CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

1 Programmabegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030 - 2814280

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente CulemborgBij agendapunt: Programmabegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-203056.759 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 7

Tegelijkertijd kost dit extra geld. De ODR werkt aan een herijking van de financieringssystematiek. Risico's | Structureel (jarenlang) voert de ODR meer taken uit dan in de begrotingen van de gemeenten en de werkplannen is overeengekomen. De kosten hiervan worden jaarlijks door de opdrachtgevers bijgepast. Dit is een onwenselijke situatie. ODR brengt op dit moment in beeld hoe de begroting(en) meer in lijn met de werkelijke werkvoorraad kan worden gebracht. Besluitvorming hierover (in het AB) zal mogelijk consequenties hebben voor de begroting van 2028. Programma | Prettig wonen, leven en ondernemen Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 2.034 | 1.930 | 945 | 974 | 7.379 | 7.507 Programmabegroting 2027-2030 | 148 Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe (BvoWB) Vestigingsplaats | Culemborg Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de bedrijfsvoeringstaken Openbaar belang | met als doel het verlagen van kosten, het verhogen van de kwaliteit, het verminderen van de kwetsbaarheid en het bieden van kansen aan medewerkers. Iedere deelnemer wijst 1 lid van het bestuur aan. Het bestuur kiest uit Bestuurlijk | zijn midden een voorzitter en een plaatsvervangend voorzitter.

belang | Belang Culemborg: Wethouder R. van Asselt heeft zitting in het bestuur en is voorzitter van de BvoWB. Betrokkenen | De deelnemers zijn de gemeenten Culemborg, Tiel en West Betuwe. De uittreding van de gemeente Tiel uit de Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe vormt een belangrijk risico. Deze ontwikkeling kan gevolgen hebben voor de continuïteit, kwaliteit en kosten van de dienstverlening. Daarnaast moeten de deelnemende gemeenten keuzes maken over de toekomstige inrichting van de samenwerking, wat onzekerheden met zich meebrengt op organisatorisch, financieel en bestuurlijk vlak. Ook bestaat het risico dat de doorontwikkeling van Risico's | de BvoWB onder druk komt te staan. De BvoWB staat voor financiële opgaven en taakstellingen, terwijl tegelijkertijd investeringen nodig blijven om de dienstverlening en bedrijfsvoering verder te ontwikkelen. Wanneer beoogde verbeteringen niet of later worden gerealiseerd, kan dit gevolgen hebben voor de kwaliteit van de dienstverlening aan de deelnemende gemeenten. Daarnaast blijft de krapte op de arbeidsmarkt een risico. Moeilijk vervulbare vacatures kunnen druk zetten op de capaciteit van de organisatie. Dit kan gevolgen hebben voor de continuïteit van de dienstverlening en de uitvoering van ontwikkelingen binnen de BWB.

Programma | Langjarig financieel gezond Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 6.962 | 6.196 | 407 | 482 | 9.067 | 8.222 Programmabegroting 2027-2030 | 149 Programmabegroting 2027-2030 150 Werkzaak Rivierenland Vestigingsplaats Geldermalsen Rechtspositie Gemeenschappelijke regeling Openbaar belang Werkzaak Rivierenland is een Gemeenschappelijke Regeling (GR) van 8 gemeenten die taken uitvoert op het gebied van de Participatiewet/ IOAW/IOAZ en Wet Sociale Werkvoorziening. Bestuurlijk belang In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle betrokken gemeenten vertegenwoordigd en bestaat derhalve uit 8 leden. De voorzitter wordt door en uit het AB aangewezen. Het AB benoemd de leden van het Dagelijks Bestuur (DB) dat bestaat uit 3 leden; te weten een voorzitter en twee door het AB uit zijn midden aan te wijzen leden. Belang Culemborg: Wethouder Y. Dagdag heeft zitting in het AB. Betrokkenen De gemeenten Buren (alleen voor SW), Culemborg, Maasdriel, Neder- Betuwe (alleen voor SW), Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal (alleen voor P-wet, SW is elders belegd) en Zaltbommel. Vanaf 2026 zal de gemeente Neder-Betuwe ook voor de Participatiewet taken deelnemen aan de GR. Risico's Een belangrijk financieel risico blijft de ontwikkeling van het BUIG- budget.

Een hogere instroom in de bijstand en/of achterblijvende uitstroom naar werk kan ertoe leiden dat de rijksmiddelen onvoldoende zijn om de uitkeringslasten te dekken. Het solidariteitsprincipe binnen Werkzaak dempt verschillen tussen de deelnemende gemeenten, maar sluit een financieel nadeel voor Culemborg niet volledig uit. Daarnaast blijven landelijke ontwikkelingen rondom de Participatiewet en de financiering van de uitvoering een onzekerheidsfactor. Wijzigingen in wet- en regelgeving en beschikbare rijksmiddelen kunnen leiden tot aanvullende taken, hogere uitvoeringskosten of druk op de uitvoeringscapaciteit. Tegelijkertijd is sprake van een complexere doelgroep, waardoor uitstroom naar werk meer tijd en intensievere ondersteuning kan vragen. Ook de bedrijfsvoering van Werkzaak kent financiële risico's. Een specifiek aandachtspunt is Cirtex. Binnen Werkzaak is een plafond ingesteld voor de bijdrage aan Cirtex vanuit het participatiebudget, waarmee het financiële risico voor dit budget wordt begrensd. Eventuele verdere tegenvallers bij Cirtex kunnen echter gevolgen hebben voor het bedrijfsresultaat en het weerstandsvermogen van Werkzaak. Bedrijfsvoeringsrisico's kunnen in eerste instantie vanuit het eigen vermogen van Werkzaak worden opgevangen. De financiële ontwikkeling van Cirtex en de toereikendheid van het weerstandsvermogen blijven daarom aandachtspunten.

Tot slot blijft arbeidsmarktkrapte een risico voor de uitvoering en dienstverlening van Werkzaak. Moeilijk vervulbare vacatures kunnen leiden tot hogere personeelskosten, verminderde uitvoeringskracht en vertraging in de dienstverlening aan inwoners en werkgevers. Programma | Iedereen doet mee Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 18.262 | 17.414 | 6.151 | 5.516 | 20.754 | 20.736 Regio Rivierenland Vestigingsplaats | Tiel Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten, waarbinnen op regionaal niveau voor de gemeenten taken worden uitgevoerd op het gebied van verkeer en vervoer, milieu, Openbaar belang | ruimtelijke ordening en waterbeheersing, | Volkshuisvesting, onderwijs, economie, arbeidsmarkt, volksgezondheid en zorg (jeugdbeleid, Wmo). De gemeenschappelijke regeling voert zowel uitvoeringstaken als (strategische) beleidstaken uit. Alle gemeenten zijn vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur (AB). Het AB bestaat uit acht leden en een onafhankelijk voorzitter. Elke gemeente heeft één zetel. Voorzitter van het AB is een Bestuurlijk | gemeenschappelijk lid, dat door alle gemeenten gezamenlijk wordt belang | aangewezen. De voorzitter van het AB heeft geen stemrecht in het AB.

Het AB benoemt de leden van het Dagelijks Bestuur | (DB) dat bestaat uit drie leden. | Burgemeester Mulder heeft namens Culemborg zitting in het AB, wethouder Peters is plaatsvervangend lid. Betrokkenen | De gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder | -Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. Regio Rivierenland heeft een eigen reserve, die in hun begroting 2027 is afgezet tegen de risico's die de GR voorziet voor het komende jaar. Dat is mede gebeurd op verzoek van de gemeenten, omdat de risico's eerder alleen in algemene termen werden beschreven | - wat het voor gemeenten lastig maakte om in te schatten welke risico's zij liepen. Uit de kwantificering van de risico's en de analyse daarvan in de begroting Risico's | 2027 blijkt dat de omvang van de reserve voldoende is voor de risico's. De gemeente hoeft hie | rvoor dus geen aanvullende maatregelen te treffen. Wel is het van belang dat de gemeente de uitvoering van maatwerkafspraken en dienstverleningsovereenkomsten blijft monitoren, omdat Regio Rivierenland constateert dat deze taken voor hun meer risico's in de bedrijfsvoering opleveren.

