1 Jaarstukken 2023 gemeente Culemborg - 1487446
Tekst van het document
Jaarstukken 2023 Gemeente Culemborg
1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................3 Voorwoord...............................................................................................................................................5 Leeswijzer ................................................................................................................................................7 Kerngegevens ..........................................................................................................................................9 Programmaverantwoordingen .......................................................................................................11 Programma Bestuur en Ondersteuning .................................................................................................13 Programma Veiligheid ...........................................................................................................................18 Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat ........................................................................................24 Programma Economie ...........................................................................................................................29 Programma Onderwijs
...........................................................................................................................35 Programma Sport, Cultuur en Recreatie ...............................................................................................40 Programma Sociaal domein en Gezondheid..........................................................................................47 Programma Duurzaamheid....................................................................................................................59 Programma Wonen, Stedelijke vernieuwing en Ruimte........................................................................64 Programma Financiering en Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................72 Paragrafen .....................................................................................................................................75 Paragraaf Bedrijfsvoering ......................................................................................................................76 Rechtmatigheidsverantwoording ..........................................................................................................81 Paragraaf Lokale heffingen ....................................................................................................................86 Paragraaf Weerstandsvermogen en
risicobeheersing...........................................................................92 Risicotabel jaarrekening 2023 ........................................................................................................94 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................103 Paragraaf Financiering .........................................................................................................................110 Paragraaf Verbonden partijen .............................................................................................................117 Paragraaf Grondbeleid ........................................................................................................................133 Paragraaf Subsidieplafonds .................................................................................................................138 Paragraaf Wet Open overheid .............................................................................................................139 Jaarrekening ................................................................................................................................140 Balans ..........................................................................................................................................141 Overzicht van baten
en lasten in de jaarrekening .........................................................................143 Toelichtingen ...............................................................................................................................144 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .........................................................................1455 Toelichting op de balans ....................................................................................................................1511 Activa ......................................................................................................................................151 Vaste activa ............................................................................................................................151 Immateriële vaste activa ........................................................................................................151 Materiële vaste activa ............................................................................................................151 Financiële vaste activa ..........................................................................................................1522 Vlottende activa ...................................................................................................................1533
3
Voorraden .............................................................................................................................1533 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan een jaar ........................................1544 Liquide middelen ..................................................................................................................1566 Overlopende activa.................................................................................................................156 Passiva ....................................................................................................................................156 Vaste passiva ........................................................................................................................1577 Eigen vermogen ....................................................................................................................1577 Voorzieningen .......................................................................................................................1611 Vaste schulden met een rentetypische looptijd van een jaar of langer ...............................1622 Vlottende passiva ...................................................................................................................162 Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan een jaar
..................1623 Overlopende passiva ..............................................................................................................163 Niet uit de balans blijkende verplichtingen.................................................................................1655 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................1656 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ................................................1677 Financiële resultaten en analyses per programma ......................................................................1678 Incidentele baten en lasten ........................................................................................................1934 Structureel resultaat ....................................................................................................................198 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ............1990 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ...........................................................2012 Rechtmatigheidsverantwoording ...............................................................................................2033 Bijlagen
......................................................................................................................................2044 Overzicht baten en lasten per taakveld ........................................................................................204 De SiSa verantwoording ...............................................................................................................208
4
Voorwoord
In de voorliggende jaarstukken legt het college verantwoording af over het jaar 2023. In deze jaarstukken geeft het college aan wat er van de plannen uit de begroting 2023 is gerealiseerd in het afgelopen jaar. Wij gaan in het jaarverslag in op de realisatie van beleidsdoelen en activiteiten in de verschillende programma’s. Ook leggen wij verantwoording af over hoe de budgetten zijn besteed en hoe de gemeente er financieel voor staat middels de jaarrekening. De wettelijke basis voor het samenstellen van de jaarstukken ligt in artikel 197 van de Gemeentewet: het college legt aan de gemeenteraad (verder raad) over elk begrotingsjaar verantwoording af over het door hem gevoerde bestuur, onder overlegging van de jaarrekening en het jaarverslag. Met deze jaarstukken sluiten 2023 af De jaarstukken zijn het slotdocument van de planning- en controlcyclus (P&C-cyclus) van 2023. Startpunt van die P&C-cyclus is de Kadernota 2023-2026, gevolgd door de Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026. De raad heeft met het vaststellen van die documenten in hoofdlijnen bepaald wat er in 2023 moest gebeuren en hoeveel middelen daarvoor beschikbaar waren. Daarmee gaf de raad kaders voor ons college. In 2023 hebben wij de raad via een voorjaarsrapportage en najaarsrapportage op de hoogte gehouden van de financiële stand van zaken. Daarmee was er de gelegenheid tussentijds bij te sturen.
Met de jaarstukken 2023 wordt de P&C-cyclus voor 2023 afgerond. Daarmee stellen wij de raad in staat invulling te geven aan de controlerende rol. In 2023 hebben we verschillende resultaten behaald . . . . . Het college heeft in 2023 aan verschillende opgaven gewerkt. Dit gaat onder andere om de steun aan hen die niet direct mee kunnen komen, de duurzaamheidsopgave en de woningbouwopgave. Hieronder gaan we kort in op enkele resultaten, zonder andere resultaten tekort te willen doen. In de jaarstukken leest u het volledige overzicht. Zorg dragen voor kwetsbare inwoners Een belangrijk resultaat is de start van het Sociaal Team Culemborg (STC). De gemeente vormt samen met Santé Partners, MEE-Vivenz en ElkWelzijn het STC. Het STC is de integrale toegang tot het sociaal domein in Culemborg. Deze toegangspoort is een cruciaal instrument voor de inzet van passende ondersteuning op alle levensdomeinen en zorgt ervoor dat we inwoners die dat nodig hebben op de juiste manier ondersteunen. Gewerkt aan de verdere woningbouwopgave van de stad In het afgelopen jaar hebben we 202 nieuwe inwoners mogen verwelkomen en hebben wij 248 (verschillende type) woningen gerealiseerd. In Parijsch is de laatste fase van de woningbouwontwikkeling ingezet en zijn we bezig geweest met de planvorming van diverse woningbouwlocaties zoals de Driehoek, Honddijk en Lanxmeer.
De gemeente heeft belangrijke stappen gezet in de ontwikkeling van de Stationsomgeving met o.a. de aankoop van panden en ontwikkelen van het Masterplan. Daarnaast heeft de raad de Woonvisie geactualiseerd.
. . . . . en een solide basis gelegd voor de komende jaren Met een aantal initiatieven hebben we de basis gelegd voor een solide toekomst voor Culemborg. Vergroenen en verduurzamen van onze stad De raad heeft in 2023 het duurzaam meerjarenduurzaamheidsprogramma (dMJOP) en het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) vastgesteld. Deze plannen zijn belangrijke bouwstenen voor toekomstbestendige schoolgebouwen en het gemeentelijk vastgoed.
