CConstaterende datCulemborg
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Programmabegroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029 - 2208484

Raadsvergadering 6 november 2025, gemeente CulemborgBij agendapunt: Begroting 2026-202924.443 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Programmabegroting 2026-2029

33

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is een dagelijkse partner bij Betrokkenheid rampenbestrijding en crisisbeheersing. De brandweer wordt bijna bij de doelen uit dagelijks ingezet voor hulpverlening, het bestrijden van brand maar ook dit programma bij integrale controles. Op het gebied van pro-actie, preventie en preparatie is ook dagelijks contact op het gebied van evenementen, voorlichting, opleiding en oefening. In 2026 zet de VRGZ de uitvoering voort van het Regionaal Beleidsplan 2024–2027. De focus ligt op drie pijlers: 1. Sterk netwerk Verbetering van samenwerking met crisispartners, zorginstellingen en gemeenten, met aandacht voor voorbereiding, communicatie en nazorg bij crises. Belangrijkste ontwikkelingen

2. Weerbare organisatie Versterking van crisisstructuren, risicobeheersing, personeelsbeleid en publiekscommunicatie. Ook wordt ingezet op continuïteit bij uitval van vitale infrastructuur. 3. Informatiemanagement Betrouwbare en toegankelijke informatievoorziening voor professionals.

Indicatoren Indicator

Verplichte indicatoren 6. Verwijzingen Halt 8. Winkeldiefstallen 9. Geweldsmisdrijven (lichamelijke integriteit) 10. Diefstal uit woningen 11. Vernielingen Aanvullende indicatoren Verward gedrag Cybercrime Drugshandel Jeugdoverlast

Programmabegroting 2026-2029

Werkelijk 2024

Begroot 2025

Begroot Meetinstrument 2026

6 35 57

15 25 50

18 93

32 115

10 Stichting Halt 25 50 CBS / opendata.politie.nl / 30 waarstaatjegemeente.nl 100

160 6 11 233

95 17 13 180

150 CBS / 10 opendata.politie.nl / 10 waarstaatjegemeente.nl 210

34

NB. de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), ontbrekende nummers zijn niet meer in gebruik.

Actueel beleid en regelgeving Wetgeving • Alcoholwet, Alcoholbesluit en Alcoholregeling. • Algemene plaatselijke verordening Culemborg (APV) • Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) • Algemene wet bestuursrecht (Awb) • Gemeentewet • Omgevingswet • Opiumwet • Politiewet • Wegenverkeerswet 1994 • Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) • Wetboek van Strafvordering / Regeling domeinlijsten buitengewoon opsporingsambtenaar / Beleidsregels buitengewoon opsporingsambtenaar • Wet gemeenschappelijke regelingen • Wet goed verhuurderschap • Wet op de veiligheidsregio’s • Wet op de kansspelen • Wet veilige jaarwisseling • Wet verplichte ggz Beleidskaders • Beleidsregel artikel 13b van de Opiumwet • Beleidsregels drugshandel op straat • Beleidsregels Wet Bibob Culemborg • Detailhandelsvisie • Evenementenvisie en handboek evenementen • Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan 2021-2030 (GVVP) • Horecavisie en handboek horeca • Kadernota Integrale Veiligheid (in 2023 gezamenlijk op- en vastgesteld binnen de Gezagsdriehoek De Waarden) en uitvoeringsplannen • Meerjarenbeleidsplan politie 2024-2027 • Notitie wijkgericht werken • Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 • Toezicht- en handhavingsbeleid Culemborg en uitvoeringsplannen • Veiligheidsstrategie Oost-Nederland

Programmabegroting 2026-2029

35

Wat mag het kosten? De lasten en baten voor dit programma zijn gebaseerd op de Kadernota 2026-2029. Alle uitgangspunten daaruit en nieuwe ontwikkelingen sindsdien zijn doorgerekend in deze programmabegroting. Hierna volgt welke ontwikkelingen in de kadernota waren opgenomen, welke ontwikkelingen daarna zijn verwerkt in deze programmabegroting, wat dit betekent voor het saldo van dit programma en samenvattend wat de lasten en baten van dit programma zijn.

Ontwikkelingen uit de kadernota In de Kadernota 2026-2029 waren de volgende ontwikkelingen opgenomen. (bedragen x € 1.000) Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage VRGZ Totaal Gemeenschappelijke regelingen Ontwikkelingen en opgaven Jaarwisseling - investeren in veiligheid, preventie en gemeenschapsvorming Preventie van discriminatie Voortzetting C3 Registratiesysteem Totaal Ontwikkelingen en opgaven Gemeentefonds Ontvangsten Rijk septembercirculaire 2024 Totaal Gemeentefonds Totaal Ontwikkelingen uit de Kadernota 2026-2029

2026

2027

2028

2029

-94 -94

-86 -86

-112 -112

-116 -116

-35

-35

-25

-20

-4 -32 -71

-4 -32 -71

-4 -32 -61

-4 -32 -56

-5 -5 -170

-5 -5 -162

-6 -6 -179

-6 -6 -178

Ontwikkelingen sinds de kadernota Sinds de kadernota heeft zich de volgende ontwikkeling voorgedaan. Meicirculaire In de meicirculaire 2025 heeft een kleine bijstelling van € 4.000 voor het budget Antidiscriminatievoorziening plaatsgevonden. (bedragen x € 1.000) Gemeentefonds Meicirculaire 2025: overige geoormerkte middelen Totaal Gemeentefonds

Programmabegroting 2026-2029

2026

2027

2028

2029

-4 -4

0 0

0 0

0 0

36

Opbouw saldo van dit programma Wanneer we de hiervoor beschreven ontwikkelingen optellen bij het saldo van de kadernota, geeft dit het volgende saldo voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Primitieve begroting

-3.921

-3.930

-3.930

-3.931

Kadernota 2026-2029

-170

-162

-179

-178

-4.092

-4.092

-4.109

-4.108

Gemeentefonds

-4

0

0

0

Loon- en prijsontwikkeling

27

27

27

28

Budgetneutrale wijzigingen

1

1

1

1

-4.068

-4.064

-4.081

-4.080

Uitgangspositie Programmabegroting 2026-2029

Saldo inclusief Programmabegroting 2026-2029

Baten en lasten van dit programma Alles samenvattend, geeft dat het volgende overzicht van baten en lasten voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029

Lasten

-3.835

-4.009

-4.112

-4.107

-4.124

-4.123

Baten

137

62

44

44

44

44

Saldo van baten en lasten

-3.699

-3.947

-4.068

-4.064

-4.081

-4.080

Veiligheid

-3.699

-3.947

-4.068

-4.064

-4.081

-4.080

Wat gaan we investeren? Omschrijving investering

2026

Er zijn geen investeringen in dit programma

Programmabegroting 2026-2029

37

3. Verkeer, Vervoer en Waterstaat Visie De behoefte aan mobiliteit groeit en tegelijkertijd verandert de vraag. Bewoners willen zich makkelijk en veilig kunnen verplaatsen van A naar B, maar de auto is niet altijd meer leidend en alternatieve vormen van vervoer krijgen een grotere rol. Het delen van voorzieningen als een auto of een laadpaal wordt steeds gebruikelijker. Ook duurzame mobiliteit binnen het openbaar vervoer en bedrijven wordt steeds belangrijker. Mede door ontwikkelingen als een e-bike kunnen grotere afstanden op de fiets worden afgelegd. Fietsen en wandelen hebben een positieve invloed op de gezondheid. Door aanleg van comfortabele en veilige infrastructuur stimuleren we langzaam verkeer en verkleinen we het risico op een ongeval. Bij aanleg van en aanpassingen aan de infrastructuur benutten we kansen en ruimte als het gaat om het realiseren van andere opgaven (groen, spelen, klimaatadaptatie). Met het STOMP-ordeningsprincipe (Stappen (lopen), Trappen (fietsen), Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (bijv. deelvervoer), Particuliere auto) geven we prioriteit aan meer duurzame vormen van mobiliteit (lopen, fietsen en ov) en minder prioriteit aan minder duurzame mobiliteitsvormen (zoals de auto). Zo zorgen we voor bereikbare en leefbare gebieden.

Om op de toekomst voorbereid te zijn is het noodzakelijk om een goede visie te hebben op deel- en duurzame mobiliteit, parkeren en laadinfrastructuur. Waar dat kan, pakken we mobiliteitsopgaven gezamenlijk in de regio op.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Binnen dit programma richten we ons op verschillende doelen, waaraan we in 2026 (verder) zullen werken. Hieronder volgen deze doelen en de bijbehorende activiteiten, verdeeld over vier thema’s: 1. 2. 3. 4.

