Aangepaste Visie Stationsomgeving 2mrt v10.pdf
Tekst van het document
Alleen voor kleine ontwikkelingen is het denkbaar dat het ruimtelijk, programmatisch en financieel wenselijk zou kunnen zijn om tot een meer specifiek programma te komen. Wanneer er bijvoorbeeld maar sprake is van een ontwikkeling met maar 10 woningen is de bouw van 2 tot 3 sociale huurwoningen vaak niet rendabel of wenselijk. Voor kleine ontwikkelingen kan een ontwikkelaar bij de gemeente aanvragen om de sociale huur te verevenen. Dit betekent dat de gemeente een afwijking in het programma accepteert wanneer hier een vergoeding tegenover staat. De gemeente zal dit alleen accepteren wanneer er zicht is op een andere locatie waar het mogelijk is juist extra woningen te realiseren in de sociale categorie. Hoe houden we woningen betaalbaar De huidige markt voor koopwoningen is in heel Nederland gespannen. Ook in Culemborg is er de komende jaren een grote vraag naar woningen te verwachten en een hoge druk op woningprijzen. Het is de nadrukkelijke wens van de gemeente om de nieuwe woningen in de Stationsomgeving betaalbaar te maken voor bewoners uit Culemborg, en ze ook duurzaam betaalbaar te houden. Het is de doelstelling om een maximale inspanning te leveren om woningen bereikbaar te houden voor de doelgroep. Voor het bereikbaar maken en bereikbaar houden zijn verschillende constructies denkbaar (die nog wel juridisch getoetst moeten worden): • • • • • •
Zelfbewoningsplicht voor koopwoningen; Erfpachtconstructies; Koopgarant; Duokoop (grond in erfpacht met eventuele latere koopoptie); Lease van installaties of uitbreidingsmogelijkheden beperken; Notarieel vastleggen dat woning alleen doorverkocht mag worden aan mensen met gemaximaliseerd inkomen; 52
•
Een anti-speculatiebeding door regels te stellen bij een doorverkoop binnen tien jaar. Eventueel met kettingbeding.
53
5.4 BEREIKBAARHEID Doelen: We willen met dit plan een nieuwe wijk maken waarin de bewoners als vanzelf meer duurzame keuzes maken voor hun bewegingen. Te voet naar het station, met de fiets naar andere plekken in Culemborg, met de trein naar ’s-Hertogenbosch en Utrecht en met de deelauto naar plaatsen die moeilijker met het OV te bereiken zijn. Maar dat is niet alles. Met de bouw van de RegioHub verbeteren we de duurzame verbindingen tussen Culemborg en ommeland met de stedelijke kernen Utrecht en Den Bosch. Hiermee willen we bewoners rondom Culemborg verleiden om de auto te laten staan. Daarmee wordt de A2 ontlast en de treinverbinding gestimuleerd. In het huidige verkeerssysteem van Culemborg willen we de veiligheid en doorstroming verbeteren. Door de Ovonde en Tunnelweg verkeersveiliger te maken, door betere fietsverbindingen te maken en door de nieuwe rotonde op de N320. Fietser, voetganger en openbaar vervoer Fiets- en voetganger centraal De stationsomgeving wordt een gebied dat vooral is gericht op de langzame verkeersdeelnemers, de voetganger en de fietser. De prioriteit is daarna openbaar vervoer, dan deelmobiliteit en daarna de privéauto. Dit betekent dat het gebied goed bereikbaar blijft met de auto, maar de inrichting van het gebied volledig is afgestemd op de voetganger en de fietser.
Dit betekent ook dat het gebied zo wordt ingericht dat bewoners elke dag gestimuleerd worden om te kiezen voor fiets, trein of deelauto voor een verplaatsing in plaats van te kiezen voor een privé auto, al wordt dat niet onmogelijk gemaakt. In de straten krijgt de fietser alle ruimte en komen er ruime trottoirs met voldoende schaduw voor voetgangers. De routes en verbindingen met de omgeving worden verbeterd voor fietsers en voetgangers. De nieuwe onderdoorgang bij het station als verbinding tussen oost en west-Culemborg is daarvoor erg belangrijk. Toegankelijkheid mindervaliden In de hele stationsomgeving is aandacht voor de toegankelijkheid voor mindervaliden. In de uitwerking van de plannen toetst de gemeente op goede toegankelijkheid. Waar nodig coördineert de gemeente vooraf. Voor de plannen zoeken we samenwerking met de organisatie Culemborg Toegankelijk.
Figuur 26. Referentiebeeld ruimte voor voetganger
Figuur 27. Referentiebeeld ruimte voor fiets
54
Figuur 28. Weezenlanden Noord Zwolle (Karres+Brands / Barcode)
Figuur 29. Merwedekanaalzone Utrecht (Bura Urbanism)
Fietsparkeren Bij alle gebouwen en voorzieningen in het gebied worden hoogwaardige fietsparkeervoorzieningen gerealiseerd. Hierbij is ook aandacht voor onder meer elektrische fietsen en bakfietsen. Tijdens ontwikkeling wordt gemonitord of er op dit vlak wijzigende eisen en wensen ontstaan om de plannen hier op aan te kunnen passen. Openbaar vervoer dichtbij Voor langere afstanden wordt het openbaar vervoer de eerste keus. Het openbaar vervoer ligt naast de deur en voor veel bewoners is het bezit van een (privé) auto niet noodzakelijk. Vanuit alle locaties komt er een goede verbinding voor voetgangers en fietsers naar het station. Door het verbeteren van omstandigheden voor fietsers in de omgeving wordt het station nog beter bereikbaar gemaakt voor fietsers inclusief de benodigde fietsenstallingen. De gemeente zal naar provincie en rijksoverheid blijven lobbyen voor meer treinen en bussen van en naar Culemborg om de bereikbaarheid verder te verbeteren. Deelmobiliteit en parkeren Deelmobiliteit Deelmobiliteit wordt een kernwaarde in alle deelgebieden. De gemeente neemt een regierol op zich om te zorgen voor voldoende aanbod, gebruiksgemak en een goede ruimtelijke inpassing. De deelauto’s komen verspreid door het gebied te staan en zullen mogelijk een plek vinden in de openbare ruimte.