5
In de stad hebben we zichtbare resultaten bereikt met het vergroenen van onze stad. ‘t Jach en het Hof zijn mooie voorbeelden van het vergroenen van onze stad. Een goede opvang van Oekraïense ontheemden In 2023 is er opnieuw een dringend beroep gedaan op gemeenten om opvangplekken te openen voor Oekraïense ontheemden. Omdat Culemborg een rijke geschiedenis heeft waar mensen zich veilig en welkom voelen, hebben we gehoor gegeven aan deze oproep en is eind 2023 de crisisnoodopvang voor 200 Oekraïense ontheemden aan de Bellweg voorbereid. Begin 2024 zijn daarin Oekraïners opgevangen Een gezonde financiële huishouding Een gezonde financiële huishouding is essentieel om onze opgaven te realiseren. In 2023 is het proces gestart om ervoor te zorgen dat onze gemeente ook op de lange termijn financieel gezond is. Net als veel andere Nederlandse gemeenten hebben we te maken met een terugval in het Gemeentefonds. Tegelijkertijd zijn er een aantal grote opgaven die de komende jaren veel van ons vragen. We moeten ombuigen om zo de komende jaren financiële ruimte te vinden om onze opgaven en taken uit te voeren. De raad heeft in het najaar van 2023 het procesvoorstel vastgesteld met daarin de stappen om te komen tot een gezonde financiële huishouding. Bij de vaststelling van de Kadernota 2025 neemt de raad besluiten welke ombuigingen plaats gaan vinden.
Het financieel resultaat van 2023 Het jaar 2023 sluiten we in deze jaarstukken financieel af met een positief financieel resultaat van € 2.958.311 euro. Van dit resultaat wordt € 676.000 aan de bestemmingsreserve grondexploitaties toegevoegd en €763.000 aan de bestemmingsreserve GVVP. De resterende middelen Oekraïne opvang, € 511.000, storten we in de nieuw te vormen reserve afwikkeling Oekraïne te storten. Hiernaast zijn er in 2024 middelen nodig om voor 2023 goedgekeurde en gestarte projecten te kunnen afronden. Dit zijn in totaal 15 overhevelingen met een totaal van € 1.148.000. We sluiten 2023 daarom met een negatief saldo van € 140.000. Tot slot onze dank Terugkijkend naar 2023 zien we een jaar waarin weer ontzettend veel is gebeurd. Deze resultaten hebben we te danken aan de inzet van onze inwoners, zorginstellingen, maatschappelijke partners, ondernemers en verbonden partijen. Onze dank gaat uit naar iedereen die hieraan heeft bijgedragen. We kijken ernaar uit om samen verder te bouwen aan de toekomst van Culemborg. Het college van Burgemeester en Wethouders
6
Leeswijzer
Culemborg georganiseerd In dit hoofdstuk komt de gemeentelijke organisatie aan de orde. Zo wordt de samenstelling van het college van burgemeester & wethouders en de gemeenteraad weergegeven. Kerngegevens Bij de kerngegevens wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste meerjarige kerngegevens van de gemeente Culemborg. Hierin staan onder andere het aantal inwoners. Programmaverantwoordingen 2023 De jaarrekening 2023 volgt de programmabegroting voor 2023. Dit hoofdstuk bevat dus van de verschillende programma's een verantwoording van het beleid dat wij in 2023 uitgevoerd hebben. Voor de programma's geldt nog de indeling van vorige raadsperiode. De programma’s zijn verdeeld in taakvelden. Deze indeling in taakvelden is voor iedere gemeente in Nederland gelijk. Per taak is aangegeven welke portefeuillehouder verantwoordelijk is. Van elke taak is aangegeven wat we willen bereiken binnen het programma. Bij de begroting is aangegeven welke prestaties wij willen gaan leveren om de doelen binnen een taak te gaan realiseren. Bij de jaarrekening geven wij per voorgenomen prestatie aan: Gerealiseerd In uitvoering/volgens plan Gedeeltelijk gerealiseerd/vertraagd Niet gerealiseerd Als prestaties gedeeltelijk of niet zijn gerealiseerd dan wordt hierop een toelichting gegeven. Naast een specificatie van de prestaties per taak zijn de indicatoren per programma neergezet.
Beleidsindicatoren Voor het toelichten van de effecten van beleid op de programma’s gebruiken gemeenten de zogeheten beleidsindicatoren. Vanaf begrotingsjaar 2017 zijn alle gemeenten verplicht dit in ieder geval te doen aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren (verplichte indicatoren). Door deze vaste set van beleidsindicatoren is het eenvoudiger om gemeenten te vergelijken met andere gemeenten. Zie ook de website: www.waarstaatjegemeente.nl. Natuurlijk kan iedere gemeente ervoor kiezen om ook nog aanvullende indicatoren op te nemen die de gemeente zelf belangrijk vindt om op te sturen (gemeentelijke indicatoren). Paragrafen In dit hoofdstuk is de verantwoording van de paragrafen uit de programmabegroting terug te vinden. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede door alle programma’s van bepaalde beleids- en beheersaspecten. De jaarrekening Balans In dit hoofdstuk treft u de balans met bijbehorende toelichting op hoofdlijnen aan. Hierin zijn onder meer weergegeven: de bezittingen, de schulden en de reserves en voorzieningen.
7
Overzicht van baten en lasten 2023 Dit hoofdstuk bevat de totale concerncijfers, het rekeningresultaat, overzicht onvoorzien en het hoofdstuk algemene dekkingsmiddelen. Voorts komen hier terug de mutaties op de reserves. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling In dit hoofdstuk staan de algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening en hebben vrijwel alleen betrekking op de balans. Toelichtingen op de balans In dit hoofdstuk worden de diverse balansposten nader gespecificeerd en toegelicht. Financiële analyse en toelichtingen per programma Tevens is per programma een financiële verantwoording afgelegd, waaronder een overzicht van gerealiseerde baten en lasten, een verschillenanalyse en de reserve mutaties. Bij de verschillenanalyse worden in basis alleen afwijkingen van meer dan € 25.000 tussen de bijgestelde begroting en de realisatie toegelicht. De personele kosten en de verstrekte subsidies staan gepresenteerd op taakvelden en programma's waar ze betrekking op hebben. Voor de analyse zijn deze onderdelen gebundeld. Personele kosten staan toegelicht in programma bestuur en ondersteuning bij taakveld overhead en de subsidies in paragraaf subsidieplafond.
8
Kerngegevens
Oppervlakte gemeente Culemborg De totale oppervlakte van de gemeente Culemborg is niet gewijzigd in 2023 en bestaat uit 3.123 ha. Wegen en waterwegen (in m2) 1.000 Omschrijving Wegen met asfaltverharding Wegen met elementverharding (klinkers) Beton verharding Overige (o.a. gravelverharding)
Aantallen x 2023 472 1.133
2022 468 1.124
2021 444 1.088
2020 444 1.088
2019 444 1.088
2018 463 981
2017 463 981
16 66
16 73
16 68
68
60
60
60
Omschrijving 2023 2022 2021 2020 2019 2018 Stadsgrachten 3 3 3 3 3 3 Overige watergangen stad 56 47,5 47,5 47,5 47 47 Overige watergangen buitengebied * 48,5 48,5 48,5 48,5 48,5 Totaal * 99 99 99 98,5 98,5 * We gaan over naar een nieuw beheersysteem waardoor lengtes weer beschikbaar zijn.
