07 2018.0629 R.O.Hapsebaan 33 Vianen_4_wijzi.pdf

Ruimtelijke onderbouwing ‘Vergunning zonnepark Vianen’ Gemeente Cuijk

Colofon Ruimtelijke onderbouwing ‘Zonnepark Vianen’ Rapportnummer: 2020.0629 Status: definitief Datum: 23 april 2021 Projectlocatie Hapsebaan 33 5434 NC Vianen Opdrachtnemer Reland Bezoekadres: Burg. Verdijkplein 1 5835 AR Beugen Correspondentieadres: Postbus 186 5830 AD Boxmeer www.reland.nl Projectleiding Reland Ing. A.F.J.A. van Dooren Senior Adviseur 06 – 18191781 arjan@reland.nl

© april 2021 Reland

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze dan ook, en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Reland. Aan de inhoud van dit rapport kunnen geen rechten worden ontleend. Reland verwerpt elke aansprakelijkheid voor een ander gebruik van deze tekst dan voor de situatie waarvoor deze wordt uitgebracht. De informatie in deze tekst is onder voorbehoud en kan worden veranderd zonder voorafgaande kennisgeving.

Inhoud HOOFDSTUK 1 Inleiding ......................................................................................................................... 1 1.1

Aanleiding ................................................................................................................................ 1

1.2

Doel ......................................................................................................................................... 2

1.3

Besluitgebied ........................................................................................................................... 2

1.4

Leeswijzer ............................................................................................................................... 3

HOOFDSTUK 2 Gebieds- en projectprofiel ............................................................................................ 4 2.1

Inleiding .................................................................................................................................. 4

2.2

Gebiedsprofiel......................................................................................................................... 4

2.3

Projectprofiel: Huidige situatie besluitgebied .......................................................................... 5

2.4

Projectprofiel: Toekomstige situatie ....................................................................................... 7

2.5

Landschappelijke inpassing .................................................................................................. 10

2.5.1

Inleiding ...................................................................................................................................... 10

2.5.2

Landschappelijke inpassing........................................................................................................ 10

2.6

Bestemmingsplan, voorbereidingsbesluit en wijzigingsplan ................................................ 13

HOOFDSTUK 4 Beleidskader ............................................................................................................... 16 4.1

Inleiding ................................................................................................................................ 16

4.2

Rijksbeleid ............................................................................................................................ 16

4.2.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ...................................................................................... 16

4.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ................................................................. 16

4.2.3

Ladder voor duurzame verstedelijking ........................................................................................ 17

4.3

Provinciaal beleid.................................................................................................................. 19

4.3.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant ................................................................................................. 19

4.3.2

Structuurvisie Ruimtelijke Ordening Noord-Brabant .................................................................. 20

4.3.3

Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant .......................................................................... 21

4.4

Gemeentelijk beleid .......................................................................................................... 2827

4.4.1

Structuurvisie Cuijk 2030 ........................................................................................................ 2827

4.4.2

Energieverkenning Cuijk............................................................................................................. 28

HOOFDSTUK 5 Omgevingsaspecten ............................................................................................... 4241 5.1

Milieu ................................................................................................................................ 4241

5.1.1

M.e.r. plicht ............................................................................................................................. 4241

5.1.2

Bodem .................................................................................................................................... 4241

5.1.3

Lucht....................................................................................................................................... 4342

5.1.4

Geur ....................................................................................................................................... 4443

5.1.5

Geluid ..................................................................................................................................... 4443

5.1.6

Externe veiligheid ................................................................................................................... 4443

5.1.7

Kabels en leidingen ................................................................................................................ 4544

5.1.8

Bedrijven en milieuzonering ................................................................................................... 4544

5.2

Water ................................................................................................................................ 4544

5.2.1

Beleid ..................................................................................................................................... 4544

5.2.2

Ontwikkeling ........................................................................................................................... 4645

5.3

Natuur ............................................................................................................................... 4746

5.3.1

Gebiedsbescherming ............................................................................................................. 4746

5.3.2

Soortenbescherming .............................................................................................................. 4746

5.4

Archeologie ....................................................................................................................... 4948

5.5

Landschap en cultuurhistorie ............................................................................................ 5049

5.6

Verkeer ............................................................................................................................. 5049

