09 CV Jaarverslag bezwaarschriften 2020.pdf

documentnr.: D/21/278422 - zaaknr.: Z/21/277577

Commissievoorstel Onderwerp

: Jaarverslag commissie bezwaarschriften 2020

Portefeuillehouder

: W.A.G. Hillenaar

Contactpersoon

: AJL van Bergen

Afdeling

: Bedrijfsvoering/HJIB/Juridische Zaken

Commissie

: Bestuur

In te vullen door de griffie

:

Nummer raadsvoorstel

: n.v.t.

Datum commissie

: 2 juni 2021

Agendapunt commissie

: 9

Datum raad

: n.v.t.

Agendapunt raad

: n.v.t.

Samenvatting voorstel De Vaste commissie van advies voor de bezwaarschriften heeft het jaarverslag 2020 aangeboden. Voorgesteld wordt kennis te nemen van de inhoud van dit verslag en de aanbevelingen ter harte te nemen en uit te zetten in de organisatie. Voorstel besluit Kennisnemen van het jaarverslag 2020 van de Vaste commissie van advies voor de bezwaarschriften en de aanbevelingen ter harte te nemen en uit te zetten in de organisatie. Financiële consequenties n.v.t. Wettelijk kader en beleidskader Algemene wet bestuursrecht Verordening behandeling van bezwaarschriften Cuijk 2014 Communicatie en participatie Het jaarverslag staat op de website bij de agenda en de stukken van de vergadering van de commissie Bestuur. Duurzaamheid n.v.t. Gemeenschappelijke regeling/samenwerkingsverband Naam gemeenschappelijke regeling/samenwerkingsverband: n.v.t. Deelnemende gemeenten: Adoptiegemeente: n.v.t.

1

Toelichting op het voorstel Inleiding De Vaste commissie van advies voor de bezwaarschriften is een externe commissie ex artikel 7:13 Algemene wet bestuursrecht (Awb). Met dit jaarverslag brengt de commissie u op de hoogte van haar conclusies over het jaar 2020. Het jaarverslag geeft inzicht in aantal, inhoud en resultaten van de in 2020 voor de commissie ter behandeling ontvangen bezwaarschriften. Ook geeft de commissie in het jaarverslag enkele aanbevelingen. Voorgestelde beslissing(en) met argumenten en afwegingen Kennis te nemen van de inhoud van het jaarverslag 2020 van de Vaste commissie van advies voor de bezwaarschriften, de aanbevelingen ter harte te nemen en deze uit te zetten in de organisatie. Het gaat om de volgende aanbevelingen. -

Het ‘in gesprek gaan met’ met burgers en bedrijven structureel op te nemen in de werkwijze teneinde bezwaren te voorkomen of vaker informeel te kunnen afdoen.

-

Uitkeringsgerechtigden actiever wijzen op de gevolgen van op arbeid waardeerbare werkzaamheden voor hun uitkering, ook als er geen vergoeding tegenover die werkzaamheden staat.

-

Het onderzoek-/gespreksverslag WMO aanpassen zodat de aanvrager die akkoord is met het gespreksverslag niet ook automatisch tekent voor akkoord met de conclusies van het college.

-

Voor zover dat nog gebeurt: de afhandeltermijn van bezwaarschriften niet al in de ontvangstbevestiging verdagen maar pas als de termijn niet dreigt te worden gehaald.

-

De commissie vraagt in algemene zin aandacht voor de menselijke maat en individuele belangen van bezwaarmakers in algemene zin en verwijst daarbij naar het rapport “Ongekend Onrecht” van de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag. De invloed daarvan strekt zich uit over het brede terrein van overheidsoptreden ten opzichte van kwetsbare inwoners.

Reactie op aanbevelingen De meeste aanbevelingen hebben betrekking op het Sociale Domein. Op deze aanbevelingen kunnen wij reeds een reactie geven. -

Het ‘in gesprek gaan met’ burgers en bedrijven structureel op te nemen in de werkwijze teneinde bezwaren te voorkomen of vaker informeel te kunnen afdoen.