2017 3 47 48,5 98,5
Lengte van waterwegen (in km)
Oppervlakte openbaar groen (in ha.) Omschrijving Stadsgroen Landschapsgroen Totaal
2023 137 32 169
2022 140 32 172
2021 130 59 189
2020 128 59 187
2019 125 59 184
2018 117 59 176
2017 117 59 176
Bevolkingsomvang Aantal inwoners per 1 januari Man Vrouw Totaal
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
14.820 14.115 29.935
14.568 14.795 29.363
14.380 14.635 29.015
14.374 14.581 28.955
14.147 14.408 28.555
13.969 14.230 28.199
13.861 14.004 27.865
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2.439 148
2.308 159
2.394 171
2.426 165
2.444 145
2.409 116
2.419 108
Onderwijs, aantal leerlingen Aantal leerlingen per 1 oktober Basisonderwijs Speciaal basisonderwijs
9
Voortgezet onderwijs Lek en Linge Voortgezet onderwijs KWC Voortgezet Speciaal Onderwijs De Kom
2.347
2.397
2.394
2.458
2.646
2.816
2.811
1.692
1.712
1.757
1.668
1.697
1.695
1.705
6
10
10
-
-
-
-
Personeel en formatie gemeente Culemborg
Bezetting fte’s Totaal aantal personeelsleden
2023 171,4
2022 154,5
2021 149,3
2020 147,8
2019 147,3
2018 145,0
2017 148,5
197
180
173
174
176
172
180
Op 31 december 2022 waren er 180 medewerkers in dienst (exclusief buitengewoon ambtenaren burgerlijke stand), waarvan 76 mannen (42%) en 104 vrouwen (58%). Op 31 december 2023 waren er 197 medewerkers in dienst (exclusief buitengewoon ambtenaren burgerlijke stand), waarvan 84 mannen (43%) en 113 vrouwen (57%). Personeelsverloop
Instroom Uitstroom
2023 43 26
2022 33 27
2021 20 21
2020 16 15
2019 20 18
2018 10 14
2017 21 24
In 2022 zijn er 33 medewerkers ingestroomd en 27 medewerkers uitgestroomd. Medewerkers zijn uitgestroomd vanwege pensioen (4), eigen verzoek (21) of om andere redenen (2). In 2023 zijn er 43 medewerkers ingestroomd en 26 medewerkers uitgestroomd. Medewerkers zijn uitgestroomd vanwege (keuze)pensioen (3), eigen verzoek (18) of om andere redenen (5).
10
Programmaverantwoordingen
11
1 Programma Bestuur en Ondersteuning
12
Programma Bestuur en Ondersteuning
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Wij vinden het belangrijk dat Culemborg goed bestuurd wordt. Dit is een voorwaarde om de plannen die we met elkaar hebben waar te kunnen maken. Bestuurd op een wijze die past bij de stad en aansluit op het ritme van de samenleving. Met een dienstbaar gemeentebestuur dat werkt voor Culemborg. En bijdraagt aan een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen. Hiervoor organiseren we voldoende en kwalitatief goede ondersteuning vanuit de ambtelijke organisatie. In 2023 is bij Burgerzaken gewerkt aan de basis op orde te brengen. Dit is voor 80% klaar, de rest volgt in 2024. We leveren nu binnen 2 weken na de afspraak reisdocumenten. Hiermee zijn we sneller dan veel andere gemeenten. Ook hebben we het mogelijk gemaakt om overal in gemeente Culemborg te kunnen trouwen, niet alleen maar op enkele aangewezen plaatsen. Er zijn in 2023 Tweede Kamer- en Provinciale Statenverkiezingen geweest. Dit is goed verlopen en er waren geen hertellingen noodzakelijk. We hebben ook inhuur teruggedrongen en ontwikkelen onze eigen medewerkers. Hierdoor hebben we 2 medewerkers door kunnen laten groeien. Als Culemborg sturen we meer grip op verbonden partijen. We zoeken samenwerking met andere gemeenten. Zo is er een samenwerking opgestart tussen de regiocoördinatoren en de concerncontrollers uit de regio.
Het eerste resultaat is een gezamenlijke zienswijzetekst die door steeds meer regiogemeenten wordt overgenomen Op deze manier organiseren we dat ons geluid niet alleen gehoord wordt, maar ook tot beleidsaanpassing leidt.
Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Bestuur en Ondersteuning. Taakveld
Omschrijving
Portefeuillehouder
0.1
Bestuur
Gerdo van Grootheest
0.2
Burgerzaken
Gerdo van Grootheest
0.4
Overhead
Mischa Peters
Doelen en prestaties taakvelden Bestuur en Ondersteuning Bestuur Doelen en prestaties We verbeteren de samenwerking binnen de gemeente en van de gemeente met de stad. 1. We maken afspraken over hoe we de samenwerking binnen de gemeente continu
13
kunnen verbeteren. We formuleren verbeteracties waar we deze bestuursperiode mee aan de slag kunnen 2. We geven uitvoering aan de nieuwe participatievisie en -verordening die eind 2022 door de gemeenteraad wordt behandeld. 3. We vertalen de visie- en verordening naar een praktische participatiegids voor zowel de gemeente als voor initiatiefnemers uit de stad. Hierin beschrijven we de stappen om een goed participatietraject te borgen Toelichting Ad 1. Het college heeft met de gemeenteraad en organisatie afgesproken om continu te werken aan een passende onderlinge samenwerking. Hiervoor zijn verschillende middelen ingezet, zoals beeldvormende avonden en informatiemarkten. We blijven nieuwe mogelijkheden en middelen inzetten om de samenwerking verder te bevorderen. We dragen bij aan een stevige regionale positie om de Culemborgse belangen ook daar naar voren te brengen. 1. We versterken onze grip op samenwerkingsverbanden, door verder uitvoering te geven aan de nota verbonden partijen 2. Vanuit onze gemeentelijke prioriteiten bepalen we onze inzet in regionale samenwerking. We brengen focus aan in de samenwerking in het Rivierenland en werken waar mogelijk met gemeenten in de regio Utrecht aan gezamenlijke opgaven 3. Raad en college voeren een jaarlijks gesprek over regionale samenwerking en de Culemborgse inzet en positie daarin 4.
We geven uitvoering aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen, waarmee de positie van gemeenteraden versterkt. Dit doen we samen met de regiogemeenten in het Rivierenland. We geven ruimte aan inwoners om mee te denken en mee te doen bij plannen en projecten. 1.We geven uitvoering aan de nieuwe participatievisie en -verordening die eind 2022 door de gemeenteraad wordt behandeld 2. We vertalen de visie- en verordening naar een praktische participatiegids voor zowel de gemeente als voor initiatiefnemers uit de stad. Hierin beschrijven we de stappen om een goed participatietraject te borgen. 3. We betrekken kinderen bij besluitvorming van de gemeente via de kinderraad en de kinderburgemeester 4. We onderzoeken de mogelijkheden om jongeren een grotere stem te geven in een vorm die past bij Culemborg 5. We onderzoeken de mogelijkheden voor nieuwe vormen van lokale democratie, zoals een burgerberaad of een burgerbegroting op wijk- of stadsniveau 6. We zetten het gebruik van Platform Culemborg voort om de digitale mogelijkheden verder te verkennen. We evalueren de inzet van het Platform tot nu, om te kijken hoe we dit nog beter kunnen gebruiken.
