CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Integraal huisvestingsplan IHP

Raadsvergadering 28 september 2023, gemeente CulemborgBij agendapunt: Integraal huisvestingsplan Onderwijs28.043 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Referentie: 1629402-0108.0.2.

7.

Onvoorziene omstandigheden worden opgelost naar eer en geweten. Er is daarnaast sprake van landelijke ontwikkelingen, zoals het faciliteren van onderwijs voor vluchtelingen. De impact hiervan op de capaciteitsvraag op lange en korte termijn is moeilijk te voorspellen. Schoolbesturen en gemeente hebben de taak om naar eer en geweten een oplossing voor dit soort onvoorziene omstandigheden te zoeken zonder dit vooraf al een bepaalde capaciteit toe te kennen.

3.7. Bouwsteen 5: samenwerking Deze bouwsteen behandelt de relatie van onderwijshuisvesting met andere voorzieningen. Daarbij wordt ingegaan op samenwerkingsmogelijkheden.

1.

Samenwerking betekent dat scholen gebouwen delen, met partners (bijvoorbeeld kinderopvang, jeugdzorg, (maatschappelijke en culturele) wijkvoorzieningen). Samenwerking kan zowel inhoudelijk als gebouwelijk worden vormgegeven, waarbij gebouwelijke samenwerking bij voorkeur volgt op de inhoudelijke samenwerking om deze extra te versterken. Inhoudelijke samenwerking biedt voordelen op het gebied van kennisuitwisseling. Gebouwelijke samenwerking kan de inhoudelijke samenwerking faciliteren en versterken en daarnaast exploitatievoordelen bieden (delen van ruimten).

2.

Er wordt ingezet op het behouden en uitbreiden van samenwerking tussen het PO en kinderopvang (kinderopvang en buitenschoolse opvang). Dit worden ook wel partners voor IKC’s genoemd. Daarbij worden pedagogiek en didactiek op elkaar afgestemd: a. De samenwerking tussen PO en IKC-partners kan verschillende vormen aannemen. Er zijn verschillende manieren van integratie tussen onderwijs en kinderopvang. Er is ruimte om per project maatwerk te leveren, passend bij de lokale situatie. b. De basis voor een IKC is het realiseren van een leerlijn/ontwikkellijn van 2-12 jaar, het realiseren van opvang voor 0-12-jarigen is ook mogelijk. Het realiseren van kinderopvang voor 0-2-jarigen is afhankelijk van de behoefte van een wijk en de sociaal-maatschappelijke factoren.

Pagina 23 van 84

c.

d.

3.

Huurbescherming van IKC-partners is belangrijk om te voorkomen dat de gecreëerde doorlopende leerlijn/ontwikkellijn bij groei van de school door opzeggen van de huur aan de IKC-partner onderbroken wordt. Momenteel bestaan er afspraken op het gebied van medegebruik en verhuur. Gemeente en schoolbesturen wensen deze afspraken te actualiseren en na het vaststellen van het IHP vast te leggen in beleidskaders. Dit betreft vraagstukken over capaciteit (bijvoorbeeld het bieden van huurbescherming aan IKC-partners), eigendomsverhoudingen, tariefstelling bij medegebruik en verhuur en financiering van de aanvangsinvestering. Het bieden van huurbescherming kan bijvoorbeeld worden opgelost door de kinderopvangorganisatie(s) of andere maatschappelijke instellingen geen onderwijsmeters toe te kennen voor huur, maar door deze onderwijsmeters eerst te onttrekken aan het onderwijs alvorens ze beschikbaar te stellen.

Samenwerking PO en SBO: ook de samenwerking tussen PO en SBO wordt proactief versterkt ten behoeve van meer inclusief onderwijs. Een voorbeeld is de verkenning van de samenvoeging van SBO Koningin Julianaschool met het primair onderwijs.

6.

Samenwerking PO en VO: voor Culemborg vormt een actieve samenwerking tussen PO en VO het uitgangspunt. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van ‘10-14-onderwijs’. Hierbij wordt bij de overgang van PO naar VO een betere doorlopende lijn gecreëerd waardoor een harde breuk van groep 8 naar het VO wordt voorkomen. Een ander voorbeeld van deze samenwerking is het Agora-onderwijs. Een vorm van onderwijs die het KWC en CPOB willen aanbieden voor kinderen van 4 tot 16 jaar. Het Agora-onderwijs is nog op zoek naar een locatie voor uitbreiding. Deze locatie hoeft niet per se bij het VO te zijn gesitueerd, maar vanuit inhoudelijke samenwerking is nabijheid wel gewenst.

Er wordt ingezet op één kinderopvang per IKC Uitgangspunt is dat elk IKC wordt voorzien van één kinderopvang in plaats van bijvoorbeeld één kinderopvang per school in geval van twee scholen in één IKC. Contracten die de gemeente met de kinderopvangorganisatie(s) opstelt worden gezamenlijk bepaald tussen gemeente en betrokken schoolbesturen.

4.

5.

Samenwerking onderwijs en maatschappelijke partners: er wordt door gemeente en schoolbesturen in het uitwerken van de projecten gezocht naar samenwerking tussen het onderwijs en maatschappelijke partners die de onderwijs- en wijkbehoeften tegemoet kunnen komen, zoals bijvoorbeeld partners in de zorg, wijkteam, bibliotheek, jeugdhulp, sportorganisaties, culturele partners etc. Dit versterkt de sociaal-maatschappelijke rol van een school voor de wijk/kern. Deze functie en behoefte kan per wijk/kern en per school anders zijn en worden ingevuld. Er is ruimte om per school maatwerk te leveren, passend bij de lokale situatie. Daarbij wordt er actief op ingezet de onderwijsgebouwen in de avonduren, weekenden of gedurende vakantieperiodes open te stellen. Dit vraagt om goede afspraken over beheer, onderhoud, exploitatie en verantwoordelijkheid voor het leegstandsrisico.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

7.

Schaalvoordelen afstemmen in het OOGO gerelateerd aan onderwijshuisvesting.In het OOGO dient als vast agendapunt opgenomen te worden: ‘De verkenning van inkoop- en exploitatievoordelen door gezamenlijke inkoop. Gezamenlijk inkopen kan schaalvoordelen met zich meebrengen, bijvoorbeeld door het besparen van aanbestedingskosten en uitvoeringskosten of schaalvoordelen bij gezamenlijke inkoop van leermiddelen. Per onderwerp kan bepaald worden voor welke partijen het interessant is om gezamenlijk op te trekken.’

Pagina 24 van 84

4. Opgaven schoolgebouwen Culemborg De opgaven worden onderbouwd aan de hand van: 1. Een capaciteitsanalyse 2. De Quickscan light scores 3. De afwegingscriteria 4. De herkomstanalyse Een toelichting hierop is opgenomen in bijlage VII. De opgaven en de prioritering zijn tot stand gekomen in samenspraak met de schoolbesturen. Er wordt nog geen keuze gemaakt ten aanzien van (ver)nieuwbouw of renovatie. Dit vereist bij de uitvoering van het IHP per locatie een gedegen afweging middels haalbaarheidsonderzoeken.

ORS L&L KWC SKOR Trinamiek CPOB OPO-R

In dit IHP zijn alle opgaven voor de periode 0-10 jaar uitgebreid uitgewerkt. De opgaven die na 10 jaar spelen zijn niet uitgebreid uitgewerkt, maar zijn wel kort benoemd en financieel meegenomen in het overzicht. De nadere invulling van deze opgaven dient nader uitgewerkt te worden bij de volgende actualisatie van het IHP. Een aantal opgaven kennen een scenario A en B. De gemeente dient hieruit in overleg met de schoolbesturen een keuze te maken.