Programma | Samen voor onze stad Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 356 | 341 | 1.797 | 1.928 | 15.388 | 23.372 Programmabegroting 2027-2030 | 151 Avri Vestigingsplaats | Geldermalsen Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling De Avri is een gemeenschappelijke regeling van 8 gemeenten die taken uitvoert op het gebied van afvalinzameling en afvalbeheer, het beheer Openbaar belang | van de openbare ruimte en toezicht en handhaving van de openbare ruimte. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle betrokken gemeenten vertegenwoordigd en bestaat derhalve uit 8 leden. De voorzitter wordt door en uit het AB aangewezen. Het AB benoemt de leden van het Bestuurlijk | Dagelijks Bestuur dat bestaat uit 3 leden, te weten een voorzitter en 2 belang | door het AB uit zijn midden aan te wijzen leden. Belang Culemborg: Wethouder M. Peters heeft zitting in het AB van Avri. Burgemeester M. Mulder is aangewezen als plaatsvervangend lid van het AB. Betrokkenen | De gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Maasdriel, Neder- Betuwe, Tiel, West Maas en Waal en Zaltbommel. Er is voldoende financiële armslag nodig om continuïteit in de dienstverlening van de Avri te waarborgen, risico’s af te dekken en prijsstabiliteit te realiseren.

Ten opzichte van de jaarrekening 2025 is er een lichte afname van de risico’s en een toename van Risico's | weerstandsvermogen. De toename van het weerstandsvermogen is het gevolg van het instellen van de voorziening om de stortplaats over te kunnen dragen rond 1 januari 2027. De belangrijkste risico's zijn het meerjarenonderhoudsplan, vervuiling grondstoffen, verwerkingskosten en de prijsontwikkeling van papier. De ratio weerstandsvermogen voor het basispakket is 2,6 in 2027 en is daarmee uitstekend. Programma | Levendige en veilige stad Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 0 | 0 | 1.324 | 1.305 | 72.444 | 66.331 Programmabegroting 2027-2030 | 152 Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Vestigingsplaats | Tiel Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling Samenwerking bij de heffing, invordering en kwijtschelding van de waterschapsbelastingen, afvalstoffenheffing en diverse andere gemeentelijke belastingen alsmede bij de uitvoering van de Wet Openbaar belang | waardering onroerende zaken (wet Woz) en het beheer en de uitvoering van de Basisregistratie voor Adressen en Gebouwen (BAG). De verordende bevoegdheid blijft bij de gemeente. Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit zoveel leden als er deelnemers zijn, waarbij het Waterschap 2 leden benoemt.

Uit het AB wordt een Bestuurlijk | Dagelijks bestuur (DB) van 3 leden gekozen, bestaande uit een belang | voorzitter en twee leden. Ten minste 1 van de DB-leden wordt gekozen uit de vertegenwoordiging namens het Waterschap. Belang Culemborg: Wethouder R. van Asselt heeft zitting in het AB. De deelnemers zijn Waterschap Rivierenland, gemeenschappelijke regeling regio Rivierenland (AVRI) en de gemeenten Culemborg, Gorinchem, IJsselstein, Maasdriel, Montfoort, Tiel, West Betuwe, West Betrokkenen | Maas en Waal en Wijk bij Duurstede. Vanaf 1 januari 2027 sluiten de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen en Wijchen zich ook als deelnemende gemeenten aan bij BSR. De incidentele weerstandscapaciteit van BSR is gelijk aan de in de begroting opgenomen post onvoorzien. BSR heeft geen structurele weerstandscapaciteit. Voor eventuele risico's die niet in de begroting zijn opgenomen, en niet gedragen kunnen worden uit de post onvoorzien, dienen deelnemers van BSR zelf een voorziening te treffen. Risico's met betrekking tot de belastingopbrengsten behoren Risico's | niet tot de bedrijfsrisico's van BSR. In de begroting 2027 van de BSR zijn in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing verschillende risico's opgenomen zoals: opbrengsten invorderingsbaten, datalekken, ziekteverzuim, wijzigingen van wet- en regelgeving en uitstroom van personeel.

Programma | Langjarig financieel gezond Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 515 | 554 | 68 | 116 | 11.484 | 11.651 Programmabegroting 2027-2030 | 153 Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Vestigingsplaats | Tiel Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling Het Recreatieschap behartigt de gezamenlijke belangen op het gebied van de infrastructuur voor openluchtrecreatie en toerisme op bovenlokaal niveau. Samen met het Natuur- en Recreatieschap Lingegebied en het Recreatieschap Over-Betuwe wordt deelgenomen in Openbaar belang | de B.V. Recreatie-maatschappij Rivierengebied. Via de uitvoeringsorganisatie Uit®waarde ontwikkelt, exploiteert en onderhoudt zij de toeristische en dagrecreatieve infrastructuur in het Rivierengebied. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle deelnemende gemeenten vertegenwoordigd, met dien verstande dat een lid en een Bestuurlijk | plaatsvervangend lid wordt aangewezen. Het Dagelijks Bestuur (DB) belang | wordt gevormd door de leden van het AB. Belang Culemborg: Wethouder R. van Asselt heeft zitting in het AB van het recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal. Betrokkenen | Deelnemende gemeenten zijn Buren, Culemborg, Druten, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en West Maas en Waal.

Er zijn geen specifieke risico's voor de gemeenten; die zijn afgedekt in Risico's | de uitvoeringsorganisatie Uit®waarde. Programma | Prettig wonen, leven en ondernemen Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 0 | 0 | 0 | 0 | 6.853 | 6.853 Programmabegroting 2027-2030 | 154 Regionaal Archief Rivierenland (RAR) Vestigingsplaats | Tiel Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling Het gemeenschappelijk beheer van de archiefbewaarplaats(en) van de deelnemers en van de daarnaartoe overgebrachte archiefbescheiden, Openbaar belang | alsmede het toezicht op het beheer van de niet naar de archiefbewaarplaats(en) overgebrachte archiefbescheiden. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn de betrokken gemeenten vertegenwoordigd door een lid per deelnemende gemeente. Het Dagelijks Bestuur (DB) bestaat uit 3 – door het AB aan te wijzen – leden Bestuurlijk | uit het AB. belang | Belang Culemborg: Vanuit Culemborg heeft wethouder R. van Asselt zitting in het AB. Daarnaast is de Culemborgse raad vertegenwoordigd in de voorbereidende Besluit- en Oordeelsvormende Vergaderingen (BOV) ten behoeve van het AB. Betrokkenen | Deelnemende gemeenten zijn Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder- Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel.

Het weerstandsvermogen bedraagt in de jaarrekening 2025 211.000 Risico's | euro. De geïnventariseerde risico's zijn op de Adviesnota Weerstandsvermogen gebaseerd. Het risicoprofiel bedraagt 200.000 euro. De weerstandsratio bedraagt 1,06. Dit is voldoende om te voldoen aan de norm van 1,0. Programma | Samen voor onze stad Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 398 | 390 | 773 | 874 | 6.475 | 6.702 Programmabegroting 2027-2030 | 155 Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Vestigingsplaats | Tiel Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling UBR heeft als doel een breedbandnetwerk in het buitengebied van de Openbaar belang | deelnemende gemeenten aan te leggen, te beheren en te onderhouden. Bestuurlijk | In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle deelnemende gemeenten belang | vertegenwoordigd. Belang Culemborg: Wethouder R. van Asselt heeft zitting in het AB van UBR. Betrokkenen | De gemeenten zijn Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. Er zijn geen financiële gevolgen voor de begroting van de gemeente Risico's | Culemborg. De UBR krijgt geen gemeentelijke subsidie of bijdrage.

Alleen in het geval dat de UBR in de financiële problemen komt zijn er financiële gevolgen voor Culemborg, daar is op dit moment geen sprake van. Programma | Prettig wonen, leven en ondernemen Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 0 | 0 | 1.542 | 1.267 | 32.455 | 33.254 Programmabegroting 2027-2030 | 156 Rekenkamer Rivierenland Vestigingsplaats | - Rechtspositie | Gemeenschappelijke regeling Het belang ter behartiging waarvan deze regeling is aangegaan, is het Openbaar belang | instellen van een gemeenschappelijke rekenkamer als bedoeld in artikel 81l van de Gemeentewet. Bestuurlijk | De Rekenkamer Rivierenland is een gemeenschappelijk orgaan conform belang | artikel 1 juncto artikel 8, tweede lid van de Wet Gemeenschappelijke regelingen. Hieraan is geen bestuur verbonden. Betrokkenen | De Rekenkamer Rivierenland is een samenwerkingsverband van de gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe en West Maas en Waal. De risico's van de Rekenkamer worden door de vier gemeenten gedeeld. De financiële risico's voor de Rekenkamer zitten in CAO- wijzigingen, prijsstijgingen. De onderzoeken worden uitgevoerd door Risico's | een beperkt aantal mensen. Bij (langdurig) ziekteverzuim zou (een deel van) de werkzaamheden niet door kunnen gaan.