5.6.1

Mobiliteit ................................................................................................................................. 5049

5.6.2

Parkeren ................................................................................................................................. 5049

HOOFDSTUK 6 Uitvoerbaarheid....................................................................................................... 5251 6.1

Economische uitvoerbaarheid .......................................................................................... 5251

6.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid .................................................................................... 5251

BIJLAGEN Bijlage I – Beschikking vergunning d.d. 9 oktober 2018 Bijlage II – Bouwtekening Bijlage III – Landschappelijke inpassing Bijlage IV – Bodemonderzoek (volgt nog) Bijlage V – Aeriusberekening stikstofdepositie Natura2000 gebieden Bijlage VI – Flora en faunaonderzoek en notitie ecologie Bijlage VII - Aanvullend onderzoek ecologie Bijlage VIII – Brief omwonenden Hapsebaan 33 Bijlage IX – Verslag overleg 8-7-2019 Bijlage X- Verslag overleg 29-10-2019 Bijlage XI - Communicatieplan

HOOFDSTUK 1.1

1 Inleiding

Aanleiding Aan Hapsebaan 33 te Vianen was tot voor kort (2020) een grote varkenshouderij gevestigd. De varkenshouderij had de beschikking over een bouwvlak van circa 6 hectare. Op dit bouwvlak stond ongeveer 20.000 m² aan stallen. De eigenaar stond in 2017/2018 voor de keuze om een besluit te maken voor een toekomst op deze plek. Uiteindelijk heeft dat besluit geleid tot deelname aan de Ruimte-voor-Ruimteregeling in combinatie met de oprichting van een zonnepark. Ter voorbereiding is op 9 oktober 2018 een vergunning verleend voor de realisatie van een zonnepark. De zonnepanelen hadden tot doel om energie te leveren aan het varkensbedrijf en de overtollige energie terug te leveren aan het elektriciteitsnet. De zonnepanelen waren deels op de grond gesitueerd en deels op de daken van de stallen. Voor de zonnepanelen op de stallen is geen vergunning nodig, voor de grondopstelling wel. Op basis van die vergunning én de mogelijkheden van de zonnepanelen op de daken van de stallen is SDE-subsidie aangevraagd en is die ook toegekend aan de locatie. Vervolgens zijn afspraken gemaakt tussen de eigenaren over de uitkoop van één van de twee en is het Ruimte-voor-Ruimtetraject in gang gezet.

De stallen zijn gesloopt en doordat de gemeenteraad op 16 september 2019 een voorbereidingsbesluit heeft genomen, kon direct worden voldaan aan de voorwaarden ten aanzien van de Ruimte-voor-Ruimteregeling. Vervolgens is een aantal aspecten parallel aan elkaar in gang gezet. In eerste instantie zijn dat gesprekken geweest met de netbeheerder. Daaruit zijn afspraken gekomen om permanent energie aan het elektriciteitsnet te leveren, Vervolgens zijn de stallen gesloopt, onderzoeken uitgezet en er is een wijzigingsplan en een ruimtelijke onderbouwing voorbereid. Het wijzigingsplan heeft betrekking op de opheffing/ het intrekken van het agrarisch bouwvlak en het omzetten van de bedrijfswoning/kantoorgebouw naar een woonbestemming. De ruimtelijke onderbouwing heeft betrekking op de onderbouwing en motivering van het zonnepark en dient als basis om een buitenplanse omgevingsvergunningprocedure (projectafwijkingsbesluit, art. 2.12 lid 1, sub a onder 3o Wabo) te doorlopen. Vanwege het doorlopen van de wijzigingsprocedure vervalt de juridische basis voor de op 9 oktober 2018 verleende vergunning voor het zonnepark en daardoor zou het zonnepark onder het overgangsrecht komen te vallen. Om de situatie goed te regelen (voor zowel initiatiefnemer als omgeving en gemeente) is daarom besloten om met een buitenplanse afwijkingsprocedure het zonnepark te borgen.