Verkeer, wegen en water Parkeren Recreatieve haven Openbaar vervoer

Programmabegroting 2026-2029

38

1. Verkeer, wegen en water Wat willen we bereiken?

Culemborg veilig en bereikbaar houden voor alle verkeersmodaliteiten door de verkeersruimte zo in te richten dat er een optimale balans ontstaat tussen bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op wegen.

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we daarvoor doen? We werken de maatregelen uit het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP) verder uit. Belangrijk onderdeel hierbij zijn de ontwikkelingen in de Stationsomgeving; langzaam verkeer tunnel, rotonde N320, wegenstructuur binnen plangebied Stationsomgeving, oversteekvoorzieningen Wethouder Schoutenweg en station als regionale HUB. (Ontwikkeling) We blijven het belang van een hoogwaardige fietsroute tussen Culemborg en Houten provinciaal onder de aandacht brengen. Vanwege de lage prioriteit bij betrokken provincies staat uitvoering dit project on hold, maar het blijft een langetermijndoelstelling uit het GVVP. (Ontwikkeling) We realiseren delen van de fietsstraat Parijsch-Centrum, conform GVVP en vragen daarvoor subsidie aan bij de provincie. (Ontwikkeling) We maken een integraal ontwerp voor de Dr. Hockesingel conform GVVP. (Ontwikkeling) We zorgen voor een goede verdeling van de laadinfra over de gehele gemeente. (Doorlopend) We stimuleren deelmobiliteit bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. (Doorlopend) We monitoren de verkeersgegevens en stellen een jaarlijkse rapportage op van de ongevallen en verkeersveiligheidsrisico's in Culemborg. (Doorlopend) We pakken verkeersknelpunten aan door maatwerk maatregelen. Dat kan bestaan uit fysieke maatregelen, gedragsbeïnvloeding en handhaving.

We hebben hierbij specifieke aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers. (Doorlopend) We voeren een scholenproject uit en zetten in op verkeerseducatie bij scholen. We benaderen de scholen, doen de volledige voorbereiding, communicatie en zijn op de dag zelf aanwezig. (Doorlopend)

39

Wat willen we bereiken?

Culemborg bereikbaar en begaanbaar te houden door de wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken in voldoende staat van onderhoud te houden.

Wat gaan we daarvoor doen? We stellen een nieuw beheerplan openbare verlichting op. (Ontwikkeling) Op basis van de schouwgegevens stellen we een nieuw meerjarenbeheerplan op voor civieltechnische kunstwerken. (Ontwikkeling) We voeren groot onderhoud aan wegen uit (revitalisering en reconstructies) volgens het meerjarenonderhoudsprogramma. (Doorlopend) We ontwerpen wegen en verkeersknelpunten op een onderhoudsarme wijze. (Doorlopend) Bij het vervangen van openbare verlichting, vervangen we de verlichting voor een duurzame LED-variant. (Doorlopend)

2. Parkeren Wat willen we bereiken?

Voldoende en goed bereikbare (fiets)parkeerplaatsen

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we daarvoor doen? We gebruiken sinds halverwege 2025 een nieuw e-loket, waarmee bewoners en ondernemers parkeervergunningen en ontheffingen op een eenvoudige, klantvriendelijke en efficiënte manier kunnen aanvragen. (Doorlopend) We zetten het parkeercompensatiefonds om naar een mobiliteitsfonds om zo een betere invulling te kunnen geven aan andere vormen van (deel)mobiliteit. Tegelijkertijd herzien we de nota parkeernormen (Ontwikkeling). We stellen beleidsregels op voor het toewijzen van gehandicaptenparkeerplaatsen, met het oog op de verwachte toenemende vraag door de vergrijzing. (Ontwikkeling) We stellen een nieuwe parkeernota op, waarin ook mobiliteitsconcepten een plaats krijgen. (Ontwikkeling) We bieden blijvend voldoende kwalitatief goede (fiets-) parkeerfaciliteiten aan voor alle verkeersdeelnemers. (Doorlopend) We monitoren het gebruik van de parkeerplaatsen in het gereguleerde parkeergebied en herzien de beleidsregels. (Doorlopend) We zetten in op het vergroenen van parkeerplaatsen. (Doorlopend)

40

3. Recreatieve haven Wat willen we bereiken? De haven en de camping langs de Lek moeten een mooie toeristische trekpleister zijn.

Wat gaan we daarvoor doen? We verpachten de jachthaven en de camping aan de Stichting jachthaven en camping De Helling. Om deze toeristische trekpleister te versterken, hebben we jaarlijks overleg met de Stichting over de uitstraling en het toekomstperspectief (Doorlopend)

4. Openbaar vervoer Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

We adviseren over de aanbesteding regiecentrale en gunning aan de vervoerders (basismobiliteit). (Doorlopend) We werken aan plannen voor herinrichting van de stationsomgeving met het station als regionale HUB voor alle Iedereen kan zich zo zelfstandig mogelijk en vormen van mobiliteit. (Ontwikkeling) tegen een redelijk tarief We adviseren de vervoersautoriteit en behartigen de Culemborgse belangen. Hierbij zetten we in op behoud van een met een vorm van betaalbaar openbaar vervoer. (Doorlopend) (openbaar) vervoer verplaatsen binnen en We onderzoeken de mogelijkheden voor alternatieve vormen van buiten de regio. vervoer. (Doorlopend) We zorgen voor toegankelijke haltes. (Doorlopend) In regioverband wordt onderzoek gedaan naar een vervoerplan voor Pavijen. (Ontwikkeling)

Welke ontwikkelingen zijn er verder in 2026? In 2026 zijn er verder geen ontwikkelingen binnen dit programma, anders dan hiervoor beschreven.

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Verkeer reikt verder dan de gemeentegrens. Om bereikbaarheid en verkeersveiligheid te verbeteren, werken we in Regio Rivierenland samen aan de uitvoering van het Regionaal Mobiliteitsplan 2023-2026. Meer over Regio Rivierenland is opgenomen in begrotingsprogramma 1. Bestuur en Ondersteuning.

Indicatoren In dit begrotingsprogramma zijn er geen indicatoren.

Programmabegroting 2026-2029

41

Actueel beleid en regelgeving • • • • • • • • • • • • • •

Gemeentewet Provinciale verordening Omgevingswet Wegenverkeerswet 1994 Veiligheidsstrategie Oost-Nederland Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) 2021-2030 Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) 2030 Uitvoeringsplan Mobiliteit Regio Rivierenland 2023-2026 Wegenbeheerplan 2021-2025 Beheerplan civiele kunstwerken 2015-2020 Beheerplan openbare verlichting 2019-2023 Parkeerverordening 2025 Culemborg Aanwijzingsbesluit betaald parkeren 2024 Beleidsregel Culemborg houdende regels omtrent parkeren

Wat mag het kosten? De lasten en baten voor dit programma zijn gebaseerd op de Kadernota 2026-2029. Alle uitgangspunten daaruit en nieuwe ontwikkelingen sindsdien zijn doorgerekend in deze programmabegroting. Hierna volgt welke ontwikkelingen in de kadernota waren opgenomen, welke ontwikkelingen daarna zijn verwerkt in deze programmabegroting, wat dit betekent voor het saldo van dit programma en samenvattend wat de lasten en baten van dit programma zijn.