4.1.1 Toelichting kaarten De kaarten maken de opgaven inzichtelijk die in samenspraak met de schoolbesturen tot stand zijn gekomen. Hieronder volgt een toelichting over hoe de kaarten en labels gelezen moeten worden. De afbeelding aan de rechter zijde dient ter illustratie bij de toelichting: • De labels in de kaarten geven een toelichting op het betreffende schoolgebouw. • Kleurcodering scholen conform legenda. • Onder de schoolnaam staat de quickscanscore weergegeven met de kleur van de vervangingstermijn. • Het label geeft de leerlingenprognose voor 2023, 2027 en 2037 weer. • Het label geeft de bijbehorende ruimtebehoefte, bestaande m² bvo en ruimtetekorten/-overschotten weer. Overschotten worden hierbij in het groen weergegeven en tekorten in het rood.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Vervangingstermijn 0-5 jaar 5-10 jaar 10-20 jaar >20 jaar Figuur 5: Illustratie t.b.v. leeswijze van navolgende kaarten

Pagina 25 van 84

4.1.2 Scholenlandschap PO en SBO

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 26 van 84

4.1.3 Totaaloverzicht van de opgaven: periode 0-5 jaar In de tabel zijn de opgaven voor de eerste periode van het IHP Culemborg samengevat. Dit betreft de periode van 0-5 jaar na vaststelling van het IHP. De overige opgaven en het totaaloverzicht van de financiële vertaling zijn in Bijlage V samengevat. Opgaven

School

Bestuur

0-5 jaar Haalbaarheidsonderzoeken* Duurzaamheidsverbeteringen Agora / KWC 1A/1B; Kaardebol, Praathuis, Koning Willem Alexander, De Palster

Opgaven

School

Augustinusschool SKOR 2A/2B (+locatiestudie); Koningin Josefschool Juliana School, ONS Molenzicht, Blink SKOR Konings Beatrixschool CPOB Montessori Parijsch OPO-R Alle vier locaties Lek (incl. & Linge Lek & Linge Vernieuwbouw KWC dependance) bouwdeel 1+2 van KWC hoofdgebouw 2A: Koningin Juliana School CPOB

Bestuur

0-5 jaar Duurzaamheidsverbeteringen

Augustinusschool Josefschool Konings Beatrixschool Montessori Parijsch (incl. dependance) 2A: Koningin Juliana School

SKOR SKOR CPOB OPO-R

2A: ONS locatie Molenzicht

CPOB

Lek & Linge VMBO locatie

Lek & Linge

Lek & Linge HAVO locatie Lek & Linge VWO locatie Lek & Linge brugklaslocatie

Lek & Linge Lek & Linge Lek & Linge

KWC Gershwinhof KWC hoofdgebouw (bouwdeel 3) Distelvlinder ONS Parijsch 2B: Praathuis (incl. dependance)

KWC KWC OPO-R CPOB OPO-R

CPOB

Algemeen Eigen plek voor Agora onderwijs (interne KWC hoofdgebouw 2A: ONS locatie Molenzicht verbouwing) 1A (nieuwbouw) Kaardebol enVMBO Praathuis Lek & Linge locatie 1A (interne verbouwing) De Palster 1B (nieuwbouw) De LekPalster & Linge HAVO locatie 2A (nieuwbouw) De LekBlink & Linge VWO locatie 2B (nieuwbouw) Koningin Juliana School Lek & Linge brugklaslocatie 2B (nieuwbouw) ONS locatie Molenzicht 2B (nieuwbouw) De Blink KWC Gershwinhof 3: (korte termijn) betrekken ruimte Distelvlinder KWC hoofdgebouw (bouwdeel 3) muziekschool (interne verbouwing) Distelvlinder 3: (korte termijn) aanbouw lokalen Distelvlinder ONS Parijsch Parijsch 3: (korte termijn) betrekken ruimte ONS 2B: Praathuis (incl. dependance) muziekschool (interne verbouwing) 3: (korte termijn) aanbouw lokalen Haalbaarheidsonderzoeken 4: Vernieuwbouw bouwdeel 1+2 hoofdgebouw Realisatie gymzalen (4 conform de norm) Realisatie gymzaal (1 extra o.b.v. behoefte KWC) Realisatie extra gymzaal

Haalbaarheidsonderzoeken

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Agora / KWC 1A/1B; Kaardebol, Praathuis, Koning Willem Alexander, De Palster

Algemeen Eigen plek voor Agora onderwijs

ONS Parijsch KWC hoofdgebouw

KWC CPOB OPO-R Lek & Linge SKOR SKOR Lek & Linge Trinamiek Lek & Linge CPOB Lek & Linge CPOB Trinamiek KWC OPO-R KWC OPO-R OPO-R CPOB CPOB OPO-R CPOB KWC

KWC Agora / KWC 1A/1B; Kaardebol, Praathuis, Koning KWC Willem Alexander, De Palster

2A/2B (+locatiestudie); Koningin Juliana School, ONS Molenzicht, Blink Alle vier locaties Lek & Linge Vernieuwbouw bouwdeel 1+2 van KWC hoofdgebouw

Lek & Linge KWC Pagina 27 van 84

KWC hoofdgebouw

KWC

4.1.4 Opgaven PO en SBO Opgave 1 De huidige situatie wordt als volgt omschreven: binnen Brede School Culemborg Oost zijn nu OBS De Kaardebol en CBS Koning Willem Alexander (KWA) gehuisvest, samen met een muziekschool en kinderopvang. De KWA groeit al enkele jaren harder dan geprognosticeerd. De verwachting is dat deze trend zich de komende jaren zal voortzetten. Hierdoor heeft de school voortdurend te maken met een ruimtetekort. De Kaardebol heeft op dit moment twee lokalen en een teamkamer afgestaan aan de KWA. In het hiernaast staande overzicht zijn onder ‘aanwezige m² bvo’ de contractueel toegekende vierkante metersopgenomen, niet de daadwerkelijk beschikbare vierkante meters. Er is door het schoolbestuur OPO-R besloten om de scholen OBS De Kaardebol en het Praathuis te laten fuseren13. Vanwege deze situatie worden de volgende aandachtspunten genoemd: • OPO-R: De Kaardebol en het Praathuis ervaren momenteel geen ruimtetekort. Bij het schoolbestuur heerst het gevoel dat het afstaan van nog 1-2 lokalen voor de fusieschool een ruimtetekort veroorzaakt en de praktische invulling van de fusie in de weg zou staan. Dit gevoel is niet terug te zien in de cijfermatige benadering. • CPOB: Het daadwerkelijke leerlingenaantal groeit harder dan in de leerlingenprognose voor de Koning Willem Alexander voorspeld is.

Om tot realistische scenario’s te komen is het uitdrukkelijk de wens dat naast de leerlingenprognose ook de daadwerkelijke leerlingaantallen in het haalbaarheidsonderzoek meegenomen worden als uitgangspunten. Daarnaast is het wenselijk de uitgangspunten van de beheerconstructie gezamenlijk te toetsen en waar mogelijk aan te passen.

OBS De Kaardebol 91,0 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO Tekort/Overschot (m²)

2023 87 652 1365 713

2027 71 568 1365 797

2037 69 558 1365 807

Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO Tekort/Overschot (m²)

2023 292 1669 1468 -201

2027 320 1810 1468 -342

2037 327 1845 1468 -377

RKBS de Palster 53,5 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO Tekort/Overschot (m²)

2023 144 925 1351 426

2027 152 966 1351 385

2037 148 945 1351 406

CBS Koning Willem Alexander 91,0 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO Tekort/Overschot (m²)

2023 311 1786 1226 -560

2027 300 1730 1226 -504

2037 292 1690 1226 -464

Praathuis (Jenaplan) hoofdg. depend.

60,0 57,0

13 Dit betekent één BRIN-nummer en één vaste voet (200 m² bvo)

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 28 van 84

Opgave 1, scenario A 0-5 jaar Nieuwbouw OBS De Kaardebol en het Praathuis. Het scenario is tot stand gekomen vanuit de gedachte om ruimtetekorten / ruimteoverschotten (urgentiecriteria) bij de Brede School Oost op te lossen. De nieuwbouw voor de fusieschool zal op een nader te bepalen locatie, bijvoorbeeld nabij de huidige locatie van het Praathuis, gerealiseerd worden. OPO-R vindt het wenselijk om een fusieschool op éen locatie te starten. De huidige ruimte van OBS De Kaardebol die hiermee vrijkomt kan worden ingezet om: • RKBS De Palster ruimte te geven in Brede School Culemborg Oost. • CBS Koning Willem-Alexander meer ruimte te geven (momenteel ruimtetekort; een deel daarvan wordt ondervangen door gebruik van ruimtes van de Kaardebol). Voor RKBS De Palster is dit bespreekbaar, mits • op de huidige locatie van De Palster geen andere school gehuisvest wordt; • ingestemd kan worden met de beheerconstructie die voor de Brede School Culemborg Oost van toepassing is; • de Palster voldoende ruimte krijgt toegewezen in de Brede School om op basis van de normatieve ruimtebehoefte de gehele school op deze locatie te kunnen huisvesten. Aandachtspunt kinderopvang In de bouwstenennotitie is vastgelegd dat per gebouw één kinderopvang gehuisvest wordt. Op dit moment werkt RKBC De Palster samen met kinderopvang Kaka voor peuteropvang en buitenschoolse opvang.