Bij langdurige ziekte of uitval van medewerkers bestaat het risico dat geplande onderzoeken vertraging oplopen of zelfs niet doorgaan. Dit kan ertoe leiden dat (beleids)vraagstukken niet tijdig of onvoldoende worden geëvalueerd. Programma | Langjarig financieel gezond Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 42 | 41 | nnb | nnb | nnb | nnb Programmabegroting 2027-2030 | 157 Vennootschappen en coöperaties BNG Bank Vestigingsplaats | Den Haag Rechtspositie | Naamloze vennootschap BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en openbaar nut Openbaar belang | (publieke sector). Met specifieke financiële dienstverlening draagt BNG Bank bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarnaast streeft BNG Bank naar een redelijk rendement voor haar aandeelhouders. De gemeente Culemborg heeft geen zetel in het Bestuur en de Raad van Bestuurlijk | commissarissen van BNG Bank. De gemeente heeft als aandeelhouder belang | in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een bestuurlijk belang. De gemeente heeft 8.775 aandelen met een nominale waarde van € 19.910 in haar bezit. Betrokkenen | De Staat is houder van de helft van de aandelen.

De andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een waterschap. Risico's | Er zijn voor de gemeente geen specifieke risico's. Programma | Langjarig financieel gezond Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Programmabegroting 2027-2030 | 158 Vitens N.V. Vestigingsplaats Rechtspositie | Naamloze vennootschap De uitoefening van een publiek (drink-)waterbedrijf in de ruimste zin van het woord. Dat houdt onder meer in: winning, productie, transport, Openbaar belang | verkoop en distributie van water en verder het verrichten van alles dat met de publieke watervoorziening verband houdt of daarvoor bevorderlijk kan zijn. De aandeelhouders hebben geen directe bemoeienis met de dagelijkse Bestuurlijk | gang van zaken binnen het bedrijf. Een Raad van Commissarissen houdt belang | toezicht. De gemeente Culemborg heeft als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een bestuurlijk belang. De gemeente is houder van 26.705 aandelen in deze vennootschap. Betrokkenen | Behalve Nuon zijn gemeenten en provincies in het voorzieningsgebied aandeelhouder van Vitens, dat is opgezet als naamloze vennootschap. Risico's | Er zijn voor de gemeente geen specifieke risico's.

Programma | Langjarig financieel gezond Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Programmabegroting 2027-2030 | 159 C.V. Parijsch (PPS) Vestigingsplaats | Culemborg Rechtspositie | Commanditaire Vennootschap (CV) Op 18 december 1995 heeft de gemeente een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Joh. Mourik & Co. Holding B.V., genaamd de ontwikkelingsmaatschappij Parijsch. De stichting Parijsch treedt op als beherend vennoot van de CV Parijsch. Openbaar belang | In de loop van de jaren is deze overeenkomst enkele keren herzien. In 2021 hebben de partners de afspraken voor de nog te ontwikkelen delen van Parijsch Zuid vastgelegd in de 'Samenwerkingsovereenkomst Parijsch Zuid'. De gemeente neemt deel aan de stichting CV Parijsch en heeft daarmee een bestuurlijk belang. De oorspronkelijke samenwerkingsovereenkomst was gericht op de ontwikkeling van het plangebied ten behoeve van woningbouw. Voor Parijsch-Zuid hebben de samenwerkende partijen aanvullende uitgangspunten vastgesteld die gericht zijn op kwaliteitsverbetering van de woningbouwontwikkeling. Hiermee wordt aangesloten bij Bestuurlijk | ontwikkelingen in de woningmarkt en actuele inzichten binnen de belang | gebiedsontwikkeling.

Naar verwachting wordt de ontwikkeling van Parijsch-Zuid in 2028 afgerond. Het financieel belang van de gemeente bestaat uit het werkkapitaal (€ 453.780) dat in de stichting CV Parijsch is ingebracht. Daarnaast loopt de gemeente financiële risico's die samenhangen met de uitvoering en resultaten van de grondexploitatie van het plangebied. Burgemeester M. Mulder vervult de functie van voorzitter van het stichtingsbestuur van CV Ontwikkelmaatschappij Parijsch. Betrokkenen | Joh. Mourik & Co. Holding B.V. te Groot-Ammers: 5/8 deel Gemeente Culemborg: 3/8 deel Risico's | De noodzakelijke ambtelijke inzet ligt hoger dan op dit moment geraamd in de begroting. Programma | Prettig wonen, leven en ondernemen Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 0 | 0 | nnb | 10.108 | nnb | 12.938 Programmabegroting 2027-2030 | 160 Stichtingen en verenigingen Stichting Accommodatiebedrijf Culemborg Vestigingsplaats | Culemborg Rechtspositie | Stichting Openbaar belang | Het duurzaam exploiteren van de Brede School Culemborg-Oost (BSCO). Bestuurlijk | De stichting heeft bestuurders uit onze ambtelijke organisatie. belang Betrokkenen | De gemeente Culemborg.

De gemeente staat garant voor de lening van € 4,2 miljoen die de Risico's | stichting is aangegaan voor de bouw van de Brede School Culemborg Oost. Als de stichting niet aan de aflossings- of betalingsverplichtingen voldoet, wordt een beroep gedaan op de gemeente. Meer hierover is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Programma | Prettig wonen, leven en ondernemen Financiële | Begrote bijdrage | Eigen vermogen | Vreemd vermogen bijdrage | 2027 | 2026 | 31-12-2027 31-12-2026 | 31-12- | 31-12-2026 (x € 1.000) | 2027 0 | 0 | -33 | -33 | -3.447 | 3.447 Programmabegroting 2027-2030 | 161 Programmabegroting 2027-2030 162 Grondbeleid Het grondbeleid Het hoofddoel van het grondbeleid is het bereiken van goed gebalanceerde gebiedsontwikkelingen. Met de nota Grondbeleid 2020 willen we dit bereiken door drie aspecten integraal af te wegen: 1. ruimtelijke inpassing: hierbij wordt getoetst in hoeverre een ruimtelijke ontwikkeling aansluit op de ruimtelijke kaders. 2. maatschappelijke effecten: hierbij wordt in beeld gebracht hoe goed een project scoort op de vastgestelde kerndoelen met scores hoog, midden of laag. 3. optimale businesscase in geval van actief grondbeleid: hierbij wordt getoetst op de elementen sluitende grondexploitatie, risicoprofiel versus weerstandscapaciteit en de effecten op de gemeentelijke begroting op de lange termijn.

Als voorkeursrol kiest de gemeente voor het zoveel mogelijk toepassen van regie-faciliterend grondbeleid. Het uitgangspunt hierbij is dat de gemeente vooral ontwikkelingen van derden mogelijk wil maken en hierbij faciliteert. Marktpartijen of particulieren ontwikkelen hierbij voor eigen rekening en risico grondposities. De gemeente beperkt zich tot haar publiekrechtelijke rol, wat inhoudt dat zij kaders en randvoorwaarden vaststelt in ruimtelijke plannen. Daarnaast is de gemeente (veelal) verantwoordelijk voor de aanleg van voorzieningen van openbaar nut die aan de ontwikkeling gerelateerd zijn, en de kosten die hiervoor worden gemaakt, worden verhaald op de initiatiefnemer. Ondanks dat in Culemborg is gekozen voor de voorkeursrol van regie-faciliterend grondbeleid als uitgangspunt, sluit dit niet volledig de deur voor het incidenteel toepassen van een actieve rol. In dat geval verwerft de gemeente zelf grondposities om bepaalde specifieke doelen te bereiken. Selectief kan, mits goed beargumenteerd, worden voorgesteld om actief grondbeleid toe te passen. Hiervoor is besluitvorming door de raad een voorwaarde. In de nota Grondbeleid 2020 is opgenomen wanneer er sprake kan zijn van actief grondbeleid. Actualisatiemomenten Ieder voorjaar actualiseren we de lopende grondexploitatieberekeningen en leggen deze ter vaststelling voor aan de raad.