Het gesprek teneinde bezwaren te voorkomen of vaker informeel af te kunnen doen wordt als een belangrijk onderdeel gezien van het werk. Gedurende het onderzoek vinden er uiteraard al gesprekken plaats. Daarnaast is ook de afspraak gemaakt dat er voorafgaand aan een belastend besluit een telefonisch gesprek plaatsvindt. Hierbij is ook de workshop ‘bellen bij belastende besluiten’ aangeboden aan de medewerkers. Indien een besluit tot een bezwaar heeft geleid, vindt er aan de voorkant een beoordeling plaats over de wijze van afhandeling (formeel of informeel). Er vinden dan ook regelmatig ambtelijke hoorzittingen plaats. In bepaalde zaken is het wel wenselijk om een onafhankelijk advies te krijgen van de commissie. Indien blijkt dat een bezwaarprocedure voorkomen had kunnen worden, wordt dit meegenomen in de terugkoppeling naar de consulent. Verder wordt op dit moment uitgerold dat consulenten aansluiten bij de zittingen van de commissie en de rechtbank. De consulent is namelijk beter in staat om bepaalde zaken te verduidelijken die niet in het

2

dossier naar voren komen. Daarnaast is het ook goed om als consulent te weten waar de commissie of rechter op let en naar vraagt. Daar kan dan in toekomstige besluitvorming op worden geanticipeerd. -

Uitkeringsgerechtigden actiever wijzen op de gevolgen van op arbeid waardeerbare werkzaamheden voor hun uitkering, ook als er geen vergoeding tegenover die werkzaamheden staat.

Elke uitkeringsgerechtigde ontvangt bij de aanvraag van een uitkering ook de informatiebrochure. In de informatiebrochure is opgenomen welke informatie van belang is voor het recht op uitkering. Hierbij worden diverse voorbeelden genoemd van inkomsten die van invloed zijn op de uitkering. Specifiek wordt hierbij ook aangegeven dat de uitkeringsgerechtigde het moet melden wanneer hij of zij slechts een paar uur per week werkt of als hij of zij niet betaald krijgt voor de werkzaamheden. Het verstrekken van informatie aan uitkeringsgerechtigden staat hoog op de agenda. Zo willen we niet alleen schriftelijk informeren, maar ook mondeling en visueel. We zijn dan ook bezig met het organiseren van informatiebijeenkomsten voor uitkeringsgerechtigden. Het heeft sterk onze voorkeur om deze voorlichtingsbijeenkomsten fysiek te geven. Door de RIVM maatregelen in 2020 en ook nu nog in 2021 hebben deze bijeenkomsten nog niet plaats kunnen vinden. Alle voorbereidingen hiervoor zijn wel gedaan. Belangrijk doel is ervoor te zorgen dat uitkeringsgerechtigden ons van te voren informeren zodat we hen goed kunnen adviseren en waar nodig maatwerk bieden. Daarnaast is het onze ambitie om informatiefilmpjes te maken en te verspreiden. Deze maken onderdeel uit van het uitvoeringsplan voor 2021. -

Het onderzoek-/gespreksverslag WMO aanpassen zodat de aanvrager die akkoord is met het gespreksverslag niet ook automatisch tekent voor akkoord met de conclusies van het college.

Het onderzoek-/gespreksverslag WMO is al aangepast. De aanvrager tekent niet automatisch voor akkoord met de conclusies van het college. Bovendien wordt in de bijgevoegde brief ook aangegeven dat de aanvrager op het onderzoek-/gespreksverslag nog inhoudelijk kan reageren door opmerkingen te plaatsen. -

Voor zover dat nog gebeurt: de afhandeltermijn van bezwaarschriften niet al in de ontvangstbevestiging verdagen maar pas als de termijn niet dreigt te worden gehaald.

Het komt voor dat de afhandeltermijn van bezwaarschriften in de ontvangstbevestiging wordt verdaagd. Dit komt niet standaard voor en heeft te maken met een inschatting die plaatsvindt aan het begin van de procedure. Indien verwacht wordt dat de afhandeltermijn gehaald wordt of wanneer deze inschatting nog niet gemaakt kan worden, vindt er geen verdaging plaats in de ontvangstbevestiging. -

De commissie vraagt in algemene zin aandacht voor de menselijke maat en individuele belangen van bezwaarmakers in algemene zin en verwijst daarbij naar het rapport “Ongekend Onrecht” van de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag. De invloed daarvan strekt zich uit over het brede terrein van overheidsoptreden ten opzichte van kwetsbare inwoners.