Ontwikkelingen uit de kadernota In de Kadernota 2026-2029 was één ontwikkeling opgenomen. (bedragen x € 1.000) Eerder genomen besluiten Krediet voor de fietsroute centrum - Parijsch Totaal Eerder genomen besluiten Totaal Ontwikkelingen uit de Kadernota 2026-2029

Programmabegroting 2026-2029

2026

2027

2028

2029

0 0 0

-10 -10 -10

-9 -9 -9

-8 -8 -8

42

Ontwikkelingen sinds de kadernota Sinds de kadernota hebben zich de volgende ontwikkelingen voorgedaan. Bijstelling pachtopbrengsten Er is een nieuwe pachtovereenkomst afgesloten voor Helling 7. We ontvangen daardoor jaarlijks meer pachtopbrengsten. (bedragen x € 1.000) Ontwikkelingen Bijstelling pachtopbrengsten Totaal Ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

3 3

3 3

3 3

3 3

Opbouw saldo van dit programma Wanneer we de hiervoor beschreven ontwikkelingen optellen bij het saldo van de kadernota, geeft dit het volgende saldo voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Primitieve begroting

-3.867

-3.814

-3.822

-3.812

Kadernota 2026-2029

0

-10

-9

-8

-3.867

-3.824

-3.831

-3.820

3

3

3

3

Loon- en prijsontwikkeling

-385

-391

-391

-392

Kapitaallasten

134

131

-4

7

Budgetneutrale wijzigingen

32

32

32

32

-4.083

-4.049

-4.192

-4.171

Uitgangspositie Programmabegroting 2026-2029 Ontwikkelingen

Saldo inclusief Programmabegroting 2026-2029

Programmabegroting 2026-2029

43

Baten en lasten van dit programma Alles samenvattend, geeft dat het volgende overzicht van baten en lasten voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029

Lasten

-4.889

-4.319

-4.716

-4.733

-4.876

-4.815

Baten

457

403

439

439

439

439

-4.431

-3.916

-4.277

-4.294

-4.437

-4.376

Stortingen

-661

-798

0

0

0

0

Onttrekkingen

148

148

194

245

245

205

Mutaties reserves

-513

-650

194

245

245

205

-4.944

-4.566

-4.083

-4.049

-4.192

-4.171

Saldo van baten en lasten

Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Wat gaan we investeren? De investeringskredieten worden vanaf 2026 bij de programma's weergegeven. Dit was voorheen een bijlage. Met deze wijziging geven we meer zicht in de geplande investeringen per programma. De kapitaallasten van onderstaande investeringen zijn meegenomen in de Programmabegroting 2026-2029. Omschrijving investering (bedragen x € 1.000)

2026

Camera handhavingssysteem parkeerbeheer

32

Rehabilitatie wegen Civieltechnische kunstwerken Openbare verlichting

572 175 135

Camera handhavingssysteem parkeerbeheer Er is een contract met Brickyard (incl. backoffice en onderhoudscontract) voor het camerasysteem van de autoluwe binnenstad, Prijsseweg en Vianense poort. Het contract loopt af en de camera's moeten vervangen worden. Echter de helft van de camera's is in goede staat, het is niet nodig die te vervangen. Er zal met de leverancier onderhandeld worden om alleen de camera's die niet meer in goede staat zijn te vervangen. Rehabilitatie wegen In het Vervangings- en investeringsplan (IP) zijn de investeringen opgenomen zoals deze in het beheerplan wegen 2021-2025 staan vermeld. Er is voor de jaarschijf 2026 een krediet nodig van € 572.000. Op het moment van schrijven is er nog geen nieuw beheerplan vastgesteld, waardoor de bedragen uit het oude plan zijn gehanteerd.

Programmabegroting 2026-2029

44

Civieltechnische kunstwerken Op het moment van schrijven is er nog geen nieuw beheerplan civieltechnische kunstwerken vastgesteld. Hierdoor zijn de bedragen uit het oude plan overgenomen. Op basis van dit beheerplan is er voor de jaarschijf 2026 een krediet nodig van € 175.000. Openbare verlichting Op het moment van schrijven is er nog geen nieuw vastgesteld beheerplan openbare verlichting. Hierdoor zijn de bedragen uit het oude plan overgenomen. Op basis van dit beheerplan is er voor de jaarschijf 2026 een krediet nodig van € 135.000.

Programmabegroting 2026-2029

45

4. Economie Visie Culemborg is een levendige stad, die aantrekkelijk is voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Er is voldoende werk voor bewoners die graag dicht bij huis werken. De overstap van school naar werk is makkelijk te maken. We zetten in op lokale werkgelegenheid, duurzame ondernemers en een goede economische ontwikkeling. Hiervoor ontwikkelen we een toekomstbestendig en robuust economisch klimaat in samenwerking met bedrijven en de gemeenschap. Ondernemers en bedrijven, van het midden- en kleinbedrijf (MKB) tot grote familiebedrijven en van winkeliers tot de meubelindustrie, spelen een belangrijke rol in onze stad. Zij creëren werkgelegenheid, stimuleren innovatie en dragen bij aan de welvaart en het welzijn van de inwoners van Culemborg. Een goed bereikbare stad met een aantrekkelijk vestigingsklimaat vormt hiervoor de basis. De aantrekkelijkheid van de omgeving en de binnenstad van Culemborg stimuleert toerisme en (verblijfs)recreatie. Een gastvrije (binnen)stad is de economische basis voor horecaondernemingen.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Binnen dit programma streven we verschillende doelen na, waaraan we in 2026 (verder) werken. Hieronder volgen die doelen en de activiteiten, verdeeld over drie thema’s: 1. Economische ontwikkeling 2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3. Economische promotie

Programmabegroting 2026-2029

46

1. Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Een vitaal ondernemersklimaat in Culemborg.

We faciliteren bestaande en nieuwe winkels en (kennis)bedrijven in Culemborg in zowel de binnenstad, buitengebied, winkelcentra, agrarische ondernemers als voor het bedrijventerrein Pavijen. (Doorlopend) Regionale afstemming van bedrijfsvestigingen en toeristische initiatieven. Met de regio werken we in 2026 aan een nieuw Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA). (Ontwikkeling) We ondersteunen individuele ondernemers in de mogelijkheden om te verduurzamen (energiebesparingen, klimaatadaptatie en circulariteit), ook als dat lastig te vergunnen blijkt. (Doorlopend) Wij hechten aan innovaties, proeftuinprojecten en broedplaatsen. Ook bevorderen we eigenaarschap bij ondernemers. (Doorlopend) De binnenstadregisseur en de parkmanager Pavijen vervullen een verbindende en cruciale rol tussen gemeente en ondernemers en onderling. (Doorlopend) We zoeken (financiële) ondersteuning voor onze lokale stimuleringsprojecten via samenwerkingsverbanden regionaal, provinciaal en Europees. We maken daarbij gebruik van de subsidiekennis in de regio. (Doorlopend)

Culemborg heeft een levendige en aantrekkelijke binnenstad.

Met het Collectief Centrum Culemborg ronden we in 2026 het project Lekpoort en een laatste muurschildering af. Conform het regieplan Binnenstad. (Ontwikkeling) Samen met het Collectief Centrum Culemborg voeren we de detailhandels- en horecavisie uit. Met aandacht voor een compacte binnenstad, tegengaan leegstand, branchering, marketing en (culturele) programmering versterken we de gastvrije binnenstad. (Doorlopend)

Wij stimuleren de lokale economie op het bedrijventerrein door in goed contact met de Kring Culemborgse Bedrijven (KCB) en de ondernemers te Het zorgen voor een zo goed mogelijk economisch klimaat. (Doorlopend) bedrijventerrein We vergroenen de openbare ruimte van het bedrijventerrein en Pavijen is een stimuleren ondernemers ook op eigen terrein maatregelen te nemen, aantrekkelijke zoals in de buitenruimte of groen op dak.(Ontwikkeling) vestigingsplaats Samen met de KCB werken we aan concrete oplossingen voor voor bedrijven. netcongestieproblematiek. Dit is een verdieping van het project DEN (Decentraal Energie Netwerk). (Ontwikkeling) We stellen een uitvoeringsplan op voor de droom van Pavijen. (Ontwikkeling)

Programmabegroting 2026-2029

47

2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Wat willen we bereiken?

Efficiënt grondgebruik en een aantrekkelijk vestigingsklimaat

Wat gaan we daarvoor doen? We faciliteren waar mogelijk (lokale) bedrijven bij verplaatsen en uitbreiden op Pavijen. Dit gebeurt aan de hand van het Transitie en Transformatie plan (TTP) en de visie van Pavijen. (Doorlopend) Door ruimtegebrek is het (her)vestigen van nieuwe (lokale) bedrijven, of het uitbreiden van bedrijven op Pavijen zeer beperkt mogelijk. We gaan in 2026 aan de slag met voorstellen voor een toekomstbestendig bedrijventerrein. (Ontwikkeling) We ondersteunen ondernemers bij ruimtelijke, economische, milieu- en duurzaamheidsvraagstukken. (Doorlopend)

3. Economische promotie Wat willen we bereiken?

Een aantrekkelijke gemeente op het gebied van economie, recreatie en toerisme.

Wat gaan we daarvoor doen? We beheren toeristische infrastructuur. (Doorlopend) We zorgen voor marketing en promotie van de verhaallijnen van Hollandse Waterlinies, cultuurhistorische landmarks en gastvrije binnensteden. (Doorlopend) We stimuleren het economische klimaat van Culemborg via (digitale) communicatie, netwerken, parkmanager en binnenstadregisseur. (Doorlopend) We ontwikkelen in 2026 met de gemeente West Betuwe een nieuwe route langs de locaties van neergekomen vliegtuigen uit de tweede wereldoorlog, onder andere in kader van Gelderland Herdenkt. (Ontwikkeling)

Welke ontwikkelingen zijn er verder in 2026? Regieplan Binnenstad Na 2026 zijn er geen nieuwe middelen om als gemeente projecten te initiëren uit het regieplan Binnenstad. Initiatieven uit de stad die bijdragen aan de doelen van het regieplan Binnenstad blijven we faciliteren.

Programmabegroting 2026-2029

48

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Betrokkenheid Met de aanleg van een snel glasvezelnetwerk in het buitengebied bij de doelen uit worden de ondernemers en thuiswerkende gefaciliteerd. dit programma Belangrijkste ontwikkelingen

In Culemborg zijn alle aansluitingen gereed. Regionaal moeten er nog ongeveer 190 klanten worden aangesloten, daarna is het project van aanleg glasvezel afgerond en komt het project in de beheerfase.

Indicatoren Indicator

Verplichte indicatoren 14. Functiemenging1 16. Vestiging van bedrijven (per 1.000 inwoners in de leeftijd 1574 jaar)1 Aanvullende indicatoren Stadswandelingen voor toeristen Routes met landelijke uitstraling

Toeristisch Overstappunt (TOP)

Werkelijk 2024

nog niet bekend nog niet bekend

Begroot 2025

Begroot Meetinstrument 2026

niet niet CBS BAG/ LISA opgenomen opgenomen niet niet CBS BAG/ LISA opgenomen opgenomen

3

3

3 Aanbod bij TIP

8

8

2

2

9 Wandelnet, Fietsplatform, Klompenpaden.nl, Bureau Toerisme 2 Openstelling infopost stadhuis (TIP) en Gelderlandfabriek

NB. de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), ontbrekende nummers zijn niet meer in gebruik.

Toelichting op de indicatoren 1Functiemenging en vestiging van bedrijven

Deze indicatoren zijn verplicht vanuit het BBV. De meest recente cijfers dateren uit 2023, dat is het laatste jaar dat het CBS hiernaar onderzoek heeft gedaan. Het is daardoor niet

Programmabegroting 2026-2029

49

mogelijk om recentere gegevens op te nemen of een gefundeerde uitspraak te doen over een streefcijfer voor 2026.

Actueel beleid en regelgeving • • • • • • • •

Regionaal Ambitiedocument 2021-2025 (Regio Rivierenland) Regionale Programma Werklocaties 2025-2029 (Regio Rivierenland) Ontwikkelingsprogramma Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) Culemborg Detailhandelsvisie 2021 Evenementenvisie 2021 Horecavisie 2021 Kaders voor de Compacte Binnenstad 2021 Visie van Pavijen 2024

Wat mag het kosten? De lasten en baten voor dit programma zijn gebaseerd op de Kadernota 2026-2029. Alle uitgangspunten daaruit en nieuwe ontwikkelingen sindsdien zijn doorgerekend in deze programmabegroting. Hierna volgt welke ontwikkelingen in de kadernota waren opgenomen, welke ontwikkelingen daarna zijn verwerkt in deze programmabegroting, wat dit betekent voor het saldo van dit programma en samenvattend wat de lasten en baten van dit programma zijn.

Ontwikkelingen uit de kadernota In de Kadernota 2026-2029 was één ontwikkeling opgenomen. (bedragen x € 1.000) Eerder genomen besluiten Moties over het stoppen van de bijdrage aan het Regionaal Stimuleringsfonds Totaal Eerder genomen besluiten Totaal Ontwikkelingen uit de Kadernota 2026-2029

Programmabegroting 2026-2029

2026

2027

2028

2029

61

61

61

61

61 61

61 61

61 61

61 61

50

Ontwikkelingen sinds de kadernota Sinds de kadernota heeft zich de volgende ontwikkeling voorgedaan. Toeristenbelasting Door aanzienlijk minder toeristische overnachtingen in 2024 en 2025 op recreatiepark Beaugarde en camping de Helling is de huidige raming voor 2026 en verder niet reëel. Er zijn twee redenen voor. •

•

De chalets en stacaravans worden steeds meer gebruikt voor (tijdelijke) bewoning. Zodra eigenaren of huurders zich inschrijven bij de gemeente Culemborg kan er geen toeristenbelasting meer worden geïnd. Daarnaast vindt er een verschuiving plaats van recreatieve overnachtingen in stacaravans naar B&B en logies. Dit zijn per rato minder overnachtingen en dit levert daarom minder toeristenbelasting op.

(bedragen x € 1.000) Ombuigingen Toeristenbelasting Totaal Ombuigingen

2026

2027

2028

2029

-8 -8

-8 -8

-8 -8

-8 -8

Opbouw saldo van dit programma Wanneer we de hiervoor beschreven ontwikkelingen optellen bij het saldo van de kadernota, geeft dit het volgende saldo voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Primitieve begroting

-734

-734

-734

-734

Kadernota 2026-2029

61

61

61

61

-674

-674

-674

-674

-8

-8

-8

-8

Loon- en prijsontwikkeling

-166

-166

-166

-166

Saldo inclusief Programmabegroting 2026-2029

-847

-847

-847

-847

Uitgangspositie Programmabegroting 2026-2029 Ombuigingen

Programmabegroting 2026-2029

51

Baten en lasten van dit programma Alles samenvattend, geeft dat het volgende overzicht van baten en lasten voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029

Lasten

-1.009

-1.034

-1.172

-988

-962

-969

Baten

496

205

325

141

115

122

Saldo van baten en lasten

-513

-829

-847

-847

-847

-847

Economie

-513

-829

-847

-847

-847

-847

Wat gaan we investeren? Omschrijving investering

2026

Er zijn geen investeringen in dit programma

Programmabegroting 2026-2029

52

5. Onderwijs Visie Alle kinderen in Culemborg hebben recht op een goede, gezonde en positieve ontwikkeling. Thuis, bij een vorm van kinderopvang, bij peuterspeelzalen en vanaf vier jaar op een van de vele basisscholen die onze stad rijk is. Goed onderwijs levert een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van iedereen in Culemborg. Met het programma Onderwijs willen we eraan bijdragen dat iedereen het onderwijs krijgt dat nodig is. Goed onderwijs begint al vroeg. Als het nodig is zelfs voordat kinderen normaal gesproken naar school zouden gaan. Kinderen gaan naar school om zich te ontwikkelen tot fysiek, mentaal en sociaal gezonde en weerbare jongeren. Die klaar zijn om volop deel te nemen aan de samenleving, hun talenten te ontdekken en aan het werk te gaan. Dat alles doen we buiten op schoolpleinen die uitnodigen om buiten te spelen en dingen te ontdekken. En in duurzame gebouwen met een gezond binnenklimaat.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Binnen dit programma streven we verschillende doelen na, waaraan we in 2026 (verder) werken. Hieronder volgen die doelen en de activiteiten, verdeeld over twee thema’s: 1. Onderwijsbeleid en leerlingzaken 2. Onderwijshuisvesting

Programmabegroting 2026-2029

53

1. Onderwijsbeleid en leerlingzaken Wat willen we bereiken?

Kansengelijkheid van Culemborgse jeugdigen

Inclusief en passend onderwijs voor Culemborgse jeugdigen

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we daarvoor doen? Samen met de jeugdgezondheidszorg en de peuteropvang werken we aan verbetering van het bereik van doelgroeppeuters met een Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)-indicatie. (Doorlopend) We werken samen met het onderwijs rondom vroegschoolse educatie, zodat kinderen bij de start van groep 3 met een zo klein mogelijke achterstand beginnen aan het onderwijs. (Doorlopend) Samen met samenwerkingspartners binnen het onderwijskansenbeleid (jeugdgezondheidszorg, kinderopvang, onderwijs, bibliotheek en ElkWelzijn) zorgen we voor een verrijkte leeromgeving. Dat wil zeggen: een jaarlijks uitvoeringsprogramma onderwijskansenbeleid, als aanvulling op het curriculum van de voor- en vroegschoolse educatie. (Doorlopend) Het onderwijskansenbeleid wordt bekostigd vanuit de Specifieke Uitkering onderwijsachterstandsbeleid (SPUK OAB). In verband met de 10% korting die het Rijk op de SPUK OAB doorvoert én de ombuiging binnen het onderwijsachterstandenbeleid versoberen we het activiteitenprogramma (Ontwikkeling) We geven uitvoering aan de wettelijke taken van leerplicht en Doorstroompunt-functie voortijdig schoolverlaten (voorheen RMC-regio's) en aan het organiseren van het leerlingenvervoer. Daarmee zetten we in op het verminderen van ziekteverzuim en voorkomen van schoolverlaters zonder startkwalificatie.

(Doorlopend) De inzet voor kansengelijkheid in samenwerking met partners buiten het onderwijs wordt beschreven in het programma Sociaal Domein en Gezondheid. We werken samen met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs aan onderwijs-zorgarrangementen, zodat elke leerling de ondersteuning krijgt die nodig is. (Ontwikkeling) We evalueren samen met de schoolbesturen en regiogemeenten het ondersteuningsplan (2022-2026) van de samenwerkingsverbanden en zorgen dat het nieuwe plan aansluit bij wat er leeft in de praktijk. (Doorlopend)

54

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen? Bij de start van de nieuwe vluchtelingenopvang (tot 176 bewoners) is onderwijs nodig voor deze kinderen. Vanuit de gemeente overleggen we met COA en de schoolbesturen hoe we daarin kunnen voorzien. (Ontwikkeling) Nieuwkomerskinderen in het primair onderwijs kunnen gebruik maken van de lokale nieuwkomersklas, die de Primair Onderwijs-besturen verzorgen. Voor deze kinderen is een traumatherapeute beschikbaar; deze is georganiseerd als een voorliggende voorziening. De gemeente draagt financieel bij. (Doorlopend) Voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs aan nieuwkomerskinderen is een regionale verantwoordelijkheid. (Doorlopend)

Nieuwkomersonderwijs / onderwijs voor vluchtelingen

De gemeenteraad benoemt – indien aan de orde - nieuwe leden voor de Raad van Toezicht van respectievelijk OPO-R en O.R.S. Lek en Linge. De raden van toezicht volgen hierbij een rooster van aftreden. (Doorlopend)

In stand houden van (kwalitatief goed) openbaar onderwijs

2. Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken?

Leerlingen volgen onderwijs in duurzame schoolgebouwen met groene schoolpleinen

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we daarvoor doen? We stellen twee businesscases op voor basisscholen, als uitwerking van het integraal huisvesting plan (IHP). De reeds vastgestelde businesscase KWC werken we uit. (Ontwikkeling) We volgen de trends van leerlingenaantallen en spelen in op de gevolgen van deze trends door te zorgen voor voldoende huisvesting en om onze schoolgebouwen zo optimaal mogelijk in te zetten voor het Culemborgs onderwijs. (Doorlopend) We stimuleren de vergroening van schoolpleinen. We adviseren en ondersteunen vanuit groen en duurzaamheidseducatie bij het aanleggen, uitbreiden en benutten van de groene pleinen en de directe schoolomgeving. (Doorlopend) Vanuit stichting Al Amana is een aanvraag gedaan voor het starten van een Islamitische basisschool in postcodegebied 4102. De aanvraag is door het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap goedgekeurd, waardoor wij als gemeente de taak hebben om per 1 augustus 2026 huisvesting geregeld te hebben. (Ontwikkeling)

55

Welke ontwikkelingen zijn er verder in 2026? Aanbesteding leerlingenvervoer en jeugdhulpvervoer Er loopt een aanbesteding voor het leerlingenvervoer en jeugdhulpvervoer (programma Sociaal Domein en Gezondheid). Deze wordt begin 2026 afgerond. Inschatting van de projectleider is dat de kosten van leerlingenvervoer en jeugdhulpvervoer hierdoor niet of nauwelijks gaan stijgen en dat deze dienstverlening dus binnen budget voortgezet kan worden. Maar dat is dus nog een inschatting. De kosten voor de aanbesteding/projectleider zijn gedekt.

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Stichting Accommodatiebedrijf Culemborg De stichting Accommodatiebedrijf Culemborg is eigenaar van de Brede Betrokkenheid School Culemborg Oost en voorziet daarmee in (een deel van) de bij de doelen uit behoefte aan onderwijscapaciteit in de gemeente Culemborg. Hiermee dit programma vervult zij (een deel van) de zorgplicht voor het huisvesten van leerlingen in de gemeente Culemborg. Belangrijkste ontwikkelingen

In 2026 is het pand van de Brede School Culemborg Oost volledig bezet door de Koning Willem Alexanderschool.

Indicatoren Indicator

Werkelijk 2022

Werkelijk 2023

6,6

13,6

6,1 Wsjg.nl - BBV (DUO/Ingrado)

18. Relatief verzuim per 1.000 leerlingen

18

21

19 Wsjg.nl - BBV (DUO/Ingrado)

19. Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

1,7%

2,5%

1,9%1 Wsjg.nl - BBV (DUO/Ingrado)

Verplichte indicatoren 17. Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen

Werkelijk Meetinstrument 2024

NB. de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). 1 Het percentage voortijdig schoolverlaters in 2024 is een voorlopig cijfer.

Programmabegroting 2026-2029

56

Toelichting op de indicatoren Absoluut verzuim Dit betreft het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5‐18 jaar. Het absoluut verzuim was in 2023 aanzienlijk veel hoger, omdat er voor een aantal kinderen van de opvanglocatie aan de Bellweg geen onderwijsplaats was op de scholen. Relatief verzuim Dit betreft het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 inwoners in de leeftijd 5‐18 jaar. Het relatief verzuim is gestegen doordat scholen eerder schoolverzuim zijn gaan melden. Vroegtijdige schoolverlaters, zonder startkwalificatie Dit betreft het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 ‐ 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Deze stijging is in lijn met een landelijke trend: er is door de krappe arbeidsmarkt veel werk waardoor jongeren niet de noodzaak van een diploma inzien en stoppen met school.

Actueel beleid en regelgeving Wettelijke kaders • Wet Kinderopvang (WKo) • Wet Primair Onderwijs (WPO) • Wet Voortgezet Onderwijs (WVO) • Wet op de expertisecentra (WEC) • Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) • Leerplichtwet Beleidskaders • Uitvoeringsbesluit voorzieningen in de huisvesting PO/VO • Regionaal programma vroegtijdig schoolverlaten • Onderwijsachterstandenbeleid • Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (2023)

Wat mag het kosten? De lasten en baten voor dit programma zijn gebaseerd op de Kadernota 2026-2029. Alle uitgangspunten daaruit en nieuwe ontwikkelingen sindsdien zijn doorgerekend in deze programmabegroting. Hierna volgt welke ontwikkelingen in de kadernota waren opgenomen, welke ontwikkelingen daarna zijn verwerkt in deze programmabegroting, wat dit betekent voor het saldo van dit programma en samenvattend wat de lasten en baten van dit programma zijn.

Programmabegroting 2026-2029

57

Ontwikkelingen uit de kadernota In de Kadernota 2026-2029 waren de volgende ontwikkelingen opgenomen. (bedragen x € 1.000) Eerder genomen besluiten Latere start en oplevering KWC Totaal Eerder genomen besluiten Nieuw beleid Komst islamitische basisschool Totaal Nieuw beleid Ontwikkelingen en opgaven Dekking kwalificatiegelden uit lokaal onderwijsbeleid en budget leerplicht Hervormingsagenda jeugd faseren volgens groeipad Wegvallen bijdrage kwalificatiegelden aan uitvoering leerplicht Totaal Ontwikkelingen en opgaven Totaal Ontwikkelingen uit de Kadernota 2026-2029

2026

2027

2028

2029

134 134

670 670

-159 -159

1.672 1.672

0 0

-34 -34

-33 -33

-33 -33

10

10

10

10

-80 -19 -89 45

-80 -38 -108 528

0 -38 -28 -220

0 -38 -28 1.611

Ontwikkelingen sinds de kadernota Sinds de kadernota heeft zich de volgende ontwikkeling voorgedaan. Schoolmaatschappelijk werk De ombuiging ‘bijdrage regiogemeenten aan het schoolmaatschappelijk werk (SMW)’ van € 40.000 blijkt niet haalbaar. Er zijn gesprekken gevoerd met de regiogemeenten over het bijdragen aan de kosten voor SMW, omdat een aanzienlijk deel van de leerlingen die gebruik maken van SMW van buiten Culemborg komt. De regiogemeenten hebben aangegeven dat dit onwenselijk is, omdat er ook leerlingen uit Culemborg gebruik maken van het SMW in de regiogemeenten. Consequentie is dat de regiogemeenten ook een bijdrage zullen vragen voor Culemborgse leerlingen die elders naar het voortgezet onderwijs en hoger onderwijs gaan (vooral mbo in Tiel en West-Betuwe) en gebruik maken van SMW. Dit zorgt voor extra werk en zal naar verwachting weinig opleveren. Dit is destijds aangegeven als risico. (bedragen x € 1.000) Ombuigingen Schoolmaatschappelijk werk Totaal Ombuigingen

Programmabegroting 2026-2029

2026

2027

2028

2029

-40 -40

-40 -40

-40 -40

-40 -40

58

Opbouw saldo van dit programma Wanneer we de hiervoor beschreven ontwikkelingen optellen bij het saldo van de kadernota, geeft dit het volgende saldo voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Primitieve begroting

-4.229

-4.873

-5.018

-6.619

Kadernota 2026-2029

45

528

-220

1.611

-4.184

-4.344

-5.238

-5.008

Ombuigingen

-40

-40

-40

-40

Loon- en prijsontwikkeling

257

258

258

258

Kapitaallasten

370

450

505

419

Budgetneutrale wijzigingen

80

80

0

0

-3.517

-3.597

-4.515

-4.371

Uitgangspositie Programmabegroting 2026-2029

Saldo inclusief Programmabegroting 2026-2029

Baten en lasten van dit programma Alles samenvattend, geeft dat het volgende overzicht van baten en lasten voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029

Lasten

-5.566

-5.694

-3.923

-4.648

-5.340

-4.777

Baten

1.435

1.593

356

1.002

775

356

Saldo van baten en lasten

-4.130

-4.100

-3.567

-3.646

-4.565

-4.421

Onttrekkingen

69

58

50

50

50

50

Mutaties reserves

69

58

50

50

50

50

-4.061

-4.043

-3.517

-3.597

-4.515

-4.371

Onderwijs

Wat gaan we investeren? Omschrijving investering

2026

Er zijn geen investeringen in dit programma

Programmabegroting 2026-2029

59

6. Sport, Cultuur en Recreatie Visie Culemborg is een prachtige stad om in te wonen, werken en je vrije tijd door te brengen. We zijn trots op de bruisende culturele initiatieven, ons cultureel erfgoed, het rijke verenigingsleven en de vele mogelijkheden om te sporten, ontspannen en recreëren. Met het programma voor sport, cultuur en recreatie willen we dit behouden en verder versterken. We zetten in op de ondersteuning van verenigingen en vrijwilligers, cultuuronderwijs binnen en buiten de scholen, het behoud van het cultuurfonds en cultureel erfgoed en we creëren kansen voor iedereen om mee te doen. We willen de sportinfrastructuur in onze stad versterken, zodat faciliteiten multifunctioneel, breed toegankelijk en geschikt zijn voor diverse gebruikers. We houden ons erfgoed in stand en maken het toekomstbestendig voor volgende generaties. De zichtbare historie, aanwezig in monumenten, landschappen en verhalen maakt ons trots op de historische stad. Met het programma binnenstad, de kerkenvisie en het werelderfgoed Hollandse Waterlinie is de zichtbare historie de sleutel om het gebied beleefbaar te maken en te ontsluiten voor toerisme. Door afnemende financiële mogelijkheden binnen de gemeente is het belangrijk om de toekomstbestendigheid van zowel de cultuur als de buitensportaccommodaties te waarborgen.

Dit doen we door creatief om te gaan met beschikbare middelen, het delen van faciliteiten te bevorderen en samenwerking tussen verenigingen en culturele partijen te stimuleren.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Binnen dit programma streven we verschillende doelen na, waaraan we in 2026 (verder) werken. Hieronder volgen die doelen en de activiteiten, verdeeld over vier thema’s: 1. 2. 3. 4.

Sport Sportaccommodaties Cultuur Cultureel erfgoed

Programmabegroting 2026-2029

60

1. Sport Wat willen we bereiken?

Sporten en bewegen maakt een vanzelfsprekend onderdeel uit van het leven van iedere inwoner, en levert daarmee een bijdrage aan de gezondheid van Culemborgers.

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we daarvoor doen? Zoals vastgesteld in het Sport- en beweegbeleid ondersteunt het supportteam ‘Gezond en Actief Culemborg’ de uitvoering van Gezond Actief Culemborg en het Lokaal Sportakkoord II en werkt het aan de volgende speerpunten: 1. Een brede programmering op het gebied van bewegen en cultuur voor alle inwoners (0-100 jaar) 2. Een programmering voor bewegen voor kwetsbare groepen 3. Duurzame samenwerking tussen zorgverleners en beweegprofessionals, waarbij beweegactiviteiten worden geprogrammeerd als onderdeel van een herstel of gezondheidsplan (‘bewegen op recept’) 4. Ondersteunen van de uitvoering van de ketenaanpakken ‘aanpak kinderen met overgewicht’, ‘valpreventie’, ‘kansrijke start’, ‘Gecombineerde Leefstijl Interventie GLI volwassenen’, ‘welzijn op recept’. 5. Het ondersteunen van sportverenigingen om een rol te vervullen in de beweegprogrammering voor niet-leden, het versterken van de sportverenigingen en het versterken van de sociale veiligheid en pedagogische kwaliteit binnen sportverenigingen. 6. Herkenbare events waaronder het Feel Alive event, het Sportcafé en het Sportgala. Kinderen kunnen gebruik maken van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en volwassenen van het Volwassenenfonds Sport en Cultuur.

61

2. Sportaccommodaties Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? In het vastgoedbeheer van de buitensportaccommodaties Een aantrekkelijk aanbod werken we met (vervangings)investeringen en onderhoud. Op van buitensportbeide onderdelen verwachten we de komende jaren frictie en accommodaties voor de vragen daarom mogelijk keuzes binnen een meerjarig strategisch planperiode 2025-2040 samenhangend financieel beleidskader. Dit betekent dat we binnen de (afnemende) naast de (kapitaallasten van de) vervangingsinvesteringen voor financiële mogelijkheden de buitensport ook de huidige en toekomstige van de gemeente onderhoudskosten hernieuwd tegen het licht houden. Dit verwerken we in een meerjarenplan en beleidskeuzes voor de buitensport met een horizon van 2040. Multifunctioneel gebruik van een nieuwbouw binnensportaccommodatie geïntegreerd in het KWC

De ontwerpfase voor vervanging is in gang gezet, waarbij we het (met de gebruikers afgestemde) functionele plan van eisen verwerken in het technische plan van eisen. Dit wordt gereed gemaakt om aanbesteed te kunnen worden.

Een toekomstbestendige en veilige zwembadvoorziening De Waterlinie

In 2022 is door Stichting Zwembad Culemborg corrosie geconstateerd in de stalen zwembadwand van zwembad De Waterlinie, waarna er in 2024 een herstelplan is vastgesteld ter uitvoering in 2025 en 2026. In 2026 staat op de rol om alle bouten te vervangen en constructieve steunelementen aan te brengen (daar waar bouten niet kunnen worden vervangen).

Programmabegroting 2026-2029

62

3. Cultuur Wat willen we bereiken?

Cultuur is toegankelijk voor alle Culemborgers en we stimuleren creativiteit en talentontwikkeling.

Wat gaan we daarvoor doen? We ontwikkelen binnen het programma Gezond en Actief Culemborg een divers en laagdrempelig cultuuraanbod (naast het beweegaanbod) specifiek voor kwetsbare groepen inwoners (jong en oud). (Ontwikkeling) We nemen deel aan het Rijksprogramma Cultuureducatie met Kwaliteit 2025-2028 waaraan elf Primair Onderwijs scholen participeren. (Ontwikkeling) Kinderen en volwassenen kunnen gebruik maken van respectievelijk het Jeugdfonds Sport en Cultuur en het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. (Doorlopend)

Culemborg is aantrekkelijk voor inwoners, bezoekers en ondernemers.

We verlenen structureel subsidie aan Cultuurfonds Culemborg, Theater de Fransche School, het Elisabeth Weeshuismuseum, Kunst Educatie Culemborg en Bibliotheek Rivierenland ter ondersteuning van culturele activiteiten. Ook subsidiëren we evenementen. (Doorlopend) We subsidiëren, in samenwerking met de Provincie Gelderland en de zeven andere gemeenten van regio Rivierenland, de uitvoering van het Cultuur en Erfgoedpact 2026-2027 waarmee Culemborg in de regio gepromoot wordt. (Doorlopend)

Toekomstbestendige culturele infrastructuur in het licht van de financiële mogelijkheden.

We monitoren de uitvoering van het, in samenwerking met het culturele veld opgestelde, Uitvoeringsprogramma Cultuur 20262028. (Doorlopend) We monitoren de uitvoering van het plan ‘Samenwerkende Podia Culemborg 2024-2026' en sturen waar nodig bij om te komen tot een toekomstbestendige podia-infrastructuur. (Doorlopend)

Programmabegroting 2026-2029

63

4. Cultureel erfgoed Wat willen we bereiken?

Wat gaan we daarvoor doen?

Een levendige en aantrekkelijke binnenstad

Op basis van de vastgestelde kerkenvisie vervolgen we de dialoog met de kerken over hun toekomst in de binnenstad. We ondersteunen de Stichting Grote Barbara met een jaarlijkse erfgoedsubsidie. We faciliteren de eigenaar en initiatiefnemer in het zoeken van een passende herbestemming voor de Heilige Barbarakerk. (Doorlopend) We ondersteunen particuliere eigenaren en erfgoedorganisaties over de instandhouding van erfgoed en het uitdragen van de geschiedenis van de stad. (Doorlopend) We adviseren pandeigenaren via de werkgroep duurzame monumentenzorg Culemborg bij het verduurzamen van hun monumentale woning. (Doorlopend)

Een versterkte en beter uitgedragen historischculturele identiteit

We actualiseren en digitaliseren erfgoedinformatie in het kader van de Omgevingswet. (Ontwikkeling) We onderzoeken met het Stichtingsbestuur van de Kasteeltuin hoe we de (in 2023 geconserveerde) archeologische collectie uit de Groene Schuur het beste kunnen bewaren en tonen aan het publiek. (Ontwikkeling) De commissie omgevingskwaliteit adviseert onafhankelijk en integraal over cultureel erfgoed. (Doorlopend) We geven cultuurhistorie een plek in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. (Doorlopend)

Welke ontwikkelingen zijn er verder in 2026? In 2026 zijn er verder geen ontwikkelingen binnen dit programma, anders dan hiervoor beschreven.

Programmabegroting 2026-2029

64

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Regionaal Archief Rivierenland (RAR) 1. Digitalisering Als gemeenten vanaf het begin informatie op een goede, duurzame en transparante manier opslaan in een zaaksysteem (Djuma) of applicatie, kan deze informatie aan het einde van het proces eenvoudiger worden overgedragen aan het (digitale) archief (het zogenaamde e-depot) van het RAR. Het RAR kan deze openbare informatie dan weer beschikbaar stellen aan de inwoners en de gemeenten hebben hun informatie op orde voor de eigen bedrijfsvoering en de Woo en Wmebv. Betrokkenheid bij de doelen uit 2. Laagdrempeligheid dit programma Alle inwoners moeten weten waar en hoe zij hun openbare overheidsinformatie kunnen raadplegen. Met lezingen, openstellingen van het archief, lesmateriaal, etc. geeft het RAR hier bekendheid aan. Een goede en toegankelijke website wordt de belangrijkste ingang, vernieuwing en onderhoud zijn daarom erg belangrijk. 3. Tijdige communicatie Met tussentijdse communicatie worden zienswijzen e.a. voorkomen. Als digitalisering leidt tot nieuwe dienstverlening en extra kosten, is ook tijdige communicatie nodig.

Belangrijkste ontwikkelingen

·De migratie (verplaatsing) van archieven uit afgesloten Document Management Systemen naar het E-depot (digitaal archief) van het RAR. ·Het Regionaal Archief Rivierenland is bezig een nieuw beleidsplan op te stellen voor 2026-2029. De speerpunten en prioriteiten uit het beleidsplan uit 2022-2025 worden verwerkt in het nieuwe programmaplan dat in 2026 zal ingaan. Het thema “data” zal centraal staan en gelinkt zijn aan de dienstverlening en interne processen. In het Beleidsplan 2026-2029 wordt geen nieuw beleid opgenomen. ·Er is een nieuwe Archiefwet in ontwikkeling. Deze zal naar verwachting op 1 juli 2026 in werking treden. ·Het Regionaal archief Rivierenland onderzoekt regelmatig verdere verduurzamingsmaatregelen van het pand. ·BWB werkt aan een Informatiebeheerplan. Hierin staat hoe wij (BWB en de drie gemeenten) omgaan met onze informatie en hoe wij in controle van deze informatie blijven.

ENDPMEND

Programmabegroting 2026-2029

65

Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal De kernactiviteit bestaat uit het in stand houden, verbeteren en uitbreiden van de openbare recreatief toeristische infrastructuur. Die Betrokkenheid infrastructuur kan in hoofdlijnen in twee typen van voorzieningen bij de doelen uit worden onderscheiden: de land- en routegebonden voorzieningen dit programma (zoals paden, routes en veerpontjes) en de dagrecreatiegebieden. Alle overige activiteiten zijn ondersteunend aan deze ene kernactiviteit. Zij worden ondernomen opdat voldoende middelen gegenereerd kunnen worden om bij te dragen aan de realisering van de hoofddoelstelling.

Belangrijkste ontwikkelingen

Door de regio, regiogemeenten en recreatieschap zijn eind 2025 de routestructuren onderzocht. De uitkomsten hiervan worden gebruikt om de openbare recreatief toeristische infrastructuur te verbeteren en uit te breiden. Dit betreft met name het knooppuntensysteem voor wandelen, fietsen, varen en paardrijden.

Indicatoren Indicator

Werkelijk 2022

Werkelijk 2023

--1

45%

Verplichte indicatoren 20. Niet-sporters

Werkelijk Meetinstrument 2024

--1 Waarstaatjegemeente.nl

NB. de nummers voor de verplichte indicatoren komen overeen met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

Toelichting op de indicatoren Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens een keer per week aan sport doet. 1 De Gezondheidsmonitor volwassenen wordt eens per vier jaar afgenomen.

Actueel beleid en regelgeving • • • • •

Algemene Subsidieverordening gemeente Culemborg (2014) Cultuurvisie 2020 'Cultuur voor iedereen' Sportakkoord Culemborg 'In Culemborg beweegt iedereen met plezier, want sport versterkt' (2023) Programmaplan 'Gezond en Actief Culemborg' (2023) Sport- en beweegbeleid 'Culemborg in beweging' (2025)

Programmabegroting 2026-2029

66

Wat mag het kosten? De lasten en baten voor dit programma zijn gebaseerd op de Kadernota 2026-2029. Alle uitgangspunten daaruit en nieuwe ontwikkelingen sindsdien zijn doorgerekend in deze programmabegroting. Hierna volgt welke ontwikkelingen in de kadernota waren opgenomen, welke ontwikkelingen daarna zijn verwerkt in deze programmabegroting, wat dit betekent voor het saldo van dit programma en samenvattend wat de lasten en baten van dit programma zijn.

Ontwikkelingen uit de kadernota In de Kadernota 2026-2029 waren de volgende ontwikkelingen opgenomen. (bedragen x € 1.000) Gemeenschappelijke regelingen Bijdrage RAR Totaal Gemeenschappelijke regelingen Ontwikkelingen en opgaven Lokale omroep Vervanging verlichting buitensportvelden (hockey en kynologen) Totaal Ontwikkelingen en opgaven Gemeentefonds Ontvangsten Rijk septembercirculaire 2024 Totaal Gemeentefonds Totaal Ontwikkelingen uit de Kadernota 2026-2029

2026

2027

2028

2029

-6 -6

-7 -7

-7 -7

-7 -7

-8 -5

-8 -5

-8 -5

-8 -5

-13

-13

-13

-13

-100 -100 -119

0 0 -20

0 0 -20

0 0 -20

Ontwikkelingen sinds de kadernota Sinds de kadernota hebben zich de volgende ontwikkelingen voorgedaan. Correctie bijdrage aan Fairplay De bijdrage aan Fairplay wordt in delen betaald. Het eerste deel is per abuis structureel verwerkt in de begroting Noodzakelijke maatregelen voor acute vraagstukken buitensportaccommodaties In de kadernota 2026-2029 hebben we aangegeven dat we de komende jaren voor grote opgaven en investeringen staan - onder andere op het gebied van sportaccommodaties. Hoewel we die opgave op hoofdlijnen in beeld hebben, ontbreekt het nog aan voldoende inzicht in de concrete keuzemogelijkheden en de bijbehorende financiële consequenties. Dat inzicht is essentieel om weloverwogen en toekomstbestendige keuzes te kunnen maken.

Programmabegroting 2026-2029

67

Daarom hebben we vanuit het saldo van de Jaarstukken 2024 een reserve gevormd, waarmee onderzoeken kunnen worden gedaan en plannen gemaakt. Op die manier kunnen we voor het begrotingsjaar 2027 (en verder) gestructureerd en op basis van feiten afwegingen maken, prioriteiten stellen en middelen doelgericht inzetten. In de tussentijd zijn er echter ook acute maatregelen nodig, die niet kunnen wachten tot de planvorming af is. Voor die noodzakelijke maatregelen is een incidentele raming opgenomen in deze begroting: •

•

•

De huidige budgetten voor het onderhoud van buitensport voldoen niet om het noodzakelijke onderhoud te kunnen uitvoeren. Om toch deelherstel van de velden bij hockey en korfbal te kunnen doen en rubberkorrels te kunnen aanvullen op kunstgras, is er een extra budget nodig in 2025 en 2026. Wanneer we dat laatste niet zouden doen, zouden vezels te snel slijten - en vervanging veel eerder in beeld komen dan voorzien. Rondom de sportparken is groenonderhoud nodig. Tot op heden was daarvoor geen budget. Voor het komende jaar is een raming opgenomen om alleen het hoogst noodzakelijke uit te voeren. Daarnaast is de gemeente mede-eigenaar van kleedkamers van Focus '07. Voor deze kleedkamers moest het energiecontract opnieuw worden aanbesteed. De tarieven zijn hoger geworden. Daarnaast zijn de kosten voor klein onderhoud toegenomen, waardoor de exploitatiekosten flink zijn gestegen.

In deze begroting is de raming voor 2026 vanwege begrotingsregels gesplitst: een raming van € 142.000 in dit programma en € 100.000 in programma 9. Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte. De raming voor 2025 is opgenomen in de Najaarsrapportage 2025. (bedragen x € 1.000) Ontwikkelingen Correctie bijdrage aan Fairplay Noodzakelijke maatregelen voor acute vraagstukken buitensportaccommodaties Totaal Ontwikkelingen

Programmabegroting 2026-2029

2026

2027

2028

2029

76 -142

76 -42

76 -42

76 -42

-66

34

34

34

68

Opbouw saldo van dit programma Wanneer we de hiervoor beschreven ontwikkelingen optellen bij het saldo van de kadernota, geeft dit het volgende saldo voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Primitieve begroting

-5.283

-4.699

-4.723

-4.701

Kadernota 2026-2029

-119

-20

-20

-20

-5.402

-4.719

-4.742

-4.721

Ontwikkelingen

-66

34

34

34

Loon- en prijsontwikkeling

-329

-310

-310

-310

Kapitaallasten

277

259

263

216

-5.521

-4.736

-4.756

-4.782

Uitgangspositie Programmabegroting 2026-2029

Saldo inclusief Programmabegroting 2026-2029

Baten en lasten van dit programma Alles samenvattend, geeft dat het volgende overzicht van baten en lasten voor dit programma. (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026 2027 2028 2029

Lasten

-6.379

-6.609

-6.690

-5.745

-5.755

-5.781

Baten

1.366

1.203

952

799

799

799

Saldo van baten en lasten

-5.014

-5.406

-5.738

-4.947

-4.956

-4.982

Onttrekkingen

383

218

218

210

200

200

Mutaties reserves

383

218

218

210

200

200

-4.630

-5.188

-5.521

-4.736

-4.756

-4.782

Sport, Cultuur en Recreatie

Programmabegroting 2026-2029

69

Wat gaan we investeren? De investeringskredieten worden vanaf 2026 bij de programma's weergegeven. Dit was voorheen een bijlage. Met deze wijziging geven we meer zicht in de geplande investeringen per programma. De kapitaallasten van onderstaande investeringen zijn meegenomen in de programmabegroting 2026-2029. Omschrijving investering (bedragen x € 1.000) Divers materieel sport

2026 37

Divers materieel sport In het Vervangings- en Investeringsplan zijn de vervangingen in materiaal voor zowel de binnen- als buitensport opgenomen. In de meerjarenbegroting hebben we al rekening gehouden met de kapitaallasten van deze vervangingen. Met het oog op de verhuizing van Interweij zal kritisch worden gekeken of de vervanging daadwerkelijk nodig is, of dat er doorgeschoven kan worden naar de nieuwe sporthal.

Programmabegroting 2026-2029

70

7. Sociaal domein en Gezondheid Visie Kinderen en jongeren groeien op in een gezond opgroeiklimaat en veilige omgeving en kunnen zo hun talenten ontwikkelen. Culemborgers zijn in de basis gezond en hebben een gezonde leefstijl. Inwoners hebben een betekenisvolle invulling van hun dag. Zij werken of participeren op een andere manier in de maatschappij. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk te doen of door zich te ontwikkelen. Op deze manier zijn steeds meer inwoners duurzaam aan het werk en vinden nieuwkomers hun plek in de samenleving. In Culemborg willen we dat inwoners zich geen zorgen hoeven te maken over hun bestaanszekerheid. Daar doen we als gemeente alles aan dat binnen onze macht ligt. Ook willen we dat alle inwoners mee kunnen doen, ongeacht leeftijd, beperking, culturele achtergrond of financiële mogelijkheden. Meedoen is namelijk niet alleen leuk, maar ook goed voor sociale verbindingen, gezondheid en welzijn. Inwoners ontmoeten elkaar in buurten, verenigingen en bij culturele activiteiten. Op verschillende momenten in het leven kan een mens extra zorg of ondersteuning nodig hebben. Bijvoorbeeld een jongere die hulp nodig heeft om een weerbare jongvolwassene te worden. Of iemand die plotseling zijn baan verliest. Of ieder die simpelweg ouder wordt en meer hulp nodig heeft om zelfstandig te kunnen blijven leven.

Mantelzorgers, buren, vrijwilligers en verenigingen geven elkaar steun. We staan als gemeente naast onze inwoners en zorgen waar nodig voor aanvullende hulp of professionele zorg.

Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Binnen dit programma streven we verschillende doelen na, waaraan we in 2026 (verder) werken. Hieronder volgen die doelen en de activiteiten, verdeeld over zeven thema’s: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Sociaal Team Culemborg Opgroeien Gezondheid Samen leven & ondersteunen Rondkomen Werk & Maatschappelijke bijdrage Wonen voor doelgroepen

Programmabegroting 2026-2029

71

1. Sociaal Team Culemborg Wat willen we bereiken?

We bieden één duidelijke toegang voor inwoners met ondersteuningsvragen.

Programmabegroting 2026-2029

Wat gaan we daarvoor doen? We investeren in een robuust en wendbaar lokaal team in relatie tot ontwikkelingen zoals Hervormingsagenda Jeugd, vergrijzing, toekomstscenario verbeterde kind- en gezinsbescherming en kwetsbare bestaanszekerheid. Dit vraagt om het op orde brengen van de vaste formatie (wmo en jeugd) en doorlopend ontwikkelen van kennisopbouw en actieve regievoering. (Ontwikkeling) Vanuit de Visie Sociaal Domein werkt het Sociaal Team Culemborg aan de volgende speerpunten: • Normaliseren, netwerkversterking en verbinding met de sociale basis. • Doen wat nodig is - met een systemische blik. • Meer zelf hulp verlenen: minder toeleiden en het stimuleren van duurzame uitstroom. (Ontwikkeling) Inwoners kunnen bij het Sociaal Team Culemborg terecht voor informatie, advies, lichte ondersteuning en toeleiding naar voorzieningen vanuit Wmo, Jeugdwet, armoedebeleid en schuldhulpverlening. Hiertoe wordt in netwerkverband samengewerkt met onze maatschappelijke partners (MEEVivenz en ElkWelzijn). (Doorlopend) We helpen inwoners snel en deskundig. (Doorlopend) Inwoners weten het Sociaal Team Culemborg te vinden en zijn tevreden over de dienstverlening. (Doorlopend)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Culemborg&id=afb349ad-e960-4d05-8880-657360b12a49