Dit doen we bij de vaststelling van het meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) deel I en II, mits het om administratieve en niet-significante actualisaties gaat. Wanneer sprake is van een significante wijziging, bijvoorbeeld als gevolg van een programmatische aanpassing van een plan, wordt deze wijziging afzonderlijk en expliciet ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. In het najaar presenteren we in het meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) deel III de stand van zaken van het programma Realisatie Woningbouwopgave 2030 en een (financiële) vooruitblik op het MPG deel I en II, evenals de consequenties van nieuwe wet- en regelgeving. Financiële resultaten ruimtelijke projecten Medio 2026 is het MPG deel I en deel II vastgesteld. Hierin kunt u meer informatie vinden over de financiële resultaten van de ruimtelijke projecten in Culemborg. Hieronder zijn op hoofdlijnen de belangrijkste resultaten opgenomen. Actief grondbeleid Per 1 januari 2026 zijn er drie projecten met een vastgestelde gemeentelijke grondexploitatie: Jan van Riebeeckstraat, Lanxmeer en Pavijen V. In onderstaande tabel zijn de resultaten opgenomen. Bij de grondexploitatie Jan van Riebeeckstraat doen zich ontwikkelingen voor die naar verwachting een negatief effect zullen hebben op het financiële resultaat. Bij de herziening van het Meerjarenprogramma Grondexploitaties 2027 komen wij hier nader op terug.

Verwachte resultaten actieve grondexploitaties (bouwgronden in exploitatie) (Bedragen x 1.000) Complex | Boekwaarde | Geraamde Geraamde nog | Geraamd | Afsluiting 31-12-2025 | nog te | te realiseren | resultaat | per maken kosten | opbrengsten | (eindwaarde) Jan van Riebeeckstraat | -617 | 1.145 | 1.798 | 32 | 31-12-2028 Lanxmeer | -4.783 | 2.484 | 3.430 | -3.986 | 31-12-2030 Pavijen V | -3.202 | 17.764 | 12.307 | 7.427 | 31-12-2031 Totaal | -8.602 | 21.393 | 17.535 | 3.473 Verwachte resultaten per 2026 Boekwaarde 31-12-2025 | -8.602 Nog te verwachten opbrengsten actieve grondexploitaties | 17.535 Nog te verwachten kosten actieve grondexploitaties | 21.393 Te verwachten winstsaldo (reële waarde 1 | -1-2026) (negatief = verlies) | 3.473 Reeds verwerkte winstnemingen 31 | -12-2025 | 17.293 Totaal nog te verwachten te nemen winst 2026 en verder | 20.766 Programmabegroting 2027-2030 | 163 Facilitair grondbeleid We maken vanuit onze publiekrechtelijke rol projecten van derden mogelijk en verhalen onze plankosten in beginsel op de initiatiefnemers. In onderstaande tabel is de boekwaarde van facilitaire projecten opgenomen per 31-12-2025.

Facilitair grondbeleid | Boekwaarde (Bedragen x € 1.000) | 31-12-2025 Totaal projecten in voorbereiding | -50 Totaal projecten in uitvoering | -62 Totaal af te sluiten projecten | 8 Totaal | -104 Integrale gebiedsontwikkeling Voor het programma Stationsomgeving worden verschillende gebieden ontwikkeld. Daarbij kan de gemeente zelf gronden ontwikkelen of de ontwikkeling aan marktpartijen overlaten. Ons uitgangspunt is dat marktpartijen ontwikkelingen voor eigen rekening en risico uitvoeren als dat mogelijk is. Als de markt een ontwikkeling naar verwachting niet oppakt, bekijken we of de gemeente zelf een actieve rol moet nemen. In dat geval wordt een gemeentelijke grondexploitatie aan de gemeenteraad voorgelegd. Op 27 november 2025 heeft de gemeenteraad de Gebiedsexploitatie 2026 Fase 1 vastgesteld. Daarmee zijn de belangrijkste financiële kaders bepaald: een tekort van € 7,6 miljoen en een risicobuffer van € 5 miljoen. Hiervoor is de reserve Stationskwartier gevormd. Vanuit de reserve grondexploitatie is € 12,6 miljoen in deze reserve gestort. Samenwerkingsverbanden Voor de realisatie van het plangebied Parijsch zit de gemeente in een publiek-private samenwerking (PPS) met Mourik Groot Ammers BV. Voor deze PPS geldt dat: • het aandeel van de gemeente in de PPS 3/8 is.

Zij deelt hiermee voor 3/8 mee in het resultaat; • de gemeente een bijdrage voor de dekking van haar inzet in planontwikkeling ontvangt; • de risico's - verbonden aan de gemeentelijke deelneming in de CV Parijsch - worden gedekt uit de reserve grondexploitatie. Op totaalniveau (voor zowel Mourik en de gemeente) wordt een positief resultaat verwacht van € 29,4 mln. Aan de gemeente is in 2024 en 2025 reeds € 5,6 mln. aan winst uitgekeerd. Er wordt tot en met de afsluiting in 2028 nog € 6,5 mln. winst verwacht. Verspreide eigendommen Gemeente Culemborg bezit gronden die in de toekomst wellicht in ontwikkeling kunnen worden genomen. Deze eigendommen staan volgens het Besluit Begroting | (BBV) en Verantwoording tegen de aankoopprijs op de balans als materiële vaste activa. | Uit de taxaties (voorjaar 2021) ter onderbouwing van de marktwaarden blijkt dat afwaardering niet aan de orde is. In de onderstaande tabel is de boekwaarde per 31 | -12-2025 opgenomen. Programmabegroting 2027-2030 | 164 Verspreide eigendommen | Boekwaarde (Bedragen x € 1.000) | 31-12-2025 7.1.1 | Voorkoop | -302 7.1.2 | Veerweggebied | -160 Totaal | -462 Risico's en reserves Risicomanagement en voornaamste risico's Voor de verschillende projecten is een (financiële) risicoanalyse uitgevoerd. Het totale gewogen risico is geraamd op € 4,8 miljoen.

De totale gewogen risico's bepalen de minimale stand van de reserve Grondexploitatie. Daarmee voorzien we in de dekking, als de risico's zich daadwerkelijk voordoen. Periodiek actualiseren we de risicoanalyse op grond van nieuwe inzichten. In onderstaande tabel is opgenomen hoe de risico’s zijn opgebouwd. Hierbij geldt dat de grootste risico’s zitten in de locaties: • | Stationskwartier (ca. -/- € 3,9 mln.) met top drie risico’s: o | Lagere marktwaarde woningbouw; o | Hogere bouwkosten woningbouw; o | Kostenverhaal geheel ten laste van fase 1 in plaats van alle fasen. Voor het Stationskwartier is een aparte reserve van € 12,6 miljoen. Hiervan is € 7,6 miljoen voor het afdekken van de onrendabele top en € 5 miljoen als risicobuffer. • | Pavijen V (ca. -/- € 0,8 mln.) met top drie risico’s: o | Ontwikkelrisico resterende kavels; o | Mogelijk extra grondverbetering; o | Extra kosten ophoging. Gewogen risico's | Risico in € (bedragen x € 1.000) | per 31-12-2025 Actief grondbeleid | -1.055 Facilitair grondbeleid | -49 Integrale gebiedsontwikkeling (Stationskwartier) | -3.880 Verbonden Partijen | -32 Generieke risico's | 194 Totaal portefeuille | -4.822 Programmabegroting 2027-2030 | 165 Programmabegroting 2027-2030 166 Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie komt op basis van genomen besluiten eind 2026 naar verwachting op een stand van circa € 4,4 miljoen.

Eind 2025 is een raadsbesluit genomen waarbij een separate reserve voor de ontwikkeling Stationskwartier is gevormd met dekking vanuit de reserve Grondexploitatie. De risico’s van het Stationskwartier à € 3,9 mln. als onderdeel van het totaal aan risico’s van € 4,8 mln. hoeven hiermee niet gedekt te worden uit de reserve grondexploitatie maar worden gedekt uit de separate reserve. Voor de reserve grondexploitatie geldt dat: • Het verwachte positieve resultaat van de grondexploitatie Pavijen V, op basis van de regels uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV), voor tussentijdse winstneming de komende jaren ten gunste van de reserve Grondexploitatie wordt gebracht. • Het verwachte gemeentelijk aandeel in het resultaat van de Commanditaire Vennootschap (CV) Parijsch wordt eveneens ten gunste van de reserve Grondexploitatie gebracht. Ontwikkelingen Netcongestie heeft invloed op al onze ontwikkelingen en daarmee ook een impact op onze grondexploitaties. Programmabegroting 2027-2030 167 Subsidieplafonds Wat willen we bereiken? Met subsidies ondersteunen we activiteiten en voorzieningen die bijdragen aan de maatschappelijke doelen van de gemeente. Daarbij werken we samen met inwoners, maatschappelijke initiatieven en professionele organisaties. Vertrouwen, partnerschap en een doelmatige inzet van publieke middelen vormen hierbij het uitgangspunt.