Kinderopvang Dichtbij verzorgt opvang voor peuterspelen, buitenschoolse opvang voor de scholen van de Brede School Culemborg Oost. Bij uitwerking van het scenario dient afstemming plaats te vinden over de omvang en het aantal te huisvesten kinderopvang-partners.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Opgave 1, scenario B 0-5 jaar Dit scenario bestaat uit het realiseren van zelfstandige nieuwbouw voor RKBS De Palster in de periode 0-5 jaar. Het huidige ruimtegebruik van CBS Koning Willem-Alexander in Brede School Culemborg Oost wordt uitgebreid op basis van de normatieve ruimte behoefte. De resterende oppervlakte in Brede School Culemborg Oost blijft in gebruik door fusieschool Kaardebol en Praathuis. De overige normatieve ruimtebehoefte van de fusieschool wordt opgelost op de huidige locatie Praathuis. 5-10 jaar De (ver)nieuwbouw van de overige normatieve ruimtebehoefte van locatie Praathuis (als onderdeel van de huisvesting van de fusieschool) dient op een nader te bepalen locatie gerealiseerd te worden. Aandachtspunt kinderopvang Bij uitwerking van het scenario dient zowel voor de fusieschool als voor de vernieuwbouw van De Palster afstemming plaats te vinden over de omvang en het aantal te huisvesten kinderopvang-partners. Let op: opgave 1, scenario 1B is niet gezamenlijk besproken met de schoolbesturen.

Pagina 29 van 84

Opgave 2, scenario A 0-5 jaar In dit scenario komt NBBS De Blink in aanmerking voor zelfstandige (ver)nieuwbouw in de periode 0-5 jaar. Momenteel heeft De Blink een prettige buitenruimte, waardoor de voorkeur uitgaat naar vernieuwbouw op de huidige locatie.

Aandachtspunt kinderopvang Bij uitwerking van scenario B dient afstemming plaats te vinden over de omvang en het aantal te huisvesten kinderopvang-partners. De te huisvesten scholen kennen duidelijk verschillende onderwijsconcepten. Het kan daarom - in afwijking van de bouwstenennotitie - wenselijk zijn om twee scholen met twee passende kinderopvangvoorzieningen te huisvesten.

5-10 jaar CPOB heeft de wens uitgesproken om het reguliere primair onderwijs met het speciaal basisonderwijs te combineren; ofwel de Koningin Julianaschool (SBO) te combineren met de Oranje Nassauschool locatie Molenzicht. Op basis van de beoordeling van deze onderwijsgebouwen komt dit scenario in aanmerking in de periode 5-10 jaar. Dit scenario vraagt om een grondige locatiestudie op de korte termijn. Aandachtspunt: • Momenteel heeft de Koningin Julianaschool een eigen gymzaal. Bij dit scenario moet men rekening houden met het behoud van voldoende gymcapaciteit. Opgave 2, scenario B 0-5 jaar Scenario B is een variant van scenario A waarin NBBS De Blink onderdeel wordt van de vernieuwbouw van de Koningin Julianaschool en de Oranje Nassauschool locatie Molenzicht. Deze optie dient in nader overleg met de scholen onderzocht en uitgewerkt te worden in een haalbaarheidsonderzoek. Doordat NBBS De Blink in dit scenario wordt betrokken bij de gezamenlijke vernieuwbouw, komt dit project in de periode 0-5 jaar terecht. Voor dit scenario geldt als voorkeurslocatie de huidige locatie van NBBS De Blink of het naastgelegen groenterrein (niet terrein overkant van de weg).

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Julianaschool (SBO; 2 locaties) 58,0 locatie 2 61,5 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO Tekort/Overschot (m²) locatie 1

2023 170 1496 2268 772

Oranje Nassausschool locatie Molenzicht 61,5 2023 Leerlingen 195 Ruimtebehoefte (m² BVO) 1129 Aanwezige m² BVO 1050 zelf bekostigde m² bestuur 100 Tekort/Overschot (m²) -179 zonder zelf bekostigde m2

NBBS Blink 53,5 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO Tekort/Overschot (m²)

2023 90 653 893 240

2027 173 1523 2268 745

2037 204 1747 2268 521

2027 236 1337 1050 100

2037 257 1440 1050 100

-387

-490

2027 117 789 893 104

2037 120 804 893 89

Pagina 30 van 84

Opgave 3 In Culemborg West zijn twee scholen gehuisvest onder één dak: OBS De Distelvlinder en de Oranje Nassauschool locatie Parijsch. Beide scholen hebben te maken met een ruimtetekort. Deze opgave vraagt om de nodige aanpassingen van Brede School Culemborg West op de korte en middellange termijn. 0-5 jaar • De muziekschool verlaat het pand. Dit zal naar verwachting in januari 2024 plaatsvinden. De ruimte die hiermee vrijkomt kan worden ingezet voor circa 2 extra klaslokalen. • In het ontwerp van Brede School Culemborg West is reeds rekening gehouden met een mogelijke uitbreiding van de school middels 3 extra lokalen op het dak. Deze noodzakelijke uitbreiding valt in de periode 0-5 jaar. • Mochten bovenstaande 2 ingrepen onvoldoende toereikend zijn, dan worden tijdelijke noodunits voor het onderwijs geplaatst of worden mogelijkheden voor doorverwijzing naar andere onderwijslocaties ingezet. 5-10 jaar Op de middellange termijn neemt het ruimtetekort conform de prognoses nog verder toe, onder andere door de geplande woningbouw in deze omgeving. Verwacht wordt dat deze grote toename aan leerlingen het best opgevangen kan worden door het stichten van een nieuwe school. De locatie dient zo gekozen te worden dat het nieuwe voedingsgebied goed bediend wordt. Deze ontwikkeling kan effect hebben op het gebruik van de aanwezige gymvoorzieningen.

Aandachtspunt kinderopvang Bij uitwerking van deze opgave dient afstemming plaats te vinden over de omvang en het aantal te huisvesten kinderopvang-partners. Bij de woningbouwplannen dient vroegtijdig meegenomen te worden dat ook een centrale voorziening voor onderwijs en opvang gerealiseerd wordt, mocht dat nog niet voorzien zijn in de plannen.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

OBS de Distelvlinder 74,0 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO Tekort/Overschot (m²)

2023 215 1281 1184 -97

2027 225 1332 1184 -148

2037 244 1427 1184 -243

Oranje Nassausschool locatie Parijsch 74,0 2023 Leerlingen 332 Ruimtebehoefte (m² BVO) 1922 Aanwezige m² BVO 1729 Tekort/Overschot (m²) -193

2027 403 2277 1729 -548

2037 437 2451 1729 -722

Pagina 31 van 84

Duurzaamheidsverbeteringen: verbetering binnenklimaat, verduurzaming gebouwen en overige ingrepen in bestaande huisvesting, periode 0-5 jaar/projecten op middellange en lange termijn Veel van de scholen in Culemborg ervaren tekortkomingen op het gebied van de kwaliteit van het binnenmilieu of scoren slecht op de exploitatie. Voor sommige gebouwen kan deze vraag integraal meegenomen worden omdat deze gebouwen hoog op de prioriteitenlijst staan en dus al op korte termijn uitgevoerd zullen worden. Andere gebouwen staan op basis van de overige urgentiecriteria later gepland.

•

ONS Parijsch (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode > 20 jaar). • Praathuis (incl. dependance); afhankelijk van het scenario dat wordt gekozen binnen opgave 1. Ook de genoemde vervangingsopgaven zijn financieel vertaald binnen dit IHP. Overige ingreep bestaande huisvesting: • RK Augustinusschool: De huidige gevel leidt tot onveilige situaties. Dit wordt momenteel onderzocht en verbeterd.

Voor alle gebouwen die op binnenmilieu en/of exploitatie in de quickscans een 5,5 of lager (5 of 4) scoren en die over meer dan 5 jaar aan de beurt zijn voor (ver)nieuwbouw, wordt ervan uitgegaan dat in navolging van het IHP een specifiek onderzoek naar de kwaliteit van het binnenmilieu wordt uitgevoerd om te bepalen wat passende maatregelen zijn ter verbetering van het binnenmilieu en de exploitatie. Het initiatief voor de uitvoering van de onderzoeken ligt bij de schoolbesturen. Voor deze onderzoeken is geen kostenreservering opgenomen in het financiële hoofdstuk. Ten aanzien van de kwaliteit is het uitgangspunt om de betreffende scholen in de periode van 0-5 jaar te voorzien van minimaal Frisse Scholen klasse B. Het bovenstaande betreft de volgende scholen: • RK Augustinusschool (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode 10-20 jaar). • RK Josefschool (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode 10-20 jaar). • CBS Koningin Beatrixschool (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode 10-20 jaar). • OB Montessorischool Parijsch (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode > 20 jaar). • Koningin Juliana School; afhankelijk van het scenario dat wordt gekozen binnen opgave 2. • ONS locatie Molenzicht; afhankelijk van het scenario dat wordt gekozen binnen opgave 2.