Burgerzaken Doelen en prestaties De gegevens van de inwoners in de Basisregistratie Personen moeten actueel en betrouwbaar zijn, zodat deze kunnen worden gebruikt door alle (semi)overheidsorganisaties. 1. We borgen de betrouwbaarheid en correctheid van de gegevens in de BRP volgens de
14
voorgeschreven wet- en regelgeving en eigen beleid. Adresfraude sporen we op aan de hand van de methodiek van risicogericht adresonderzoek. 2. Het digitale systeem van Burgerzaken breiden we verder uit met onderdelen waardoor een betere service voor burgers wordt gerealiseerd en de organisatie efficiënter kan werken Zowel digitaal als in het stadskantoor is onze dienstverlening persoonlijk en proactief 1. Aanvragen en aangiftes handelen we waar mogelijk digitaal af zodat informatieverstrekking correct is. Inwoners attenderen we op het verloop van documenten evenals de gereedmelding daarvan Wij zorgen dat de inwoners gebruik kunnen maken van hun kiesrecht 1. We zorgen ervoor dat het stemproces toegankelijk is voor iedere kiesgerechtigde Wij zijn geïnteresseerd in waar onze inwoners tegenaan lopen 1. We vertalen ideeën klachten en opmerkingen waar mogelijk naar de verbetering van onze dienstverlening. We werken toe naar een werkwijze van continu verbeteren Op orde brengen basis van de bedrijfsvoering bij Burgerzaken en in gang zetten toekomstbestendige werkwijze en structuur 1. Basis van de bedrijfsvoering bij Burgerzaken is op orde gebracht 2. Er ligt een plan van aanpak voor het realiseren van een duurzame, toekomstbestendige werkwijze en structuur van de afdeling Burgerzaken. Waar mogelijk is er al aanvang gemaakt met de implementatie hiervan
Verplichte indicatoren: Indicatoren Percentage digitale aangifte Geboorte, huwelijk en overlijden Kwaliteitsnorm van 95%
Kwaliteitsnorm van 95%
Werkelijk 2022 -
Begroot 2023 80%
Werkelijk 2023 78,3%
Meetinstrument
-
Voldoen aan normen BRP en BIG
94%
Kwaliteitsmonitor BRP van MinBZK/RvIG, interne audits
-
Voldoen aan normen PUN en BIG
94%
Kwaliteitsmonitor Reisdocumenten van MinBZK/ RvIG, Interne audits.
Geautomatiseerd systeem
Bedragen x € 1.000
15
Bestuur en Ondersteuning
Werkelijk 2022
Primitief Begroot na begroot wijziging 2023 2023
Werkelijk 2023
Verschil 2023
Lasten
15.174
14.271
16.886
16.684
202
Baten
-1.022
-604
-607
-1.821
1.214
Saldo van baten en lasten
-14.152
-13.667
-16.279
-14.863
1.416
0
0
0
0
Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves
12
12
52
50
-2
Bestuur en Ondersteuning
-14.140
-13.655
-16.227
-14.814
1.413
16
2 Programma Veiligheid
17
Programma Veiligheid
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Veiligheid is een belangrijke randvoorwaarde voor het geluk en welzijn van de Culemborgse inwoners, ondernemers en bezoekers van onze gemeente. Het veiliger maken van Culemborg is een belangrijke doelstelling van onze gemeente. Onze inwoners moeten veilig zijn en zich veilig voelen in hun buurt en daar prettig kunnen wonen. Ondernemers moeten succesvol kunnen zijn en kunnen ondernemen in een veilige stad. Je moet met plezier de binnenstad kunnen bezoeken om te winkelen of te ontspannen. Culemborg moet voor werknemers een fijne plek zijn om te werken. En bezoekers moeten met een goed gevoel kunnen recreëren in en genieten van onze mooie stad. Kortom, de gemeente Culemborg streeft naar een veilig Culemborg voor iedereen. In 2023 is de ambtelijke crisisorganisatie volledig op orde gebracht, zowel de aanstelling en het opleiden van professionals, als ook het optimaliseren van de interne processen. Hierdoor kunnen wij onze regionale taak uitvoeren en zijn we ook lokaal goed voorbereid op mogelijke crises. Een in 2023 belangrijk speerpunt was de aanpak jongerenoverlast. Door een stadsbrede en vernieuwde jeugdaanpak hebben we beter zicht op de cases en kunnen we in samenwerking met onze partners in de stad en de regio, waaronder de VO-scholen en Elk Welzijn, hulp en ondersteuning bieden.
Ook ondermijning was een belangrijk onderwerp in 2023. Vanuit de aanpak van ondermijning zijn er vijf integrale controledagen uitgevoerd. Dit hebben we in samenwerking met verschillende ketenpartners zijn controles gedaan. Daarbij zijn meerdere overtredingen en ondermijnende activiteiten geconstateerd. Onder andere door deze acties laten we zien dat in Culemborg geen ruimte is voor ondermijnende activiteiten. En we maken inwoners bewust van onze aanpak en hopen daarmee ook de meldingsbereidheid van inwoners en ondernemers te vergroten.
Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Veiligheid. Taakveld
Omschrijving
Portefeuillehouder
1.1
Crisisbeheersing en brandweer
Gerdo van Grootheest
1.2
Openbare orde en veiligheid
Gerdo van Grootheest
Doelen en prestaties taakvelden Veiligheid
18
Crisisbeheersing en Brandweer Doelen en prestaties De gemeente is (in samenwerking met de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid) voorbereid op incidenten en crises en wij kunnen de taken die in het kader van bevolkingszorg op ons pad komen naar behoren vervullen. 1. We leveren gemeentelijk personeel voor regionale pools (piketofficieren van Dienst bevolkingszorg (lokaal) en houden deze functionarissen beschikbaar voor deelname aan opleidingen en oefeningen. 2. We werken samen met en adviseren aan de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. 3. We verbeteren daar waar nodig onze interne processen aan de hand van de evaluatie van de corona- en vluchtelingencrisis 4. We organiseren vanaf 2023 een jaarlijkse organisatiebrede oefening crisisbeheersing.
Openbare orde en Veiligheid Doelen en prestaties We zetten in op preventie door het versterken van de sociale basis en integrale samenwerkingen 1. Waar nodig en mogelijk nemen we eventuele belemmeringen in die samenwerking, onder andere op het gebied van privacy, verschillende werkplekken en dergelijke, weg 2. We geven uitvoering aan de sluitende aanpak personen met verward/onbegrepen gedrag met als voornaamste lokale pijler de inrichting van de wijkgerichte GGZ 3. De rollen en taken binnen de aanpak voorkoming escalatie (AVE) worden verder aangepast in lijn met de ontwikkelingen rondom de inrichting sociaal domein en integrale toegang 4. We werken wijkgericht aan leefbare en veerkrachtige/vitale buurten en wijken die op de toekomst zijn voorbereid: fysiek, sociaal, veilig, cultureel en economisch 5. We ontwikkelen aan de hand van de wijkaanpak een stadsbrede vernieuwde jeugdaanpak. Concreet gaan wij aan de slag met de borging van intensief casemanagement en het verder versterken van de samenwerking met de VO-scholen en met Elk. 6. We voeren de reguliere taken op dit gebied uit en optimaliseren deze, zoals: diverse casus overleggen en (persoonsgerichte) aanpak onder andere door samenwerking binnen het Veiligheidshuis en met sociale en leefbaarheidswijkteams 7.
