leefbare stad Algemene dekkingsmiddelen Saldo budgetaanpassingen
10.000 28.000 166.500 1.268 1.000 19.300 21.000 3.500 40.000 854.901
2021 164.000 142.480 31.200 264.653 252.568 854.901
Exploitatieverliezen zwembad De compensatie exploitatieverliezen zwembad De Waterlinie vanuit corona steunmaatregel "Specifieke Uitkering IJsbanen en Zwembaden" van € 232.990 is ontvangen. Dit bedrag wordt 1-op1 doorgestort en is daarmee voor de gemeente budgetneutraal. Cultuur Bij het behandelen van de cultuurvisie is besloten om de middelen voor Cultuur uit het steunpakket corona hiervoor te labelen. Bij de Voorjaarsrapportage 2021 is besloten om deze middelen in 2021 in te zetten voor het verder ondersteunen van de culturele sector en voor het realiseren van de uitvoeringsagenda behorende bij de door de gemeenteraad vastgestelde cultuurvisie. Hieronder worden de kosten verder gespecificeerd weergegeven. Het resterende bedrag dat beschikbaar is gesteld, wordt als resultaatbestemming meegenomen naar 2022 en 2023 voor dezelfde doeleinden. Noodfonds cultuur Culemborg Er is in 2021 een noodfonds opgericht dat qua uitvoering in handen is gelegd bij Cultuurfonds Culemborg. Cultuurfonds Culemborg heeft aan de hand van een uitvraag in beeld gebracht hoeveel geld er nodig was om noodzakelijke instellingen binnen de culturele infrastructuur met vaste lasten overeind te houden. Er bleek in totaal €84.000 nodig te zijn om zowel de Fransche School als de Gelderlandfabriek te ondersteunen.
€63.500 is betaald van het restantbudget van de reguliere subsidie aan het Cultuurfonds (zij hadden dit over in verband met minder aanvragen in 2020). Het restantbedrag van €20.500 is extra uitgekeerd als incidentele subsidie voor dit doel.
15
Jaarstukken 2021 Werkzaamheden projectteam Cultuur Vanaf medio 2021 is het projectteam Cultuur van start gegaan met de uitvoering van de acties uit het uitvoeringsprogramma behorende bij de Cultuurvisie. Binnen de acties valt ook het stimuleren van samenwerking en het onderzoeken van de noodzakelijke infrastructuur voor de toekomst zodat we ook na corona een aantrekkelijke culturele stad blijven. Deze extra impuls aan cultuur kunnen we geven met behulp van de coronagelden van het Rijk. Het reguliere cultuurbudget is daarvoor niet toereikend. Hiervoor was een bedrag van € 31.500 benodigd. Extra personeelskosten medewerker Cultuur In verband met alle extra werk op het gebied van cultuur ten gevolge van de coronacrisis is de beleidsmedewerker cultuur in heel 2021 voor 4 uur extra per week ingezet (salarisschaal 10, trede 9). Dit resulteert in een bedrag van € 9.030. Initiatievenloket Evenals in 2020 is vanuit het Initiatievenloket extra geld vrijgemaakt (€ 10.000) voor het ondersteunen van lokale initiatieven/activiteiten die de sociale verbinding versterken tijdens de het verdere verloop van de coronacrisis. Een onderdeel hiervan vormen het Zomerprogramma, de Campagne Aandacht voor elkaar en Project Operatie Oranje, maar ook het Engelenproject tijdens de kerstperiode en jaarwisseling van 2020.
In de Voorjaarsrapportage 2021 is hiervoor € 10.000 beschikbaar gesteld, aangevuld met € 7.950 in de Najaarsrapportage 2021. Leerlingenvervoer Buiten de lagere kosten als gevolg van de autonome daling van het Leerlingenvervoer, zijn de kosten Leerlingenvervoer als gevolg van Corona met € 100.000 afgenomen. Deze kostendaling kan niet geïncasseerd worden, want er geldt een landelijke afspraak dat taxibedrijven voor 80% gecompenseerd moeten worden door gemeenten. De uiteindelijke verlaging van kosten Leerlingenvervoer komt voor Culemborg daarom op € 20.000. Extra inzet schuldhulpverlening Om in coronatijd aanvragen te kunnen blijven behandelen en verwerken met een korte doorlooptijd, in combinatie met het uitvoeren van de nieuwe wettelijke taken voor team schuldhulpverlening per 1 januari 2021 (o.a. vroegsignalering) is € 62.500 noodzakelijk geweest voor zowel inhuur als het opplussen van vaste contracten. In de Voorjaarsrapportage 2021 was € 37.000 aangemeld en € 25.500 bij de Najaarsrapportage 2021. Jeugdactiviteiten Bij de Najaarsrapportage 2021 is € 25.000 aangemeld om een gerichte (financiële) impuls te kunnen geven om samen met jongeren, lokale organisaties en de evenementensector kleinschalige activiteiten (coronaproof) te programmeren op het gebied van cultuur, sport en andere zinvolle vrijetijdsbesteding.