Uitgangspunt voor dit plan is dan ook de situatie dat het agrarisch bouwvlak is verdwenen en ter plaatse geen agrarisch bouwvlak aanwezig is. Specifiek wordt op basis van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a., onder 2 e of 3e van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in combinatie met artikel 3.41 van de Interim

1

Omgevingsverordening, middels een tijdelijke vergunning (max. 25 jaar) het zonnepark geregeld. Onderliggend document betreft de ruimtelijke onderbouwing die noodzakelijk is om de vergunningsprocedure te doorlopen. In deze ruimtelijke onderbouwing wordt gemotiveerd en onderbouwd waarom sprake is van een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Doel Het doel van deze vergunningsaanvraag is het mogelijk maken van een zonneweide ter plaatse van de locatie Hapsebaan 33 te Vianen. De zonneweide heeft een capaciteit van 12,5 MWp, in de vorm van grondgebonden opstellingen.

1.3

Besluitgebied Het besluitgebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Cuijk en heeft betrekking op de volgende kadastrale percelen (zie ook figuur 1): - Sectie C, nummer 2682 (gedeeltelijk, het woongebouw valt er buiten) - Sectie C, nummer 2683 - Sectie C, nummer 2684 - Sectie C, nummer 3593 - Sectie H, nummer 3

Figuur 1 Kadastrale percelen waarbinnen het besluitgebied zich bevindt

2

1.4

Leeswijzer De toelichting van deze ruimtelijke onderbouwing bestaat uit zes hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 het projectprofiel waarin de huidige situatie van de planlocatie worden beschreven. Hoofdstuk 3 betreft de gewenste ontwikkeling en de landschappelijke inpassing. Hierdoor wordt een goed beeld verkregen met betrekking tot de beoogde wijziging. In hoofdstuk 4 wordt de ontwikkeling getoetst aan het beleidskader op Rijks-, provinciaal- en gemeentelijk niveau. In hoofdstuk 5 worden vervolgens de omgevingsaspecten van de planlocatie beschreven en is getoetst of er al dan niet belemmeringen zijn te verwachten ten aanzien van onderhavige ontwikkeling. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan getoetst.

3

HOOFDSTUK

2 Gebieds- en projectprofiel

2.1

Inleiding In dit hoofdstuk is een beschrijving gegeven van de huidige situatie van het besluitgebied en de omgeving waarin het zich bevindt.

2.2

Gebiedsprofiel In figuur 2 is de ligging van het besluitgebied ten opzichte van de omgeving weergegeven. Het besluitgebied is in het buitengebied van Vianen gelegen op een afstand van circa 450 meter ten zuiden van de kern Vianen. Op een afstand van circa 475 meter ten oosten van het besluitgebied is de A73 gelegen. In de omgeving van de planlocatie zijn de gronden veelal ingericht als landbouwgronden en graslanden welke bebouwingsvrij zijn. Weilanden worden afgewisseld met landschapselementen, waardoor een halfopen landschapsprofiel is ontstaan. Het afwisselende halfopen landschap is kenmerkend voor dit gebied.

Cuijk Vianen

A73

Figuur 2 Ligging besluitgebied, rood omkaderd (indicatief) in de omgeving

4

In functioneel opzicht is sprake van een gemengd gebied. Agrarische bedrijven die afgewisseld worden met woningen en een aantal gestopte agrarische bedrijven (bestemming gemengd). In figuur 3 is de functionele situatie van de omgeving inzichtelijk gemaakt

Figuur 3 Functies in de omgeving met besluitgebied rood omkaderd (indicatief)

2.3

1

Projectprofiel: Huidige situatie besluitgebied De planlocatie aan de Hapsebaan 33 te Vianen heeft een oppervlakte van ruim 8 hectare. Tot vorig jaar stond hier ongeveer 2 hectare aan bedrijfsgebouwen ten behoeve van de aanwezige varkenshouderij en een kantoorgebouw. Het varkensbedrijf betrof een zogenaamd gesloten bedrijf. Dat betekent dat er zowel zeugen als biggen en vleesvarkens worden gehouden. Ter plaatse was een vergunning aanwezig voor het houden van ruim 11.000 varkens. De varkensstallen lagen verspreid op het perceel waren sterk verouderd. De bebouwing was aan vervanging/ modernisering toe. Een deel van de bouwvlakken was niet bebouwd, maar in gebruik als weide/ grasland. Voor een groot deel van het terrein is op 9 oktober 2018 een vergunning verleend voor de realisatie van zonnepanelen die op grondgebonden opstellen zijn gerealiseerd. Het gaat hier in totaal om ongeveer 36.500 zonnepanelen met een opgesteld vermogen van minstens 12,5 MWp. De hoeveelheid energie die wordt opgewekt door deze zonnepanelen is vergelijkbaar met het stroomgebruik van ongeveer 3.200 huishoudens, uitgaande van een gemiddeld verbruik per huishouden van 3.500 kWh. De ondergrond blijft als grasland in gebruik voor begrazing door schapen of vergelijkbare dieren. In figuur 5 is de opstelling van de zonnepanelen conform vergunning van 6 oktober 2018 weergegeven1.