Er zijn spanningsvelden tussen de wet- en regelgeving en de persoonlijke situaties van inwoners. De wet- en regelgeving is voor iedereen gelijk, terwijl de persoonlijke situatie van eenieder verschillend is. Aan de voorkant worden burgers geïnformeerd over de rechten en plichten op basis van de wet- en regelgeving. Hierbij wordt ook benadrukt dat ze bij twijfel contact op kunnen nemen.

3

Wat we uiteindelijk willen bereiken is niet het ‘bestraffen’ van iets wat mogelijk per vergissing fout is gedaan, maar om gedrag te veranderen en een leereffect te bewerkstelligen. We bereiken vaak meer met een goed gesprek en een waarschuwing dan met het opleggen van een maatregel. Men moet de gelegenheid krijgen om te snappen wat er fout is gegaan. Ook dat is maatwerk. Daarnaast zijn we, mede naar aanleiding van dit spanningsveld, twee jaar geleden gestart met de werkwijze Blikveld360. Samen met de inwoner, en eventuele betrokken instanties waarmee we als gemeente samenwerken, wordt er gekeken naar een passende oplossing voor de hulpvraag van een inwoner. De individuele situatie van een inwoner staat voorop, waardoor niet de systeemwereld leidend is. We streven dus in alle gevallen na dat oplossingen worden gezocht die in samenwerking mét de inwoner tot stand komen en gericht zijn op duurzame maatschappelijke participatie. In de praktijk kan het echter voorkomen dat individuele inwoners, ondanks het volgen van dit zorgvuldige proces door de gemeente, een besluit toch ervaren als onrecht dat hen wordt aangedaan of kille toepassing van de wet. Ook in deze gevallen is er altijd sprake van dat inwoners worden gehoord en hebben zij recht op een uitleg. Helaas lukt het niet altijd om samen met de inwoner tot een gezamenlijke oplossing te komen.

Dan staat als uiterste middel voor een inwoner die het niet eens is met een besluit van de gemeente een bezwaar- en beroepsproces open. Het uitgangspunt is maatwerk zonder willekeur. In houding en gedrag van ambtenaren wordt hier al een aantal jaren aan gewerkt. We blijven bovendien hierover voortdurend het gesprek voeren met onze medewerkers en inwoners. Tot slot Tot slot zullen de aanbevelingen van de commissie ook onder de aandacht gebracht worden in de werkgroepen van Land van Cuijk zodat deze aspecten ook goed geborgd worden bij de inrichting van de nieuwe organisatie, Voor wat betreft het in gesprek gaan met burgers en bedrijven in het algemeen domein kan hier alvast worden gemeld dat in aanloop naar de gemeente Land van Cuijk wordt gewerkt aan een pool van mediators om hier uitvoering aan te geven. In het jaarverslag over 2019 heeft de commissie de aanbeveling gedaan om geen brieven naar bezwaarmakers meer te sturen waarin hun de vraag wordt voorgelegd of ze er prijs op stellen te worden gehoord. Dit gebeurde bij bezwaarden in het sociaal domein. De commissie vreesde dat sommige bezwaarden door onbekendheid of onverschilligheid zouden afzien van horen zonder te beseffen dat zij daarmee hun rechtspositie mogelijk zouden schaden. Het doet de commissie deugd te kunnen constateren dat de organisatie deze aanbeveling heeft overgenomen.

Uitvoering, risico’s en evaluatie De door de commissie genoemde aanbevelingen worden in de organisatie onder de aandacht gebracht. Overige politiek relevante informatie n.v.t.

4

Conclusie -Bijlagen Jaarverslag onafhankelijke commissie bezwaarschriften met bijlagen. Overige bijlagen Raadsplanning (bestuurlijke planning) Dit voorstel leidt tot de volgende wijziging in de raadsplanning: n.v.t Toelichting: -Burgemeester en wethouders van Cuijk,

drs. R.H.M.A. Rongen secretaris

mr. W.A.G. Hillenaar burgemeester

5