We geven vanaf 2023 onder andere via het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol (als onderdeel nota gemeentelijk gezondheidsbeleid), een nadere invulling aan het Nationaal Preventieakkoord en het Preventieakkoord Culemborg. We werken aan een stad waarin iedereen zich veilig en thuis voelt. 1. We zetten in op het voorkomen van onveiligheid en crimineel gedrag door toezicht en handhaving van wetten en regels. Concrete voorbeelden zijn integrale controles op thema's/locaties zoals een bedrijventerrein, het buitengebied en overlastgebieden 2. We gaan in gesprek met de stad over de aankomende jaarwisseling. Dit met als doel om het Oud en Nieuw feest voor iedereen op een veilige wijze te laten verlopen 3. We voeren de reguliere taken op dit gebied uit en optimaliseren deze. We werken hierin samen met partners als de BOA’s, VRGZ, politie, HALT en GGD. 4. We houden alle beschikbare instrumenten voor bestuursrechtelijk optreden gereed, zorgen ervoor dat deze instrumenten geactualiseerd zijn en kijken indien nodig naar nieuw beleid 5. We blijven (preventieve) activiteiten uitvoeren op het gebied van bewustwording en betrekken daarbij onze partners, maar ook inwoners en ondernemers
19
6. We bedden de aanpak op lokale weerbaarheid in door te werken met een programma weerbaarheid waarin structureel aandacht komt voor dit thema, zowel onder ambtenaren als politiek en bestuurlijk 7. Voor het gebruik van camera's voor het openbare orde toezicht is een camerabeleid open vastgesteld. Vanaf 2023 wordt het gebruik van de huidige en toekomstige periodiek getoetst aan de eisen en voorwaarden die in dit beleid opgenomen zijn 8. We blijven bewoners betrekken bij de (sociale) veiligheid door de WhatsAppgroepen buurtpreventie te faciliteren en te ondersteunen 9. Het college stelt voor de komende vier jaren een toezicht- en handhavingsplan Algemene plaatselijke verordening, Alcoholwet en overige bijzondere wetten op 10. Het aanpakken van overlast van hondenpoep, verkeerd parkeren, autoluwe binnenstad, niet houden aan voorschriften of beperkingen vanuit diverse vergunningen nemen we structureel in het uitvoeringsplan toezicht en handhaving op 11. We voeren de reguliere taken (waaronder de vergunningen en controles) op het gebied van de Algemene plaatselijke verordening, Alcoholwet en overige bijzondere wetten uit en optimaliseren deze
Verplichte indicatoren: #
Indicator
6
Verwijzing Halt per 1.000 jongeren leeftijd 12-18 jaar
8
Winkeldiefstallen aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven aantal per 1.000 inwoners Diefstallen uit woning aantal per 1.000 inwoners Vernieling en beschadiging (in de openbare ruimte) aantal per 1.000 inwoners
10 11
Werkelijk 2022 3,0
Begroot 2023 4,0
1,2
1,1
Werkelijk Vergelijkbare 2023 gemeenten Het 6,0 in 2022 aantal is niet bekend 0,88 2,1
Periode
Bron1
2021
Bureau Halt
2021
CBS
3,0
3,4
2,0
3,42
2021
VNG3
1,4
1,4
1,3
1,4
2021
CBS
4,3
6,0
4,2
3,9
2021
CBS
Bedragen x € 1.000
Veiligheid
Werkelijk 2022
Primitief Begroot na begroot wijziging 2023 2023
Werkelijk 2023
Verschil 2023
Lasten
3.262
3.450
3.668
3.708
-41
Baten
-137
-42
-42
-68
26
1 https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/openbare-orde-en-veiligheid (WSJG) 2 StatLine - Geregistreerde criminaliteit; soort misdrijf, regio (cbs.nl) 3 Wekelijkse politie cijfers Kubus Bluespot
20
Saldo van baten en lasten
-3.407
-3.625
-3.640
-14
Stortingen in reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen aan reserves
0
0
0
0
-3.407
-3.625
-3.640
-14
Veiligheid
•
-3.125
-3.125
De lijn die schuin omhoog loopt, geeft Gelderland-Zuid weer.
21
•
22
De lijn die schuin omhoog loopt, geeft Gelderland-Zuid weer.
3 Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat
23
Programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Met ons gemeentelijke mobiliteitsbeleid werken wij eraan goed bereikbaar te zijn. Daarbij zijn duurzaamheid, leefbaarheid en veiligheid belangrijke randvoorwaarden. Ons aantal inwoners groeit. Inwoners verplaatsen zich meer en blijven langer (zelfstandig) deelnemen aan het verkeer. Fietsen en wandelen heeft een positieve invloed op de gezondheid. De gemeente wil daarom stimuleren dat inwoners en bezoekers veilig kunnen fietsen en wandelen binnen de gemeente. Het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) vormt het beleidskader voor alle lokale verkeersprojecten. Veel verharding en gemotoriseerd verkeer heeft een negatieve invloed op de leefbaarheid, het klimaat en hittestress. Wij willen het aantal verkeersbewegingen met de auto verminderen en de noodzakelijke verharding beperken. Dat doen we door te werken aan een goede doorstroming op ons hoofdwegennet, de aanleg van comfortabele fiets- en wandelpaden en het stimuleren van minder autobezit. Wij hebben in 2023 het mobiliteitsconcept voor Borg en Buiten (Parijsch Zuid) uitgewerkt. Voor de stationsomgeving zijn de uitgangspunten in 2023 vastgesteld. Daarmee kunnen wij deze nieuwe buurten groener, prettiger en klimaat-adaptiever inrichten.
In het project stationsomgeving hebben we de eerste uitwerking gedaan van de extra ontsluiting op de N320. Wij werken daarmee aan een betere bereikbaarheid van het station, de nieuwe woningbouw en het bedrijventerrein. Samen met de provincie Gelderland, de provincie Utrecht en de gemeente Houten onderzoeken we de haalbaarheid van een fietsbrug over de Lek. In 2023 zijn we gestart met een tracéverkenning. Daarin onderzoeken wij op welke plek de fietsbrug precies kan komen, hoe de route wordt en wat de kosten zijn. Deze wordt in 2024 afgerond. Wij hebben in 2023 de fietsroute van Parijsch naar het Centrum verder voorbereid. De evaluatie van de Vianense Poort als fietsverbinding is dit jaar afgerond. De laatste evaluatiepunten worden meegenomen in de uitwerking van de hoek Triosingel / Stationsstraat en de Prijssepoort. Deze projecten kunnen daarmee in 2024 tot uitvoering komen. Op het gebied van onderhoud is er in 2023 vooral veel werk voorbereid. Dat betekent dat in 2024 op verschillende plaatsen onderhoud uitgevoerd zal worden. Waar mogelijk combineren we projecten en onderhoudswerkzaamheden, zoals bij de transformatie van de Jan van Riebeeckstraat naar fietsstraat. Daarmee beperken we de kosten en de overlast. Wij hebben eind 2023 het besluit genomen over de verkoop van het restaurant aan de Jachthaven.
De procedure wordt afgerond in de eerste helft van 2024, waarna een nieuwe eigenaar de locatie kan gaan verbouwen en in gebruik nemen.
24
Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat. Taakveld
Omschrijving
Portefeuillehouder
2.1
Verkeer en vervoer
Monica Wichgers
2.2
Parkeren
Monica Wichgers
2.3
Recreatieve havens
Monica Wichgers
2.5
Openbaar vervoer
Monica Wichgers
Doelen en prestaties taakvelden Verkeer, Vervoer en Waterstaat Verkeer, wegen en water Doelen en prestaties Culemborg veilig en bereikbaar houden voor alle verkeersmodaliteiten door de verkeersruimte zo in te richten dat er een optimale balans ontstaat tussen bereikbaarheid, veiligheid en doorstroming op wegen. 1. We werken de maatregelen uit het GVVP die onderdeel vormen van de ontwikkelingen in de Stationsomgeving verder uit: Ovonde, langzaam verkeer tunnel, rotonde N320, station als regionale HUB 2. We bereiden de invoering van duurzame mobiliteitsconcepten voor bij de ontwikkeling van 'Borg en Buiten' in Parijsch en van de Stationsomgeving (op basis van het GVVP) 3. Samen met de gemeente Houten en de provincies Utrecht en Gelderland onderzoeken we een hoogwaardige fietsroute tussen Culemborg en Houten (tracé-verkenning). Dit is een lange- termijndoelstelling uit het GVVP. 4. We realiseren delen van de fietsstraat Parijsch-Centrum, conform GVVP. 5. We stellen een Lokaal Verkeersveiligheidsplan op in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 6. We monitoren de verkeersgegevens en stellen een jaarlijkse rapportage op van de ongevallen verkeersveiligheidsrisico’s in Culemborg 7.
We pakken verkeersknelpunten op door maatwerk maatregelen die kunnen bestaan uit fysieke maatregelen, gedragsbeïnvloeding en handhaving en hebben hierbij specifieke aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers Toelichting Ad 4. De planvorming is opgestart. Culemborg bereikbaar en begaanbaar te houden door de wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken in voldoende staat van onderhoud te houden. 1. We voeren groot onderhoud aan wegen uit (reconstructies) conform het meerjarenonderhoudsprogramma. 2. We ontwerpen wegen en verkeersknelpunten op een onderhoudsarme wijze. 3. We onderhouden wegen, openbare verlichting, civieltechnische en overige kunstwerken. 25
Toelichting Ad 1. Vanwege andere prioriteiten is dit niet geheel gerealiseerd. Ad 3. Er is voornamelijk klein onderhoud en schadeherstel uitgevoerd. Verbeteren van de inrichting van de binnenstad volgens de binnenstad visie, aansluitend bij reguliere beleidsontwikkeling en (onderhouds)werkzaamheden 1. We werken beleidskeuzes verkeer (GVVP) voor de binnenstad uit: een veilige fiets- en wandelverbinding vanaf de westzijde naar het centrum. 2. Waar mogelijk maken we werk met werk, en richten we straten opnieuw in, afgestemd met het regieplan
Parkeren Doelen en prestaties Zorgen voor voldoende en goed bereikbare (fiets)parkeerplaatsen. 1. We bieden blijvend voldoende kwalitatief goede (fiets-)parkeerfaciliteiten voor alle verkeersdeelnemers aan. 2. We doen een voorstel voor het omzetten van het parkeercompensatiefonds naar een mobiliteitsfonds om een betere invulling te kunnen geven aan andere vormen van (deel)mobiliteit. 3. We stellen een nieuwe parkeernota op, waarin ook mobiliteitsconcepten een plaats krijgen. Toelichting Ad 1. Er is een fietsparkeerplan opgesteld voor het centrum. Hier is nog geen geld voor beschikbaar gesteld. Uitvoering kan dus nog niet starten. Ad 3. We stellen eerst de parkeernota op en de visie op mobiliteit in de Stationsomgeving. Daarna kan het voorstel worden opgesteld.
Recreatieve havens Doelen en prestaties De aantrekkelijke haven en camping langs de Lek zijn een toeristische trekpleister en zorgen daarmee voor meer bezoekers aan Culemborg. 1. We verpachten de jachthaven en de camping aan de Stichting jachthaven en camping De Helling. 2. Er wordt gekeken naar de mogelijkheid de pachtovereenkomst voor de jachthaven met de Stichting jachthaven en camping De Helling gelijk te trekken met de erfpacht van de grond onder het restaurant. 3. Het restaurant in de jachthaven staat in de verkoop. De grond onder het restaurant blijft in eigendom van de gemeente. Aan de verkoop worden randvoorwaarden gesteld. We werken er aan dat in 2023 een nieuw restaurant zijn deuren opent voor de stad Toelichting Ad 2. Het restaurant is nog niet verkocht en de grond onder het restaurant is nog niet in erfpacht
26
uitgegeven. Pas als dit is gerealiseerd zal ook de erfpachtovereenkomst met de Stichting aangepast worden. Ad 3. Op dit moment wordt besluitvorming voorbereid die volgt op de selectieprocedure die is gevoerd voor verkoop van het restaurant en uitgeven van de grond in erfpacht.
Openbaar vervoer Doelen en prestaties Iedereen kan zich binnen de regio zo zelfstandig mogelijk en tegen een redelijk tarief met een vorm van (openbaar) vervoer verplaatsen binnen en buiten de regio. 1. We adviseren ten behoeve van de aanbesteding regiecentrale en gunning aan de vervoerders (basismobiliteit). 2. We adviseren de vervoersautoriteit en behartigen de Culemborgse belangen. 3. We werken aan plannen voor herinrichting van de stationsomgeving het station als regionale HUB. 4. We onderzoeken de mogelijkheden voor alternatieve vormen van vervoer. 5. We zorgen voor toegankelijke haltes.
Bedragen x € 1.000 Bedragen x € 1.000
Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Werkelij k 2022
Primitief begroot 2023
Lasten
4.309
Baten Saldo van baten en lasten
Werkelijk 2023
Verschil 2023
4.502
Begroot na wijziging 2023 5.217
4.442
776
-266
-290
-290
-334
44
-4.043
-4.212
-4.927
-4.108
819
0
0
20
-20
142
175
175
163
-12
-3.901
-4.037
-4.752
-3.965
787
Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves Verkeer, Vervoer en Waterstaat
27
4 Programma Economie
28
Programma Economie
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? De gemeente Culemborg wil de lokale werkgelegenheid, het duurzaam ondernemen en de algemene economische ontwikkeling bevorderen, In dit programma lichten we toe hoe wij dit hebben gerealiseerd. Beoogd effect is dat we Culemborg als stad voor ondernemers, inwoners en gasten levendig en aantrekkelijk maken. Deze effecten zijn niet in een of twee jaar te bereiken. Onze inzet is in 2023 geweest om de continuïteit van deze effecten te ondersteunen. We hebben met partners samengewerkt aan de visie op Pavijen. De ontwikkeling van de stationsomgeving had als effect dat wij tegelijk veel aandacht moeten besteden aan de verhuizing van bedrijven. Als opmaat naar een circulaire economie hebben we de behoeften en de mogelijkheden voor Pavijen verkend. Voor de binnenstad hadden de activeringssessies als effect dat er een nieuwe beweging van betrokken ondernemers op gang is gekomen. Het aantrekkelijker maken van de openbare ruimte heeft een positief effect gehad op het ondernemersklimaat en het woonklimaat. De toename van het aantal appartementen in de binnenstad had als effect dat het noodzakelijk was om nieuw beleid te ontwikkelen voor wonen en parkeervergunningen. De regionale samenwerking in toerisme en de Culemborgse investeringen in toeristische routes wierpen haar vruchten af: meer marketinginitiatieven en bezoekers.
De NS wandelroute vanaf Culemborg bleek in 2023 zelfs het hoogste aantal bezoekers van Nederland te hebben gehad.
Opbouw programma In het onderstaande overzicht treft u de taakvelden aan behorende bij het programma Economie. Taakveld
Omschrijving
Portefeuillehouder
3.1
Economische ontwikkeling
Monica Wichgers
3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Monica Wichgers
3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Monica Wichgers
3.4
Economische promotie
Monica Wichgers
Doelen en prestaties taakvelden Economie
29
Economische ontwikkeling Doelen en prestaties Vitale en ondernemende stad. 1. We zijn faciliterend voor nieuwe winkels en (kennis)bedrijven die zich in Culemborg (zouden) willen vestigen. De matchmaker heeft een pandenbank ingericht met beschikbare winkelpanden in de binnenstad 2. We werken mee aan de uitvoering van het nieuwe economisch ambitiedocument van de Regio Rivierenland. 3. De parkmanager op Pavijen kent de wensen van bedrijven en zorgt voor onderlinge samenwerking van gemeente, KCB en bedrijven, werkt mee aan de gezamenlijke inzet op de energietransitie en de voortgang van het wandelpadenplan 4. We sturen op het benutten van kansen en verplaatsen van bedrijven op Pavijen waardoor het beschikbare terrein efficiënter benut wordt voor het project Stationsomgeving 5. Samen met de ondernemers en de KCB maken we een visie maken op een toekomstbestendig Pavijen Toelichting Ad 2. Regio Rivierenland loopt achter met de uitvoering, waardoor wij als gemeente ook weinig aan de uitvoering hebben kunnen doen. Ad 4. We sturen inderdaad op het benutten van kansen. Echter daadwerkelijke verplaatsingen zijn in 2023 nog niet aan de orde geweest. Dit zit nog in de onderhandelingsfases. Levendige en aantrekkelijke binnenstad: ruimtelijke maatregelen 2023 1. Opstellen uitvoeringsprogramma fase 1: Projectenplan 2023-2026 2. Verder uitwerken financieel meerjarenoverzichten in drie fasen 3.