In de collegeperiode 2026–2030 willen we het subsidiebeleid verder ontwikkelen en de beschikbare middelen gericht inzetten voor activiteiten en voorzieningen die van maatschappelijke waarde zijn voor Culemborg. Tegelijkertijd vraagt de financiële situatie van de gemeente om scherpe keuzes. Daarom brengen we het subsidieprogramma stapsgewijs in balans met de beschikbare financiële ruimte. Het subsidieplafond wordt de komende jaren geleidelijk verlaagd, oplopend tot € 150.000 vanaf 2030. Wat gaan we daarvoor doen? In het subsidieprogramma 2027 werkt het college uit voor welke maatschappelijke doelen, activiteiten en voorzieningen de beschikbare middelen worden ingezet. Daarnaast vindt momenteel een inventarisatie plaats of bepaalde activiteiten of voorzieningen logischer gefinancierd kunnen worden via een andere grondslag, bijvoorbeeld via een overeenkomst in plaats van via een subsidie. Waar dit het geval is, worden deze onderdelen uit het subsidieprogramma gehaald. Om de beschikbare middelen doelmatig in te zetten, stelt de gemeenteraad in de begroting 2026 ook voor 2027 subsidieplafonds vast op grond van artikel 4, lid 1 van de Algemene subsidieverordening Culemborg 2026. Dit voorkomt open-eindfinanciering en maakt het mogelijk om aanvragen te weigeren als het beschikbare budget is bereikt.

Door tijdig subsidieplafonds vast te stellen, is voorafgaand aan 2028 duidelijk welk bedrag beschikbaar is en hoeveel subsidie partners maximaal kunnen aanvragen. Voor langdurige subsidierelaties blijven duidelijke communicatie en een redelijke overgangstermijn essentieel bij eventuele wijzigingen. De subsidieplafonds voor 2028 zijn gebaseerd op de geïndexeerde subsidiebudgetten van 2027 ten opzichte van 2026, waarin de bij de Coalitieakkoord 2026-2030 besloten ombuigingen zijn verwerkt. Bij deze subsidieplafonds plaatsen we nadrukkelijk de kanttekening dat de raad deze, bij de vaststelling van de Begroting 2028-2031, naar beneden kan bijstellen als de financiële situatie van de gemeente daar aanleiding toe geeft. Over de eventuele indexering van subsidiebudgetten voor 2028 ten opzichte van 2027 wordt besloten bij de Kadernota 2028. Programma | Subsidieplafonds 2027 | Subsidieplafonds 2028 (bedragen x € 1.000) 1 Prettig wonen, leven en ondernemen | 350 | 350 2 Levendige en veilige stad | 1.276 | 1.274 3 Iedereen doet mee | 4.679 | 4.653 Totaal | 6.305 | 6.277 Programmabegroting 2027-2030 | 168 Programmabegroting 2027-2030 169 Wet open overheid 1. Aanleiding en wettelijk kader Een open en transparante overheid draagt bij aan het vertrouwen tussen inwoners en bestuur. Sinds 1 mei 2022 geldt de Wet open overheid.

Deze wet geeft inwoners, ondernemers, journalisten en organisaties recht op toegang tot overheidsinformatie en helpt om informatie beter vindbaar te maken. Volgens de Wet open overheid beschrijven we in de begroting onze plannen voor de uitvoering van deze wet. In het jaarverslag leggen we verantwoording af over de uitvoering. De uitvoering bestaat uit drie onderdelen: informatie uit eigen beweging openbaar maken, informatie op verzoek openbaar maken en zorgen voor een goede informatiehuishouding. In deze paragraaf ligt de nadruk op het actief openbaar maken van informatie en op het proces en het publicatieplatform dat daarvoor nodig is. 2. Landelijke ontwikkeling De verplichte actieve openbaarmaking (artikel 3.3 Woo) wordt landelijk gefaseerd ingevoerd in vier tranches. De eerste tranche, met de categorieën ‘organisatie en werkwijze’ en ‘bereikbaarheidsgegevens’, is sinds 1 november 2024 verplicht en door onze gemeente ingevuld. De inwerkingtreding van de volgende tranches is landelijk opnieuw uitgesteld. De doorontwikkeling van de centrale Generieke Woo-voorziening (GWV), waarop overheden hun documenten centraal doorzoekbaar publiceren, loopt vertraging op; het ministerie van BZK werkt aan een aangepaste planning voor de vervolgtranches, die naar verwachting in de loop van 2026 bekend wordt gemaakt.

De VNG adviseert gemeenten om in de tussentijd lokaal door te blijven werken aan actieve openbaarmaking via de eigen kanalen. De gemeente Culemborg volgt dit advies: we wachten de landelijke voorziening niet af, maar gebruiken 2027 om de organisatie, het proces en het Woo-platform gereed te maken voor publicatie. Zo kunnen we opgebouwde kennis en ingerichte processen benutten zodra de landelijke voorziening beschikbaar komt. 3. Beleidsvoornemens 2027 3.1 Focus: publicatie van vier informatiecategorieën Een deel van de informatiecategorieën uit tranche 2 en 3 maakt de gemeente Culemborg al openbaar via andere voorzieningen. In 2027 richten wij ons daarom op het opstellen, inrichten en implementeren van het publicatieproces voor de categorieën die de gemeente nog niet actief openbaar maakt. Het gaat om de volgende vier: ● Adviezen (landelijk ingedeeld in tranche 2); ● Convenanten (tranche 3); ● Onderzoeksrapporten (tranche 3); ● Klachtoordelen (tranche 3). Programmabegroting 2027-2030 170 Omdat de landelijke verplichtingsdata voor deze categorieën nog niet vaststaan, hanteert de gemeente een eigen implementatieplanning. Zo kunnen we, zodra de landelijke voorziening beschikbaar komt, direct en beheerst publiceren.

3.2 Wat we hiervoor doen Per categorie brengen we in kaart welke documenten eronder vallen, waar deze in de organisatie ontstaan en wie verantwoordelijk is voor het opstellen, beoordelen, anonimiseren en publiceren ervan. Op basis daarvan ontwerpen en implementeren we één uniform publicatieproces met heldere rollen en verantwoordelijkheden, van de vakteams tot de centrale Woo-coördinatie. Elk proces toetsen we op de vindbaarheid en toegankelijkheid van de informatie en op de bescherming van persoonsgegevens (privacy by design), zodat alleen openbaar wordt wat openbaar mag zijn. 3.3 Publicatieplatform GPP-Woo Een randvoorwaarde voor actief publiceren is een geschikt publicatieplatform. De gemeente heeft hiervoor het platform GPP-Woo aangeschaft. Het platform wordt dit jaar functioneel en technisch ingericht, zodat we het in 2027 officieel in gebruik kunnen nemen. 3.4 Beheer en borging Om actieve openbaarmaking duurzaam te laten werken, beleggen we het eigenaarschap en het structurele beheer centraal: de Woo-coördinatie, het beheer van het publicatieplatform, de anonimiseringsvoorziening en het actueel houden van het overzicht van gepubliceerde categorieën. Daarnaast investeren we in bewustwording en instructie van medewerkers, omdat actieve openbaarmaking vraagt om een aangepaste werkwijze: documenten worden vanaf het begin geschreven met openbaarheid in gedachte. 4.

Passieve openbaarmaking en informatiehuishouding 4.1 Passieve openbaarmaking (Woo-verzoeken) Naast het uit eigen beweging openbaar maken van informatie blijft de gemeente Woo- verzoeken behandelen: verzoeken van inwoners, journalisten, ondernemers en organisaties om openbaarmaking van specifieke documenten. We streven ernaar deze verzoeken zorgvuldig en binnen de wettelijke termijn af te handelen. We zien dat zowel het aantal als de complexiteit van Woo-verzoeken toeneemt, terwijl de Woo kortere behandeltermijnen kent dan de voormalige Wob. Dat vraagt om een efficiënte en zorgvuldig ingerichte afhandeling. Om verzoeken gericht en tijdig te kunnen beantwoorden, zoeken we vroegtijdig contact met de verzoeker. Zo achterhalen we de informatiebehoefte achter het verzoek en komen we samen tot een zo scherp mogelijke afbakening. Dat verkort de doorlooptijd en vergroot de kans dat de verzoeker daadwerkelijk vindt wat hij zoekt. Om de vraag naar overheidsinformatie beheersbaar te houden, zetten we in op monitoring, procesoptimalisatie en periodieke evaluatie van het Woo-proces. Daarbij houden we aandacht voor voldoende personele capaciteit voor een tijdige en zorgvuldige afhandeling.