Zo heeft iedereen in de wijk altijd een deelauto dichtbij staan terwijl privé auto’s vaak iets verder weg in een garage staan. De verwachting en trend is dat deelmobiliteit – niet alleen de deelauto, maar ook een elektrische step, het busje of bakfiets voor een verhuizing, of een scooter of kleine auto voor een ritje naar je ouders in Buren – in de komende 10 jaar flink zal toenemen en onder de nieuwe generatie meer gemeengoed zal zijn. Het is de ervaring uit recente onderzoeken dat het voor het welslagen van deelmobiliteit essentieel is om een drempelloze en comfortabele ervaring te bieden. Om die reden onderzoeken we of een actieve rol voor de gemeente hierbij noodzakelijk of gewenst is. Wanneer we denken dat dit bijdraagt aan het succes zullen we voor een actieve rol kiezen. We maken hierbij een plan dat inspeelt op de behoeften van diverse bewoners. Ouderen vragen om een andere aanpak dan gezinnen of starters. Een goed communicatieplan en marktstrategie maakt deel uit van de mobiliteitsvisie. Aansluitend onderzoeken we of het mogelijk is om het plan voor deelmobiliteit uit te breiden voor heel Culemborg. Mensen willen niet op het station een deelscooter lenen die zij alleen weer op het station kunnen inleveren. Er moet uitwisseling mogelijk zijn. 55
Parkeren op afstand De privéauto heeft een plek in de stationsomgeving maar gebruik en bezit ervan wordt niet gestimuleerd. Een groot deel van de mensen die hier gaan wonen zullen een baan hebben in de economische centra Utrecht- Amsterdam, of zuidwaarts in Den Bosch-Eindhoven. De RegioHub (het station) biedt een ideale snelle verbinding naar deze centra. Het bezitten van een eigen auto is hierdoor minder noodzakelijk. Bewoners van de Stationsomgeving kunnen niet verwachten dat ze hun eigen auto voor de deur kunnen parkeren. Gebiedsgerichte parkeervoorzieningen In plaats daarvan komen er gedeelde parkeervoorzieningen op enkele minuten loopafstand. Wanneer de eigen auto verder weg staat wordt het voor bewoners minder aantrekkelijk om de auto te gebruiken én minder aantrekkelijk om een eigen auto te bezitten. Zeker wanneer deelmobiliteit ruimschoots en kwalitatief goed beschikbaar is. De gemeente werkt aan het ontwikkelen van deze collectieve parkeervoorzieningen, coördineert de afstemming hiervan met deelprojecten en zoekt naar een efficiënte invulling zodat overdag forenzen er gebruik van kunnen maken en dat die in de avonduren en weekenden ook gebruikt kunnen worden door bewoners of hun bezoekers. Door te kiezen voor gebiedsgerichte parkeervoorzieningen kunnen we meer inspelen op veranderende vraag.
De beschikbare capaciteit is niet per gebouw in beton gegoten achter een slagboom maar open beschikbaar voor de hele buurt. Op plekken waar woongebouwen bereikbaar zijn voor autoverkeer kan de vraag opkomen om op die locatie toch bij het gebouw zelf een parkeervoorziening te realiseren. In beginsel is dat niet mogelijk in de Stationsomgeving. Bij uitzondering is een gebouwde parkeervoorziening in het bouwblok zelf mogelijk aan de randen van het plan, op een locatie die al bereikbaar is voor autoverkeer en/of als het past bij de doelgroep van de ontwikkeling. Denk hierbij aan zorgbehoevende bewoners. In de plannen is aandacht voor loopafstanden en goede, toegankelijke en veilige looproutes van woningen naar parkeervoorzieningen. Voor laden/lossen, hulpdiensten en zorgverleners komen er parkeermogelijkheden dichter bij de woningen. Bezoekersparkeren Het uitgangspunt van de ontwikkeling is dat zoveel mogelijk auto’s in gebouwde voorzieningen komen te staan. De praktijk van gebiedsontwikkeling laat vaak zien dat dit voor bezoekersparkeren financieel moeilijker te realiseren is dan voor bewonersparkeren. Voor het bezoekersparkeren van de Stationsomgeving wordt er eerst gezocht naar mogelijkheden van dubbelgebruik. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de P+R bij het station of de parkeerplaatsen van de supermarkt.
Als dit niet lukt gaat de voorkeur uit naar gebouwde voorzieningen en pas als dit niet mogelijk blijkt wordt er gekeken naar bezoekersparkeren in de openbare ruimte. Voor gehandicaptenplaatsen, deelauto’s, laden en lossen, pakketdiensten, zorgverleners etcetera is het wel mogelijk om plekken te realiseren in de openbare ruimte.
56
Referentiebeelden parkeervoorzieningen:
Figuur 30. Parkeergarage Katwolderplein (Zwolle)
Figuur 31. Parkeergarage High Tech Campus (Eindhoven)
Flexibiliteit in ontwikkeling parkeervoorzieningen Het is op dit moment onduidelijk hoe het autobezit zich het komende decennium zal ontwikkelen. Er zijn scenario’s denkbaar waarbij door toenemende populariteit van deelmobiliteit het aantal auto’s sterk afneemt. Maar dit effect zou ook tegen kunnen vallen waardoor het aantal auto’s per huishouden gelijk blijft of zelfs toeneemt. Met de start van de ontwikkeling houden we rekening met de huidige situatie, maar we willen voorkomen dat we dure garages bouwen die leeg komen te staan, of dat we bij een hogere behoefte klem komen te zitten. Daarom bouwen we flexibiliteit in bij de realisatie van parkeercapaciteit. Dit kunnen we doen door parkeervoorzieningen te bouwen die bij onvoldoende gebruik afgebroken worden of getransformeerd tot ander gebruik. Maar de langdurige ontwikkeling in de stationsomgeving biedt nog een eenvoudigere manier om tot flexibiliteit te komen. Wanneer na een of meerdere stappen in de ontwikkeling blijkt dat er een overdaad aan parkeercapaciteit is gebouwd, dan kiezen we er voor om in de daaropvolgende stappen minder capaciteit te bouwen tot dat de oorspronkelijke capaciteit volledig benut is. Wanneer de parkeervraag hoger blijkt dan verwacht kunnen we bij een nieuwe ontwikkeling eerder een nieuwe parkeervoorziening realiseren.
Zo is het mogelijk flexibel te zijn zonder parkeergebouwen af te breken of te kiezen voor een kostbare transformatie. De keuze voor gebiedsgerichte parkeervoorzieningen maakt het makkelijker om flexibel in te spelen op wijzigende vraag dan een plan waarbij elk gebouw een eigen parkeerlaag heeft.