De beschikking is als bijlage I van deze ruimtelijke onderbouwing opgenomen. De bedrijfsbebouwing is inmiddels in het kader van de Ruimte-voor-Ruimteregeling

Let wel, de zonnepanelen voor de daken zijn hierin niet opgenomen omdat deze vergunningsvrij zijn.

5

gesloopt en het kantoorgebouw wordt omgezet naar een woonbestemming. De milieuvergunning is ingetrokken en de varkens zijn verdwenen. Via de wijzigingsprocedure wordt bovendien het agrarisch bouwvlak ingetrokken, waardoor de beëindiging van het varkensbedrijf, feitelijk en juridisch is beëindigd.

Valt buiten het besluitgebied (woonbestemming)

Figuur 5 Vergunde situatie 6 oktober 2018

6

Figuur 6 foto vooraanzicht woonlocatie Hapsebaan 33 (bron: google maps)

2.4

Projectprofiel: Toekomstige situatie Doordat de stallen zijn gesloopt is er een andere ruimtelijke situatie ontstaan ten aanzien van de vergunde situatie van 6 oktober 2018. Door deze sloop kan het zonnepark anders worden georganiseerd, dan conform de vergunde situatie op 6 oktober 2018. De energieproductiecapaciteit blijft onveranderd, maar de ruimtelijke vorm kan hierdoor gewijzigd worden Technische informatie De zonnepanelen worden geplaatst in 6 veldopstellingen verdeeld over het terrein van het besluitgebied (zie figuur 7 en bijlage II). De opstellingen volgen de al in het landschap aanwezige paden en wegen, evenals de richting van de bestaande opstallen. Doordat de veldopstellingen zoveel mogelijk het tracé van de bestaande paden en opstallen volgt, is de ruimtelijke impact het kleinst. Het voorgenomen zonnepark bestaat uit een veldopstelling van zonnepanelen. Het totale bruto vloeroppervlak is circa 80.000 m2 (8 hectare). Het verblijfsoppervlak en gebruiksoppervlak zijn gelijk aan het bruto vloeroppervlak. De belangrijkste kenmerken van het bouwwerk zijn hieronder weergegeven: • De zonnepanelen zullen worden gemonteerd op stellages, ook wel tafels genoemd (zie Figuur 8); • De zonnepanelen, omvormers en bekabeling zullen voldoen aan de geldende Europese regelgeving. • De panelen worden bevestigd met RVS klemmen en vastgeschroefd op stalen liggers;

7

• •

• • •

De tafels worden in de bodem geplaatst middels palen, die in de grond worden gedreven. De palen worden tot twee meter in de grond gebracht2; De tafels en palen worden gemaakt van staal (in de kleur grijs) die specifiek ontworpen zijn om de zonnepanelen (en eventuele andere toegevoegde belasting) te dragen; De tafels hebben een maximale hoogte van 2,345 m-mv; Een paneel is 2 m breed en 1 m lang; De panelen zijn van het type polykristallijn of monokristallijn. De panelen hebben een donkere (blauwe) of zwarte kleur en zijn zo ontworpen dat er zo veel mogelijk zonlicht opgenomen wordt om dit om te zetten naar elektriciteit, waardoor lichtschittering beperkt blijft. Uit onderzoek blijkt dat de schittering minder is dan bij water of glas.

Figuur 7 Bouwtekening zonnepanelen

2 Gezien de verwachting dat de bodem ter plekke van de zonneweide bestaat uit zandgronden, zal een funderingsdiepte van

maximaal 2m voldoende zijn.