• Distelvlinder (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode > 20 jaar).

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 32 van 84

4.1.5 Scholenlandschap VO

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 33 van 84

4.1.6 Opgaven VO Kanttekeningen normatief ruimteoverschot Beide schoolbesturen (Lek & Linge en KWC) hebben in het verleden met eigen middelen extra vierkante meters gerealiseerd in zowel de permanente huisvesting als in de tijdelijke huisvesting (in de vorm van noodlokalen). Nagenoeg alle VO-locaties hebben met een normatief ruimteoverschot te maken. Deze constatering is met gemeente en schoolbesturen besproken en hiervoor zijn een aantal redenen genoemd: • Beide scholen faciliteren een breed aanbod aan onderwijsrichtingen en profielen. Hierdoor ontstaan veel kleine groepen die in standaard lokalen ingeroosterd worden. • Er werken veel parttimers in het onderwijs. Hierdoor kunnen niet alle lesblokken optimaal benut worden. • Ondanks dat beide scholen ieder een BRIN-nummer hebben, functioneren de scholen als team per locatie. Hierdoor zijn per locatie algemene ruimten nodig, zoals een teamkamer, spreekruimte, aula etc. Dit is niet voorzien in de vaste voet. • Beide scholen huisvesten ISK-leerlingen (Internationale Schakelklas). Specifiek voor KWC • De bruto/netto verhouding is niet gunstig, onder meer door het koppelen van bouwdelen uit verschillende jaren. Specifiek voor Lek & Linge • In het vmbo zijn grote praktijklokalen nodig voor relatief weinig leerlingen, bijvoorbeeld 3 praktijklokalen van circa 700 m² die door 45 leerlingen gelijktijdig gebruikt worden.

Dat zijn ‘inefficiënte’ vierkante meters. • Er zijn lwoo-leerlingen die in huiskamerklassen onderwezen worden. Ondanks de kleine groepen van gemiddeld 15 leerlingen per klas vraagt dit concept wel om relatief veel vierkante meters per groep. • Lek & Linge geeft onderwijs in 4 gebouwen in Culemborg. Om verplaatsing tussen de lessen zoveel als mogelijk te beperken (en daarmee onderwijstijd te besparen) zijn op verschillende locaties vergelijkbare lokalen aanwezig die daarmee niet volledig efficiënt roosterbaar zijn. De fragmentering zorgt voor minder efficiënt gebruik van de aanwezige ruimten.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 34 van 84

Opgave 4: KWC 0-5 jaar Het oudste deel van het hoofdgebouw (bouwdeel 1) is in de periode 0-5 jaar aan vervanging toe. De voorkeur gaat uit naar een grondige vernieuwbouw van het hoofdgebouw waarbij alle aandachtspunten integraal aangepakt worden en de beschikbare oppervlakten behouden blijven. Hiervoor is tijdelijke huisvesting noodzakelijk. Aandachtspunten: • De installaties van bouwdeel 1 zijn gekoppeld aan bouwdeel 2. Dit vraagt om een integrale aanpak. Ventilatie van bouwdeel 2 is een aandachtspunt. • Op alle scholen speelt verkeersveiligheid een belangrijke rol. Dit dient in het haalbaarheidsonderzoek van de betreffende locatie meegenomen te worden. Zo ook bij de vervanging van bouwdeel 1 van het hoofdgebouw. • In de periode 0-5 jaar is tevens een grondige aanpak van de sportvoorzieningen uit de bouwjaren 1969 en 1994 nodig (4 gymzalen in totaal). Daarnaast heeft het KWC behoefte aan een extra gymzaal op het terrein die door een professionele beheerder onderhouden en verhuurd wordt. Deze gymzaal zal zowel door KWC gebruikt worden (als vervanging van het gebruik van Sporthal Interwey) als door de PO-scholen. • Momenteel voorziet het KWC samen met CPOB in Agora-onderwijs. Deze leerlingen zijn gehuisvest op het KWC. Verwacht wordt dat het huidige leerlingenaantal gaat toenemen van 27 tot 100 leerlingen. Hiervoor dient een eigen plek te worden gecreëerd.

De wens is om dit te realiseren middels een interne verbouwing van het KWC-hoofdgebouw.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

KWC hoofdgebouw b.d. 1 b.d. 2 b.d. 3

53,5 64,5 71,0 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO (zonder gymzalen) zelf bekostigde m² bestuur Tekort/Overschot (m²) zonder zelf bekostigde m2

KWC Gershwinhof 77,0 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO zelf bekostigde m² bestuur Tekort/Overschot (m²) zonder zelf bekostigde m2

2023 1331 9017

2027 1263 8635

2037 1318 8980

10970

10970

10970

1020

1020

1020

933

1315

970

2023 381 4322 5342 243

2027 355 4196 5342 243

2037 383 4359 5342 243

777

903

740

Pagina 35 van 84

Opgave 5: Lek & Linge Lek & Linge past momenteel op alle locaties het binnenmilieu aan (op de onderwerpen verlichting en ventilatie; niet op de andere onderwerpen van de Frisse Scholen classificatie). Na deze aanpassing dient een integraal haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd te worden voor alle locaties gezamenlijk. Het is mogelijk dat een herschikking van de functies over de locaties plaatsvindt, waarbij meer vanuit behoefte van de leerlingen en minder vanuit een onderwijsrichting onderwijs aangeboden wordt. Aandachtspunt: • Om de doelstelling van ENG in 2040 te behalen dient tussentijds overwogen te worden om de gebouwen gasloos te maken. Er dient binnen het haalbaarheidsonderzoek geïnventariseerd te worden hoe deze doelstelling behaald kan worden. Een mogelijke ingreep is nog niet financieel vertaald binnen dit IHP. • Rondom de schoolgebouwen van Lek & Linge gaan onder meer infrastructurele werkzaamheden plaatsvinden. In het haalbaarheidsonderzoek dient onderzocht te worden in welke mate omliggende ontwikkelingen een natuurlijk moment vormen om eerder de voorzieningen te treffen voor het gasloos maken van de schoolgebouwen van Lek & Linge. 10-20 jaar Er wordt rekening gehouden met vervangende (ver)nieuwbouw op basis van de normatieve vierkante meters in de periode 5-10 jaar voor de VWO-locatie.

Een belangrijk aandachtspunt in de haalbaarheidsonderzoeken is de verkeersveiligheid van de locaties.

Lek & Linge Brugklaslocaties 69,5 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO zelf bekostigde m² bestuur Tekort/Overschot (m²) zonder zelf bekostigde m2 Lek & Linge VMBO locatie 73,5 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO (zonder gymzalen) zelf bekostigde m² bestuur (zonder gymzalen) Tekort/Overschot (m²) zonder zelf bekostigde m2

Lek & Linge HAVO locatie 67,5 Leerlingen Ruimtebehoefte (m² BVO) Aanwezige m² BVO (zonder gymzalen) zelf bekostigde m² bestuur (zonder gymzalen) Tekort/Overschot (m²) zonder zelf bekostigde m2

2023 425 2627 2835 135 74

2027 405 2503 2835 135 197

2037

2023 410 3777

2027 471 4266

2037

6446

6446

146

146

2523

2034

2023 678 3817

2027 614 3433

3535

3535

65 -347

65 37

2037

Lek & Linge hoofdgebouw/ VWO locatie 62,5 2023 2027 2037 Leerlingen 887 828 Ruimtebehoefte (m² BVO) 6235 5888 Aanwezige m² BVO (zonder gymzalen) 6800 6800 zelf bekostigde m² bestuur deel van bouwdeel uit 2003 Tekort/Overschot (m²) 565 912 zonder zelf bekostigde m2

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 36 van 84

Duurzaamheidsverbeteringen: verbetering binnenklimaat, verduurzaming gebouwen en overige ingrepen in bestaande huisvesting, periode 0-5 jaar De volgende VO-locaties komen tevens in aanmerking voor het verbeteren van het binnenklimaat en de verduurzaming van de gebouwen: • Lek & Linge burgklaslocatie (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode >20 jaar). • Lek & Linge vmbo-locatie (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode >20 jaar). • Lek & Linge havo-locatie (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode 10-20 jaar). • Lek & Linge vwo-locatie (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode 5-10 jaar). • KWC, het Gershwinhof (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode >20 jaar). • KWC, het hoofdgebouw bouwdeel 3 (de school komt in aanmerking voor vernieuwbouw in de periode >20 jaar). Er wordt van uitgegaan dat in navolging van het IHP een specifiek onderzoek naar de kwaliteit van het binnenmilieu uitgevoerd wordt om te bepalen wat passende maatregelen zijn ter verbetering van het binnenmilieu en de exploitatie. Ten aanzien van de kwaliteit is het uitgangspunt om de betreffende scholen in de periode 0-5 jaar te voorzien van minimaal Frisse Scholen klasse B.