Enkele parkeervergunning per huishouden In de stationsomgeving wordt parkeerregulering ingevoerd. Bewoners zullen een parkeervergunning moeten aanvragen en deze zal duurder zijn voor een tweede auto. Een tweede bewonersvergunning is alleen mogelijk als er voldoende ruimte beschikbaar is in het gebied en tegen een hoger tarief. Het uitgangspunt wordt maximaal 1 parkeervergunning per adres. Over de tarieven wordt nog gesproken met de raad op een later moment. Hier zal een hoog tarief aan gehangen worden, om deelmobiliteit aantrekkelijker te maken dan de aanschaf van een 2e privé auto. Lagere parkeernorm De doelstelling is om te verdichten met behoud van ruimte voor groen, spelen en verblijven. De stationsomgeving wordt een wijk met een voor Culemborg nog niet bestaande dichtheid en stedelijkheid. Bij een nieuwe wijk hoort ook een nieuw parkeerbeleid. De gemeente werkt momenteel aan het herzien van het parkeerbeleid voor deze omgeving. Dit beleid is nodig om recht te doen aan het karakter van het gebied. Ook helpt het om te zorgen dat de nabijheid van het station en de kansen van deelmobiliteit benut worden. De juiste norm voor dit gebied wordt gebaseerd op onder meer landelijke kengetallen en trendanalyses onder de doelgroepen van de Stationsomgeving. 57
Voor het gebied wordt een parkeernorm gehanteerd die passend is voor een OV-gericht gebied. De verwachting is dat het grootste deel van de bewoners dat hier gaat wonen niet voor een auto kiest als er voldoende alternatieven zijn. Parkeren tijdens transitiefase In de overgangsperiode zal op Pavijen I wonen en werken naast elkaar plaatsvinden. Uitgangspunt is dat zowel bedrijven als bewoners parkeren op eigen terrein. Het is te verwachten dat de bouw van woningen telkens vooruitloopt op de bouw van gebouwde parkeervoorzieningen voor bewoners. Om te zorgen dat er in deze fase geen parkeerproblemen ontstaan moeten ontwikkelaars in deze fase zorgen dat er voor bewoners voldoende tijdelijke parkeercapaciteit gerealiseerd wordt op een braakliggend terrein van de ontwikkeling. Overig verkeer Hulpdiensten en bevoorrading Bereikbaarheid voor hulpdiensten is een aandachtspunt voor alle deelgebieden. De gemeente zal voor de ontwikkeling als geheel in de voorfase in overleg met brandweer, ambulancepost en politie indien gewenst basisprincipes afspreken over toegankelijkheid en bereikbaarheid. Bijzondere aandacht is er ook voor goede bereikbaarheid in tijdelijke situaties en tijdens bouwwerkzaamheden. Bij de realisatie van voorzieningen in het gebied moet aandacht zijn voor de mogelijkheden van bevoorrading in het autoluwe gebied.
In de ontwikkelstrategie en planvorming voor het gebied vormt zowel tijdelijke bevoorrading als incidentele bevoorrading/leveranties bij woningen een belangrijk onderdeel. Hierbij kijken we ook naar bereikbaarheid van zorgverleners zoals mantelzorg, thuiszorg en dergelijke. Vrachtverkeer In de overgangsperiode zal er nog vrachtverkeer in het gebied aanwezig zijn. De bestaande verkeersstructuur zal zeker in het begin nog in gebruik blijven. Wenselijk om de rotonde naar de provinciale weg in een vroege fase te realiseren zodat er meer mogelijkheden ontstaan om vrachtverkeer snel het gebied uit te leiden. Waar mogelijk kiezen we voor het het scheiden van bewoners en industrieel verkeer. De gemeente zal vanuit het Transitie en Transformatieplan Pavijen ook aandacht hebben voor verkeersbewegingen. Daarbij kan er gedacht worden om juist bedrijven die voor veel verkeersbewegingen zorgen het eerste uit te plaatsen.
58
5.5 DUURZAAMHEID Culemborg streeft naar een duurzame ontwikkeling van de stad. Een duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie, zonder de behoefte van toekomstige generaties in gevaar te brengen. Bij een duurzame ontwikkeling is er sprake van een optimaal evenwicht tussen ecologische, economische en sociale belangen (triple P: People, Planet, Profit). Om een duurzame ontwikkeling van Culemborg vorm te geven is het noodzakelijk om per project (ontwikkeling) zichtbaar te maken welke keuzes gemaakt kunnen worden. Ieder ontwikkeling in Culemborg draagt idealiter bij aan de duurzame ontwikkeling van de stad. Zeker ook een groot project als de ontwikkeling van de stationsomgeving. Omdat Duurzaamheid een ‘containerbegrip’ is (er vallen veel thema’s onder) is het noodzakelijk om transparant een bewuste keuze te maken in de ambities die worden nagestreefd. In deze paragraaf beschrijven we de keuzes voor de volgende thema’s: • • • • •
Energieprestatie; Klimaatadaptatie; Circulariteit; Natuurinclusief; Gezondheid.
In deze paragraaf geven we aan ambitieuze doelen te hebben voor de Stationsomgeving. Met de ambities in deze paragraaf lopen we in enkele gevallen vooruit op de huidige wet- en regelgeving. De ‘nul-op-de-meter’ woning en de beoogde milieuprestatienorm van gebouwen zijn nu nog niet de standaard in het bouwbesluit. Deze ambities moeten worden waargemaakt in de verschillende deelprojecten van de Stationsomgeving. Omdat de Stationsomgeving een langlopend project is zullen tijdens de looptijd aspecten zoals het bouwbesluit, de technische mogelijkheden en de financiële randvoorwaarden waarschijnlijk nog meerdere keren veranderen. Deze paragraaf geeft de ambitie en de richting weer. Per deelproject wordt in de Nota van Uitgangspunten toegelicht hoe de ambities op dat moment worden gerealiseerd. Energieprestatie Eén van de belangrijkste thema’s voor een duurzame ontwikkeling is het tegengaan van klimaatverandering. Door de toename van CO2 in de atmosfeer warmt de aarde op met als gevolg dat er steeds vaker extreme weerssituaties ontstaan (hevige regenval, lange periodes van droogte en hittegolven). Wereldwijd is in 2015 afgesproken (klimaatakkoord van Parijs) om de temperatuurstijging te beperken. De belangrijkste oorzaak van de toename van CO2 in de atmosfeer is de verbranding van fossiele brandstoffen (aardolie, aardgas en steenkool).
Om de uitstoot van CO2 tegen te gaan is het daarom noodzakelijk om in onze energievoorziening te voorzien door gebruik te maken van duurzame (hernieuwbare) bronnen. In 2017 heeft de gemeenteraad de ambitie uitgesproken om Culemborg uiterlijk in 2040 energieneutraal te laten zijn. Energieneutraal betekent dat alle energie die wordt gebruikt duurzaam wordt opgewekt. Omdat de ontwikkeling van de stationsomgeving een ontwikkeling is die voor zeg de komende 100 jaar bedoeld is, is het noodzakelijk om als we het gestelde doel van energieneutraliteit willen realiseren, de stationsomgeving ook energieneutraal wordt. Met andere woorden de ambitie voor de stationsomgeving is het realiseren van een gebiedsontwikkeling waarbij tijdens de gebruiksfase netto geen CO2 wordt uitgestoten. Om deze ambitie te realiseren gaan we uit van de volgende doelen: •
Alle woningen in de stationsomgeving worden gebouwd als ‘nul-op-de-meter’-woningen; 59
• • • •
In de stationsomgeving wordt geen nieuwe aardgasinfrastructuur aangelegd; Uitgangspunt voor de ontwikkeling is dat de warmtevoorziening een collectief systeem wordt, bij voorkeur in eigendom van de toekomstige bewoners (model Thermo Bello); In de stationsomgeving wordt maximaal ingezet op het opwekken van duurzame elektriciteit door middel van zon-PV (zowel op alle gebouwen als ook in de openbare ruimte); Als ten behoeve van het doel om energieneutraal te worden duurzame opwek buiten het gebied zelf moet worden gerealiseerd, maakt dat onlosmakelijk onderdeel uit van het project stationsomgeving.
Naast het energieverbruik in woningen wordt ook energie verbruikt door bijvoorbeeld mobiliteit, openbare verlichting en andere installaties. Onderdeel van de ontwikkeling van de stationsomgeving is om hiervoor gebruik te maken van duurzame energiebronnen, danwel het verbruik te compenseren door duurzame opwekking. Met voorgaande doelen wordt de nieuwe stationsomgeving een gebied dat qua energieprestatie niet bijdraagt aan het vergroten van onze ‘footprint’ waardoor voor dit thema met recht kan worden gesproken over een duurzame gebiedsontwikkeling. Klimaatadaptatie Klimaatverandering is een feit. Door gebruik te maken van duurzaam opgewekte energie proberen we een verdere klimaatverandering tegen te gaan, maar het is ook zaak om weerbaar te zijn voor de effecten van de klimaatverandering die wel optreden. Het vormgeven van de stationsomgeving zodat het gebied bestand is tegen klimaatverandering wordt klimaatadaptatie genoemd. Binnen klimaatadaptatie wordt onderscheid gemaakt in maatregelen die ingrijpen op verschillende weerssituaties: • • • • •
Neerslag (N); Voorkomen van wateroverlast (O); Droogte (D); Hitte (H) en Biodiversiteit.
Wettelijk gezien worden eisen gesteld aan het waterbergingsvolume en aan het afkoppelen van hemelwater (beide hebben betrekking op het thema neerslag (N), maar meer klimaatadaptieve maatregelen zijn mogelijk, waarmee ook de leefbaarheid van het gebied wordt verbeterd. In de stationsomgeving willen we de volgende klimaatadaptieve maatregelen realiseren: Neerslag: Waterberging: De stationsomgeving is op dit moment een ‘versteend gebied’. Veel oppervlak is ingenomen door gebouwen en door verhard terrein. Dit betekent dat in situaties waarin veel neerslag optreedt, de kans op overlast door water groot is. Om dit tegen te gaan is het zaak om voldoende waterbergingscapaciteit te realiseren. Dat kan door hiervoor ruimte te reserveren (bijvoorbeeld door sloten, en of wadi’s). Dit heeft als bijkomend effect dat er ook meer ‘groen en blauw’ in het gebied wordt gerealiseerd (draagt bij aan de aantrekkelijkheid van het gebied). Op basis van het programma kan worden berekend hoeveel waterberging minimaal noodzakelijk is om te voorkomen dat wateroverlast optreedt. Afkoppeling hemelwater: Om te voorkomen dat het rioolstelsel overbelast raakt en om geen relatief schoon hemelwater naar de rioolwaterzuivering af te voeren is het logisch om hemelwater af te koppelen van het vuilwaterriool.
Water infiltreert daarmee in het gebied zelf en draagt daarmee bij aan het beheersbaar houden van het gemeentelijke rioolstelsel en aan het op peil houden van de grondwaterstand. 60
Het stimuleren van groene daken: Groene daken dragen bij aan een vertraagde afvoer van hemelwater en spelen een rol in het vergroten van de biodiversiteit en het voorkomen van hittestress. Voorkomen van wateroverlast: In een vroeg stadium van de ontwikkeling van de stationsomgeving moet worden nagedacht over het verhogen van het maaiveld en of het bouwvlak. Pavijen I betreft een relatief laag gelegen gebied en is daarmee kwetsbaar voor overlast door hoge grondwaterstanden/hevige neerslag. Het risico op wateroverlast wordt verkleind door te ontstenen, te vergroenen en door meer oppervlaktewater in het gebied toe te voegen. Droogte en Hitte: Als gevolg van de klimaatverandering zullen vaker langere perioden van droogte optreden. Ook zullen vaker hittegolven optreden. Droogte heeft tot gevolg dat de grondwaterstand daalt (met kans op verzakkingen en schade aan gebouwen). De beste manier om die gevolgen te bestrijden en de effecten daarvan af te zwakken is om in het gebied meer oppervlaktewater te realiseren en door het aanbrengen van groen. Bomen en struiken houden water langer vast en hebben een temperend effect op de temperatuur. Circulariteit Een duurzame ontwikkeling houdt ook in dat we oog hebben voor het voorkomen van verspilling van materialen en energie. Het sluiten van kringlopen, het hergebruik van eerder afgedankte materialen draagt bij aan een duurzame ontwikkeling.
Maatgevend voor circulaire bouw is de MPG-norm (milieuprestatie van gebouwen). De MPG geeft aan wat de milieubelasting is van de materialen die in een gebouw worden toegepast (nieuwe kantoorgebouwen groter dan 100 m2 en nieuwbouwwoningen). Op 1 juli 2021 is de MPG-norm voor nieuwbouwwoningen verscherpt naar 0,8. Het doel van de landelijke overheid is om de eisen stapsgewijs aan te scherpen en uiterlijk in 2030 te halveren. De MPG is een belangrijke maatstaf voor de duurzaamheid van een gebouw. Hoe lager de MPG, hoe duurzamer het materiaalgebruik. De milieuprestatie van materialen van gebouwen zal een steeds belangrijkere factor worden in de totale milieubelasting van een gebouw. De MPG is een objectief hulpmiddel in het ontwerpproces en het kan gebruikt worden in een Programma van Eisen om het resultaat van een ontwerpproces vast te leggen. Gegeven het feit dat de MPG in de komende jaren lager wordt en de feitelijke realisatie van de stationsomgeving nog een aantal jaren voorbereidingstijd kent is het zinvol en gewenst om bij het ontwerpproces uit te gaan van een MPG van 0,5. Bouwen met hout Passend bij de duurzaamheidsambities is bouwen met hout een bijzondere wens. Dit past ook op deze plek in Culemborg met de rijke geschiedenis van meubelmaken en houtbewerken.
De gemeente zal zich inzetten om op eventuele eigen gronden en op gronden van derden de realisatie van woongebouwen in hout te stimuleren. Grondbalans In de uitwerking wordt onderzocht of het mogelijk is grond zoveel mogelijk binnen het gebied te houden (gesloten grondbalans). Restmaterialen bedrijfsbebouwing Bij de sloop van bedrijfsgebouwen komen er ook veel materialen vrij. Per project kan gekeken worden of deze kunnen worden hergebruik in het gebied. 61
Natuurinclusief (biodiversiteit) Mede als gevolg van klimaatverandering staat ook de biodiversiteit in Nederland onder druk. Biodiversiteit is een belangrijk thema omdat het als het ware als een thermometer de kwaliteit van de leefomgeving beschrijft. Hoe groter de biodiversiteit des te gezonder en vitaler is een gebied. Hoewel Pavijen I op dit moment een versteend karakter heeft en heel weinig groen en dus de realisatie van een nieuw woongebied hier nauwelijks ten koste gaat van de biodiversiteit biedt de ontwikkeling juist een kans om een bijdrage te leveren aan het vergroten van de biodiversiteit. In de eerste plaats door het ontwerpen met ‘blauw en groen’ en in de tweede plaats door gericht maatregelen te treffen die bepaalde diersoorten als huismussen, vlinders en vleermuizen ‘onderdak’ bieden. Via relatief simpele en goedkope maatregelen kan de stationsomgeving zich tot een natuurinclusief gebied ontwikkelen. Gezondheid Duurzaamheid is niet compleet zonder aandacht voor gezondheid. Hierbij kijken we zowel naar de bewoners van de nieuwe wijk als naar bewoners van de rest van Culemborg. Bij het opstellen van de plannen voor de structuurvisie zijn in elke stap gezocht naar maximale mogelijkheden om gezondheid van de bewoners mee te koppelen. Door wandelen en fietsen centraal te zetten in de mobiliteitsvisie stimuleren we alle inwoners uit Culemborg om te bewegen.
Met de ontwikkeling van de Stationsomgeving wordt een stenig bedrijventerrein getransformeerd naar een groene wijk die uitnodigt tot gezond gedrag. In de openbare ruimte komen ontmoetingsruimtes bij groen en water, wordt er voldoende schaduw gecreëerd en voorzieningen voor bewegen. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een groene omgeving bijdraagt aan gezondheid en geluksbeleving. De visie is er op gericht om een goed woonen leefklimaat voor de toekomstige bewoners te realiseren. We maken woningen waar ouderen en zorgbehoevenden thuis kunnen blijven wonen en zorgen dat er ruimte is voor zorgverleners in de buurt. In de uitwerking werken we samen met de team maatschappelijke opgaven van de gemeente om in elke fase de meekoppelkansen voor gezondheid maximaal te benutten. De gemeente voert overleg met de GGD over de plannen. Daarbij is er ondermeer aandacht voor de afstand tussen woningen en wegen en veehouderijen (geur en zoönosen).
62
Intermezzo: Referentiebeelden Stationsomgeving Referentiebeelden groene straten tussen bouwblokken Pavijen
Oberbillwerder, Hamburg (Karres+Brands / Adept)
Merwede Utrecht, Bura+Okra
63
Referentiebeelden woonmilieu
64
Referentiebeelden groene lopers
NRE terrein, Eindhoven
65
Coberco Arnhem, Delva
Referentiebeeld woonmilieu
Sluiseiland, Amsterdam
66
Referentiebeelden binnentuinen bouwblokken Pavijen
Binnentuin De Eenhoorn
Referentiebeeld binnentuin
Binnentuin Metiushof, Noorderhaven Zutphen
Deeltuin Utrecht 67
Referentiebeelden Bouwblokken Pavijen
Noorderhaven Zutphen
Noorderhaven Zutphen
68
CPO Buiksloterham, Amsterdam
Gezamenlijke lobby
Fietsenstalling in het gebouw (De Eenhoorn, Amsterdam)
Gezamenlijke wasruimte
69
6 Fasering en ontwikkeling 6.1 FASERING De ontwikkeling van de Stationsomgeving wordt zodanig opgezet dat er binnen een overkoepelende visie ruimte is om variabel te zijn in losse ontwikkelingen. Dit betekent echter niet dat het mogelijk is dat alle kavels in het gebied op ieder willekeurig moment ontwikkeld kunnen worden. Om op hoofdlijnen richting te geven op de ontwikkeling hebben we de volgende principes opgesteld. Vier ontwikkelcategorieën Woningbouw op Pavijen I is alleen mogelijk wanneer op de locatie van de woningen de hindercirkels van omringende bedrijven verkleind worden of verdwijnen. De gemeente wil tot op zekere hoogte kunnen sturen in de locaties van ontwikkelingen. Dit is nodig om in de transitiefase te kunnen waarborgen dat bedrijven in de rest van het gebied kunnen blijven functioneren én dat bewoners komen te wonen in een aantrekkelijke woonomgeving. Daarom hebben we op onderstaande kaart (figuur 27) onderscheid gemaakt in vier verschillende ontwikkelcategorieën. Fase 1 Actief - rood In de rode gebieden zet de gemeente in op verwerving van de gronden om deze actief tot ontwikkeling te brengen. Wanneer grondeigenaren deze gronden zelf willen ontwikkelen binnen de randvoorwaarden van de gemeente kunnen ze een verzoek doen tot zelfrealisatie en zal dit beoordeeld worden door de gemeente.
Wanneer een kavel of ontwikkeling deels in fase 1 en deels in fase 2 valt is de precieze grens tussen beide gebieden afhankelijk van hindercirkels van omringende bedrijven.
Fase 1 Faciliteren- oranje In de oranje gebieden is ontwikkeling tot woningbouw wenselijk. In deze gebieden heeft de gemeente een regie faciliterende rol, waarbij het initiatief tot ontwikkeling bij de grond eigenaar ligt. Voor deze gebieden zal de gemeente in overleg met de eigenaren proberen te komen tot ontwikkeling van woningbouw. Ontwikkeling zal plaatsvinden wanneer het lukt om met de grondeigenaar tot goede afspraken te komen. Fase 1 Faciliteren / inmengen - geel In de gele gebieden is ontwikkeling tot woningbouw mogelijk. Dit is een gebied met versnipperd eigendom. In deze gebieden zal de gemeente voornamelijk een afwachtende houding aannemen. Wanneer grondeigenaren zich bundelen en een ontwikkeling mogelijk is met voldoende schaal en maat en wanneer dit past binnen onder meer de geldende hindercontouren zal de gemeente meewerken aan ontwikkeling.
70
Fase 2 - paars In Fase 2 (paarse gebieden) is er de komende 10 jaar in principe geen sprake van ontwikkeling naar woningbouw. Wel zullen hier bij bedrijven maatregelen plaats moeten vinden om de hinder voor de nieuwe woningen in de gele en rode gebieden weg te nemen. Als de hindercirkels beperkt zijn of beperkt kunnen worden dan kunnen bedrijven hier blijven functioneren als voorheen. Als zich kansen voordoen om woningbouw te versnellen, waarbij strategisch slimmere keuzes zijn te maken, kan de gemeenteraad gemotiveerd afwijken van de fasering en hierin andere keuzes maken.
Figuur 32. Vier ontwikkelcategorieën
71
Bloksgewijze ontwikkeling In Pavijen I stelt de gemeente als eis dat een ontwikkeling altijd tenminste de maat heeft van een volledig bouwblok. De omgeving is zeker in de startfase nog industrieel en gericht op bedrijven. De gemeente wil ook dat er in deze fase sprake is van leefbare en aantrekkelijke buurten. Door een minimale maat te vragen aan ontwikkelblokken ontstaan er altijd gebieden met een eigen groene binnenwereld. Zo wordt ook in de transitiefase een leefbaar woonmilieu gewaarborgd.
Figuur 33. Referentiebeelden stapsgewijze ontwikkeling: (Karres en Brands / Royal HaskoningDHV )
Transitiefase De ontwikkeling van de stationsomgeving is een transformatieproces dat meer dan twintig jaar zal duren en stapsgewijs plaatsvindt. Op Pavijen maar ook op andere locaties zal op enig moment het bestaande gebruik van percelen stoppen terwijl de woningbouw nog niet start. Bijzondere aandacht is nodig voor inrichting en gebruik van deze leegstaande panden of braakliggende kavels. Om te voorkomen dat het gebied tijdens de ontwikkeling verloedert zetten we in op hoogwaardig tijdelijk gebruik van leegstaande panden. We onderzoeken of het mogelijk is tijdelijke huisvesting te organiseren (bijvoorbeeld anti-kraak). Wanneer dit niet mogelijk en verloedering dreigt kan de gemeente stimuleren dat panden eerder worden gesloopt en dat braakliggende terreinen worden ingericht met tijdelijke natuur. De gemeente wil ook de kansen van deze transitiefase benutten. Juist in de transitiefase kunnen er ruimtes beschikbaar komen voor initiatieven tegen wellicht lagere huurprijzen. Of het gebied kan creatieve makers aantrekken die juist profiteren van de tijdelijkheid. De gemeente wil deze initiatieven ondersteunen. Placemaking De westkant van het spoor is nu nog een bedrijventerrein waar de meeste Culemborgers niet of weinig zullen komen.
Voor een succesvolle transformatie van dit gebied naar een hoogwaardige stedelijke woonwijk is het noodzakelijk/wenselijk dat de locatie bekendheid krijgt bij bewoners en bezoekers. Bij verschillende transformatieprojecten is hiervoor succesvol een placemaking-strategie ingezet. De gemeente zal in overleg met creatieve partijen in het gebied en uit Culemborg onderzoeken of er voorafgaand aan de ontwikkeling en tijdens de transformatie tijdelijke functies of evenementen mogelijk zijn. De gemeente zal zich inzetten om de goede initiatieven te ondersteunen met onder meer (tijdelijk) planologische verruimingen.
72
6.2 KOSTENVERHAAL STATIONSOMGEVING CULEMBORG Om ontwikkeling van het gebied mogelijk te maken en om het in de toekomst ook goed te kunnen laten functioneren, zijn investeringen nodig voor de ‘planstructuur’ (zie ook hoofdstuk 4 en figuur 29). Denk hierbij ondermeer aan de nieuwe onderdoorgang bij het station om de nieuwe wijk aan te sluiten op de oostzijde van de stad, een nieuwe rotonde op de provinciale weg voor de ontsluiting van het woongebied en het station, en de infrastructuur in het gebied zelf.
Figuur 34. Overzicht bovenwijkse investeringen Stationsomgeving
In lijn met de wettelijke kaders dient de gemeente kosten die ze maakt te verhalen op eigenaren die in het gebied plannen realiseren. De gemeente zal inzetten op het verhalen van kosten op de bouwplannen voor de investeringsprojecten, én voor de overige door de gemeente te maken kosten in het plangebied, die vallen onder de limitatieve kostensoortenlijst in de Bro (en per 1-7-2022 onder de omgevingswet). Bij het verhalen van kosten werkt de gemeente met de criteria profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit. Hieronder wordt het volgende verstaan: Profijt: een eigenaar heeft baat bij de voorzieningen en maatregelen waarvoor kosten gemaakt worden. Toerekenbaarheid: er is een causaal verband tussen de kosten en het plan van de eigenaar. Proportionaliteit: Hoeveel profijt heeft een eigenaar van de voorzieningen en maatregelen waarvoor kosten gemaakt worden. Bij het berekenen van de proportionele bijdrage van een plan aan een voorziening wordt niet alleen gekeken naar de Stationsomgeving maar wordt ook de bestaande stad en eventuele andere gebiedsontwikkelingen als een locatie gezien worden die profiteert van de ontwikkeling.
73
In deze visie beperkt de gemeente zich ertoe enkele principe-uitspraken te doen met betrekking tot de wijze van kostenverhaal. In de uitwerking worden de principes voor de wijze van verrekenen van de kosten van deze investeringen naar de verschillende bouwplannen doorgerekend. Toerekeningmethodiek De toerekening van het verhalen van de investeringen kan plaatsvinden op basis van twee beginselen: 1. De investeringskosten zijn direct te relateren aan een aantal projecten. Door middel van een rekenkundige onderbouwing van het profijt worden de kosten van de investeringsprojecten proportioneel toegedeeld aan de profiterende ontwikkelprojecten. Bijvoorbeeld aan de hand van het aantal woningen, of aan de hand van de verkeersproductie van een ontwikkeling. 2. Investeringen die noodzakelijk zijn ten gevolge van een ontwikkeling, maar niet direct hoeven te worden gerealiseerd ten behoeve van de ontwikkeling kunnen in de vorm van een normatieve fondsbijdrage worden verhaald. Daarnaast zal de gemeente kosten die direct zijn toe te delen aan een bouwplannen ook verhalen. De gemeente zal bij het aangaan van een anterieure overeenkomst of het opstellen van een exploitatieplan voor een ontwikkellocatie bepalen of zij de investeringen zal verhalen volgens punt 1, of punt 2.
Overige fondsen Naast de bovengenoemde vastgestelde investeringsprojecten, zijn er ook voorzieningen waarvan nu nog niet duidelijk of en in welke mate ze nodig zijn. Een voorbeeld hiervan zijn collectieve parkeervoorzieningen of collectieve warmtevoorzieningen. Deze investeringen worden ook gezien als bovenplanse investeringen, de exacte locaties en uitvoeringen zijn echter nog niet vastgesteld. Wanneer het binnen een ontwikkeling niet mogelijk en wenselijk is om voldoende parkeergelegenheid aan te leggen dan kan er worden gekozen voor een afdracht in een fonds, waaruit later de benodigde parkeerplaatsen elders aangelegd kunnen worden als collectieve parkeervoorziening. Daarbij wordt wel de afweging gemaakt of de parkeergelegenheid binnen de planhorizon en in de nabijheid van het plangebied gerealiseerd kunnen worden. Dit kan ook van toepassing zijn voor andere collectieve projecten, bijvoorbeeld een warmtenet. Bij de uitwerking van deze kosten in fondsen zal eveneens worden bezien of dit plaats vindt conform toerekening 1 of 2.
6.3 RUIMTELIJKE AANDACHTSPUNTEN De ontwikkeling van de Stationsomgeving raakt aan veel ruimtelijke aspecten. Dit brengt verschillende risico’s met zich mee. Tijdens de visievorming is er op hoofdlijnen gekeken naar een aantal belangrijke aandachtspunten. We zien daarbij geen situaties die tot een ‘no go’ voor woningbouw in het gebied kunnen zorgen. In onderstaande paragraaf zijn de hoofdlijnen opgesomd. De impact van de beoogde ontwikkeling op de omgeving is ook beoordeeld in een vormvrije m.e.r.beoordeling die is uitgevoerd voor deze structuurvisie. Infrastructuur De gemeente is met NS en ProRail in gesprek over de lange termijn plannen voor het spoornetwerk. Een uitbreiding van het aantal sporen op het talud is in Culemborg op dit moment niet voorzien. 74
Desondanks gaat de gemeente met NS en ProRail in gesprek over een mogelijke wens om hiervoor ruimte te reserveren in het plangebied. Energie - warmtevraag De woningen en andere functies in het gebied zullen uiteindelijk een behoefte hebben aan energie / warmte / koeling. De gemeente verkent in de voorfase actief welke strategie het beste ingezet kan worden om de functies in het gebied van voldoende warmte / koeling te voorzien. Hierbij wordt er rekening mee gehouden dat aan de oostzijde van het spoor al een bestaand warmtenet bestaat. Externe veiligheid Externe veiligheid gaat over het risico om te overlijden door calamiteiten. In de Stationsomgeving is het spoor de voornaamste risicobron, omdat over de spoorlijn gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Bij de uitwerking van deelgebieden wordt er nader onderzoek gedaan naar de impact. Voor de locaties aan het spoor en aan de provinciale weg is in het bijzonder nader onderzoek nodig. Water De ontwikkeling van het gebied heeft impact op de waterhuishouding. De insteek van het project is om meer oppervlaktewater toe te voegen en om regenwater lokaal te infiltreren. Per saldo zal in het gebied de hoeveelheid verhard oppervlak afnemen waardoor er geen negatieve effecten te verwachten zijn op het watersysteem in de omgeving.
Verkeer Een belangrijke doelstelling binnen de structuurvisie is het veiliger, robuuster en duurzamer maken van de verkeersstructuur van Culemborg. Maatregelen hiervoor zijn onder meer de herinrichting van de Ovonde, aanleg van een P+R, rotonde op de Provinciale weg en aanleg van een nieuwe fietsverbinding onder het spoor. Hierdoor zal het lokale autoverkeer meer gebruik maken van de Provinciale weg waarmee autoverkeer in Culemborg zelf afneemt. Stromen van auto’s, fietsers en voetgangers worden meer van elkaar gescheiden. Het grootste deel van het visiegebied is momenteel ingericht als bedrijventerrein. De bedrijven trekken nu al veel verkeer aan en in het bijzonder veel vrachtverkeer. In de toekomstige situatie zal de hoeveelheid vrachtverkeer drastisch verminderen. De ontwikkeling van het gebied zal tegelijkertijd ook leiden tot nieuwe/andere verkeersbewegingen. De inrichting van de wijk verleidt bewoners om vaker te lopen of de fiets of het openbaar vervoer te nemen. In de uitwerking van de plannen worden de ingrepen gemodelleerd in het Culemborgse verkeersmodel. Dit wordt gebruikt om de effecten te kunnen overzien en indien nodig te mitigeren. Bij de uitwerking van deelgebieden wordt er nader onderzoek gedaan naar de impact van deelgebieden op het gebied van verkeer. Geuroverlast Woningen in het gebied moeten beschermd worden tegen geuroverlast.
Geur kan afkomstig zijn van bedrijven in Pavijen en het projectgebied en van agrarische activiteiten aan de overzijde van de provinciale weg. De gemeente is al actief aan het inventariseren wat de impact is van bestaande bedrijven op Pavijen en gaat aan de slag met een nieuw bestemmingsplan waarin de bedrijfsmogelijkheden in het projectgebied aangepast zullen worden. Bij de uitwerking van de deelgebieden wordt er nader onderzoek gedaan naar de specifieke impact van eventuele geurhinderveroorzakende bedrijven. 75
Luchtkwaliteit In de vormvrije m.e.r.-beoordeling zijn de achtergrondconcentraties van stikstofdioxide (NO2), fijnstof (PM10) en zeer fijnstof (PM2,5) bestudeerd. In het plangebied liggen deze achtergrondconcentraties ruimschoots onder de wettelijke grenswaarden. Op basis van algemene richtlijnen is ingeschat dat de nieuwe ontwikkelingen niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Mocht er desondanks sprake zijn van een toename aan stikstofdioxide en/of (zeer) fijn stof als gevolg van de ontwikkeling dan blijven de concentraties nog steeds ver onder de wettelijke grenswaarden zullen liggen. Een goed woon- en leefklimaat is zo gewaarborgd. Trillingen Woningen in het gebied moeten beschermd worden tegen overlast door trillingen. Trillingen zullen vooral afkomstig zijn van het spoor. In de visie wordt aan de westzijde van het spoor enige afstand bewaard tot de spoorlijn door de realisatie van het spoorpark op het talud. Bij de uitwerking van deelgebieden wordt er nader onderzoek gedaan naar de impact van trillingen. Voor de locaties aan het spoor en mogelijk aan de provinciale weg is in het bijzonder nader onderzoek nodig.