Ontwerpen en uitvoeren herinrichting entrees (doorlooptijd twee jaar): Het Jach, Prijssepoort/Vianense poort, Lekpoort/brug Havendijk, Goilberdingerpoort/looproute Ronde Haven 4. Herinrichting lint en dwarsstraten (hoofdstructuur): Slotstraat en Kattenstraat 5. Twee nieuwe muurschilderingen.
Toelichting Ad 3. De projecten Het Jach en het Hof zijn gerealiseerd. De projecten Prijssepoort/Vianense poort, Lekpoort/brug Havendijk zijn in ontwerpvoorbereiding genomen. Het project Goilberdingerpoort is verschoven naar 2024-2025. De looproute Ronde Haven is (voorlopig) gestrand. Het Waterschap stelde dermate eisen aan de dijkopbouw dat de kosten aanzienlijk hoger zijn dan het beschikbaar budget. Ad 4. De Slotstraat en Kattenstraat zijn in de planning verplaatst naar 2025-2026. Daarvoor dient ook nog geld beschikbaar te komen. De andere dwarsstraat het Vierheemskinderstraatje is gereed. Het meest zuidelijk deel van het ‘lint ‘door de binnenstad is de Zandpoort en het eerste deel van de Zandstraat. Dit wordt onderdeel van het project Hockesingel/Zandpoort. Hiervoor zijn we in het najaar van 2024 gestart met de voorbereidingen van het project (uitgangspunten formuleren en de meekoppel mogelijkheden bekijken). Levendige en aantrekkelijke binnenstad: economische maatregelen 2023 30
1. Samenwerkingsconvenant Organisatie Binnenstad 2.0 (gemeente, winkeliers, pandeigenaren aangevuld met ondernemersfonds/ cultuurfonds) 2. Economisch actieprogramma binnenstad met daarin: trainingsprogramma uitdragen merk Culemborg-gastvrijstad, marketingvisie en -plan, binnenstadmarketing, uitbreiden Vrijstadspas, ambassadeursprogramma, citymarketing en regiopromotie 3. Continuering aanstelling binnenstadregisseur en matchmaker. 4. Aanvullend beleid met een afwegingskader voor de ontwikkeling van wonen in de compacte binnenstad (parkeren, klimaatmaatregelen). 5. We zoeken ondersteuning van onze lokale investeringen bij programma’s van de Provincie en de Europese Green Deal via het Europese samenwerkingsverband Efforts Toelichting Ad 5. Hiervoor is het nodig om eerst een vastgesteld meerjarenprogramma 2025-2028 te hebben. Zonder cofinanciering zijn zowel subsidieaanvragen als participatie in Europese programma’s niet mogelijk. Meer mensen kunnen arbeidsgericht participeren bij Culemborgse (sociaal) ondernemers 1. We stimuleren een intensievere samenwerking tussen Werkzaak, (sociaal) ondernemers en vrijwilligers 2. Bij acquisitie hebben we ook aandacht voor deze doelgroep. Dit wordt concreet meegenomen in het Actieplan Economie.
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Doelen en prestaties Lokale werkgelegenheid handhaven. 1. Samen met de ondernemers stellen we een visie op voor een Toekomstbestendig Pavijen 2. We voeren het Transitie en Transformatieplan (TTP) dat is vastgesteld bij de ontwikkeling van de stationsomgeving uit 3. Alle resterende uitgeefbare kavels op Pavijen V zijn gereserveerd als strategische kavels en worden waar mogelijk ingezet voor het TTP 4. Met behulp van de inzet van de matchmaker en de pandenbank pakken we de leegstand in de binnenstad verder aan. Daarbij is het ook mogelijk om onder voorwaarden een bijdrage uit het verhuisfonds in te zetten voor een verhuizing naar de binnenstad. Toelichting Ad 4. Na het vaststellen van de detailhandelsvisie is in 2021 een investeringsbedrag als verhuisfonds voor het verhuizen van ondernemers uit de transformatiezone in de binnenstadstad naar het kerngebied. Van dat bedrag werd geen gebruik gemaakt. Daarom is dat bedrag in de p&c cyclus voor een ander doel ingezet. Het bedrag is nu niet meer beschikbaar.
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Doelen en prestaties
31
Bedrijven blijven in Culemborg, omdat zij de samenwerking met de gemeente waarderen en zich gewaardeerd voelen. 1. We faciliteren bedrijven door in te zetten op een snelle beantwoording van hun vragen en gevraagde informatie zo snel mogelijk te verstrekken. Bedrijven moeten zich gehoord voelen in de faciliterende rol van de gemeente. 2. We communiceren gericht met de lokale ondernemers, gaan persoonlijk met hen in gesprek en hebben in beeld welke ondernemers (re)locatiewensen hebben. Toelichting Ad 1. Door het vacant raken van de functie van economische zaken en de werkdruk voor economische zaken het gehele jaar, zijn sommige mogelijk later beantwoord als gewenst.
Economische promotie Doelen en prestaties Prestaties Recreatie en toerisme 1. Continuering beheerafspraken toeristische infrastructuur 2. Investeren (met de twee buurgemeenten) in verduurzaming Liniepont (elektrische Liniepont) 3. Marketingplannen voor regionale opgaven (rivierbeleving, agrotoerisme, gastvrije binnensteden en regiopromotie) 4. Regionale Cultuurhistorische landmarks zichtbaar maken: panorama's, podcasts (via cultuur & erfgoedpact). 5. Lokale cultuurhistorie beleefbaar maken met info en podcasts over Canon van Culemborg langs de route station binnenstad (met behulp van regionaal routeprogramma Provincie) 6. Personele capaciteit voor evenementencommunicatie voor cultuur (Uit-agenda) en toeristische promotie Culemborg Klopt integreren via toerismebudget (incidentele) middelen cultuur).