Om desinvesteringen te voorkomen zal per locatie gekeken moeten worden welke maatregelen daadwerkelijk binnen de periode 0-5 jaar gerealiseerd worden. Bij de locaties van Lek & Linge is reeds een onderzoek gestart en zijn de nodige maatregelen in uitvoering op de onderwerpen verlichting en ventilatie; niet op de andere onderwerpen van de Frisse Scholen classificatie.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 37 van 84

5. Opgaven gymzalen Culemborg Bewegingsonderwijs is een belangrijk onderdeel van het onderwijs aan kinderen. Ook binnen de gemeente Culemborg wordt actief ingezet op bewegend leren en het faciliteren van bewegingsonderwijs. Ten behoeve van het IHP is een capaciteitsanalyse uitgewerkt en zijn de opgaves in beeld gebracht.

5.1.1 Bewegingsonderwijs in het primair onderwijs (PO) Voor kleuters vindt bewegingsonderwijs plaats in de speelzaal en voor de groepen 3 tot en met 8 (voor leerlingen vanaf 6 jaar) in een gymzaal. Op dit moment heeft de gemeente nog de zorgplicht om in het primair onderwijs 1,5 klokuur oftewel 2 lesuren à 45 minuten aan bewegingsonderwijs per week in de vorm van een gymzaal te faciliteren. Op basis van deze 1,5 klokuur ontvangt de gemeente een vergoeding via het rijk. Er wordt al langere tijd gevraagd het aantal uren bewegingsonderwijs te verhogen naar 3 lesuren à 45 minuten oftewel 2,25 klokuren per week conform de benoemde ambities in de bouwstenennotitie. Voor SBO-leerlingen vanaf 6 jaar en ouder wordt volgens de verordening rekening gehouden met 2,25 klokuren per week. Op basis van de leerlingenprognose van DUO volgt een behoefte van 12 klokuren in 2037. Volgens de verordening kan een gymzaal voor het PO voor 26 klokuren per week ingeroosterd worden. Op basis van de leerlingenprognose van december 2022, opgesteld door Bureau Postmus, en een puur cijfermatige benadering volgt de navolgende totale behoefte:

Tabel 4: overzicht capaciteitsbehoefte bewegingsonderwijs PO

PO inclusief SBO

Volgens verordening (1,5 klokuren per groep per week)

Volgens ambitie (2,25 klokuren per groep per week)

Totaal verwachte behoefte PO in 108 162 klokuren in 2037 Totaal verwachte behoefte SBO in 12 12 klokuren in 2037 Totaal verwacht aantal zalen in 2037 (op basis van 26 klokuren 4,6 = 5 gymzalen 6,69 = 7 gymzalen per week) Bij het bovenstaande is ervan uitgegaan dat de school over een geschikte speelzaal beschikt.

5.1.2 Bewegingsonderwijs in het voortgezet onderwijs (VO) Bij een VO-school wordt de capaciteitsbehoefte tevens bepaald aan de hand van het aantal leerlingen. Als basis voor de berekeningen van de capaciteitsbehoefte wordt van verschillende kengetallen voor de verschillende onderwijssoorten in het VO uitgegaan. Gymzalen mogen in het VO voor 40 klokuren (= 40 lesuren á 60 minuten) per week ingeroosterd worden. Op basis van de leerlingenprognose van december 2022, opgesteld door Bureau Postmus en de eigen leerlingenprognose van Lek & Linge, volgt de onderstaande totale behoefte aan gymcapaciteit: Tabel 5: overzicht capaciteitsbehoefte bewegingsonderwijs VO

VO Totaal verwachte behoefte VO in klokuren in 2037 Totaal verwacht aantal zalen VO in 2037 (op basis van 40 klokuren per week)

Volgens prognose

Volgens ambitie

346

433

9

11

Voor Lek & Linge (vanaf volgend schooljaar) en het KWC wordt uitgegaan van 70 minuten per les. KWC maakt momenteel ook gebruik van sporthal Interwey.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 38 van 84

Beide scholen maken daarnaast gebruik van andere sportfaciliteiten zoals bijvoorbeeld buiten sportvelden en het zwembad. Beide VO scholen kennen een aanvullende ambitie om bewegingsonderwijs duidelijk op de kaart te zetten en meer lessen aan te bieden dan nu volgens de prognose en de verordening voorzien wordt. Om deze ambitie te kunnen faciliteren zijn ongeveer 25% meer bewegingslessen nodig.

5.1.3 Beschikbare capaciteit bewegingsonderwijs Culemborg

beschikbaarheid van docenten) kan de daadwerkelijk behoefte aan gymzalen groter zijn dan hiervoor aangegeven. De capaciteitsbehoefteberekening is een theoretische benadering. In het VO biedt zowel Lek & Linge als KWC aanvullende lessen voor bewegingsonderwijs aan, onder andere in het kader van het examenvak bewegen en sport. Dit wordt niet meegenomen in de behoefteberekening. In de berekening wordt ook geen rekening gehouden met parttimers waardoor er minder efficiënt geroosterd kan worden.

Onderstaand zijn de beschikbare locaties voor bewegingsonderwijs met de daarbij behorende beschikbare capaciteit opgegeven. Tabel 6: overzicht huidige sportaccommodaties ingezet voor bewegingsonderwijs in Culemborg

Hal Sporthal Interwey Sporthal Parijsch Lek & Linge KWC Havendijk Koningin Julianaschool Totaal

Aantal zalen 3 3 + judozaal 7 4 1 1 19

Op basis van de zalen die nu beschikbaar zijn voor bewegingsonderwijs en de verwachte behoefte, wordt geconcludeerd dat er voldoende capaciteit aanwezig is voor bewegingsonderwijs, ook voor de aanvullende ambitie in het PO en VO. Voldoende bewegingsonderwijs voor alle Culemborgse leerlingen vereist voldoende gymzalen in de directe nabijheid van de scholen. Daarom is het zeer gewenst dat alle scholen een gymzaal met voldoende capaciteit in de nabije omgeving hebben. In dat kader zijn de locaties van de gymzalen inzichtelijk gemaakt op de kaarten. Concretisering van de plannen voor bewegingsonderwijs volgt in navolging van het IHP. Hierbij dienen de daadwerkelijke behoefte en het aanbod in combinatie met de roostering vergeleken te worden. In voorstaande berekening is hier nog geen rekening mee gehouden. Vanwege loopafstanden van een school naar een gymlocatie of vanwege inefficiënt roosteren van de lessen (vanwege verschillende lestijden of

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Totaal verwachte behoefte PO in klokuren in 2037 Totaal verwachte behoefte SBO in klokuren in 2037 Totaal verwacht aantal zalen in 2037 (op basis van 26 klokuren per week) Totaal verwachte behoefte VO in klokuren in 2037 Totaal verwacht aantal zalen VO in 2037 (op basis van 40 klokuren per week) Totaal verwacht aantal gymzalen

Volgens verordening/ prognose

Volgens ambitie/ prognose

108

162

12

12

4,6 = 5 gymzalen

6,69 = 7 gymzalen

346

433

9

11

14

18

Tabel 7: totaal verwachte behoefte aantal gymzalen voor bewegingsonderwijs in Culemborg

Opgave gymzalen PO 0-5 jaar Vanwege de ligging van de beschikbare gymlocaties verdeeld over het gemeentelijk gebied (de bereikbaarheid voor leerlingen PO) en de boven normatieve behoefte (in het VO), wordt binnen het IHP uitgegaan van realisatie van een extra gymzaal voor het PO. Met name voor het Praathuis wordt de afstand tot een beschikbare gymvoorziening als te lang ervaren waardoor kinderen onderwijstijd verliezen aan de reistijd naar de gymvoorziening.

Pagina 39 van 84

Opgaven gymzalen VO 0-5 jaar • Het KWC heeft 4 eigen gymzalen. Vanwege hun aanvullende ambitie maken zij gebruik van een 5e gymzaal bij sporthal Interwey. Doordat het PO meer beslag gaat nemen op de gymzaal bij Interwey zal het KWC hun bovennormatieve sportbehoefte elders moeten gaan invullen. In het financiële overzicht is dit vertaald in de realisatie van 1 extra gymzaal voor het KWC in de periode 0-5 jaar. • Tevens is in het financiële overzicht rekening gehouden met (ver)nieuwbouw van de huidige 4 gymzalen voor het KWC op basis van de theoretische capaciteitsbehoefteberekening. 10-20 jaar • Lek & Linge heeft 7 eigen gymzalen uit verschillende bouwperiodes. Conform de theoretische capaciteitsbehoefteberekening hebben zij behoefte aan 5 gymzalen. De bovennormatieve sportbehoefte wordt ingevuld door de 2 reeds bovennormatieve gymzalen; echter komen ze alsnog 1 zaal tekort. In het financiële overzicht is dit vertaald in de (ver)nieuwbouw van 3 reeds aanwezige gymzalen in de periode 10-20 jaar en 2 gymzalen in de periode >20 jaar. • Daarnaast is in het financiële overzicht rekening gehouden met de (ver)nieuwbouw van 3 gymzalen voor het invulling geven aan de boven normatieve ambities in de periode > 20jaar.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 40 van 84

5.1.4 Locaties bewegingsonderwijs gemeente en op scholen

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 41 van 84

6. Financiële vertaling 6.1. Overzicht investeringskosten schoolgebouwen Het overzicht betreft alle indicatieve investeringskosten voor de periode 0-5 en 5-10 jaar inclusief btw, prijspeil 1 januari 2023. Voor een aantal PO-scholen zijn verschillende opgaven geformuleerd. De totale investeringskosten zijn afhankelijk van de scenario’s die worden gekozen binnen de betreffende opgaven. Deze investeringsoverzichten per combinatie van scenario’s is in bijlage V terug te vinden.

Opgaven periode 0-10 jaar:

Totale investeringskosten 0-5 jaar (inclusief btw en opslagen)

Duurzaamheidsverbeteringen

Referentie: 1629402-0108.0.2.

x

€ 7

Totale investeringskosten 5-10 jaar (inclusief btw en opslagen) €

Haalbaarheidsonderzoeken

€

€

Opgave 3: Brede School Culemborg West

€

9

€7 8 8 8

Opgave 4: Vernieuwbouw + aanpassingen hoofdgebouw KWC

€

988 8

€

Realisatie gymzalen

€

€

Opgave 5: (ver)nieuwbouw Lek en Linge vwo-locatie

€

€

Subtotaal

M x

Opgave 1&2: Keuze scenario 1A en 2A

€ .491.386

€

Opgave 1&2: Keuze scenario 1A en 2B

€

9

€

Opgave 1&2: Keuze scenario 1B en 2A

€9 87 9 9

€

89 98

Opgave 1&2: Keuze scenario 1B en 2B

€

€8

9

8

€95 243 183

9

87

9

€ 34 552 377 7

Pagina 42 van 84

6.2. Gewenste kwaliteit Met behulp van de kostenconfiguratoren van HEVO (door PO-raad en VO-raad erkende instrumenten ter bepaling van de investeringskosten) zijn de geldende investeringsniveaus per vierkante meter bepaald. Daarbij is aangesloten bij de visie. De gewenste kwaliteit is in dit IHP bepaald op (zie bijlage III voor een uitgebreidere toelichting op energieprestaties en kwaliteitsniveau): • Bouwbesluit 2021. • Energieneutraal voor nieuwbouw (gebouwgebonden), minimum bijna energieneutraal (BENG) voor renovatie/vernieuwbouw. • Frisse Scholen: minimaal klasse B op alle onderdelen. • Exploitatiegericht bouwen: toepassen van onderhoudsarme vloer- en wandafwerking en aluminium kozijnen om hoge exploitatiekosten te voorkomen. • Duurzaam en circulair bouwen: extra isolatie en triple glas. Het betreft keuzes waardoor het gebouw een stap verder gaat dan ENG. Deze keuzes worden nu gemaakt omdat dit gedurende de levensduur van het gebouw lastig is om aan te passen. Voor circulair bouwen is het gemiddelde ambitieniveau aangehouden in de bepaling van het investeringsbedrag. Hierdoor kan bijvoorbeeld de toepassing van groen beton gewaarborgd worden, maar ook een deel van de constructie in hout worden uitgevoerd.

• Hoge mate van flexibiliteit en toekomstbestendigheid wordt in de kostenconfigurator vertaald naar ‘toekomstbestendig bouwen’: flexibiliteit door nietdragende wanden zodat er bijvoorbeeld functiewijziging plaats kan vinden (tussentijds of bij einde gebruik door school). Ook is er extra transparantie, zijn er meer binnenwandopeningen en zijn er verplaatsbare paneelwanden voor interne flexibiliteit, met name gericht op het faciliteren van onderwijsconcepten waarbij ook buiten het klaslokaal les wordt gegeven. • Esthetische onderwijskundige kwaliteit: (iets) meer gevelopeningen, een betere Frisse Scholen ventilatie-klasse in gangzones of op leerpleinen als open onderwijslandschap zodat deze ook voor onderwijs gebruikt kunnen worden en (beperkt) betere afwerkingsniveaus.

•

•

waarschijnlijkheid voor 2050 ENG moeten zijn. Om investeringen in de toekomst te voorkomen is de keuze gemaakt om direct ENG te realiseren. In aansluiting op de visie en ambities van gemeente en schoolbesturen is het uitgangspunt Frisse Scholen klasse B toegevoegd. Gezonde huisvesting voor leerlingen en leraren is een randvoorwaarde voor een goed schoolgebouw. Het concept van Frisse Scholen omvat de onderwerpen energie, lucht, tempartuur, licht en geluid. Met name het belang van een goede luchtkwaliteit en voldoende ventilatiemogelijkheden is gedurende de coronapandemie duidelijk geworden. Ook de andere aspecten zoals tempartuur, licht en geluid zijn belangrijk voor een gezond binnenklimaat en daarmee voor een prettige en gezonde omgeving waar leerlingen en leraren veel uren op een (school)dag doorbrengen. De omschreven kwaliteitsambities komen eveneens ten goede aan de geformuleerde visie en de integrale definitie van duurzaamheid: gezonde, circulaire, exploitabele en toekomstbestendige schoolgebouwen. Schoolgebouwen waarin verschillende onderwijsvisies een plek kunnen krijgen, die in de toekomst aanpasbaar zijn en waar een comfortabele ontwikkelomgeving verzekerd is.

In het financieel overzicht (bijlage V) is een splitsing gemaakt tussen het wettelijk verplichte kwaliteitsniveau en de gekozen kwaliteitsambitie. Om niet alleen aan de wettelijke verplichting te voldoen maar om ook voor toekomstbestendige, langdurig bruikbare onderwijsgebouwen te zorgen, is de realisatie van deze kwaliteitsuitgangspunten echter essentieel. Naast deze kwaliteitsuitgangspunten voor het gebouw is door de schoolbesturen en de gemeente Culemborg ook de duidelijke ambitie uitgesproken om groene en blauwe buitenruimten te realiseren (zie bouwsteen 3, duurzaamheid). Deze ambitie is nog niet financieel vertaald aangezien de kosten hiervoor sterk afhankelijk zijn van de gekozen uitwerking en de omvang van de buitenruimten. Er wordt aanbevolen de uitgangspunten hiervoor in gezamenlijkheid met schoolbesturen en gemeente af te stemmen. Het schoolbestuur van Lek & Linge heeft op 3 van de 4 locaties al gedeeltelijk groene en blauwe buitenruimten gerealiseerd.

Deze uitgangspunten gaan verder dan het wettelijk verplichte kwaliteitsniveau. De argumentatie daarvoor is als volgt: • BENG is onvoldoende om (voor onderwijshuisvesting) de klimaatdoelstelling van 95% CO2-reductie te halen in 2050. De huidige gebouwen zullen naar alle

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 43 van 84

6.3. Investeringskostenkengetallen

6.3.2 Vernieuwbouw

6.3.1 Nieuwbouw

Het streven is om bij vernieuwbouw (levensduur 40 jaar, afschrijvingstermijn 40 jaar) de gewenste nieuwbouwkwaliteit zoveel als mogelijk te realiseren (volwaardig alternatief). Er wordt daarom ook wel gesproken over ‘vernieuwbouw’. In de opgaven zoals omschreven in hoofdstuk 4 heeft het voor sommige scholen de voorkeur om te kiezen voor vernieuwbouw (levensduurverlengende renovatie) in plaats van nieuwbouw. De belangrijkste redenen hiervoor zijn dat deze schoolgebouwen nog steeds als zeer functionele gebouwen worden ervaren, passend bij de onderwijsvisie, en dat het ruimteoverschot als voordeel ervaren wordt. Het kwaliteitsniveau voor vernieuwbouw is gelijk aan het kwaliteitsniveau van (in zoverre als (bouw)technisch haalbaarheid.