Programmabegroting 2027-2030 171 4.2 Informatiehuishouding op orde Zowel de actieve als de passieve openbaarmaking staan of vallen met een informatiehuishouding die op orde is: informatie moet geordend, vindbaar en duurzaam toegankelijk zijn. Verbetering hiervan blijft een doorlopende inspanning, die we samen met onze Bedrijfsvoeringsorganisatie uitvoeren. Programmabegroting 2027-2030 172 Financiële begroting Programmabegroting 2027-2030 173 Overzicht van baten en lasten In dit overzicht komt het beleid uit de programmabegroting samen met de financiële middelen die daarvoor beschikbaar zijn. Per programma en de daarbinnen onderscheiden thema’s laten we zien welke baten en lasten worden verwacht en hoe deze zich gedurende de begrotingsperiode ontwikkelen. Het overzicht vormt daarmee de financiële vertaling van het programmaplan en geeft de gemeenteraad in één oogopslag inzicht in de omvang en ontwikkeling van de gemeentelijke begroting. De vergelijking met voorgaande jaren maakt zichtbaar hoe de financiële omvang van de programma’s en thema’s zich ontwikkelt en waar belangrijke veranderingen optreden. Met de vaststelling van de programmabegroting autoriseert de gemeenteraad het college om het vastgestelde beleid binnen de daarvoor beschikbaar gestelde budgetten uit te voeren.

De mutaties in de reserves zijn afzonderlijk weergegeven, zodat ook zichtbaar is welk effect deze hebben op het uiteindelijke financiële saldo van de programma’s. (bedragen x € 1.000) | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 1 | Prettig wonen, leven en ondernemen | -12.012 | -20.507 | -18.182 | -13.916 | -12.082 | -12.155 1.1 Wonen en bouwen | -5.304 | -9.358 | -8.476 | -5.840 | -4.645 | -4.770 1.2 Energie- en warmtetransitie | -1.366 | -2.140 | -276 | -326 | -75 | -75 1.3 Mobiliteit, bereikbaarheid en parkeren | -4.377 | -5.323 | -6.377 | -6.383 | -6.463 | -6.412 1.4 Economie en ondernemersklimaat | -835 | -3.383 | -2.871 | -1.185 | -716 | -716 (binnenstad, bedrijventerreinen) 1.5 Toerisme & recreatie | -130 | -302 | -182 | -182 | -182 | -182 2 | Levendige en veilige stad | -24.133 | -25.446 | -24.989 | -24.935 | -25.282 | -25.597 2.1 Fysieke leefomgeving (openbare ruimte) | -12.932 | -11.723 | -12.996 | -13.096 | -13.335 | -13.515 2.2 Klimaatadaptatie | -589 | -2.311 | -1.597 | -1.378 | -1.378 | -1.378 2.3 Sport | -3.379 | -4.228 | -3.162 | -3.221 | -3.300 | -3.398 2.4 Kunst en cultuur | -1.481 | -1.463 | -1.247 | -1.240 | -1.209 | -1.209 2.5 Cultureel erfgoed | -1.325 | -1.341 | -1.382 | -1.450 | -1.448 | -1.449 2.6 Openbare orde en veiligheid | -1.882 | -1.595 | -1.624 | -1.382 | -1.374 | -1.354 2.7 Weerbaarheid en crisisbeheersing | -2.545 |

-2.786 | -2.982 | -3.168 | -3.237 | -3.294 3 | Iedereen doet mee | -51.722 | -58.827 | -57.425 | -60.195 | -58.890 | -58.731 3.1 Sociaal team | -4.230 | -4.791 | -5.110 | -5.111 | -5.067 | -5.066 3.2 Opgroeien | -10.106 | -11.165 | -11.998 | -10.316 | -10.336 | -10.313 3.3 Gezondheid | -1.109 | -1.180 | -1.052 | -1.052 | -1.052 | -1.052 3.4 Samen leven & ondersteunen | -10.912 | -14.092 | -13.283 | -17.687 | -16.383 | -16.305 3.5 Rondkomen | -14.861 | -16.031 | -16.886 | -16.936 | -16.962 | -16.988 3.6 Werk & Maatschappelijke bijdrage | -5.113 | -6.129 | -4.791 | -4.596 | -4.466 | -4.344 3.7 Wonen voor doelgroepen | -331 | -249 | -257 | -257 | -255 | -255 3.8 Onderwijs | -5.060 | -5.190 | -4.048 | -4.238 | -4.369 | -4.408 4 | Samen voor onze stad | -17.524 | -17.491 | -17.930 | -17.941 | -17.745 | -17.809 4.1 Dienstverlening, participatie en | -1.287 | -1.072 | -1.129 | -1.109 | -975 | -975 communicatie 4.2 Wijkgericht werken | -27 | -99 | -61 | -91 | -60 | -90 4.3 Bestuur en samenwerking | -3.437 | -2.866 | -2.655 | -2.655 | -2.655 | -2.655 4.4 Ambtelijke organisatie | -12.773 | -13.455 | -14.085 | -14.086 | -14.055 | -14.089 5 | Langjarig financieel gezond | -2.009 | -1.515 | -1.701 | -1.624 | -1.692 | -2.010 5.1 Overig vastgoed | -325 | -359 | -590 | -866 | -872 | -874 5.8 Algemene dekkingsmiddelen | -1.428 | -1.157 | -1.111 | -758 | -820 | -1.136 5.9 VPB | -256 | 0 | 0 | 0

| 0 | 0 Totaal Lasten | -107.401 | -123.786 | -120.227 | -118.612 | -115.690 | -116.302 Baten Programmabegroting 2027-2030 | 174 (bedragen x € 1.000) | Rekening | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Prettig wonen, leven en ondernemen | 7.553 | 12.669 | 9.327 | 5.007 | 3.338 | 3.461 1.1 Wonen en bouwen | 6.131 | 7.233 | 6.509 | 3.873 | 2.672 | 2.796 1.2 Energie- en warmtetransitie | 433 | 1.916 | 0 | 0 | 0 | 0 1.3 Mobiliteit, bereikbaarheid en parkeren | 587 | 745 | 542 | 542 | 542 | 542 1.4 Economie en ondernemersklimaat | 317 | 2.695 | 2.196 | 513 | 44 | 44 (binnenstad, bedrijventerreinen) 1.5 Toerisme & recreatie | 85 | 79 | 80 | 80 | 80 | 80 2 | Levendige en veilige stad | 12.645 | 11.909 | 11.570 | 12.484 | 12.618 | 12.786 2.1 Fysieke leefomgeving (openbare ruimte) | 10.735 | 9.790 | 10.382 | 10.546 | 10.712 | 10.880 2.2 Klimaatadaptatie | 508 | 989 | 288 | 1.038 | 1.038 | 1.038 2.3 Sport | 1.028 | 919 | 741 | 741 | 741 | 741 2.4 Kunst en cultuur | 214 | 67 | 31 | 31 | 0 | 0 2.5 Cultureel erfgoed | 92 | 81 | 83 | 83 | 83 | 83 2.6 Openbare orde en veiligheid | 68 | 63 | 45 | 45 | 45 | 45 3 | Iedereen doet mee | 12.117 | 15.480 | 12.505 | 17.046 | 17.030 | 17.019 3.1 Sociaal team | 0 | 50 | 0 | 0 | 0 | 0 3.3 Gezondheid | 348 | 207 | 0 | 0 | 0 | 0 3.4 Samen leven & ondersteunen | 443 | 2.806 | 1.441 | 5.763 | 5.763 | 5.763 3.5 Rondkomen | 9.012 | 9.506 |