Hiervan is € 16.200 besteed aan – onder andere – festival Binnenpret en Mobile Pumptrack. Jongerenwerk Met de laagdrempelige individuele ondersteuning vanuit het jeugdinterventiewerk hebben we jongeren - die moeilijk of niet te bereiken zijn door andere vormen van (jeugd)hulpverlening ondersteuning geboden, zodat deze jongeren niet verder in de problemen raken en we ze kunnen ondersteunen met een ‘zetje’ in de juiste richting. Dit heeft € 45.300 gekost en is reeds bij de
16
Jaarstukken 2021 Najaarsrapportage gemeld. ToZo compensatie Vanuit het Rijk krijgt de gemeente Culemborg middelen, die doorgezet worden aan Werkzaak voor de uitvoering van de Tozo. De Tozo is een regeling die voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. En in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. Het gaat om een budget neutrale aanmelding van € 1.250.484,--. Er is dus geen sprake van een effect op de jaarrekening van Culemborg. Jeugdconsulent De Corona crisis leidt tot meer achtergestelde zorg bij jeugdigen en gezinnen, die dient te worden ingehaald. De € 60.000 is toereikend geweest. Meerkosten basistaken Avri (afval) De Avri heeft te maken met coronakosten, krijgt geen compensatie van het Rijk en is als gemeenschappelijke regeling op de deelnemende gemeenten aangewezen. De coronakosten, € 31.200, binnen het basispakket (afvaltaken) zijn ontstaan doordat extra afval is aangeboden. Vanwege het extra afval is extra transport en inzet van personeel en toezicht nodig geweest. Ook is er fors meer aanbod geweest op de milieustraten, hiervoor is extra verkeershandhaving ingehuurd. Ook zijn extra kosten binnen de Avri gemaakt vanwege het niet kunnen werken van medewerkers, doordat zij bijvoorbeeld preventief thuis moesten blijven.
Door het hogere aanbod zijn de verwerkingskosten en -opbrengsten van de afvalstromen en grondstoffen gestegen. Bij de Voorjaarsrapportage en de Najaarsrapportage 2021 is hierover gerapporteerd. Extra inhuur team Vastgoed De extra inhuur bij externe partner Facilicom van € 20.000 voor het begeleiden van onderhoudsprojecten binnen de vastgoedportefeuille was nodig omdat de vaste medewerker werd ingezet binnen het gemeentelijke crisisteam. Gederfde huuropbrengsten Gederfde inkomsten huuropbrengsten maatschappelijk vastgoed. Van het totale bedrag à € 240.555 geldt € 30.000 als verminderde structurele inkomsten Tennisvereniging Terweijde. Daarnaast liepen incidentele inkomsten terug door coronasluitingen. Verenigingen annuleerden reserveringen waardoor niet voor alle gederfde inkomsten een TVS regeling aangevraagd kon worden. Tegemoetkoming gederfde huuropbrengsten De gemeente heeft € 138.902 als tegemoetkoming in het kader van de TVS regeling verhuurders sportaccommodaties vanwege verplichte sluitingen ontvangen. Deze is echter niet toereikend omdat verenigingen reserveringen hebben geannuleerd waardoor dit niet kostendekkend was.
Inhuur crisisbeheerorganisatie Vanuit Team Veiligheid is sinds het begin van de coronacrisis ondersteuning geboden aan de organisatie bij de uitrol van verschillende coronamaatregelen, het secretariaat van het crisisteam gevoerd en geadviseerd op beleidsthema's van de VRGZ. Inmiddels is de gemeente weer volledig
17
Jaarstukken 2021 aan zet voor de bestrijding van corona en is er meer aandacht nodig voor de inrichting van onze crisisorganisatie inclusief opleiding en training. Gezien een langdurig zieke medewerker is hiervoor geen capaciteit beschikbaar. Om continuïteit van de werkzaamheden en corona-ondersteuning te borgen, is voor € 40.000 extra capaciteit ingehuurd. Verminderde parkeerinkomsten De parkeerinkomsten via parkeerautomaten en mobiel betalen zijn bij de start van Covid-19 in maart 2020 direct fors gedaald. Ook in 2021 hebben de lockdown maatregelen de parkeerinkomsten beïnvloed. Dat effect was vooral te zien in de eerste vier maanden waarin winkels en horeca beperkt open waren en veel werd thuis gewerkt. Ook in de maand december toen opnieuw een lockdown was namen de inkomsten weer af. In 2021 is € 283.000 ontvangen. Dit is € 28.000 minder dan begroot. De inkomsten uit parkeervergunningen en ontheffingen voor het autoluw gebied worden nauwelijks beïnvloed door de lockdowns. Deze kwamen over 2021 uit op € 128.000 en waren daarmee € 39.000 hoger dan begroot. Inkomsten uit naheffingsaanslagen parkeren bleven € 23.000 achter bij de begrote € 76.000. Dit komt deels doordat handhavers tijdens de lockdown voor andere taken dan fiscale handhaving zijn ingezet. Per saldo zijn de parkeerinkomsten over 2021 op € 11.000 uitgekomen.