8

Figuur 8 Opstelling panelen op tafels

De velden met zonnepanelen zullen worden gerealiseerd conform een (nagenoeg) dubbele oost-west opstelling. Deze oriëntatie volgt de richting van de reeds op het terrein aanwezige opstallen. De tafels bestaan uit twee paneelrijen die in landscape worden aangebracht. De hellingshoek van tafels is 10º. De tafels worden in de vorm van een puntdak (dubbele oostwest-opstelling) tegen elkaar geplaatst. In Figuur 9 is een voorbeeld van een dergelijke ligging weergegeven. Tussen de puntdakconstructie wordt telkens een ruimte van 1m vrijgehouden. Het gehele terrein is reeds omsloten door een hekwerk. Deze blijft ongewijzigd.

Figuur 9 Voorbeeld aanzicht panelen met oost-west oriëntatie

Compactstations & opslag van elektriciteit Om de opgewekte elektriciteit te kunnen leveren aan het elektriciteitsnet worden zes compactstation (traforuimtes) gerealiseerd. In deze ruimten verblijven geen mensen. De compactstations zijn bouwwerken niet zijnde verblijfsruimten. Daarnaast wordt een verplaatsbare container voor het opslaan van elektriciteit opgesteld. Ook in deze ruimte verblijven geen mensen en betreft het een bouwwerk, niet zijnde verblijfsruimte. In bijlage II zijn de aanzichten en een plattegrond van de compactstations en de container voor de opslag van elektriciteit opgenomen. Deze compactstations en de container waren onderdeel van de vergunde situatie op 6 oktober 2018 en blijven als zodanig gehandhaafd en worden opnieuw in de vergunning opgenomen.

9

Situatie en aanzichttekeningen Op basis van bovenstaande uitgangspunten zijn ten behoeve van voorliggende aanvraag situatie- en aanzichttekeningen opgesteld. Deze zijn opgenomen in bijlage II van de aanvraag. Fundering Voorafgaand aan de bouwactiviteiten zullen sonderingen uitgevoerd worden. De verwachting is dat de tafels voor de zonnepanelen volgens de reguliere methode (met boorpalen tot maximaal 2 m -MV) in de ondergrond kunnen worden aangelegd. Zorgvuldig ruimtegebruik De gronden onder de bouwwerken blijven in gebruik ten behoeve van de landbouw. Dit gebeurt door het grasland te laten begrazen door schapen.

2.5

Landschappelijke inpassing

2.5.1

Inleiding De gemeente Cuijk heeft bepaald dat sprake dient te zijn van een landschappelijke inpassing van het zonnepark. In bijlage III van deze ruimtelijke onderbouwing is een uitgebreide rapportage, inclusief tekening op schaal en maat opgenomen. In deze paragraaf is de landschappelijke inpassing op hoofdlijnen beschreven n.

2.5.2

Landschappelijke inpassing De inrichting van een zonnepark van deze omvang vergt een aanzienlijke investering. Immers moeten hier grove voorzieningen getroffen worden om de hoeveelheid stroom naar de centrales te kunnen transporteren. Een optimale zonopbrengst op de panelen is hierbij van groot belang en het areaal panelen moet zo groot mogelijk zijn. Dit zijn voor de landschappelijke inpassing harde randvoorwaarden. Naast de inrichting van de zonneweide zijn landschappelijk gezien enkele wensen. Daar waar de beplanting geen belemmering vormt ten aanzien van zonnepanelen of de plaatsing daarvan blijven bestaande landschapselementen zoveel mogelijk behouden. De overige inrichting vormt een versterking van de bestaande structuren, lokale ecologie en biodiversiteit. Met name aansluiting op/versterking de oostelijke droge ecologische verbindingszone is wenselijk. Het terrein wordt beheerd door schapen, aangezien deze onder de zonnepanelen kunnen lopen, schuilen en grazen. De landschappelijke inpassing van de zonneweide is gebaseerd op een paar doelen.

Onderstaande een opsomming: • Bestaande landschapselementen zoveel mogelijk behouden; • Duurzame instandhouding landschapselementen; • Ecologische meerwaarde creëren door vergroting biodiversiteit in bomen, struweel en kruiden; • Zonneweide integreren in de bestaande landschappelijke structuren; De bestaande bossingels direct naast de perceelsgrens aan de noord- en oostzijde van de zonneweide blijven zoveel mogelijk gehandhaafd.