Geluid Woningen in het gebied moeten beschermd worden tegen geluidsoverlast. Geluid kan onder andere afkomstig zijn van het spoor, de provinciale weg en bedrijven in en naast het plangebied. De locatie ligt binnen de bebouwde kom van Culemborg. Dit in combinatie met het feit dat de spoorlijn tussen Utrecht en ’s-Hertogenbosch binnen het projectgebied ligt, zorgt ervoor dat in de bestaande situatie sprake is van een noemenswaardige geluidsbelasting. Wat betreft de geluidhinder vanuit het spoor, de provinciale weg en de lokale wegen geldt dat dit bij de verdere uitwerking van de plannen verder bestudeerd en uitgewerkt zal worden. Op dat moment worden eventuele maatregelen concreet gemaakt. Door te kiezen voor (semi) gesloten bouwblokken met een rustige binnentuin kiezen we in deze fase al voor de meest natuurlijk manier om een goede kwaliteit van woon- en leefomgeving te borgen. Voor de geluidhinder van bestaande bedrijven op Pavijen geldt dat we als gemeente aan de slag zijn met een nieuw bestemmingsplan waarin de bedrijfsmogelijkheden in het projectgebied aangepast zullen worden. Ook hier geldt dat bij de uitwerking van de deelgebieden er daar waar noodzakelijk nader onderzoek gedaan wordt naar de specifieke impact van eventuele geluidhinderveroorzakende bedrijven.
Daarbij zal ook de nut/noodzaak van eventueel te treffen (bron)maatregelen worden bepaald en of het noodzakelijk kan zijn het bedrijf te verplaatsen. Natura 2000 - stikstof Het plangebied ligt niet in een Natura 2000-gebied. Wel liggen Natura 2000-gebieden (met stikstofgevoelige habitattypen) in de omgeving van het plangebied: • Natura 2000-gebied Lingegebied & Diefdijk-Zuid ligt op ongeveer 5 kilometer afstand; • Natura 2000-gebied Rijntakken ligt op ongeveer 8 kilometer afstand; • Natura 2000-gebied Kolland & Overlangbroek ligt op ongeveer 10 kilometer afstand. Met het project wordt een ruimtelijke ontwikkeling voorzien. Het is uitgesloten dat bijvoorbeeld licht of geluid afkomstig van de ontwikkeling op deze grote afstand een Natura 2000-gebied kan verstoren. Wel is het mogelijk op deze afstand effecten op het gebied van vermesting en verzuring optreden als gevolg van stikstofemissie. Stikstofdepositie kan wel op grotere afstand natuurgebieden 76
verstoren. Het is door de verkeersaantrekkende werking van de toekomstige functies niet op voorhand uit te sluiten dat er enige stikstofdepositie op het Natura 2000-gebied plaats kan vinden. Tegelijkertijd geldt dat in de bestaande situatie sprake is van gasverbruik door de verschillende bedrijfsgebouwen en een relatief grote hoeveelheid vrachtverkeer. Omdat deze situaties richting de toekomst verdwijnen is het reëel in te schatten dat er voldoende interne salderingsmogelijkheden zijn om momenteel te kunnen stellen dat significant negatieve effecten wat betreft stikstof eveneens zijn uit te sluiten op de omliggende Natura 2000-gebieden. In de verdere uitwerking van de plannen zal hiervoor specifiek onderzoek verricht worden. Flora en fauna De verwachting is dat de ontwikkeling van de Stationsomgeving geen schadelijke impact heeft op beschermde soorten. Met de aandacht voor natuurinclusief bouwen wordt ingezet op het verbeteren van omstandigheden voor beschermde soorten Bij de verdere uitwerking van de plannen wordt telkens opnieuw gekeken of er mogelijk toch beschermde soorten aanwezig zijn en wordt er indien nodig vervolgonderzoek gedaan naar mogelijke aanwezige beschermde soorten.
Mocht uit dit onderzoek blijken dat beschermde soorten in het plangebied aanwezig zijn dan dient een ontheffing Wet natuurbescherming te worden aangevraagd en moeten mitigerende maatregelen worden uitgevoerd. Bodem Het project betreft een transformatie van een bestaand bedrijventerrein. De kans op verontreinigingen in de bodem is reëel. Bij de ontwikkeling van deelgebieden is onderzoek nodig om de lokale verontreinigingen in kaart te brengen en indien nodig te saneren. In de uitwerking wordt onderzocht of het mogelijk is grond zoveel mogelijk binnen het gebied te houden (gesloten grondbalans). Landschap / Cultuurhistorie / Erfgoed Het plangebied ligt in het bestaand stedelijk gebied van Culemborg. De gemeente heeft met provinciale subsidie een studie uitgevoerd om de kenmerken van de ondergrond en het landschap in kaart te brengen. De resultaten hiervan worden meegenomen in de verdere uitwerking van de plannen. In deze structuurvisie zijn waardevolle gebouwen benoemd die met het project beschermd of versterkt worden zoals de Gelderlandfabriek en enkele karakteristieke panden op Pavijen. Maar er zijn ook structuren benoemd die versterkt worden zoals de spoordijk en de lijnen van de landschappelijke ondergrond. Deze analyse is besproken in de commissie erfgoed en kwaliteit. Ook de verdere plannen worden besproken in de nieuwe commissie ruimtelijke kwaliteit.
Archeologie Uit het gemeentelijk archeologisch beleid en het thematische bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan Archeologie’ blijkt dat vrijwel het hele plangebied een hoge archeologische verwachtingswaarde heeft. Voor deze gronden geldt dat onderzoek noodzakelijk is bij bodemingrepen groter dan 1.000 m2 en dieper dan 30 cm onder maaiveld. Met de realisatie van de verschillende ambities uit de structuurvisie zullen bodemingrepen uitgevoerd gaan worden die de beschreven onderzoeksgrenzen zullen overschrijden. Dat betekent 77
dat er een onderzoeksplicht geldt. Bij de verdere uitwerking van de plannen in het kader van de planologische procedure archeologisch onderzoek uitgevoerd moeten worden. Het vrij intensief bebouwde karakter van het plangebied zorgt er voor dat de kans aanwezig is dat de bodem reeds intensief geroerd is. Dit verkleint de kans op aanwezigheid van eventuele archeologische waarden.
78
Bijlagen: 1. RUIMTELIJKE VERKENNING STATIONSOMGEVING
2. ESSENTIEKAART EN TABEL OVERZICHT BASISPRINCIPES (INCL. VERGELIJKING MET EERDERE VERSIE)
79