De bepaling van de kwaliteitsambitie leidt tot indicatieve investeringsbedragen per m² brutovloeroppervlakte (bvo). Met behulp van de kostenconfiguratoren van HEVO zijn de te ramen investeringsniveaus per vierkante meter bepaald. Deze investeringsniveaus sluiten aan bij de eerder omschreven kwaliteit uit de bouwstenennotitie. De investeringsniveaus zijn weergegeven in Tabel 8 en Tabel 9. Er ontstaan schaalvoordelen bij het bouwen van een school met een grotere omvang. Voor nieuwbouwprojecten wordt uitgegaan van een afschrijvingstermijn van 40 jaar in lijn met de financiële verordening van de gemeente Culemborg. Tabel 8: kostenkengetallen nieuwbouw PO en SBO Kostenconfigurator HEVO PO 1-1-2023. Stichtingskosten incl. btw/m2 bvo Onderdeel Primair Onderwijs Aantal leerlingen 100 200 300 Uitgangspunten bouwlagen 1 1 2 Norm bvo 703 1206 1709 Kosten per vierkante meter Totale kosten € 4.515 € 4.215 € 3.854 €

400 2 2212 3.783

Voorafgaand aan de start van deze projecten zal een uitgebreid onderzoek moeten plaatsvinden naar de technische haalbaarheid van vernieuwbouw van deze schoolgebouwen en naar de daadwerkelijk benodigde financiële middelen hiervoor. In sommige gevallen is vernieuwbouw goedkoper dan nieuwbouw omdat veel delen van het gebouw hergebruikt kunnen worden. Het komt echter ook regelmatig voor dat de investeringskosten nagenoeg gelijk zijn of zelfs hoger in het geval van vernieuwbouw. Veiligheidshalve wordt daarom in de investeringsplannen voor alle projecten (nieuwbouw en vernieuwbouw) uitgegaan van de kostenkengetallen voor nieuwbouw. Voor vernieuwbouwprojecten wordt uitgegaan van een afschrijvingstermijn van 40 jaar in lijn met de financiële verordening van gemeente Culemborg.

Tabel 9: kostenkengetal nieuwbouw voor VO

6.3.3 Renovatie Kostenconfigurator HEVO VO 1-1-2023. Stichtingskosten incl. btw/m2 bvo Onderdeel Voortgezet Onderwijs vmbo/havo/ Voortgezet Onderwijs vmbo havo/vwo vwo Uitgangspunten bouwlagen 2 3 3 Norm bvo 5000 8000 13000 Kosten per vierkante meter Totale kosten € 3.651 € 3.412 € 3.360

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Het streven is om ook bij renovatie de nieuwbouwkwaliteit zoveel als mogelijk te realiseren en daarmee te beschouwen als een alternatief naast nieuwbouw of vernieuwbouw (levensduurverlenging ten minste 25 jaar). Deze investeringskosten dienen projectspecifiek bepaald te worden. De kosten voor renovatie zullen in verhouding tot nieuwbouw en vernieuwbouw lager uitvallen, deels ook afhankelijk van de beoogde levensduur. In het haalbaarheidsonderzoek (afweging renovatie/nieuwbouw/vernieuwbouw) worden deze kosten nader inzichtelijk gemaakt.

Pagina 44 van 84

6.3.4 Verbetering binnenmilieu en verduurzaming gebouwen

3.

Aanvullende kosten die locatiegebonden zijn, of anderszins niet vallen onder de bouwkosten en bijkomende kosten voor de realisatie van een schoolgebouw, zijn in de vorm van een opslagpercentage opgenomen in de financiële vertaling. De kosten waarmee rekening moet worden gehouden zijn onder andere kosten voor tijdelijke huisvesting, grondkosten, locatiegebonden kosten, kosten voor bouwrijp maken, sloopkosten en asbestsanering, interne kosten voor gemeente/schoolbestuur bijvoorbeeld voor adviezen of projectbegeleiding, kosten voor organisatorische ondersteuning, voorfinanciering kinderopvang, inrichtingskosten (losse inrichting) en verhuiskosten. Deze kosten kunnen hoog oplopen, zeker als tijdelijke huisvesting benodigd is. Gemiddeld gezien betreft het op een totale opgave van een gemeente (dus over alle schoolgebouwen berekend) 20-25% van de investeringskosten uit het IHP. Voor deze kosten is een opslagpercentage van 25% over de investeringskosten gerekend en opgenomen in het financieel overzicht zoals opgenomen in Bijlage V. Het kan echter zijn dat voor het ene schoolgebouw slechts 10% nodig is en dat een ander schoolgebouw 50% aan extra kosten met zich meebrengt. Dit is met name afhankelijk van de noodzaak tot tijdelijke huisvesting. Per opgave worden de exacte aanvullende kosten nader gespecificeerd en onderbouwd in de businesscase.

4.

Financieringskosten zoals rentekosten, of faseringskosten zijn niet opgenomen in het IHP.

5.

Er is voor de ruimtebehoefte bij de doorrekening van de investeringskosten uitgegaan van het geprognosticeerde leerlingenaantal in 2037 uit de prognose van Bureau Postmus met teldatum 2022; de prognoses worden jaarlijks geactualiseerd. In de businesscases, voorafgaand aan het afgeven van een voorbereidingskrediet, wordt het leerlingenaantal nogmaals herijkt.

6.

Binnen de financiële vertaling zijn de verwachte indicatieve investeringskosten per periode van 5 jaar opgenomen (voorfase, 0-5 jaar, 5-10 jaar, 10-20 jaar, >20 jaar). Voor een aantal projecten kan nu al voorzien worden dat haalbaarheidsonderzoeken aan het einde van de voorgaande fase nodig zullen zijn. Voor het uitvoeren van deze haalbaarheidsonderzoeken is een indicatief budget opgenomen.

Voor alle gebouwen die op binnenmilieu en/of exploitatie in de quickscans een 5,5 of lager (5 of 4) scoren en die over meer dan 5 jaar aan de beurt zijn voor (ver)nieuwbouw, wordt ervan uitgegaan dat in navolging van het IHP een specifiek onderzoek naar de kwaliteit van het binnenmilieu wordt uitgevoerd om te bepalen wat passende maatregelen zijn ter verbetering van het binnenmilieu en de exploitatie. In de periode 0-5 jaar is een totaalbudget opgenomen om deze aanpassingen uit te kunnen voeren. De kosten per project dienen nader bepaald te worden. Er is uitgegaan van een kostenkengetal van € 900,00 inclusief btw per m² bvo, prijspeil januari 2023. Er wordt uitgegaan van het huidige aantal m² van de gebouwen die hiervoor in aanmerking komen. Het totaal aantal m²’s van de betreffende scholen is opgenomen onder één post; te weten binnenklimaat en duurzaamheidsverbeteringen. De specifieke onderzoeken per locatie moeten uitwijzen wat de exacte werkzaamheden zijn per locatie en hoeveel van de totale post naar welke school gaat. Voor renovatieprojecten wordt uitgegaan van een afschrijvingstermijn van 20 jaar.

6.4. Uitgangspunten financiële vertaling onderwijs Bijlage V toont de investeringskosten. De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: 1. De kostenconfigurator uit 2023 is gehanteerd en is inclusief btw, prijspeil 1 januari 2023. Periodieke indexatie op basis van BDB-index als basis voor de financiële vertaling van dit IHP is noodzakelijk. Het prijsniveau is gebaseerd op de regio Culemborg. Risico’s ten aanzien van de bouwkosten zijn ook te vinden in de algemene prijsontwikkeling van bouwprojecten in Nederland en de regio Culemborg. De kostenconfigurator gaat uit van normale marktomstandigheden voor wat betreft beschikbaarheid van materialen en inschrijvingen van aannemers bij projecten. 2.

In de investeringskosten zijn ook bijkomende kosten opgenomen. Daarbij is rekening gehouden met de volgende kosten: honoraria (voor ontwerpteamleden (architect, installatieadviseur, constructeur, bouwfysicus en projectmanager), niet voor interne projectleider gemeente), aansluitkosten, heffingen, verzekeringen, beperkte risicoverrekening en onvoorzien. De bijkomende kosten zijn gebaseerd op een eenvoudig gebouw met een compacte gebouwvorm en een daarbij passende voorbereidings- en uitvoeringsplanning.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Pagina 45 van 84

7.

8.