10.377 | 10.377 | 10.377 | 10.377 3.6 Werk & Maatschappelijke bijdrage | 355 | 1.075 | 0 | 0 | 0 | 0 3.7 Wonen voor doelgroepen | 765 | 368 | 330 | 531 | 515 | 515 3.8 Onderwijs | 1.194 | 1.468 | 356 | 374 | 374 | 363 4 | Samen voor onze stad | 1.176 | 1.025 | 1.008 | 967 | 737 | 737 4.1 Dienstverlening, participatie en | 653 | 671 | 749 | 708 | 478 | 478 communicatie 4.3 Bestuur en samenwerking | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 4.4 Ambtelijke organisatie | 523 | 355 | 259 | 259 | 259 | 259 5 | Langjarig financieel gezond | 80.893 | 80.179 | 83.644 | 81.455 | 81.723 | 83.765 5.1 Overig vastgoed | 189 | 112 | 114 | 114 | 114 | 114 5.8 Algemene dekkingsmiddelen | 80.704 | 80.067 | 83.530 | 81.340 | 81.609 | 83.651 Totaal Baten | 114.384 | 121.262 | 118.053 | 116.958 | 115.447 | 117.769 Saldo van baten en lasten | 6.983 | -2.524 | -2.173 | -1.654 | -243 | 1.466 Totaal Storting in reserves | -14.602 | -1.946 | -200 | 0 | 0 | 0 Totaal Onttrekking aan reserves | 15.915 | 4.652 | 2.143 | 1.004 | 678 | 507 Mutaties reserves | 1.314 | 2.706 | 1.943 | 1.004 | 678 | 507 Geraamd resultaat | 8.297 | 182 | -231 | -650 | 435 | 1.973 Programmabegroting 2027-2030 | 175 Structurele reservemutaties Om te kunnen beoordelen of de begroting structureel in evenwicht is, moet conform het BBV inzicht worden gegeven in de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves.

Onderstaand overzicht bevat de structurele onttrekkingen aan reserves die samenhangen met de dekking van structurele kapitaallasten van investeringen die vanuit deze reserves worden gefinancierd. Er zijn geen structurele toevoegingen aan reserves. Daarnaast maken we gebruik van de mogelijkheid om het surplus van een aantal bestemmingsreserves, waarop op dit moment geen concrete claims rusten, in te zetten als structureel dekkingsmiddel. Het gaat om de reserves Buurtbudgetten, Flexibele arbeidsvoorwaarden, Flexibiliteit & mobiliteit, Vluchtelingenopvang, Ravijnjaar en Maatschappelijke grote projecten. Het beschikbare surplus van deze reserves valt vrij en wordt ingezet om de begroting structureel in evenwicht te brengen. Voor 2027 gaat het hierbij om een bedrag van € 1,211 miljoen. Deze vrijval is eenmalig van aard, maar wordt in het kader van het structureel begrotingsevenwicht aangemerkt als structureel dekkingsmiddel. Het bedrag is daarom niet opgenomen in het onderstaande overzicht van de structurele reservemutaties, maar wordt wel meegenomen bij de beoordeling van het structurele begrotingssaldo.

(bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onttrekkingen aan reserves | 719 | 646 | 606 | 507 1 | Prettig wonen, leven en ondernemen | 210 | 242 | 202 | 103 2 | Levendige en veilige stad | 210 | 200 | 200 | 200 3 | Iedereen doet mee | 117 | 117 | 117 | 117 4 | Samen voor onze stad | 95 | 0 | 0 | 0 5 | Langjarig financieel gezond | 87 | 87 | 87 | 87 Totaal Structurele reservemutaties | 719 | 646 | 606 | 507 Incidentele en structurele baten en lasten Op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) wordt in de begroting en jaarrekening inzicht gegeven in de incidentele baten en lasten. Dit overzicht is opgesteld conform de Notitie incidentele en structurele baten en lasten van de Commissie BBV. In het overzicht zijn posten opgenomen die naar hun aard incidenteel zijn. Daarbij is aangesloten bij de richtlijnen van de Commissie BBV en de handreiking van de provincie over het onderscheid tussen structurele en incidentele baten en lasten. Baten en lasten worden als incidenteel aangemerkt wanneer deze voor een afgebakende periode worden geraamd en sprake is van een objectief bepaalbare einddatum. Dit kunnen zowel eenmalige als meerjarige tijdelijke posten zijn.

Programmabegroting 2027-2030 | 176 Structurele baten en lasten zijn daarentegen posten die voor onbepaalde tijd worden geraamd en waarvoor geen einddatum is vastgesteld. Bij de afbakening is tevens rekening gehouden met het karakter van bepaalde ontwikkelingen. Schommelingen in bijvoorbeeld kapitaallasten, de algemene uitkering en de verstrekking van uitkeringen worden beschouwd als onderdeel van reguliere ontwikkelingen en daarom niet als incidenteel aangemerkt. Ook periodiek terugkerende lasten met een vast patroon, zoals verkiezingen, worden als structureel beschouwd. Het overzicht incidentele baten en lasten draagt bij aan het inzicht in het structurele en reële begrotingsevenwicht. Voor de programmabegroting 2027-2030 worden incidentele baten en lasten vanaf € 10.000 afzonderlijk opgenomen | . Structureel begrotingssaldo Voor de beoordeling van het structurele begrotingsevenwicht is inzicht nodig in het onderscheid tussen structurele en incidentele baten en lasten. Het BBV schrijft daarom voor dat gemeenten een overzicht opnemen waarin de incidentele baten en lasten afzonderlijk inzichtelijk worden gemaakt. Het overzicht van incidentele baten en lasten leidt op zichzelf echter nog niet tot inzicht in het structurele begrotingssaldo.

Door het saldo van de incidentele baten en lasten te betrekken bij het geraamde resultaat, inclusief de mutaties in reserves, wordt inzichtelijk welk deel van het begrotingssaldo een structureel karakter heeft | . Bedragen x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten exclusief mutaties reserves | -120.226 | -118.612 | -115.690 | -116.302 Baten exclusief mutaties reserves | 118.053 | 116.957 | 115.447 | 117.769 Geraamd saldo van baten en lasten | -2.173 | -1.655 | -243 | 1.467 Toevoegingen reserves | -200 | 0 | 0 | 0 Onttrekkingen reserves | 2.143 | 1.004 | 678 | 507 Geraamd resultaat | -230 | -651 | 435 | 1.974 Incidentele lasten (exclusief reservestortingen) | -1.203 | -389 | -72 | 0 Incidentele baten exclusief reserveonttrekkingen | 872 | 0 | 0 | 0 Incidentele toevoegingen reserves | -200 | 0 | 0 | 0 Incidentele onttrekkingen reserves | 296 | 346 | 72 | 0 Saldo van incidentele baten en lasten | -235 | -43 | 0 | 0 Structureel begrotingssaldo | 5 | -608 | 435 | 1.974 In beginsel worden onttrekkingen aan reserves op grond van het BBV als incidentele baten aangemerkt. De Commissie BBV biedt gemeenten echter de mogelijkheid om onder voorwaarden jaarlijks maximaal 10% van het surplus van de algemene reserve structureel in te zetten ter dekking van structurele lasten. Programmabegroting 2027-2030 | 177 De gemeente maakt in de begroting 2027 gebruik van deze mogelijkheid.

Op basis van de geprognosticeerde balans per 1 januari 2027 is sprake van een surplus in de algemene reserve boven de benodigde weerstandscapaciteit. Daarnaast wordt voldaan aan de voorwaarden ten aanzien van de weerstandsratio, de solvabiliteit en de maximale omvang van de structurele inzet. Om die reden is een bedrag van € 1,2 miljoen aangemerkt als structurele bate. Deze onttrekking maakt geen onderdeel uit van het overzicht incidentele baten en lasten, maar is verwerkt als structurele reservemutatie bij de bepaling van het structurele begrotingssaldo. De incidentele baten en lasten Begroting Begroting Begroting Begroting Omschrijving activiteit (bedragen x € 1.000) | Prg. | I/U | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten: 1. Project Omgevingsmanagement gereguleerd parkeren | U | -25 | 0 | 0 | 0 2. Organisatieontwikkeling | U | -67 | 0 | 0 | 0 3. Onderzoek mobiliteitsfonds | U | -50 | 0 | 0 | 0 4. Uitvoeringsprogramma Wmo-Jeugd Regio Rivierenland | U | -43 | -43 | 0 | 0 5. Boomzorg en snoeien fruitbomen | U | -50 | 0 | 0 | 0 6. Nieuwe traditie jaarwisseling | U | -45 | -45 | -22 | 0 7. Alternatieven voor speeltoestellen | U | -50 | -50 | -50 | 0 8. Incidentele middelen voor hervormingsagenda Jeugd | U | -672 | 0 | 0 | 0 9. Energietransitie | U | -201 | -251 | 0 | 0 Baten: 10. Rentevoordeel uit treasury | I | 200 | 0 | 0 | 0 11.