Inzet Boa’s/jeugd Boa’s Voor het handhaven van de openbare orde, waarbij natuurlijk vooral de handhaving van de coronamaatregelen veel aandacht vroeg, is extra gebruik gemaakt van boa’s en jeugdboa’s. Vanwege het feit dat de partners waarvan de Boa’s ingehuurd worden niet voldoende (extra) menskracht uiteindelijk kon leveren en het rijk in het vierde kwartaal 2021 kwam met een financiële tegemoetkoming voor de CTB controle die door de Boa's werden uitgevoerd. Per saldo zijn de corona-gereleteerde kosten voor gemeente Culemborg € 54.000. Inhuur openbare ruimte Voor de verschillende extra activiteiten in het beheer van de openbare ruimte is extra menskracht ingehuurd. Veel van die extra activiteiten zijn een gevolg van corona. De geraamde € 10.000 is toereikend gebleken. Zwerfafval Bewoners zijn door corona meer buiten actief. De hoeveelheid (zwerf)afval is hierdoor toegenomen ook op plekken waar normaal geen extra schoonmaak nodig is. Hiervoor is extra inzet nodig geweest en heeft ook geleid tot extra kosten. De geraamde € 6.000 is niet toereikend gebleken. In 2021 is er een overschrijding op stortkosten zwerfafval van € 22.000,- geweest. De openbare ruimte is meer en intensiever gebruikt dan andere jaren zonder Corona, waardoor er meer zwerfvuil is ontstaan.
Er zijn geen extra kosten gemaakt op het inzetten van extra personeel, het werk is uitgevoerd met de bestaande bezetting. Facilitaire reinigingsmiddelen Aankoop van diverse desinfectiemiddelen voor kantoorgebruik ter hoogte van € 1268. Wegvallen dividend Oikocredit Er werd in verband met de Coronacrisis geen dividend ter hoogte van € 1.000 uitgekeerd door
18
Jaarstukken 2021 Oikocredit. Wegvallen precariobelasting terrassen Er werd, net als in 2020, ook in 2021 geen precariobelasting voor terrassen opgelegd. Extra ambtelijke capaciteit Om de vraagstukken op te kunnen vangen die zich door corona aan hebben gediend, is extra ambtelijke capaciteit ingezet onder andere voor communicatie, financiën, zorgadministratie en team maatschappelijke opgaven. Hiermee was een bedrag gemoeid van 166.550. Reiskosten woon/werk Door de maatregel vanuit het Rijk dat de reguliere vergoeding woon/werkverkeer aan medewerkers is verlengd tot 1 januari 2022, werden er voor € 22.000 extra kosten gemaakt. Deze kosten brengt de Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe bij ons in rekening. Bij de Najaarsrapportage 2021 is hierover gerapporteerd. Omdat de periode is verlengd van 1 oktober 2021 naar 1 januari 2022, valt het bedrag hoger uit. Huur bureaus en afname spoedtesten Om de continuïteit van onze dienstverlening te borgen en in het kader van vitaliteit, zijn er voor de medewerkers die thuis werkten (en dit ook medisch nodig hadden), vooruitlopend op het thuiswerkbeleid en voorzieningen zit-sta bureaus ingehuurd. Bij (mogelijke) corona besmettingen op afdelingen die fysieke dienstverlening leverden zijn een aantal spoedtesten afgenomen om de dienstverlening veilig te kunnen laten doorgaan. Bij de Najaarsrapportage is hierover gerapporteerd.
De kosten bedragen € 3.500, omdat er meer gebruik van is gemaakt dan voorzien. Communicatie Om onze inwoners, ondernemers en andere bezoekers te attenderen op de coronamaatregelen, is een communicatiecampagne opgestart. De coronasituatie duurde langer dan verwacht, en de uitgebreide communicatie rondom dit thema heeft extra inzet van de afdeling communicatie gevraagd. Er is voor € 40.000 externe capaciteit ingehuurd om de continuïteit van alle communicatietaken te borgen.