Vooralsnog is voor de investeringskosten voor iedere vervangings- en uitbreidingsopgave uitgegaan van nieuwbouw. In de businesscases zal de afweging tussen (ver)nieuwbouw en renovatie plaatsvinden en worden de daadwerkelijke kosten in beeld gebracht. Het streven is om projecten te realiseren in de termijn waarin de projecten zijn genoemd. Indien er op projectniveau vertraging ontstaat in een of meerdere projecten, blijft het mogelijk om andere projecten parallel op te pakken.

6.5. De interpretatie van investeringskosten uit dit IHP De investeringskosten zijn gepresenteerd in de vorm van kengetallen en zijn indicatief. Het doel van het investeringskostenoverzicht in bijlage V is om de gemeente en de schoolbesturen inzicht te geven in de financiële omvang van de opgaven en hen te helpen bij de voorbereiding van deze opgaven. Na afronding van het IHP worden voor de individuele projecten, op het moment dat deze actueel worden, haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd en businesscases opgesteld. In deze businesscases worden de investeringskosten opnieuw berekend, op basis van projectspecifieke kengetallen. In deze fase wordt immers duidelijk voor hoeveel leerlingen en hoeveel vierkante meters daadwerkelijk gebouwd wordt, op welke locatie, in hoeveel bouwlagen etc. Na het uitvoeren van het haalbaarheidsonderzoek en de businesscase zijn naast de kwaliteitsuitgangspunten die voortkomen uit het onderzoek/ businesscase de berekende investeringskosten taakstellend. Op basis hiervan wordt het bouwkrediet aangevraagd bij de gemeenteraad. Vervolgens kan het project daadwerkelijk starten met de definitiefase en daarna de ontwerpfase. Op basis van een Programma van Eisen of een Voorontwerp kan een eerste investeringskostenraming op elementniveau worden gemaakt.

Het kan voorkomen dat op basis van deze investeringskostenraming het taakstellend budget ontoereikend blijkt te zijn. In dit geval is het mogelijk om het benodigd budget te herijken en terug te gaan naar de gemeenteraad. Dit kan alleen wanneer duidelijk onderbouwd kan worden dat het taakstellend budget uit de businesscase ontoereikend is om de taakstellende kwaliteitsuitgangspunten te realiseren.

Referentie: 1629402-0108.0.2.

6.6. Total Cost of Ownership De gemeente en de schoolbesturen hebben de intentie uitgesproken om gezamenlijk de gewenste bovennormatieve kwaliteit te realiseren. Daarbij streven de schoolbesturen ernaar om binnen hun financiële mogelijkheden een bijdrage aan de projecten te leveren volgens de principes van Total Cost of Ownership (TCO). Hierbij maken schoolbesturen gebruik van de vergoeding voor materiële instandhouding (mi-vergoeding) die zij ontvangen van het rijk. De gewenste kwaliteit wordt bijvoorbeeld gefinancierd vanuit een verwacht exploitatievoordeel (op energiekosten) gedurende een deel van de levensduur van het gebouw en een besparing op onderhoud aan het bestaande gebouw voorafgaand aan een nieuwbouwopgave (besparing op investeringen in de lopende meerjarenonderhoudsplanning). De schoolbesturen geven aan dat zij aan de voorkant voorzichtig willen zijn in het toezeggen van bijdragen aan Total Cost of Ownership. Er is afgesproken een indicatieve eigen bijdrage van 3,5% voor de schoolbesturen op te nemen in het investeringsoverzicht. De exacte bijdrage dient binnen het haalbaarheidsonderzoek definitief afgestemd te worden per project. Daarvoor zijn de volgende argumenten benoemd: • De aanzienlijke tekorten op de vergoeding voor materiële instandhouding. • De onzekerheid over het overheidsbeleid ten aanzien van de vergoeding voor materiële instandhouding.

• De positieve effecten van één nieuw gebouw zijn benodigd voor de negatieve exploitatie van de gehele portefeuille. • De hoogte van de onderhoudskosten voor ENG-gebouwen is nog onvoldoende gebenchmarkt. • De beperkte eigen financiële middelen en liquiditeit. Uiteraard geldt voor de gemeente ook dat zij meer moet investeren dan zij ontvangt via het gemeentefonds. Het is mogelijk dat het bedrag per m² bvo bij aanvang van de investering in één keer wordt ingebracht en ook dat het bedrag kan worden teruggestort vanuit de exploitatie. Indien er afspraken worden gemaakt ten aanzien van beheervorm, eigendomsverhouding, samenwerkingsafspraken, exploitatie en financiële geldstromen, dient het effect van deze afspraken op Total Cost of Ownership te worden onderzocht. Bijvoorbeeld in het geval dat het schoolbestuur een deel van zijn materiële instandhoudingsvergoeding afdraagt aan de gemeente indien de gemeente eigenaar is.

Pagina 46 van 84

7. CO2-reductie Deze analyse brengt de CO2-reductie van het IHP in beeld. De tool is erop gericht om te toetsen of de klimaatdoelstellingen (55% CO2-reductie in 2030 en 95% reductie in 2050) worden behaald en om bij te sturen indien nodig. HEVO heeft de kennis die zij heeft opgedaan bij de ondersteuning bij het opstellen van de landelijke routekaarten PO, VO en mbo/HO hiervoor ingezet. Op basis van de verschillende opgaven zijn onderstaande reducties van CO2-emissie realiseerbaar. In 2030 is de streefwaarde 55% reductie van CO2-uitstoot ten opzichte van de uitstoot in 1990. In Culemborg wordt deze doelstelling gehaald (verwachte te behalen reductie: 68,8% ten opzichte van 55%). De doelstelling om in 2050 een reductie van 95% te bereiken zal op basis van de maatregelen ook haalbaar zijn. In 2050 wordt een reductie van de CO2-uitstoot van 98,4% verwacht. De gemeente Culemborg heeft als doelstelling om in 2040 al de landelijke doelstelling uit 2050 te behalen. Dit wordt echter niet behaald op basis van de voorgestelde opgaven (zie blauwe verticale lijn in Figuur 6). Om de doelstelling van de gemeente te behalen dienen de voorgestelde opgaven versneld uitgevoerd te worden.

8 8 Figuur 6: verwachte CO2-uitstoot op basis van opgaven

Referentie: 1629402-0108.0.2.

Figuur 7: verwachte te behalen reductie in CO2-uitstoot ten opzichte van doelstelling

8

Pagina 47 van 84

8. Vervolg IHP Bij de uitvoering van het IHP dient rekening gehouden te worden met een aantal processtappen en uitgangspunten.

8.1. Opstellen uitvoeringsprogramma en businesscases Na vaststelling van het IHP starten gemeente en schoolbesturen met het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Dit programma bestaat uit vier hoofdonderdelen: 1. Programmering: er wordt een programmering gemaakt voor de volgordelijkheid van projecten. Denk aan beschikbare locaties, tijdelijke huisvesting en het bundelen van projecten op onderdelen zoals businesscases, Programma’s van Eisen, techniek en/of aanbestedingen. Dit is een verdere uitwerking van bijlage V, investeringskostenoverzicht schoolgebouwen. 2. Procesafspraken programmaniveau: het inrichten van een organisatie voor de realisatie van het uitvoeringsprogramma (1e termijn). Hierin worden onder andere de eisen aan de businesscases vastgelegd, de methode van evaluatie en monitoring van projecten en de borging van kwaliteit en planning. 3. Procesafspraken projectniveau: er worden gezamenlijke keuzes gemaakt over de mate van regie en autonomie van beide partijen, van initiatief- tot realisatiefase. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om het inbouwen van toets- en instemmingsmomenten voor de gemeente op het moment dat het schoolbestuur bouwheer is. Voor een traditionele bouworganisatievorm met als bouwheer het schoolbestuur (en alternatief met de gemeente als bouwheer) zijn twee draaiboeken opgesteld (zie bijlage VI).

Deze geven de te volgen stappen, verantwoordelijkheden voor schoolbestuur en gemeente en te nemen besluiten aan. Deze zijn te zien als spoorboek dat zoveel als mogelijk inzicht geeft in de te volgen stappen. Echter vraagt ieder project om maatwerk in de uitvoering. 4. Vertaling van de stappen van de draaiboeken per uit te voeren project (uitvoeringsprogramma). Als het uitvoeringsprogramma is vastgesteld kan worden gestart met de initiatieffase van projecten door haalbaarheidsonderzoeken uit te voeren. In de haalbaarheidsonderzoeken worden projecten geconcretiseerd en geactualiseerd. Dit is de fase voordat een project wordt opgestart. De haalbaarheidsonderzoeken hebben als doel om:

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=f102fb20-b576-4237-8f63-8f4e350e4d30