Gemeentefonds: groeipad Hervormingsagenda Jeugd | I | 672 | 0 | 0 | 0 Reserves: 12. Inzet algemene reserve voor nieuwe traditie jaarwisseling | I | 45 | 45 | 22 | 0 13. Inzet algemene alternatieven voor speeltoestellen | I | 50 | 50 | 50 | 0 14.Inzet bestemmingsreserve energietransitie | I | 201 | 251 | 0 | 0 15. Toevoeging bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen | I | -200 | 0 | 0 | 0 Saldo van incidentele baten en lasten | -235 | -43 | 0 | 0 1. Project omgevingsmanagement gereguleerd parkeren De ontwikkeling van het Stationskwartier maakt het noodzakelijk om gereguleerd parkeren in de omliggende wijken in te voeren. Voor de nieuwbouw in het Stationskwartier wordt een lagere parkeernorm gehanteerd, waardoor niet voor iedere nieuwe woning een parkeerplaats beschikbaar is. Om uitwijkgedrag naar omliggende wijken te voorkomen, worden maatregelen voorbereid om draagvlak voor de parkeerregulering te creëren. Programmabegroting 2027-2030 | 178 Programmabegroting 2027-2030 179 De parkeerregulering moet tijdig worden ingevoerd in relatie tot de ontwikkeling van het Stationskwartier. Hiervoor wordt in 2027 incidenteel € 25.000 beschikbaar gesteld voor omgevingsmanagement. 2. Organisatieontwikkeling Er zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld om de gemeentelijke organisatie verder te ontwikkelen naar een toekomstbestendige organisatiestructuur.

Vanaf 2025 zijn deze middelen voor drie jaar beschikbaar gesteld, waarbij 2027 het laatste jaar is. 3. Onderzoek mobiliteitsfonds De gemeente wil de mogelijkheden voor deelmobiliteit in Culemborg verder verkennen als onderdeel van een toekomstbestendige mobiliteitsmix, waarin wandelen, fietsen, openbaar vervoer en de auto elkaar versterken. Met een eenmalig onderzoek wordt in beeld gebracht welke vormen van deelmobiliteit passend en haalbaar zijn, welke bijdrage deze kunnen leveren aan de bereikbaarheid en het verminderen van de parkeerdruk en welke randvoorwaarden nodig zijn voor een eventuele verdere toepassing. Hiervoor wordt in 2027 incidenteel € 50.000 beschikbaar gesteld. 4. Uitvoeringsprogramma Wmo-Jeugd Regio Rivierenland De gemeenten in Regio Rivierenland werken regionaal samen op het gebied van jeugd en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De bijdrage aan de personele kosten bij de gastheergemeente Tiel en de kosten van de Serviceorganisatie Jeugd en Wmo Rivierenland zijn in de begroting opgenomen. De regionale samenwerking wordt verder geprofessionaliseerd met een uitvoeringsprogramma. De kosten voor Culemborg bedragen gedurende drie jaar, vanaf 2026, € 43.000 per jaar. Voor 2027 en 2028 zijn deze middelen als incidentele lasten opgenomen. 5.

Boomzorg en snoeien fruitbomen Door ziekten en de ouderdom van het bomenbestand zijn verschillende bomen en bomenlanen aan vervanging toe. Daarnaast is een inhaalslag nodig bij het snoeien van fruitbomen. In 2024 is hiervoor geen uitvoering gegeven vanwege het ontbreken van financiële middelen. Om achterstallig onderhoud weg te werken en de veiligheid en kwaliteit van het bomenbestand op peil te houden, wordt in 2027 incidenteel € 50.000 beschikbaar gesteld. 6 en 12. Nieuwe traditie jaarwisseling Voor een veilige, feestelijke en toegankelijke jaarwisseling wordt gedurende drie jaar jaarlijks € 45.000 beschikbaar gesteld. De lasten worden incidenteel gedekt uit de algemene reserve. Daarmee bedragen de incidentele lasten € 45.000 per jaar in 2027, 2028 en 2029. Daartegenover staat jaarlijks een incidentele onttrekking van € 45.000 aan de algemene reserve. Programmabegroting 2027-2030 180 7 en 13. Alternatieven voor speeltoestellen Speel- en ontmoetingsplekken dragen bij aan de leefbaarheid van buurten. Bij de inrichting en aanpassing van speelplekken wil de gemeente inwoners nadrukkelijk betrekken. Daarnaast wordt ruimte geboden voor initiatieven van inwoners op het gebied van beheer en activiteiten rondom speelplekken. Hiervoor wordt gedurende drie jaar jaarlijks € 50.000 beschikbaar gesteld. De incidentele lasten worden gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve.

Daarmee bedragen zowel de incidentele lasten als de incidentele onttrekking aan de algemene reserve € 50.000 per jaar in 2027, 2028 en 2029. 8 en 11. Incidentele middelen hervormingsagenda Jeugd Via het Gemeentefonds zijn middelen beschikbaar gesteld in verband met het groeipad van de Hervormingsagenda Jeugd. Deze middelen zijn bedoeld om gemeenten financieel te ondersteunen bij de uitvoering van de jeugdzorg en de gevolgen van de Hervormingsagenda Jeugd op te vangen. Voor Culemborg gaat het in 2027 om € 672.000 aan incidentele middelen. Deze middelen worden aan de lastenkant ingezet voor de jeugdzorg en zijn daarom zowel als incidentele bate vanuit het Gemeentefonds als incidentele last in het overzicht opgenomen. 9 en 14. Inzet reserve energietransitie Voor de uitvoering van de activiteiten op het gebied van energietransitie zijn incidentele budgetten beschikbaar gesteld tot en met 2028. Deze budgetten worden gedekt uit de reserve Energietransitie. Voor 2027 wordt € 201.000 en voor 2028 € 251.000 aan de reserve onttrokken ter dekking van de incidentele lasten. 10 en 15. Rentevoordeel treasury en storting reserve bovenwijkse voorzieningen De gemeente heeft middelen ontvangen voor toekomstige infrastructurele investeringen rond het Stationskwartier. Omdat deze middelen niet direct worden aangewend, ontstaat tijdelijk een rentevoordeel binnen de treasuryfunctie.

Dit rentevoordeel bedraagt in 2027 naar verwachting € 200.000. Het rentevoordeel wordt toegevoegd aan de reserve bovenwijkse voorzieningen en is daarom opgenomen als incidentele bate met een incidentele toevoeging aan de reserve Financiële positie Geprognosticeerde balans Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor om een geprognosticeerde balans op te nemen in de begroting. Geprognosticeerde balans | Geprognosticeerde balans (Bedragen x € 1.000) | 01-01-26 | 01-01-27 | 31-12-27 | 31-12-28 | 31-12-29 | 31-12-30 Mat. Vaste activa (excl FVA) | 96.873 | 100.437 | 106.001 | 121.815 | 135.218 | 134.497 Verstrekte leningen FVA) | 8.847 | 8.385 | 7.966 | 7.535 | 7.091 | 6.315 Totaal vaste activa | 105.720 | 108.822 | 113.967 | 129.350 | 142.309 | 140.812 Voorraden gronden | 4.726 | 4.156 | 864 | 1.854 | 942 Uitzetting korter dan één jaar | 35.606 | 17.000 | 14.500 | 17.000 | 16.000 | 17.000 Liquide middelen | 190 | 345 | 345 | 345 | 345 | 345 Overlopende activa | 2.753 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 Totaal vlottende activa | 43.275 | 24.501 | 18.709 | 22.199 | 20.287 | 20.345 TOTAAL ACTIVA | 148.995 | 133.323 | 132.676 | 151.549 | 162.596 | 161.157 1-1-2026 | 1-1-2027 | 1-1-2028 | 1-1-2029 | 1-1-2030 | 1-1-2030 Eigen vermogen * Algemene reserve | 8.049 | 12.343 | 12.248 | 11.922 | 11.199 | 11.634 * Bestemmingsreserves | 32.468 | 33.764

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://culemborg.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/6b69637f-9f1e-488b-8d82-b2ee3fbe8457?agendaItemId=7e43b9cd-422d-4599-9ca7-f5892fa82f08