10

De bestaande bomen worden gesnoeid door een éénmalige onderhoudsbeurt door professionals. Overhangende en dode takken kunnen worden gesnoeid en regulier onderhoud tussen de bomen onderling (concurrerende takken e.d.) om takbreuk te voorkomen. Daarnaast worden de dode bomen gekapt en gerooid en wordt de bossingel op de open plekken aangevuld met nieuwe landschapsbomen. Hier worden diverse soorten geplant met meerwaarde voor de bij en overige insecten en vogels. Daarnaast sluiten deze aan bij de bestaande bomen in de singels. Onder de bestaande bomen wordt bosplantsoen geplant (struweelvormers), waardoor het zicht vanuit de omgeving op de zonneweide wordt vergroend. Daarnaast vormt deze dichte groene rand een versterking van de huidige bossingel ten oosten van het plangebied. De inrichting van de bossingel met onderbegroeiing is aangeduid in een principeprofiel (zie bijlage II). De muur aan de westzijde van het perceel ten zuiden van de ingang aan de Hapsebaan blijft behouden. Deze muur is begroeid met klimop. Ook dit blijft gehandhaafd, aangezien het een meerwaarde biedt voor vogels en insecten (met name bijen). De bomen direct achter de muur nabij de ingang blijven gehandhaafd als markering van de entree. De klimop in één van deze bomen wordt verwijderd om de duurzaamheid van de boom te waarborgen. De bomen vormen geen belemmering voor het zonnepark.

Aan de zuid- en westzijde van het perceel worden struweelhagen geplant. Door de haag is er vanaf de rijbaan geen zicht op de zonneweide. Deze hagen bestaan uit divers bosplantsoen en worden extensief beheerd. Deze wordt niet lager dan 1,6m (ooghoogte) om de zonneweide uit het zicht te houden en wordt niet hoger worden dan maximaal 3,5m (in verband met schaduw op zonnepanelen). Het bosplantsoen sluit aan bij de bestaande houtsingel aan de oostzijde van het perceel (zie principeprofiel bijlage II) Aan de oostzijde is op een kleine afstand ruimte gering, maar noodzakelijk om binnen de structuur aan de nodige zonnepanelen te komen. Voorstel is het hekwerk (afscheiding zonneweide) te laten begroeien met klimplanten, zoals druiven en bramen. Deze bieden een meerwaarde voor vogels en insecten. De zonneweide is een vlak terrein met botanisch weiland. De botanische waarden van het perceel wordt versterkt door het inzaaien van een kruidenmengsel. In het groeiseizoen is de veedichtheid (schapen) beperkt tot 2 GVE per hectare om te voorkomen dat ook alle kruiden worden weggevreten. Buiten het groeiseizoen kan er onbeperkt beweid worden, wat tot een meer open grasmat kan leiden. Graslandverbetering en bemesting zijn niet toegestaan omdat dit een afname van de natuurkwaliteit zal inhouden.

Het botanisch weiland vormt een meerwaarde voor het robuuster maken van het naastgelegen Natuurnetwerk. Op overhoeken (daar waar geen zonnepanelen worden gesitueerd) wordt het terrein afgezet met een schapenraster en ingezaaid met een wild bijenmengsel voor grasland. Dit terrein wordt niet begraasd door schapen, maar heeft als hoofddoel een meerwaarde voor insecten en met name de bij. Om dit kracht bij te zetten worden twee insectenhotels geplaatst. Het toe te passen hekwerk wordt nader uitgewerkt. Deze is antraciet van kleur, zodat deze wegvalt tegen de achtergrond. Het hekwerk staat boven het maaiveld (+/-10cm) waardoor het voor kleine dieren, zoals das, haas en konijn mogelijk is het terrein vanaf de oostzijde te betreden.

11

In figuur 10 is de landschappelijke inpassing gevisualiseerd. De landschappelijke inpassing met bijbehorende toelichting en beplantingsplan is tevens in bijlage III.

Figuur 10 Landschappelijke inpassing zonnepark

12

2.6

Bestemmingsplan, voorbereidingsbesluit en wijzigingsplan Bestemmingsplan Voor het besluitgebied geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2010’ en ‘Buitengebied 2010, Herziening 2016’ van de gemeente Cuijk, vastgesteld op 24 juni 2019 in combinatie met het wijzigingsplan waarvoor momenteel de procedure wordt doorlopen. