1 Jaarstukken 2025 - 2611311
Tekst van het document
Kengetallen Net zoals het voor een particulier belangrijk is om inzicht te hebben in zijn financiële positie – bijvoorbeeld door te weten of het inkomen toereikend is voor woonlasten, of er schulden zijn en of er sprake is van een financiële buffer – is het voor de gemeente Culemborg essentieel om inzicht te hebben in de manier waarop haar bezittingen zijn gefinancierd. Dit inzicht helpt om te beoordelen of de financiële positie solide is, of er sprake is van gezonde verhoudingen tussen eigen en vreemd vermogen, en of de gemeente in staat is om aan haar verplichtingen te voldoen, ook op de lange termijn. Met behulp van vijf financiële kengetallen die betrekking hebben op de balans, begroting en jaarrekening, kan een nauwkeuriger beeld worden geschetst van de financiële positie van de gemeente Culemborg. Deze kengetallen geven inzicht in de verhouding tussen specifieke onderdelen van de begroting of balans en fungeren als hulpmiddel bij het beoordelen van zowel de huidige als de toekomstige financiële gezondheid van de gemeente. Ze maken trends en risico’s zichtbaar en ondersteunen het maken van strategische keuzes op het gebied van financieel beleid. Jaarstukken 2025 | 164 In deze paragraaf nemen we vijf – vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte – kengetallen op.
Kengetallen | Rekening 2024 | Begroting 2025 | Rekening 2025 Netto schuldquote | 50% | 67% | 41% Netto schuldquote gecorrigeerd voor | 43% | 55% | 36% alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | 27% | 25% | 33% Structurele exploitatieruimte | 3,587% | 0,470% | 2,590% Grondexploitatie | 2,56% | 2,20% | 4,03% Belastingcapaciteit | 109,66% | 110,00% | 111,00% Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin de gemeente financieel afhankelijk is van vreemd vermogen. Daarnaast geeft dit kengetal een indicatie van de druk van de rentelasten op de exploitatie én van de beschikbare investeringsruimte. In 2025 heeft de gemeente Culemborg langlopende leningen afgelost en het was niet nodig nieuwe leningen aan te trekken voor herfinanciering. De gemeente Culemborg had tijdelijk middelen uitgezet bij het ministerie van Financiën (in de 'schatkist' van het Rijk) welke ze heeft ingezet voor de aflossing van de leningen wat de netto schuldquote positief heeft beïnvloed. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote wordt zowel inclusief als exclusief doorgeleende gelden weergegeven, om inzicht te geven in het aandeel van uitgeleende middelen (zoals aan woningcorporaties) binnen de totale schuldenlast.
Bij de berekening exclusief doorgeleende gelden worden deze leningen opgeteld bij de financiële activa. Een schuldquote onder de 100% duidt op een gezonde financiële positie. Voor Culemborg is dit het geval. Solvabiliteitsratio Dit cijfer drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer geeft dus een soort toekomstvisie weer. De solvabiliteitsratio van de gemeente Culemborg is boven de 20%, en wordt daarmee als voldoende beschouwd. Structurele exploitatieruimte Dit cijfer helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. De structurele exploitatieruimte toont het saldo van structurele baten en lasten (inclusief mutaties in reserves) als percentage van de totale baten. Jaarstukken 2025 | 165 Jaarstukken 2025 166 Grondexploitatie Dit cijfer geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten.
De boekwaarde van de voorraden grond moet worden terugverdiend bij de verkoop. Kenmerkend voor grondexploitaties is dat de looptijd meerdere jaren is. Naarmate de inkomsten verder in de toekomst liggen, brengt dit meer rentekosten en risico’s met zich mee. Een grondexploitatie van 10% of hoger wordt beschouwd als kwetsbaar. De score van Culemborg valt binnen de 10% en heeft dus weinig risico. Belastingcapaciteit Dit cijfer geeft inzicht in hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde in het voorgaande jaar. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de gemeente meer inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven. Of dit wel of niet gebeurt is een beleidskeuze. Culemborg zit boven het landelijk gemiddelde woonlasten en dat blijkt ook uit het kengetal. Jaarstukken 2025 167 Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Onderhoud kapitaalgoederen Het gemeentelijk beleid ten aanzien van kapitaalgoederen is gericht op het behoud van deze goederen in goede staat. Indien sprake is van achterstallig onderhoud, wordt herstel nagestreefd om kapitaalverlies te voorkomen en de veiligheid te waarborgen. Periodiek onderhoud is noodzakelijk en wordt ondersteund door meerjarenonderhoudsrapportages. Door regelmatige inspecties van het kwaliteitsniveau blijven de financiële consequenties inzichtelijk en beheersbaar.
Kwaliteitsniveaus Bij het opstellen van meerjarenonderhoudsplannen wordt uitgegaan van het voorkomen van kapitaalsvernietiging en het vermijden van achterstallig onderhoud. Het streven is dat alle kapitaalgoederen minimaal het kwaliteitsniveau ‘voldoende’ behalen. Dit wordt gerealiseerd door het uitvoeren van zowel klein als groot onderhoud, en waar nodig vervanging van onderdelen. In een overzichtstabel is per kapitaalgoed aangegeven wat het actuele kwaliteitsniveau is en op welke wijze dit wordt gemonitord. Kapitaalgoed Kwaliteitsniveau Jaarrekening 2025 Toelichting Wegen Niet bekend De inspectie 2024 is ingevoerd in ons nieuwe beheerssysteem. Daarin is het doorrekenen nog niet ingericht. Op dit moment wordt nog aan de inrichting gewerkt. In 2026 wordt een nieuw wegenbeheerplan opgesteld en zal door derden de kwaliteit worden doorgerekend. Openbare verlichting Niet bekend In 2025 zijn er 1758 storingen opgelost. Dit varieert van schade tot netwerkstoringen, meldingen van lichthinder en kapotte lampen. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door meer netwerkstoringen bij Liander en anderzijds door een verouderd armaturen-areaal. In het nieuwe beheerplan (2026-) maken we een doorrekening van hoe hier mee om te gaan.
Kapitaalgoed | Kwaliteitsniveau | Toelichting Jaarrekening 2025 Civieltechnische | Niet bekend | In 2024 is voor het eerst 20% (het oudste kunstwerken | deel) van het areaal geïnspecteerd volgens de CUR 117 inspectie (CROW). In 2025 is hier op geacteerd, potentieel onveilige situaties zijn opgelost. In het nieuwe beheerplan (2026-) wordt het beheer van het areaal beter ingeregeld. Riolering | We voldoen aan de | Conform de Nederlandse normering van functionele eisen die | richtlijnen (NEN) en nationale gesteld zijn in het water | Beoordelingsrichtlijnen (BRL) voeren wij en rioleringsprogramma | o.a. rioolinspecties en visuele controles 2025-2029 | op water uit en op basis van telemetrie (op afstand meten van bepaalde parameters) meten en monitoren wij de rioolgemalen, overstorten en grondwaterniveaus. Speeltoestellen | Niet bekend | Vanuit de verplichting vanuit het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen (WAS) zijn alle keuringen en visuele controles uitgevoerd. Meldingen openbare ruimte 2025 De meldingen die inwoners doen over de openbare ruimte vormen een belangrijke indicator voor de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening. Zij geven inzicht in hoe schoon, heel en veilig de openbare ruimte wordt ervaren.
Onderstaande paragraaf bevat een overzicht van de meldingen in de openbare ruimte in 2025, afgezet tegen de jaren 2023 en 2024, uitgesplitst naar hoofdcategorieën. In 2025 is het aantal meldingen gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. Deze toename hangt grotendeels samen met de verbeterde toegankelijkheid van het meldingssysteem. Inwoners kunnen hun meldingen eenvoudiger doorgeven via het klantcontactcentrum of via de meldingen-app, die beschikbaar is op smartphones en tablets. Het aantal meldingen die op categorie Reiniging zijn toegenomen, heeft te maken met de implementatie van het nieuwe hondenbeleid. Er zijn veel vragen binnengekomen, onder andere over de locaties van de afvalbakken voor de hondenpoepzakjes. De toename op het aantal meldingen Verlichting komt door de vele storingen die als gevolg van netwerkstoringen bij Liander.
Jaarstukken 2025 | 168 Hoofdcategorieën 2025 | 2024 | 2023 Reiniging | 2.485 | 1.842 | 1.579 Calamiteiten | 29 | 38 | 21 Groen en watergangen | 627 | 787 | 567 Handhaving | 1.296 | 671 | 237 Meubilair | 277 | 349 | 254 Riolering | 201 | 144 | 121 Verlichting | 1.622 | 661 | 617 Verkeer/ wegen | 911 | 442 | 209 Totaal aantal meldingen | 7.448 | 4.934 | 3.605 Wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken Beleidskader In het meerjarenplan voor onderhoud en rehabilitatie van wegen is het beleid voor het onderhoud van het gemeentelijke wegennet vastgelegd. Dit omvat alle openbare wegen, straten en pleinen. Het doel van het meerjarenplan is om de wegen op een voldoende onderhoudsniveau te houden en waar nodig te verbeteren. Het beleidsplan voor openbare verlichting 2019-2023 wordt in 2026 geactualiseerd, maar dit heeft geen invloed op het onderhoud van de verlichting. Bij vervangingen en nieuwe installaties wordt duurzame Ledverlichting toegepast. Het meerjarenplan voor civieltechnische kunstwerken biedt inzicht in het verwachte onderhoud van deze structuren. Alle bovenstaande beheerplannen moesten in 2025 geactualiseerd worden. Er is al wel een start mee gemaakt maar de uiteindelijke afronding van de beheerplannen vindt in 2026 plaats. Financiële consequenties In 2025 heeft groot onderhoud van wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken plaatsgevonden.
De budgetten zijn beschikbaar gesteld middels kredieten en onttrekkingen aan voorzieningen. Jaarstukken 2025 | 169 In 2025 zijn de volgende uitgaven voor de vervanging en groot onderhoud van kapitaalgoederen geweest: Begroot 2025 | Besteed 2025 Rehabilitatie wegen | 360.000 | 110.537 Onderhoud Wegen | 523.000 | 522.915 Onderhoud Openbare Verlichting | 135.000 | 118.666 Onderhoud Civieltechnische Kunstwerken | 175.020 | 27.617 Projecten 2025 In 2025 zijn de volgende projecten gestart of uitgevoerd: Wegen: • | Voorbereiding Vier Dreven, groot onderhoud uitvoering 202 | 6 • | Afronding groot onderhoud Barbarakruid • | Parallelweg-West • | Welmoet Wijnaendts Franckenpad • | Paden Wilgenroos/Zwanenbloem • | Jodenkerkstraat • | Pad Groene Long • | Meidoornpad Openbare verlichting: • | Voortzetten vervangen van overjarige masten en armaturen. Civieltechnische kunstwerken: • | In 2025 is vervanging van de langzaam verkeersbrug tussen de Oostersingel en Josefschool voorbereid, in 2026 wordt dit uitgevoerd; • | Brug bij de Lekpoort is voorbereid en wordt in 2026 gerenoveerd. Riolering en water Beleidskader Het beleidskader ligt vast in het water- en rioleringsprogramma 2025 t/m 2029.
De belangrijkste punten uit het beleid zijn: • | De basis op orde: doelmatig beheer en onderhoud van de bestaande objecten; • | Inspelen op klimaatverandering bij nieuwbouw en beheeropgaven; • | Een kostendekkende rioolheffing. Financiële consequenties De kosten van het water- en rioleringsprogramma worden gefinancierd uit de inkomsten van de rioolheffing. Jaarstukken 2025 | 170 Jaarstukken 2025 171 Projecten 2025 In 2025 is gewerkt aan de projecten volgens de jaarschijf 2025 uit het Water en rioleringsplan. Er is onder andere gewerkt aan: • Vervanging, renovatie en aanleg hemelwaterriool in de wijk Goilberdingen (Dijkzicht en Molenzicht) in combinatie met klimaatadaptieve maatregelen. • Vervanging, renovatie en aanleg hemelwaterriool in de wijk Terweijde (Staatsliedenbuurt) in combinatie met klimaatadaptieve maatregelen. • Vervanging, renovatie en aanleg hemelwaterriool Brahm- en Lehárstraat in de wijk Terweijde (Componistenbuurt) in combinatie met klimaatadaptieve maatregelen. • Renovatie mechanische en elektrische installatie diverse hoofdgemalen • Het onderzoek gestart naar en uitvoering van maatregelen ter verbetering waterkwaliteit in samenwerking met waterschap Rivierenland.
• Vervangen diverse duikers oppervlaktewater • De watergangen stedelijk gebied Culemborg West zijn gebaggerd Groen en spelen Beleidskader Groen speelt een cruciale rol in de identiteit van Culemborg, het creëren van een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving, het behoud en de vergroting van de biodiversiteit en de ontwikkeling van een klimaatbestendige stad. Het Groenbeleidsplan, dat op 14 mei 2020 door de gemeenteraad is vastgesteld, biedt een ontwikkelingsrichting voor het groen in de stad en dient tevens als toetsingskader voor nieuwe ontwikkelingen. Naar aanleiding van dit plan is het Biodiversiteitsplan Culemborg opgesteld, dat op 13 juli 2021 is goedgekeurd. In 2024 is uiteengezet waarop de gemeente zich de komende jaren richt op het gebied van versterking van biodiversiteit en klimaatadaptatie. Dit is vastgelegd in het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie en het programma Duurzaamheid. De (her)inrichting van de speelplekken is afgestemd op het nieuwe speelbeleidsplan “Spelen met Speelruimte,” dat in 2020 door de Raad is vastgesteld. Dit plan biedt een visie op de speelruimte en de recreatieve mogelijkheden voor de kinderen en jongeren in Culemborg. Om biodiversiteit te versterken, gaan we de komende jaren onder andere aan de slag met ons eigen groenbeheer. In 2025 is hiervoor een groenbeheerplan geschreven, de uitvoering hiervan volgt in 2026.
Het toekomst en klimaatbestendig beheren van onze openbare ruimte is daarbij het uitgangspunt. Jaarstukken 2025 172 Daarnaast is ingezet op het implementeren van biodiversiteit en klimaatadaptatie in lopende herinrichtingsprojecten. En zijn bewonersinitiatieven rond groen en spelen in de openbare ruimte ondersteund door middel van advies. Wanneer het budget toereikend was, hebben we dit ingezet op het vergroenen van de versteende leefomgeving samen met bewoners (bijvoorbeeld kleinschalige geveltuinacties). Afgelopen jaar zijn er veel bomen doodgegaan door de veranderingen in het klimaat. Aan de hand van uitkomsten van het groenbeheerplan uit 2025 gaan we aan de slag met het opstellen van een bomenherstelplan in 2026. In 2025 is op het gebied van spelen de skatebaan aan de Otto van Reesweg opnieuw aangelegd en de speelplek op het Mimaspad gerenoveerd. Vanwege de ombuigingen op het gebied van speelplekken is in 2025 door een extern bureau een onderzoek gedaan naar speelplekken in Culemborg en welke behouden moeten blijven. Hiervoor is een vervangingsplan opgesteld die in 2026 mee wordt gestart. Financiële consequenties De uitgaven voor het reguliere onderhoud en beheer van het groen en de speelplaatsen zijn opgenomen in de exploitatierekening. Door klimaatverandering en ziektes zijn er meer bomen uitgevallen dan dat vervangen kon worden met het beschikbare budget.
Een grote opgave was en is bijvoorbeeld het herstellen van het Rijksmonument 'Het Rondeel'. Hierdoor zijn meer kosten gemaakt voor het budget bomen. Gebouwen Met dit onderdeel in de paragraaf kapitaalgoederen wordt informatie verstrekt over de stand van zaken van de gemeentelijke vastgoedportefeuille. Beleidskader In 2025 is het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed uitgevoerd volgens het meerjarenonderhoudsplan (MJOP), dat jaarlijks wordt geactualiseerd op basis van inspecties. Hiermee wordt gestuurd op doelmatig onderhoud dat aansluit bij de actuele staat van de gebouwen. Ook in 2025 zijn de verduurzamingsmaatregelen (sinds 2021 onderdeel van het MJOP) verder meegenomen in de reguliere onderhoudsplanning. Waar nodig zijn duurzaamheidsmaatregelen gecombineerd met gepland onderhoud om efficiëntievoordelen te behalen. Grote investeringen en maatregelen die afwijken van de reguliere planning worden afzonderlijk ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Omdat het huidige MJOP 5 jaar oud is, zijn we in 2025 is begonnen met het opstellen een nieuw Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMJOP). Door capaciteitsgebrek is het nieuwe onderhoudsplan nog niet gereed ultimo boekjaar en zal in 2026 worden afgerond. Jaarstukken 2025 173 Uitgevoerde werkzaamheden in 2025. In 2025 is 76% van de geplande meerjaren onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd.
Het resterende deel is vervallen of doorgeschoven naar een later jaar, bijvoorbeeld vanwege gewijzigde prioriteiten, afstemming met andere werkzaamheden of omdat de staat van het gebouw dit jaar geen directe ingreep vereiste. Hierdoor is de planning voor enkele panden geoptimaliseerd richting de komende onderhoudsjaren. Financiële consequenties Het planmatig onderhoud is in 2025 gedekt uit de voorziening "onderhoud gemeentelijke gebouwen". Per gebouw wordt jaarlijks een bijdrage in deze voorziening gestort, waardoor grotere onderhoudswerkzaamheden kunnen worden opgevangen zonder grote jaarlijkse schommelingen in de begroting. Contractonderhoud en dagelijks klein onderhoud zijn, net als in voorgaande jaren, rechtstreeks vanuit de exploitatiebudgetten bekostigd. Deze werkwijze zorgt voor een stabiele en voorspelbare financiering van het vastgoedonderhoud. Projecten en onderzoek In 2025 is er onder andere gewerkt aan de volgende projecten en onderzoeken: • MJOP: uitvoering: schilderwerk, keuringen en herstelwerkzaamheden, onderhoud installaties etc. (gehele jaar) diverse panden • Project Zwembad de Waterlinie: ventilatieverbeterplan in zwembadruimte en technische ruimte uitgevoerd • Project Brede School West optopping: opgestart, programma van aanpak en programma van eisen gemaakt.
• Sporthal Interweij: verlichting vervangen (Q4) • Onderzoek naar verhuizing stadskantoor • Onderzoek verzelfstandiging kinderboerderij • Project Parkeergarage Borg en Buiten: start bouw (Q3) • Molen: uitvoering inspectie wiekenkruis (Q3) Jaarstukken 2025 174 Financiering Inleiding De uitgaven en inkomsten van de gemeente lopen niet synchroon in de tijd. Soms leent de gemeente geld om tijdig betalingen te kunnen verrichten en soms heeft ze (tijdelijk) overtollige liquide middelen. Al deze geldstromen lopen via de treasuryfunctie, die de gemeente bij de Bedrijfsvoeringsorganisatie West-Betuwe heeft ondergebracht. De uitvoering van de financieringsfunctie vindt plaats binnen de kaders die zijn vastgelegd in de Wet financiering decentrale overheden, afgekort Wet Fido. In deze wet zijn regels opgenomen voor de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie bij de decentrale overheden. Op basis van deze regelgeving heeft de gemeente twee belangrijke instrumenten op het gebied van de treasury. Ten eerste staan de spelregels en verantwoordelijkheden voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie in het treasurystatuut. Dit statuut is geschreven om zoveel mogelijk de financiële risico’s te beperken. Ten tweede wordt jaarlijks bij zowel de begroting als de jaarrekening een financieringsparagraaf geschreven.
In deze paragraaf komt het concrete beleid aan de orde, waarbij in de begroting de nadruk wordt gelegd op de plannen voor de toekomst en in de jaarrekening een verantwoording van het afgelopen jaar. Algemeen Naast de ontwikkeling van de omvang van de financieringsbehoefte is de renteontwikkeling een belangrijke factor. In 2025 zette de daling van de rente zich sneller en krachtiger door dan vooraf werd verwacht. De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagde in de loop van het jaar meerdere keren de beleidsrente, waarmee deze uitkwam op 2,00% voor de depositorente en 2,15% voor de herfinancieringsrente per juni 2025. Deze verlagingen volgden op een verdere afname van de inflatie richting de doelstelling van 2% en de gunstige transmissie van het monetair beleid. Daarmee kwam de feitelijke beleidsrente lager uit dan de eerder geprojecteerde bandbreedte van 2,25%-2,75%, wat resulteerde in gunstigere korte financieringsvoorwaarden voor decentrale overheden. Aan de lange kant van de rentecurve bleef de daling echter achter. Waar was gerekend op een 10-jaars rente in de orde van 2,60%-2,90%, sloot de eurozone-lange rente 2025 af rond 3,22%-3,30%. Ook de Nederlandse 10-jaars rente bewoog gedurende het jaar binnen een hogere bandbreedte (2,61%-3,09%) dan verwacht.
Deze hogere lange rente werd vooral beïnvloed door internationale onzekerheden en risicopremies, ondanks de versoepeling door de ECB. Jaarstukken 2025 175 De geldmarktrentes (Euribor) daalden juist wel duidelijk gedurende 2025, in lijn met de versoepelende koers van de ECB, waarbij bijvoorbeeld de 3-maands Euribor daalde van circa 2,74% naar 2,06% tussen januari en december 2025. Samenvattend: • Korte rente: sterker gedaald dan verwacht - positief voor kortlopende financiering. • Lange rente: hoger dan voorzien - langlopende financiering bleef duurder dan geprojecteerd. • Totaalbeeld: monetair beleid versoepelde sneller dan verwacht, maar marktdynamiek hield de lange rente relatief hoog. Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van een gedifferentieerde financieringsstrategie: het voordeel van lage korte rentes benutten waar mogelijk, maar lange verplichtingen zorgvuldig wegen vanwege het hogere renteniveau op de kapitaalmarkt. Specifiek Op het gebied van financiering heeft de gemeente een relatief rustig jaar achter de rug. Er is in 2025 geen noodzaak geweest om extra geldmiddelen (noch kortlopend <1 jaar, noch langlopend >1 jaar) aan te trekken. De inkomsten van de gemeente dekten in ruim voldoende mate de uitgaven af.
Er is hier wel een aantekening bij te maken en wel dat deze overliquiditeit is ontstaan door een subsidie toekenning van de Rijksoverheid in aanloop naar het nog te realiseren project Stationsomgeving. Daar er voor dit project nog geen significante uitgaven zijn geweest, zijn deze middelen ingezet om de normale exploitatie uitgaven af te dekken. Risicobeheer Onder renterisico wordt verstaan de onzekerheid over de hoogte van toekomstige rente uitgaven en inkomsten. Voor de beheersing van de renterisico’s gelden een aantal concrete richtlijnen. Renterisicobeheer 1. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet bepaalt het bedrag waarvoor de gemeente maximaal kortlopende leningen mag afsluiten. Kortlopende leningen zijn leningen korter dan één jaar. Het maximum wordt volgens de Wet Fido berekend op basis van een vast percentage (8,5%) van het begrotingstotaal per 1 januari. Voor 2025 bedroeg de kasgeldlimiet € 8.875.000 gebaseerd op een begrotingstotaal van € 104.409.000 Zoals onderstaande tabel inzichtelijk maakt is de gemeente Culemborg in 2025 ruim binnen het vastgesteld kasgeldlimiet gebleven. Kasgeldlimiet voor het begrotingsjaar 2025 | Kw. 1 | Kw. 2 | Kw. 3 | Kw.
4 (Bedragen x € 1.000) Totaal Netto vlottende schuld/ overschot middelen | -23.176 | -24.777 | -27.541 | -24.209 Toegestane kasgeldlimiet | 8.875 | 8.875 | 8.875 | 8.875 Ruimte (+)/ Overschrijding | 32.051 | 33.652 | 36.416 | 33.084 2. Renterisiconorm Om het risico van renteaanpassing en herfinanciering bij langlopende leningen te beperken is de renterisiconorm geïntroduceerd. Deze norm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal per 1 januari. Het doel van de renterisiconorm is om tot een zodanig opbouw van de leningenportefeuille te komen dat het renterisico in voldoende mate wordt beperkt. Indien een leningenportefeuille gelijkmatig is opgebouwd, zal ook het renterisico over de vaste schuld gelijkmatig in de tijd verspreid zijn. Renterisiconorm en renterisico vaste schulden | Rekening 2025 (Bedragen x € 1.000) Begrotingstotaal | 104.409 Vastgesteld Percentage | 20 Renterisiconorm | 20.882 Maximaal risico op vaste schuld | 19.577 Ruimte (+)/ Overschrijding (-) | 1.305 Jaarstukken 2025 | 176 3.
Renteschema Om er voor te zorgen dat in de begroting en verantwoording de totale rentelasten inzichtelijk zijn, is in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) opgenomen dat de paragraaf financiering in ieder geval inzicht geeft in de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend met behulp van de (omslag)rente. Renteschema (Bedragen x € 1.000) | Begroting | Begroting | Werkelijk 2025 | 2025 na | 2025 wijz. De externe rentelasten over korte en lange financiering | 1.373 | 1.166 | 1.065 De externe rentebaten | 211 | 612 | 822 Totaal door te rekenen externe rente | 1.162 | 554 | 243 De rente doorberekend aan de grondexploitatie | 93 | 93 | 26 Rente projectfinanciering toegerekend aan betreffend | 0 | 0 | 0 taakveld Saldo door te rekenen externe rente | 1.069 | 461 | 217 Rente eigen vermogen | N.V.T. | N.V.T. | N.V.T. Rente voorzieningen | N.V.T. | N.V.T. | N.V.T. De aan taakvelden/ programma's toe te rekenen rente | 1.069 | 461 | 217 De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente | 1.287 | 1.288 | 239 Renteresultaat op het taakveld treasury | -22 Koersrisicobeheer Vanwege het verplichte schatkistbankieren zijn er geen koersrisico’s in het kader van het treasurybeleid. Aandelen van nutsbedrijven zijn uit hoofde van de publieke taak aangetrokken en worden niet als risicovolle beleggingen beschouwd.
Het betreft hier aandelen in de NV BNG Bank, Vitens, Oiko, Bouwfonds en de Stichting Parijsch. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de instanties waarbij sprake is van een vorm van deelname in het kapitaal van de desbetreffende instelling. Omschrijving | Rating | Boekwaarde per 31-12- | Netto opbrengst (Bedragen x € 1.000) | 2025 | 2025 Vitens | geen | 27 | 0 rating Oiko | geen | 100 | 1 rating NV BNG Bank | AAA | 20 | 19 Cum. Pref. Bouwfonds | 2 | 0 Stichting Parijsch | 454 | 1.125 Totaal | 603 | 1.145 Jaarstukken 2025 | 177 Kredietrisico A. Verstrekte geldleningen In het verleden zijn leningen aan derden verstrekt. Het huidige beleid is vanwege het risico dat eraan verbonden is om hier terughoudend mee om te gaan. Om die reden is het vigerende beleid t.a.v. nieuw te vertrekken leningen "nee, tenzij". Verstrekte | Stand per | Aflossingen | Verstrekt | Stand per | Rente- | Looptijd leningen | 1-1-2025 | 2025 | 2025 31-12-2025 gemiddelde (bedragen x € 1.000) ST. Kleurrijk | 7.706 | 2.475 | 0 | 5.231 | 1,98% | 2033 Wonen ST Jachthaven | 296 | 15 | 0 | 281 | 4,75% | 2038 Gelderlandfabriek | 150 | 0 | 0 | 150 | 0,36% | 2035 Zorg om voedsel | 10 | 0 | 0 | 0 | 0,00% | 2023 Stichting TDFS | 31 | 3 | 0 | 28 | 3,34% | 2033 Totaal | 8.193 | 2.493 | 0 | 5.690 B.
Garantstelling In het verleden zijn garanties verstrekt aan met name woningbouwcorporaties of maatschappelijke organisaties. Ook hier voert de gemeente in verband met het risico een terughoudend beleid. In onderstaand tabel wordt een overzicht gegeven van de gegarandeerde geldleningen, waarbij een onderscheid is gemaakt tussen de garanties waarbij de gemeente als achtervang fungeert en de garanties waarbij de gemeente direct risicodrager is. Gegarandeerde geldleningen | Stand per | Opname | Afname | Stand per (bedragen x € 1.000) | 1-1-2025 | 2025 | 2025 | 31-12-2025 Particuliere woningbouw | 46.508 | 1.508 | 45.000 Woningbouwcorporaties | 50.839 | 50.839 Gemeente als achtervang | 97.347 | 1.508 | 95.839 Culturele-/ sportvereniging/ zorg | 3.313 | 133 | 3.180 Gemeente als directe risicodrager | 3.313 | 133 | 3.180 Totaal | 100.660 | 1.641 | 99.019 Interne liquiditeitsbeheer Interne liquiditeitsrisico’s worden beperkt door de financieringsactiviteiten te baseren op een liquiditeitsprognose. Om een goed inzicht te krijgen welke geldlening afgesloten moet worden en hoeveel er moet worden geleend en met welke looptijd is deze prognose zeer waardevol. Jaarstukken 2025 | 178 Om die reden is in 2023 een (vernieuwde) start gemaakt met het opstellen van een liquiditeitsprognose, waarbij inzichtelijk wordt gemaakt wat de werkelijke cashflow is versus de geprognotiseerde cashflow.
In 2024 en 2025 is deze methode verder verfijnd om met deze cijfers zo goed mogelijk inzicht in het uitgaven- en inkomsten patroon te krijgen van de gemeente en hierdoor in een vroegtijdig stadium eventuele knelpunten in de liquiditeitsbehoefte te ondervangen. Dit vroegtijdig anticiperen op de actuele liquiditeitspositie levert als voordeel op dat er geen onnodige of overhaaste leningen worden aangegaan. Een eventuele lening waar een goede prognose aan ten grondslag ligt kan in dat geval weloverwogen en goed doordacht worden aangetrokken. Hiermee willen we de rentelasten voor de gemeente zo laag mogelijk houden. Het streven is om in 2026 een systeem te ontwikkelen waarin we nog accurater de werkelijkheid op de begroting kunnen laten aansluiten. Dit alles met de restricties welke vanuit de wet Financiering decentrale overheden aan de gemeente zijn opgelegd. Financiering Kasgeldleningen In 2025 is er geen aanleiding geweest om kasgeldlening(en) aan te trekken. De aanwezige middelen waren voldoende om aan alle betaalverplichtingen te voldoen. Vaste leningen In het onderstaand overzicht wordt een beeld geschetst van het verloop van de vaste leningenportefeuille voor het jaar 2025. Het al dan niet aantrekken van geld hangt af van het verloop van kasstromen in de gemeente en het verschil tussen inkomsten en uitgaven.
De financieringsbehoefte van de gemeente wordt bepaald door het verloop van verschillende kasstromen: liquiditeitsverloop vanuit de exploitatie, meerjarig investeringsplan, liquiditeitsverloop binnen grondexploitaties en herfinanciering van aflopende leningen. In 2025 zijn er geen nieuwe langlopende leningen aangetrokken. Mutaties in portefeuille (bedragen x € 1.000) | Bedragen | Rentepercentage Stand per 1 januari 2025 | 62.742 | -/- 0,20% - 3,60% Nieuwe leningen Reguliere aflossingen | 19.577 Vervroegde aflossingen Stand per 31 december 2025 | 42.893 Jaarstukken 2025 | 179 Uitgezette leningen In het verleden zijn leningen aan derden verstrekt. Het huidige beleid is vanwege het risico dat eraan verbonden is om hier terughoudend mee om te gaan. Om die reden is het vigerende beleid t.a.v. nieuw te vertrekken leningen "nee, tenzij". Deelnemingen Vanwege het verplichte schatkistbankieren zijn er geen koersrisico’s in het kader van het treasurybeleid. Aandelen van nutsbedrijven zijn uit hoofde van de publieke taak aangetrokken en worden niet als risicovolle beleggingen beschouwd. Het betreft hier aandelen in de NV BNG Bank, Vitens, Oiko, Bouwfonds en de Stichting Parijsch. In onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de instanties waarbij sprake is van een vorm van deelname in het kapitaal van de desbetreffende instelling.
Omschrijvingen | Rating | Boekwaarde per 31-12- | Netto opbrengst 2025 2025 Vitens | Geen | 27 | 0 rating Oiko | Geen | 100 | 1 rating NV BNG Bank | AAA | 20 | 19 Cum. Pref. Bouwfonds | 2 | 0 Stichting Parijsch | 454 | 1125 Totaal | 603 | 1145 Garantstelling In het verleden zijn garanties verstrekt aan met name woningbouwcorporaties of maatschappelijke organisaties. Ook hier voert de gemeente een terughoudend beleid. In onderstaand tabel wordt een overzicht gegeven van de gegarandeerde geldleningen, waarbij een onderscheid is gemaakt tussen de garanties waarbij de gemeente als achtervang fungeert en de garanties waarbij de gemeente direct risicodrager is. Gegarandeerde geldleningen | Stand per | Opname | Afname | Stand per (bedragen x € 1.000) | 1-1-2025 | 2025 | 2025 | 31-12-2025 Particuliere woningbouw | 46.508 | 1.508 | 45.000 Woningbouwcorporaties | 50.839 | 50.839 Gemeente als achtervang | 97.347 | 1.508 | 95.839 Culturele-/ sportvereniging/ zorg | 3.313 | 133 | 3.180 Gemeente als directe risicodrager | 3.313 | 133 | 3.180 Totaal | 100.660 | 1.641 | 99.019 Jaarstukken 2025 | 180 Jaarstukken 2025 181 Relatiebeheer Met de huisbankier BNG Bank vindt periodiek overleg plaats, waarbij aandacht wordt besteed aan eventuele nieuwe ontwikkelingen. In november 2025 heeft het recentste overleg plaatsgevonden.
Tijdens dat gesprek is gebleken dat de faciliteiten als toereikend en de condities als marktconform kunnen worden beschouwd. Kasbeheer Het kasbeheer bestaat uit saldo- en liquiditeitenbeheer en het beheer van de geldstromen betreffende debiteuren en crediteuren. Er wordt op toegezien dat de liquiditeitspositie van voldoende omvang is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig worden nagekomen. In onderstaande tabel wordt het beeld voor 2025 weergegeven. Het algehele beeld is dat de gemeente ruim voldoende liquide middelen bezat om aan al haar financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij dient te worden aangetekend dat een groot deel van de beschikbare middelen afkomstig was van een subsidie van de Rijksoverheid voor het project "Stationskwartier". Aangezien er in 2025 nog geen noemenswaardige kosten voor dit project zijn gemaakt en deze middelen niet geoormerkt zijn, zijn zij ingezet voor de algemene financiering In de maand december is er een relatief sterke daling zichtbaar van de liquiditeit, dit houdt verband met het uitlenen van 10 miljoen euro aan de partnergemeente West Betuwe.
Schatkistbankieren: De Regeling Schatkistbankieren decentrale overheden verplicht gemeenten eventuele overschotten in liquide middelen, die uitkomen boven een drempelbedrag te storten op een speciale bankrekening die de gemeente aanhoudt bij het Ministerie van Financiën. Het drempelbedrag is in 2025 vastgesteld op 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1 miljoen. Het storten gebeurt dagelijks via het afromen van het saldo van de BNG bankrekening. In 2025 is er geen overschrijding van het drempelbedrag geweest. Berekeningen benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1.000) Verslagjaar (1) | Drempelbedrag | 2.088 | 2.088 | 2.088 | 2.088 Kwartaal 1 Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 Kwartaalcijfer op (2) | dagbasis buiten 's Rijks | 322 | 327 | 321 | 330 schatkist aangehouden middelen (3a) = (1) > (2) | Ruimte onder het | 1.766 | 1.761 | 1.768 | 1.759 drempelbedrag (3b) = (2) > (1) | Overschrijding van het | 0 | 0 | 0 | 0 drempelbedrag (1) Berekening drempelbedrag (4a) | Begrotingstotaal | 104.410 | 104.410 | 104.410 | 104.410 verslagjaar Het deel van het (4b) | begrotingstotaal dat | 104.410 | 104.410 | 104.410 | 104.410 kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het (4c) | begrotingstotaal dat de | 0 | 0 | 0 | 0 € 500 miljoen te boven gaat (1) = (4b)*0,02 of (4c)*0,002+ €10,0 miljoen | 2.088 | 2.088 | 2.088 | 2.088 met een minimum van €
1.000.000 (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Kwartaal 1 Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 (5a) | 28.998 | 29.771 | 29.498 | 30.326 (5b) | 90 | 91 | 92 | 92 (2) - (5a) / (5b) | 322 | 327 | 321 | 330 Jaarstukken 2025 | 182 Jaarstukken 2025 183 Verbonden partijen Inleiding Veel gemeentelijke doelen worden niet alleen door de gemeente zelf gehaald, maar ook samen met andere organisaties. De manier waarop de gemeente met deze partijen samenwerkt, kan verschillen. Rond de gemeentelijke organisatie zijn verschillende lagen of ‘schillen’ te zien. 1. Het dichtst bij de gemeentelijke kern ligt dan de schil met de organisaties waarvoor de gemeente een financieel risico draagt en bestuurlijk (mede) verantwoordelijk is. Binnen deze schil liggen de gemeenschappelijke regelingen. 2. Meer naar buiten toe komen we bij de privaatrechtelijke rechtspersonen met een gemeentelijke deelname. 3. Daarnaast zijn er de organisaties die met behulp van een gemeentelijke subsidie een bijdrage leveren aan het realiseren van gemeentelijke doelstellingen. Met de meeste van deze organisaties hebben we meerjarige budgetcontracten afgesloten. In deze paragraaf gaat het over samenwerkingsverbanden waarbij de gemeente Culemborg zowel bestuurlijk als financieel betrokken is.
In de programma's van dit jaarverslag worden de belangrijkste ontwikkelingen van deze verbonden partijen in 2025 uitgelegd. • Een bestuurlijk belang betekent dat de gemeente mee mag beslissen. Dit kan omdat de gemeente een plek heeft in het bestuur van een organisatie of omdat de gemeente stemrecht heeft. • Een financieel belang betekent dat de gemeente geld aan de organisatie heeft gegeven. Dit geld kan verloren gaan als de organisatie failliet gaat of financiële problemen krijgt die de gemeente raken. Onze gemeente heeft met veel organisaties een relatie, maar die voldoen niet allemaal aan de eerder genoemde criteria van verbonden partijen. De organisaties die wel aan de definitie van verbonden partijen voldoen, zijn onder te verdelen in: • Gemeenschappelijke Regelingen; • Vennootschappen en Coöperaties; • Stichtingen en Verenigingen; • Publiek-Private Samenwerkingen (PPS). Om in lijn met artikel 15 lid 2 en artikel 26 van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) te rapporteren, worden voor verbonden partijen onder andere de volgende gegevens vermeld: • De verwachte omvang van de bekostiging in het begrotingsjaar. • De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en het einde van het begrotingsjaar. In 2019 heeft de gemeenteraad voor het laatst een Nota verbonden partijen vastgesteld.
Overzicht verbonden partijen Gemeenschappelijke regelingen Regio Rivierenland Vestigingsplaats | Tiel Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling De Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling van acht gemeenten waarbinnen op regionaal niveau voor de gemeenten taken worden uitgevoerd op het gebied van verkeer en vervoer, milieu, Openbaar | ruimtelijke ordening en waterbeheersing, volkshuisvesting, onderwijs, economie, arbeidsmarkt, volksgezondheid en zorg (jeugdbeleid, Wmo). De gemeenschappelijke regeling voert zowel uitvoeringstaken als (strategische) beleidstaken uit. Alle gemeenten zijn vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur (AB). Het AB bestaat uit acht leden en een onafhankelijk voorzitter. Elke gemeente heeft één zetel. Voorzitter van het AB is een Bestuurlijk | gemeenschappelijk lid, dat door alle gemeenten gezamenlijk wordt aangewezen. De voorzitter van het AB heeft geen stemrecht in het AB. Het AB benoemt de leden van het Dagelijks Bestuur (DB) dat bestaat uit drie leden. Belang Culemborg: In 2025 heeft wethouder Wichgers zitting in het AB. Betrokkenen | De gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Programma | Bestuur en Ondersteuning Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 647 | 330 | 2.620 | 2.394 | 11.862 | 24.857 Jaarstukken 2025 | 184 Avri Vestigingsplaats | Geldermalsen Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling De Avri is een gemeenschappelijke regeling van 8 gemeenten die taken Openbaar | uitvoert op het gebied van afvalinzameling en afvalbeheer, het beheer van de openbare ruimte en toezicht en handhaving van de openbare ruimte. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle betrokken gemeenten vertegenwoordigd en bestaat derhalve uit 8 leden. De voorzitter wordt door en uit het AB aangewezen. Het AB benoemt de leden van het Bestuurlijk | Dagelijks Bestuur dat bestaat uit 3 leden, te weten een voorzitter en 2 door het AB uit zijn midden aan te wijzen leden. Belang Culemborg: Wethouder D. Bijvoet heeft zitting in het AB van Avri. Wethouder M. Wichgers is aangewezen als plaatsvervangend lid van het AB. Betrokkenen | De gemeenten Buren, Culemborg, West Betuwe, Maasdriel, Neder- Betuwe, Tiel, West Maas en Waal en Zaltbommel.
Programma | Duurzaamheid Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 0 | 0 | 1.903 | 1.290 | 56.240 | 57.324 Jaarstukken 2025 | 185 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) Vestigingsplaats | Nijmegen Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Uitvoering wettelijke taken van op gebied van brandweer (regionaal en lokaal), geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen (GHOR) en regionale ambulancevoorziening (RAV) in de Veiligheidsregio Openbaar | Gelderland Zuid. Daarmee wordt aangesloten bij het gebied van de politieregio, waardoor een doelmatig georganiseerde én een gecoördineerde samenwerking tussen de parate diensten kan worden gerealiseerd. Alle deelnemende gemeenten zijn vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur (AB) door hun burgemeester; het Algemeen Bestuur telt 16 leden. Alle leden hebben 1 stem, tenzij er een besluit genomen moet worden over de jaarrekening, begroting, begrotingswijziging of het regionaal beheers-programma. Daarvoor geldt een gewogen stemrecht Bestuurlijk | per 20.000 inwoners, waarbij elke gemeente minimaal 1 stem heeft. De burgemeester van de gemeente Nijmegen is uit hoofde van zijn functie van korpsbeheerder zowel voorzitter van het AB als het DB. Het DB bestaat uit 6 leden. Belang Culemborg: In 2025 heeft burgemeester J.
Geurts zitting in het AB. De gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Betrokkenen | Groesbeek, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel. Programma | Veiligheid Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 2.534 | 2.519 | 9.635 | 9.500 | 72.556 | 73.832 Jaarstukken 2025 | 186 Werkzaak Rivierenland Vestigingsplaats | Geldermalsen Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling van 8 Openbaar | gemeenten die taken uitvoert op het gebied van de Participatiewet/ IOAW/IOAZ en Wet Sociale Werkvoorziening. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle betrokken gemeenten vertegenwoordigd en bestaat derhalve uit 8 leden. De voorzitter wordt Bestuurlijk | door en uit het AB aangewezen. Het AB benoemt de leden van het Dagelijks Bestuur (DB) dat bestaat uit 3 leden; te weten een voorzitter en twee door het AB uit zijn midden aan te wijzen leden. Belang Culemborg: Wethouder D. Bijvoet heeft zitting in het AB. De gemeenten Buren (alleen voor Sociale Werkvoorziening), Betrokkenen | Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal (alleen voor Participatiewet; Sociale Werkvoorziening is elders belegd) en Zaltbommel.
Programma | Sociaal domein en Gezondheid Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 16.415 | 17.114 | 6.230 | 6.128 | 18.742 | 19.858 Jaarstukken 2025 | 187 Regionaal Archief Rivierenland (RAR) Vestigingsplaats | Tiel Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Het gemeenschappelijk beheer van de archiefbewaarplaats(en) van de Openbaar | deelnemers en van de daar naar toe overgebrachte archiefbescheiden, alsmede het toezicht op het beheer van de niet naar de archiefbewaarplaats(en) overgebrachte archiefbescheiden. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn de betrokken gemeenten vertegenwoordigd door een lid per deelnemende gemeente. Het Dagelijks Bestuur (DB) bestaat uit 3 – door het AB aan te wijzen – leden Bestuurlijk | uit het AB. Belang Culemborg: Vanuit Culemborg heeft wethouder D. Bijvoet - de Wit zitting in het AB. Daarnaast is de Culemborgse raad vertegenwoordigd in de voorbereidende Besluit- en Oordeelsvormende Vergaderingen (BOV) ten behoeve van het AB. Betrokkenen | Deelnemende gemeenten zijn Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder- Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel.
Programma | Sport, Cultuur en Recreatie Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 395 | 374 | 637 | 1.013 | 77.816 | 6.543 Jaarstukken 2025 | 188 Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal Vestigingsplaats | Tiel Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Het recreatieschap behartigt de gezamenlijke belangen op het gebied van de infrastructuur voor openluchtrecreatie en toerisme op bovenlokaal niveau. Samen met het Natuur- en Recreatieschap Openbaar | Lingegebied en het Recreatieschap Over-Betuwe wordt deelgenomen in de B.V. Recreatie-maatschappij Rivierengebied. Via de uitvoeringsorganisatie Uit®waarde ontwikkelt, exploiteert en onderhoudt zij de toeristische en dagrecreatieve infrastructuur in het Rivierengebied. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle deelnemende gemeenten vertegenwoordigd, met dien verstande dat een lid en een Bestuurlijk | plaatsvervangend lid wordt aangewezen. Het Dagelijks Bestuur wordt gevormd door de leden van het AB. Belang Culemborg: Wethouder M. Wichgers heeft zitting in het AB van het recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal. Betrokkenen | Deelnemende gemeenten zijn Buren, Culemborg, Druten, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en West Maas en Waal.
Programma | Sport, Cultuur en Recreatie Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 0 | 0 | 0 | 0 | 6.853 | 6.853 Jaarstukken 2025 | 189 Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) Vestigingsplaats | Tiel Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Samenwerking bij de heffing, invordering en kwijtschelding van de waterschapsbelastingen, afvalstoffenheffing en diverse andere Openbaar | gemeentelijke belastingen alsmede bij de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken (wet WOZ) en het beheer en de uitvoering van de Basisregistratie voor Adressen en Gebouwen (BAG). De verordende bevoegdheid blijft bij de gemeente. Het Algemeen Bestuur (AB) bestaat uit zoveel leden als er deelnemers zijn, waarbij het Waterschap 2 leden benoemt. Uit het AB wordt een Bestuurlijk | Dagelijks bestuur (DB) van 3 leden gekozen, bestaande uit een voorzitter en twee leden. Ten minste 1 van de DB-leden wordt gekozen uit de vertegenwoordiging namens het Waterschap. Belang Culemborg: Wethouder M. Peters heeft zitting in het AB. Het Waterschap Rivierenland, Regio Rivierenland (Avri) en gemeenten Betrokkenen | Culemborg, Gorinchem, Maasdriel, Montfoort, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijk bij Duurstede en IJsselstein.
Programma | Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 571 | 458 | 363 | 297 | 11.132 | 12.042 Jaarstukken 2025 | 190 GGD Gelderland-Zuid Vestigingsplaats | Nijmegen Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende Openbaar | gemeenten op het terrein van de openbare gezondheidszorg en het uitvoeren van taken die in wet- en regelgeving aan de gemeenten of de GGD’en zijn opgedragen. Alle betrokkenen zijn vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur (AB). Het AB telt 14 zetels. Het AB wijst uit zijn midden een voorzitter aan. Bestuurlijk | Het Dagelijks Bestuur (DB) bestaat uit de voorzitter van het AB en minimaal 4 andere leden. Deze worden aangewezen door het AB. Belang Culemborg: Wethouder M. Peters heeft zitting in het AB. De gemeenten Berg en Dal, Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder- Betrokkenen | Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Zaltbommel, Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen en Wijchen.
Programma | Sociaal domein en Gezondheid Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 1.477 | 1.508 | 2.275 | 2.487 | 29.242 | 24.770 Jaarstukken 2025 | 191 Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) Vestigingsplaats | Tiel Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling De gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en handhaving Openbaar | in het kader van het omgevingsrecht, waaronder tevens wordt begrepen het belang van een goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten Gelderland. Alle betrokken gemeenten zijn vertegenwoordigd met één collegelid in het Algemeen Bestuur (AB). Het AB bestaat uit 9 leden. Het Dagelijks Bestuurlijk | Bestuur (DB) bestaat naast de voorzitter van het AB uit drie leden. Belang Culemborg: Wethouder M. Wichgers is voorzitter van het DB en het AB. De deelnemers zijn het college van GS van de Provincie Gelderland en Betrokkenen | de colleges van de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder- Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas & Waal en Zaltbommel.
Programma | Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 1.889 | 1.911 | 1.031 | 2.181 | 6.646 | 6.156 Jaarstukken 2025 | 192 Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe (BvoWB) Vestigingsplaats | Culemborg Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van de bedrijfsvoeringstaken Openbaar | met als doel het verlagen van kosten, het verhogen van de kwaliteit, het verminderen van de kwetsbaarheid en het bieden van kansen aan medewerkers. Iedere deelnemer wijst 1 lid van het bestuur aan. Het bestuur kiest uit Bestuurlijk | zijn midden een voorzitter en een plaatsvervangend voorzitter. Belang Culemborg: Wethouder M. Peters heeft zitting in het bestuur en is voorzitter van de BvoWB. Betrokkenen | De deelnemers zijn de gemeenten Culemborg, Tiel en West Betuwe.
Programma | Bestuur en Ondersteuning Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 6.245 | 5.906 | 1.859 | 1.819 | 4.280 | 4.671 Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland (UBR) Vestigingsplaats | Tiel Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling UBR heeft als doel een breedbandnetwerk in het buitengebied van de Openbaar | deelnemende gemeenten aan te leggen, te beheren en te onderhouden. In het Algemeen Bestuur (AB) zijn alle deelnemende gemeenten Bestuurlijk | vertegenwoordigd. Belang Culemborg: Wethouder M. Wichgers heeft zitting in het AB van UBR. Betrokkenen | De gemeenten zijn Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel. Programma | Economie Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 0 | 0 | 564 | 1.112 | 34.881 | 32.403 Jaarstukken 2025 | 193 Rekenkamer Rivierenland Vestigingsplaats | - Rechtpositie | Gemeenschappelijke regeling Het belang ter behartiging waarvan deze regeling is aangegaan, is het Openbaar | instellen van een gemeenschappelijke rekenkamer als bedoeld in artikel 81l van de Gemeentewet.
De Rekenkamer Rivierenland is een gemeenschappelijk orgaan conform artikel 1 juncto artikel 8, tweede lid van de Wgr. Hieraan is geen bestuur verbonden. Bestuurlijk | Hiermee is de Rekenkamer Rivierenland weliswaar niet aan te merken als verbonden partij, maar voor de helderheid en overzichtelijkheid wordt de Rekenkamer Rivierenland wel in deze paragraaf meegenomen. Rekenkamer Rivierenland is een samenwerkingsverband van de Betrokkenen | gemeenten Buren, Culemborg en West Betuwe. Per 1 januari 2025 is gemeente West Maas en Waal toegetreden. Programma | Bestuur en Ondersteuning Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 39 | 33 | 0 | 0 | 0 | 0 Jaarstukken 2025 | 194 Vennootschappen en coöperaties BNG Bank Vestigingsplaats | Den Haag Rechtpositie | Naamloze vennootschap BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen op het gebied van volkshuisvesting, gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en openbaar nut Openbaar | (publieke sector). Met specifieke financiële dienstverlening draagt BNG Bank bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Daarnaast streeft BNG Bank naar een redelijk rendement voor haar aandeelhouders. De gemeente Culemborg heeft geen zetel in het Bestuur en de Raad van commissarissen van BNG Bank.
De gemeente heeft als aandeelhouder Bestuurlijk | in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een bestuurlijk belang. De gemeente heeft 8.775 aandelen met een nominale waarde van € 19.910 in haar bezit. Betrokkenen | De Staat is houder van de helft van de aandelen. De andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een waterschap. Programma | Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Jaarstukken 2025 | 195 Vitens N.V. Vestigingsplaats | Zwolle Rechtpositie | Naamloze vennootschap De uitoefening van een publiek (drink-)waterbedrijf in de ruimste zin van het woord. Dat houdt onder meer in: winning, productie, transport, Openbaar | verkoop en distributie van water en verder het verrichten van alles dat met de publieke watervoorziening verband houdt of daarvoor bevorderlijk kan zijn. De aandeelhouders hebben geen directe bemoeienis met de dagelijkse gang van zaken binnen het bedrijf. Een Raad van Commissarissen houdt Bestuurlijk | toezicht. De gemeente Culemborg heeft als aandeelhouder in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders een bestuurlijk belang. De gemeente is houder van 26.705 aandelen in deze vennootschap.
Behalve Vattenfall zijn gemeenten en provincies in het Betrokkenen | voorzieningsgebied aandeelhouder van Vitens, dat is opgezet als naamloze vennootschap. Programma | Financiering en Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Jaarstukken 2025 | 196 C.V. Parijsch (PPS) Vestigingsplaats | Culemborg Rechtpositie | Commanditaire Vennootschap (CV) Op 18 december 1995 heeft de gemeente een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Joh. Mourik & Co. Holding B.V., genaamd de ontwikkelingsmaatschappij Parijsch. De stichting Openbaar | Parijsch treedt op als beherend vennoot van de CV Parijsch. In de loop van de jaren is deze overeenkomst enkele keren herzien. In 2021 hebben de partners de afspraken voor de nog te ontwikkelen delen van Parijsch Zuid vastgelegd in de 'Samenwerkingsovereenkomst Parijsch Zuid'. Als deelnemer in de stichting heeft de gemeente een bestuurlijk belang. Het doel van de initiële samenwerkingsovereenkomst was het tot ontwikkeling brengen van het initiële plangebied tot woningbouw.
Aanvullend hebben de partijen voor het plangebied Parijsch-Zuid uitgangspunten vastgesteld tot kwaliteitsverbetering van de woningbouwontwikkeling, om daarmee aan te sluiten op de ontwikkelingen in de woningmarkt en in het vakgebied van Bestuurlijk | gebiedsontwikkeling. Daarmee geven ze invulling aan het raadsbesluit hierover (18-1-2018). Het financieel belang is het bedrag dat de gemeente als werkkapitaal heeft gestort in de stichting. Financiële risico's die verbonden zijn aan de grondexploitatie van het plan. Belang Culemborg: Burgemeester Marinka Mulder is voorzitter van het stichtingsbestuur CV ontwikkelmaatschappij Parijsch. Betrokkenen | Joh. Mourik & Co. Holding B.V. te Groot-Ammers: 5/8 deel Gemeente Culemborg: 3/8 deel Programma | Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 0 | 0 | 17.989 | N.n.b. | 24.480 | N.n.b. Jaarstukken 2025 | 197 Stichtingen en verenigingen Stichting Accommodatiebedrijf Culemborg Vestigingsplaats | Culemborg Rechtpositie | Stichting Het duurzaam exploiteren van de Brede School Culemborg-Oost (BSCO). Openbaar Bestuurlijk | De stichting heeft bestuurders uit onze ambtelijke organisatie. Betrokkenen | De gemeente Culemborg.
Programma | Onderwijs Bijdrage 2025 | Eigen vermogen | Vreemd vermogen Financiële bijdrage | Budget | Realisatie | 31-12- | 31-12- | 31-12- | 31-12- (x € 1.000) | 2024 | 2025 | 2024 | 2025 0 | 0 | -89 | -89 | 3.693 | 3.693 Jaarstukken 2025 | 198 Jaarstukken 2025 199 Grondbeleid Inleiding De paragraaf Grondbeleid is een vast onderdeel van de begrotings- en verantwoordingscyclus van de gemeente. In deze paragraaf krijgt u informatie over: • het grondbeleid van de gemeente Culemborg; • relevante ontwikkelingen en kaders, waarbinnen wij het grondbeleid uitvoeren; • onze projecten en activiteiten, met inzicht in de financiële resultaten; • de risico’s die zich binnen de projecten voordoen; • de financiële gevolgen van de projecten voor de gemeentelijke jaarrekening. Artikel 16 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) stelt eisen aan de inhoud van deze paragraaf en hieraan is voldaan. Het voeren van grondbeleid en het uitvoeren van projecten is echter complexe materie. Dat vraagt op onderdelen meer toelichting dan in een paragraaf in de jaarrekening kan worden gegeven. Daarom wordt ook dit jaar weer, tegelijk met de jaarrekening, het Meerjarenprogramma grondexploitatie (MPG) uitgebracht. Hierin wordt met meer diepgang een toelichting gegeven op de projecten en activiteiten van de gemeente.
Het MPG is formeel geen onderdeel van de jaarrekening, maar het helpt u om de inhoud van de jaarrekening en de begroting op het gebied van grondexploitaties nog beter te duiden. Op deze wijze kan het MPG van betekenis zijn als instrument ten behoeve van de kaderstellende en controlerende rol van de raad. De cijfers in het MPG 2026 sluiten aan bij de jaarrekening 2025. Het Grondbeleid Visie op het grondbeleid in relatie tot de doelstellingen van de begrotingsprogramma’s Het hoofddoel van het grondbeleid is het bereiken van een goed gebalanceerde gebiedsontwikkeling. Met de nota Grondbeleid 2020 willen we een gebalanceerde gebiedsontwikkeling bereiken door drie aspecten integraal af te wegen: 1. ruimtelijke inpassing: getoetst wordt in hoeverre een ruimtelijke ontwikkeling aansluit op de ruimtelijke kaders. 2. maatschappelijke effecten: in beeld wordt gebracht hoe goed een project scoort op de vastgestelde kerndoelen door het label hoog, midden of laag. 3. optimale businesscase: er wordt getoetst op de elementen: sluitende grondexploitatie, risicoprofiel versus weerstandscapaciteit en de effecten op de gemeentelijke begroting op de lange termijn. De afweging tussen de verschillende belangen is een politieke keuze.
Door in de verschillende grondexploitaties en in het meerjarenprogramma grondexploitaties (MPG) de brede afweging centraal te stellen, bieden we het bestuur de mogelijkheid deze keuze te maken. Jaarstukken 2025 200 Wijze waarop wij grondbeleid uitvoeren Als voorkeursrol kiest de gemeente voor het zoveel mogelijk toepassen van het regie- faciliterend grondbeleid. Het uitgangspunt is dat de gemeente bij gewenste grondexploitaties meestal geen eigen grond heeft of actief grond wil verwerven, maar vooral ontwikkelingen van derden mogelijk wil maken en hierbij actief faciliteert. Marktpartijen of particulieren ontwikkelen hierbij voor eigen rekening en risico grondposities. De gemeente beperkt zich tot haar publiekrechtelijke rol, wat inhoudt dat zij kaders en randvoorwaarden vaststelt in ruimtelijke plannen. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor de aanleg van voorzieningen van openbaar nut die aan de ontwikkeling gerelateerd zijn, en de kosten die hiervoor worden gemaakt, worden verhaald op de initiatiefnemer. Ondanks dat in Culemborg is gekozen voor de voorkeursrol van regie-faciliterend grondbeleid als uitgangspunt, sluit dit niet volledig de deur voor het incidenteel toepassen van een (deels) actieve rol zoals bijvoorbeeld voor het Stationskwartier van toepassing is. In dat geval verwerft de gemeente zelf grondposities om bepaalde specifieke doelen te bereiken.