Programmaverantwoordingen
19
Jaarstukken 2021
Programma Zorgzame stad
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? In Culemborg vinden we het belangrijk dat alle inwoners die ondersteuning nodig hebben om kansrijk op te groeien/voeden, zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen wonen en om mee te kunnen doen aan het maatschappelijk leven, deze ook krijgen. De gemeente fungeert hierin, bijvoorbeeld via de Jeugdwet, de WMO of Participatie wet als vangnet - of liever - als springplank. Eind 2020 heeft de raad de beleidsnota Wmo en Jeugd 2021 - 2024 "Samen werken aan een stevige lokale basis" vastgesteld. Hierin is de visie op het sociaal domein neergelegd en hebben we een zestal uitgangspunten geformuleerd. Wij streven naar een betere en efficiëntere zorg voor onze inwoners, die beter is afgestemd op de behoeften van henzelf, die dichter in hun eigen omgeving geboden kan worden en zich richt op wat hij of zij nog wel kan in plaats van op wat niet meer lukt. Wij zullen doen wat nodig is, maar blijven daarbij kritisch, omdat we ons primair richten op de eigen kracht van onze inwoner en het netwerk er om heen. De ‘inwoner centraal’ betekent niet dat de inwoner altijd krijgt waar hij om vraagt. Maatwerkvoorzieningen worden pas ingezet wanneer inwoners niet in staat zijn het zelf te redden of wanneer er geen geschikt aanbod is in de sociale basis. We hebben samen met onze partners kritisch gekeken naar de sociale basis.
Wat gaat er goed en wat kan beter of ontbreekt ? Gelukkig gaat er veel goed. Culemborg kent een sterke sociale basis. Er zijn veel organisaties die betrokken zijn bij onze kwetsbare inwoners. Bovendien werken die organisaties goed samen en vormen zij een sterk netwerk. Tijdens de corona periode is het gelukt om die verbinding ook digitaal te behouden. De flexibiliteit van de organisaties was indrukwekkend. Natuurlijk zijn er ook aandachtspunten. Vooral de verbinding tussen vrijwilligers en professionals kan beter. De kracht en impact van vrijwilligers is groot. Als professionals en vrijwilligers effectief samenwerken, kunnen we kwetsbare inwoners nog beter en sneller ondersteunen. Het jaar 2021 heeft opnieuw in het teken gestaan van de coronacrisis. Langzamerhand krijgen we zicht op de verstrekkende gevolgen op het welzijn van onze inwoners. De coronacrisis heeft grote invloed op de sociale ontwikkeling van kinderen en jongeren en op het welbevinden van kwetsbare inwoners. We zien bijvoorbeeld dat de wachtlijsten voor psychische hulp aan jongeren lang zijn. Samen met onze partners zoeken we naar mogelijkheden om deze inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen.
Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Zorgzame stad. Taakveld
Omschrijving
Portefeuillehouder
20
Jaarstukken 2021 5.6 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82
Media Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18-
Joost Reus Sascha Baggerman Collin Stolwijk Collin Stolwijk Collin Stolwijk Sascha Baggerman Sascha Baggerman Sascha Baggerman Sascha Baggerman Sascha Baggerman
Doelen en prestaties taakvelden Zorgzame stad 6.2 Wijkteams Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Het sociaal wijkteam bestaat uit professionals van de partnerorganisaties Santé, Mee en ElkWelzijn en is een essentieel onderdeel van de transformatie Sociaal Domein. In 2021 is de samenwerking tussen het sociaal wijkteam en de gemeentelijke teams Wmo, jeugd, schuldhulpverlening, leerplicht en ketenregie sterk verbeterd. Ook is het traject om te komen tot verdere integratie van de verschillende teams van start gegaan. Doelen en prestaties We werken aan een versterking van de maatschappelijke basis en een doorontwikkeling van het wijkteam, waardoor onze inwoners eerder en lichter ondersteuning krijgen en waarmee de aanspraak op zwaardere en specialistische zorg verminderd wordt. 1. In 2021 krijgt de doorontwikkeling van het sociaal wijkteam zijn beslag. Het accent ligt op de verbinding met de maatschappelijke basis en het ontwikkelen van informeel en collectief aanbod. 2. We helpen inwoners direct en deskundig, ook bij eenvoudige vragen, dankzij de integrale en efficiënte samenwerking tussen de verschillende teams (sociaal wijkteam, Wmo- en jeugdconsulenten, specialistische hulpverleners, ketenregie, schuldhulp 3. We onderzoeken met onze maatschappelijke partners en initiatiefnemers hoe we onze maatschappelijke basis kunnen verstevigen en de onderlinge samenwerking kunnen bevorderen. 4.
We zetten er op in dat inwoners vaker gebruik maken van voorliggende voorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen.
Toelichting prestatie 1. In 2021 krijgt de doorontwikkeling van het sociaal wijkteam zijn beslag. Het accent ligt op de verbinding met de maatschappelijke basis en het ontwikkelen van informeel en collectief aanbod.
21
Jaarstukken 2021 Er wordt gewerkt aan de doorontwikkeling van het sociaal wijkteam, waarbij ook de integratie met gemeentelijke toegangsteams wordt meegenomen. Tegelijkertijd werken we al aan het verbinden met en versterken van de sociale basis. Voorbeelden zijn het Odensehuis, Buurtgezinnen, samenwerking met huisartsen en scholen. 2. We helpen inwoners direct en deskundig, ook bij eenvoudige vragen, dankzij de integrale en efficiënte samenwerking tussen de verschillende teams (sociaal wijkteam, Wmo- en jeugdconsulenten, specialistische hulpverleners, ketenregie, schuldhulp Er wordt gewerkt aan een nieuw sociaal team (integrale toegang) bestaande uit professionals uit het sociaal wijkteam en de gemeentelijke teams. Vertrekpunt is de klantreis, oftewel de vragen van bewoners. Het betreft een omvangrijk veranderingsproces. Het nieuwe team is naar verwachting in het tweede kwartaal 2022 operationeel. We hebben daarbij aandacht voor de goede aanhaking en verbinding met de sociale basis, eerstelijnszorg, het onderwijs, specialistische hulpverleners, procesregie (voorheen ketenregie), schuldhulpverlening en bijzondere bijstand.
6.3 Inkomensregelingen Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
In 2021 hebben we, binnen alle beperkingen die er golden, ons reguliere werk, namelijk het ondersteunen van mensen met een laag inkomen en schulden, zo goed mogelijk geprobeerd uit te voeren. In 2021 zijn we naast onze reguliere werkzaamheden ook bezig geweest met de volgende punten. Op 1 januari 2021 is de nieuwe wet gemeentelijke schuldhulpverlening van kracht geworden. Gedurende 2021 is er tijd en energie gestoken in een goeie implementatie van deze wet. En een deel van deze implementatie loopt in 2022 nog door (onder andere aansluiting schuldenknooppunt). Een belangrijke nieuwe taak binnen deze wet is vroegsignalering van schulden. Begin 2021 zijn we officieel van start gegaan met deze taak, onder de noemer Vroeg Eropaf. De eerste resultaten hiervan zijn terug te vinden in de informatienotitie van 27 oktober 2021 (informatienotitie evaluatie saneringskrediet en vroegsignalering). Over het algemeen zijn we zeer tevreden met de eerste resultaten, maar dat neemt niet weg dat we de komende jaren hierin nog verder zullen ontwikkelen en verbeteren. Daarnaast hebben we in 2021 het instrument saneringskrediet geëvalueerd en aangepast op basis van deze evaluatie. Zie hiervoor ook eerder genoemde informatienotitie.
De hulpverlening aan ondernemers met schulden is ook verder ingevuld in 2021, zoals ook beschreven in de informatienotitie van 15 december 2021 (informatienotitie (door)ontwikkeling van de schuldhulpverlening voor (oud-)ondernemers). Verder hebben we, in het kader van de corona maatregelen, de TONK- regeling opgezet en uitgevoerd. Ook hebben we meegedaan aan de doorontwikkeling van het sociaal wijkteam/toegang. In 2022 zal het sociaal wijkteam/toegang in zijn nieuwe vorm gaan functioneren. Vanuit dit gegeven willen we dan verder gaan kijken hoe we inwoners met vragen over rondkomen nog beter kunnen bereiken en/of nog laagdrempeliger bereikbaar zijn.
22
Jaarstukken 2021 Doelen en prestaties Inwoners hebben grip op hun geld en voldoende mogelijkheden om rond te komen 1. Inwoners worden actief geïnformeerd over nut en noodzaak van ‘grip of geld’. 2. Inwoners kunnen in Culemborg terecht voor informatie, advies en hulp bij rondkomen. Het is eenvoudig te achterhalen voor een inwoner waar hij terecht kan. 3. Inwoners kunnen in Culemborg terecht bij het team financiële ondersteuning inwoners en het sociaal wijkteam voor informatie, advies en hulp bij rondkomen. Het is eenvoudig te achterhalen voor een inwoner waar hij terecht kan 4. Inkomensondersteunende maatregelen zijn goed te vinden en simpel aan te vragen. 5. Inwoners, professionals en vrijwilligers herkennen de signalen en bespreken geldproblemen zonder schroom. 6. We werken samen met partners om informatie over betalingsachterstanden te delen met als doel problematische schulden te voorkomen 7. We hebben een goede relatie met bewindvoerders en bevorderen daarmee de dienstverlening aan inwoners die moeite hebben om grip op hun geld te houden.
Toelichting prestatie 5. Inwoners, professionals en vrijwilligers herkennen de signalen en bespreken geldproblemen zonder schroom. Er is nog steeds sprake van goed contact tussen betrokken partijen over geldzaken. Maar de afgelopen twee jaar hebben we door de corona maatregelen geen netwerkbijeenkomst kunnen houden. Deze netwerkbijeenkomsten zijn een belangrijk instrument voor partners om elkaar te leren kennen en kennis met elkaar te delen. We hopen dat de komende periode weer te kunnen gaan doen. 7. We hebben een goede relatie met bewindvoerders en bevorderen daarmee de dienstverlening aan inwoners die moeite hebben om grip op hun geld te houden. Corona heeft op twee manieren invloed gehad op het behalen van dit doel. Enerzijds hebben we door de veranderingen in de samenleving onze prioriteiten moeten wijzigen op het gebied van armoedebeleid en schuldhulpverlening. Anderzijds was het lastig om fysieke bijeenkomsten te organiseren. Als het gaat om elkaar leren kennen zijn wij van mening dat een fysieke bijeenkomst essentieel is. Binnen de reguliere werkzaamheden besteden we wel altijd aandacht aan de relatie met bewindvoerders. Daarnaast weten we waar we bij de rechtbank terecht kunnen op het moment dat wij twijfelen aan de kwaliteit van de bewindvoerder. Dit opdat de rechtbank haar rol kan pakken in het controleren van de kwaliteit van bewindvoering.
6.4 Begeleide participatie Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet direct gericht zijn op doorstroming naar arbeid: 'oud' beschut werk (Wswwerkplekken in de sociale werkvoorziening), nieuw beschut werk (loonvormend) en dagbesteding (niet-loonvormend).
23
Jaarstukken 2021 Samen met lokale ondernemers hebben we in Culemborg al diverse plekken voor sociale activering en beschutte werkplekken (begeleid door Werkzaak) gecreëerd. In 2021 wilden wij dit verder uitbreiden, maar de coronapandemie heeft een groot deel van de ingezette koers beïnvloed. We hebben met meerdere lockdowns en beperkende maatregelen te maken gehad, waardoor een deel van die (te ontwikkelen) werkplekken bij de sociale ondernemers en partners stagneerde. Ter voorbereiding op dit ongunstige scenario, hebben we daar in 2020 iets moois op bedacht, namelijk het plan "meedoen naar vermogen 20212022". Met dit plan hebben we in 2021 een flinke financiële stimulans gegeven aan de lokale infrastructuur voor maatschappelijke en arbeidsgerelateerde participatie. Dit plan is erop gericht om interventies, activiteiten, leerwerkplekken, beschutte werkplekken en vrijwilligersplekken zoveel mogelijk in de lucht houden. Zo hebben we professionele organisaties gevraagd extra capaciteit in te zetten op begeleiding van mensen die gebaat zijn bij deze (werk en ontmoetings)plekken, zoals ElkWelzijn (participatiecoaching) en Jobhulp. Daarnaast hebben we diverse ondernemers een financiële prikkel kunnen geven zodat zij hun begeleiding en werk zoveel mogelijk draaiende konden houden terwijl een deel van hun inkomsten wegviel.
Betuwe Wereld Wijd en de Coöperatie van Makers zijn hiervan een mooi voorbeeld. Ondertussen heeft Werkzaak besloten de productiehallen open te houden. In de hallen werken veel mensen met een Wsw indicatie of via een sociale activeringstraject. Op die manier kon het normale dagelijkse ritme voor veel mensen zoveel mogelijk doorgaan. Dat geldt eveneens voor de trajecten in het Leerhuis. Toch liepen we wel tegen de beperkende maatregelen omtrent groepsbijeenkomsten aan. Door middel van de inzet van extra begeleiding, zijn veel van die contactmomenten digitaal of in veel kleinere groepen of op individuele basis doorgegaan. Juist in tijden van een pandemie blijken sterke basisvaardigheden belangrijker dan ooit. Daarom zullen we ook komende jaren blijvend investeren in het bevorderen daarvan. Doelen en prestaties Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt werken aan de ontwikkeling van hun basisvaardigheden om maatschappelijk te participeren. 1. We werken breed aan basisvaardigheden. Zowel op het gebied van taal, rekenen, digitale vaardigheden, rondkomen en gezondheid. 2. Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt stromen uit naar een passende vorm van maatschappelijke participatie. Dit kan zijn begeleide arbeid, beschut werk, dagbesteding of vrijwilligerswerk. Wij werken hierin samen met lokale partners
6.5 Arbeidsparticipatie Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen. Werkzaak voert voor de gemeente Culemborg de taken uit ter bevordering van de (betaalde) arbeidsparticipatie.
24
Jaarstukken 2021 Vanwege de voortdurende coronapandemie was het wederom voor alle werkenden en werkzoekenden van Werkzaak een bewogen jaar. Hoewel de signalen voor hoge jeugdwerkloosheid in het begin van 2021 op rood stonden, herstelde de economie en de werkgelegenheid zich vrij snel. Er ontstond eind 2021 zelfs krapte op de arbeidsmarkt. Een forse toename van bijstandsaanvragen bleef uit. Ook het aantal WW-uitkeringen zijn in de loop van 2021 behoorlijk afgenomen: in januari 2022 is er sprake van een afname van 34% ten opzichte van januari 2021 (bron: UWV). Het feit dat er diverse coronasteunpakketten klaar stonden, heeft hier zeker bij geholpen. Denk hierbij aan financiële ondersteuning aan zelfstandig ondernemers (TOZO) en de NOW regeling voor bedrijven voor het doorbetalen van personeel (via UWV). Ondertussen is in 2021 de samenwerking met regio Rivierenland met diverse partijen zoals werkgevers, ROC, RW POA, UWV en Werkzaak verstevigd. Er zijn zogeheten Regionale Mobiliteit Teams (RMT) opgericht die mensen sneller van werk naar werk kunnen begeleiden en ondernemers kunnen ondersteunen bij hun personeelsvragen. Ook zijn er diverse creatieve oplossingen bedacht om stages en leerwerkplekken onder coronaomstandigheden te kunnen laten doorgaan, bijvoorbeeld door middel van virtual reality (VR).
Het afgelopen jaar is verder geëxperimenteerd met "Simpel Switchen" als onderdeel van het Breed Offensief (een brede agenda voor wijzigingen in de Participatiewet). Simpel switchen in de Participatieketen houdt in dat het voor mensen makkelijker wordt om overgangen te maken in de Participatieketen. Het gaat om overgangen tussen dagbesteding, beschut werk, de banenafspraak en regulier werk. En lukt het toch niet, dan wordt het makkelijker om terug te gaan in de keten. Verdere ontschotting door simpel switchen biedt veel meer kansen. Die willen we verder en beter benutten in de route van dagbesteding naar werk en ook van werk naar dagbesteding als dat een betere oplossing is. De Toolkit Simpel Switchen wordt al toegepast binnen Werkzaak om het proces van stappen te vereenvoudigen. Echter is het invoeren van het Breed Offensief voorlopig uitgesteld naar -zo is de verwachting- tot begin 2023. Het pakket aan wijzigingen heeft als doel om de regeldruk voor arbeidsparticipatie verder terug te dringen. In de komende jaren kunnen we meerdere doelgerichte stappen maken in de ontschotting van de Participatieketen. Doelen en prestaties Verminderen van regeldruk voor participatie 4. We zorgen dat inwoners, als daar aanleiding toe, is makkelijker kunnen wisselen tussen arbeidsparticipatie, begeleide participatie en dagbesteding. 5.
We hebben aandacht voor overbodige regels die de effectiviteit van de uitvoering in de weg staan. We willen dat zoveel mogelijk Culemborgers meedoen in de samenleving door werk. 1. We verbeteren de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. 2. We verbeteren de aansluiting tussen de vraag naar arbeid en aanbod van arbeid in samenwerking met alle ketenpartners. 3. We verhogen de uitstroom naar werk door de inzet van leerwerktrajecten.
25
Jaarstukken 2021
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
In programmalijn 'versterken van de sociale basis' streven we naar een betere en efficiëntere zorg voor onze inwoners, die beter afgestemd is op de behoeften en die dichter in hun eigen omgeving geboden kan worden en zich richt op wat men nog wel kan in plaats van wat men niet meer lukt. Een goede sociale basis is het geheel van directe relaties van een inwoner en de vrij toegankelijke voorzieningen die nodig is om tijdig en dichtbij ondersteuning te geven. Een doel van de doorontwikkeling sociaal domein is partijen met elkaar verbinden zodat ze optimaal kunnen samenwerken om te zorgen dat kwetsbare inwoners zo snel mogelijk op de goede plek zijn. We inventariseren, beschrijven en analyseren bestaande netwerken met als doel overlap en hiaten in de sociale basis op te sporen en een advies te formuleren over de ontwikkeling van aanvullend of nieuw aanbod. We zijn bezig met het opzetten van de integrale toegang waar we laagdrempelige informatie, advies en ondersteuning bieden voor onze inwoners op alle levensdomeinen. We gaan naar inwoners toe, ook al is er nog geen duidelijke hulpvraag. De toegang werkt nauw samen met o.a. huisartsen, welzijnsorganisaties, woningcorporaties. Indien eigen oplossingen en lichte inzet niet toereikend is, kan de toegang maatwerkvoorzieningen en/of gespecialiseerde zorg inzetten.
er is een intensieve samenwerking tussen de toegang en de gespecialiseerde zorgaanbieders, zodat zorg kan worden opgeschaald, maar ook afgeschaald wanneer nodig of mogelijk. Doelen en prestaties De zelfredzaamheid van inwoners behouden en/of bevorderen, opdat inwoners zo lang als mogelijk thuis kunnen blijven wonen. 1. We geven voorlichting over levensloopbestendig aanpassen van de woning (bewustwording) in het kader van het creëren van een veilige woonomgeving (o.a. valpreventie, bijtijds inschrijven voor een gelijkvloerse woning). 2. Inwoners weten waar ze laagdrempelige, vrij toegankelijke ondersteuningsmogelijkheden kunnen vinden (maatschappelijke basis). Het betreft voorzieningen op het gebied van ontmoeten, meedoen en rondkomen. Inwoners met een beperking (fysiek, cognitief, visueel, verstandelijk en psychosociaal) kunnen naar vermogen deelnemen aan het leven van alle dag. 3. We bieden collectieve voorzieningen aan (maatschappelijke basis) passend bij de ondersteuningsvraag. 4. We zetten in op passende ondersteuning, licht waar mogelijk en zwaar indien noodzakelijk, kortdurend waar mogelijk en langdurig indien noodzakelijk. 5. We stimuleren het gebruik van vrij toegankelijke ontmoetingsmogelijkheden. 6. De ondersteuning wordt dichtbij, zo lokaal mogelijk georganiseerd.
26
Jaarstukken 2021 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
Jaarlijks vindt er een Wmo clientervaringsonderzoek plaats. Hieruit blijkt dat cliënten tevreden zijn over de kwaliteit en toegankelijkheid van de maatwerkvoorzieningen. We onderzoeken op welke wijze wij een continue ervaringsonderzoek kunnen realiseren in combinatie met de nieuw ontwikkelde toegang. Bij de inkoop van Wmo/jeugd profiteren we van regionale schaalvoordelen en kopen we kwalitatief goede zorg in waarbij we uitgaan van kortdurend en zo licht mogelijk waar het kan. Zorgaanbieders moeten de mogelijkheid bieden van op-en afschalen van zorg. Het belang staat de inwoner staat voorop en we organiseren de ondersteuning zoveel mogelijk dichtbij huis. In het kader van kostenbesparing, maar ook de oplossing zoeken en vinden vanuit de basis in plaats van een maatwerkvoorziening, is de pilot 'vervoer met Klaartje' ontstaan. Er worden veel korte ritten ( 1 à 2 km) binnen Culemborg gereisd met Versis (Regionaal Vraagafhankelijk Vervoer = maatwerkvoorziening). Er is onderzoek gedaan naar de cliënten die dergelijke korte ritten maken met Versis en de mogelijkheden/capaciteit van Klaartje om die korte ritten op te vangen. Ook een samenwerkingsverband tussen Klaartje, de flatexpress en Stichting Zorgcentra de Betuwe stond op de agenda. Echter door corona moesten we het verdere onderzoek uitstellen.
Doelen en prestaties Volwassenen zijn gezond, zelfredzaam en participeren actief in de samenleving. Indien nodig ontvangen zij passende ondersteuning. 1. Inwoners zijn tevreden over de kwaliteit en de toegankelijkheid van onze maatwerkvoorzieningen. 2. We bieden een kwalitatief hoogwaardig, actueel en sluitend aanbod aan maatwerkvoorzieningen. 3. We onderzoeken de mogelijkheden voor een pilot vervoer met Klaartje.
Toelichting prestatie 3. We onderzoeken de mogelijkheden voor een pilot vervoer met Klaartje. Hoewel na Corona de activiteiten van Klaartje weer zijn opgepakt, loopt het aantal ritten nog sterk achter bij de aantallen van voor de Coronaperiode. De verwachting is wel dat het verder gaat aantrekken. Er vinden ook nog steeds gesprekken plaats tussen Klaartje en de Flatexpress (bus van SZDB). We gaan proberen om in 2022 verdere stappen te zetten om de lokale vervoersmogelijkheden te optimaliseren.
6.72 Maatwerkdienstverlening 18Doelen: wat hebben we bereikt binnen dit taakveld?
27
Jaarstukken 2021
In 2021 hebben we het zicht op inzet van maatwerk vergroot. Met de ontwikkeling van het dashboard Sociaal Domein hebben we nog beter zicht op de verleende hulp. Verder zijn de beleidsregels Jeugd aangepast en opnieuw vastgesteld. Onderdeel hiervan is de aanscherping van het PGB beleid. Er zijn kwaliteitscriteria voor hulpverleners toegevoegd en de PGB-houder dient een deugdelijke administratie te voeren. Regionaal is de inkoopstrategie Jeugd-Wmo 2023 vastgesteld, in 2022 zal deze strategie uitgewerkt worden en zal de nieuwe inkoop zijn beslag krijgen. Het huidige aanbod van aanbieders zal geëvalueerd worden. Uitgangspunt is om in 2023 met minder aanbieders tot een sluitend en kwalitatief hoogstaand aanbod te komen. Tevens zijn er volop initiatieven om voorliggend meer te doen en maatwerk minder in te zetten. Een voorbeeld is inzet van jeugdhulp in het Speciaal Basisonderwijs. In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs zijn ook voorbereidingen gestart om de relatie onderwijs-jeugdhulp/voorliggend veld te versterken. Tenslotte kan ook worden gemeld dat in het Voortgezet Onderwijs extra schoolmaatschappelijk werk én inzet van Karakter is. Dat laatste helpt om gerichte kennis en expertise op het gebied van Jeugd GGZ in school te brengen, de professionals te ondersteunen bij vragen en waar het kan mee te werken aan normaliseren.