Verplichte indicatoren: Indicatoren Stadswandelingen voor toeristen Routes met landelijke uitstraling
TOP (toeristisch overstap punt)
Werkelijk 2022
Begroot 2023 3 8
Werkelijk 2023
Meetinstrument
Lange afstand wandelpad, streekpad, klompenpad, struinpad, NS-wandeling, LF icoon fietsroute
2 Bedragen x € 1.000
32
Economie
Werkelijk 2022
Primitief Begroot na begroot wijziging 2023 2023
Werkelijk 2023
Verschil 2023
Lasten
1.028
6.850
1.149
1.161
-12
Baten
-197
-6.143
-320
-119
-200
Saldo van baten en lasten
-830
-707
-829
-1.042
-213
Stortingen in reserves
0
0
0
0
Onttrekkingen aan reserves
0
0
0
0
-707
-829
-1.042
-213
Economie
-830
33
5 Programma Onderwijs
34
Programma Onderwijs
Wat is het maatschappelijk effect van het programma? Ieder kind in Culemborg heeft recht op een goede, gezonde en positieve ontwikkeling. Wat er in de eerste duizend dagen van een kind gebeurt, zelfs al tijdens de zwangerschap, heeft namelijk gevolgen voor de rest van het leven. Kinderen hebben het recht gezond op te groeien en te ontwikkelen, eerst thuis, later bij een vorm van kinderopvang en bij onze peuterspeelzalen. En vanaf vier jaar op één van de vele basisscholen die onze stad rijk is. De gemeente komt zelf vooral in beeld als het gaat over goede en duurzame onderwijshuisvesting, versterking van de relatie onderwijs-zorg en versterking van de relatie onderwijs-arbeidsmarkt. Uiteindelijk is het doel dat kinderen zich ontwikkelen tot fysiek, mentaal gezonde en sociale volwassenen. De laatste jaren heeft het uitbreken van corona een behoorlijke impact op kinderen en gezinnen gehad. De effecten daarvan zijn voorlopig nog goed te merken. Dat blijkt al uit resultaten van de GGD-jeugdmonitor. Jongeren liggen achter in hun ontwikkelingen en hun mentale weerbaarheid is afgenomen. Reden waarom er ook in 2023 blijvend aandacht is via het Nationaal Programma Onderwijs. Er is ook in 2022 - in samenwerking met het ministerie van OCW en de Talentacademie een start gemaakt met de Gelijke Kansen Alliantie. Dit wordt doorontwikkeld in 2023.
Extra ondersteuning als dat nodig is Sommige leerlingen en studenten hebben op bepaalde momenten extra ondersteuning nodig. We willen daarvoor maatwerk leveren. Maatwerk betekent dat we, waar dat nodig is, ongelijk investeren, zodat iedereen gelijke kansen kan krijgen. Dit begint al met goede voor- en vroegschoolse educatie die zich richt op jongeren met een (mogelijke) onderwijsachterstand. Daarnaast willen we dat er extra aandacht is voor leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte, binnen of buiten het (gespecialiseerd) onderwijs. We zijn er voor Culemborgers die laaggeletterd zijn en voor nieuwkomers. Het bestaande beleid voor deze doelgroepen nemen we door en actualiseren we waar nodig, om deze mensen nog beter te ondersteunen. We hebben aandacht voor het voorkomen en tegengaan van pesten op school. In Culemborg bestaat een zeer divers aanbod aan onderwijsvormen waarmee extra ondersteuning geboden kan worden. Dit brede aanbod en de goede onderwijskwaliteit willen we behouden. Voor alle kinderen en jongeren geldt dat zij het recht hebben om te leren en zich te ontwikkelen. We bieden dan ook ruimte aan initiatieven die kansen geven aan kinderen en jongeren die niet op een reguliere school terecht kunnen.
We zetten in op het behoud van deze initiatieven, waarbij we weten dat voor initiatieven die bredere aantrekkingskracht hebben regionale en landelijke financiële bijdragen nodig zullen zijn om ieder kind (passend) onderwijs te bieden.
Samenwerking Culemborg kent een uitgebreid aanbod aan scholen. Zowel het reguliere basis- en voortgezet onderwijs als specialistisch onderwijs zijn ruimschoots aanwezig in Culemborg. Hiermee is er veel ruimte voor ouders om een keuze te maken voor een school die past bij hun kind. De scholen in onze 35
stad vullen elkaar aan en werken op diverse vlakken al met elkaar samen. Samenwerking tussen scholen is ook van belang voor leerlingen. We willen deze samenwerking verder stimuleren. In deze bestuursperiode willen we, samen met de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en andere betrokkenen, daarom opnieuw een Lokale Educatieve Agenda (LEA) opstellen. Verbinding onderwijs en arbeidsmarkt In de afgelopen jaren zijn goede stappen gezet om de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt te versterken, bijvoorbeeld via de HUB Rivierenland. Dit zetten we voort. We zien dat deze bestaande initiatieven op het gebied van onderwijs en arbeidsmarkt nog wel verder kunnen doorgroeien. Voor de gemeente zien we vooral een taak in de beginfase van dit soort initiatieven. De gemeente stimuleert dat initiatieven om onderwijs en arbeidsmarkt te verbinden op gang komen, maar is géén eigenaar van dergelijke initiatieven. Schoolgebouwen en -pleinen Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen en groene schoolpleinen die uitnodigen tot buitenspelen en bewegen op school. Groene schoolpleinen komen er steeds meer. Scholen zijn hier zelf leidend in, maar de gemeente Culemborg stimuleert dit ook. Schoolgebouwen moeten goed zijn, functioneel met een goed klimaat en duurzaam. De staat en leeftijd van schoolgebouwen verschilt erg.
In 2023 is een nieuw Integraal Huisvestingsplan (IHP) tot stand gekomen waarin samen met de schoolbesturen prioriteiten zijn gesteld, zoals welke schoolgebouwen het eerst aan de beurt komen, maar ook wat de inzet wordt bij verduurzaming. Hierbij is de samenwerking met kinderopvang gezocht omdat de huisvesting van kinderopvang in de scholen een steeds belangrijker rol gaat krijgen, het zogenaamde integraal kindercentrum.
Wat hebben we bereikt? 1. De gemeenteraad heeft het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. Het IHP is een eerste stap voor vernieuwing en verduurzaming van onze schoolgebouwen. 2. Bij Werkzaak Rivierenland is een Leerlab gestart, waarbij het aanleren van vaardigheden om de zelfredzaamheid te vergroten centraal staat. 3. De gemeente heeft een uitvoeringsagenda 2024-2025 van het Regionaal Werkbedrijf Platform Onderwijs en Arbeidsmarkt vastgesteld. 4. De gemeente heeft een uitvoeringsplan onderwijskansenbeleid opgesteld samen met de betrokken partners uit de kinderopvang, onderwijs, jeugdgezondheidszorg, bibliotheek en welzijn. Hierin staat beschreven op welke manier we ons inzetten om kinderen met een (risico op) onderwijsachterstanden te verkleinen en voorkomen. 5. Er is een Integrale Aanpak Laaggeletterdheid samen met de andere gemeenten in regio in Rivierenland opgesteld. Deze vormt de basis voor het nader uit te werken lokale aanpak laaggeletterdheid. 6. In oktober 2023 vond in samenwerking met het onderwijsveld het symposium kansengelijkheid voor al het onderwijspersoneel in Culemborg plaats. Overige ontwikkelingen De gemeente heeft nauw overleg tussen scholen voor PO, VO en ISK over het nieuwkomersonderwijs.
De Taalklassen uit Culemborg, West Betuwe en Tiel hebben veelvuldig onderling contact en versterken elkaar door kennisuitwisseling en bijdragen aan oplossingen voor problemen. Ook wordt er voortdurend gekeken en gewerkt aan problemen die zich voordoen in de ISK (vooral wachtlijsten).
36
In 2022/2023 en 2023/2024 zijn er ook groepen leerlingen uit Oekraïne opgevangen in O.R.S. Lek en Linge en KWC. Wij hebben zowel eigen middelen als bijdragen vanuit het Rijk ingezet om bij KWC tijdelijk een extra lokaal in gebruik te nemen voor deze doelgroep. De gemeente werkt steeds intensiever samen met het onderwijs. Daarmee spelen we gericht in op de problematiek die zich voordoet bij jeugdigen. Dit betreft extra schoolmaatschappelijk werk, jongerenwerk en bijvoorbeeld inzet expertise (Karakter). Dit biedt zowel voor onderwijs als voor het sociaal domein de mogelijkheid integraler te werken, maar ook om vroegtijdig en preventief in te grijpen.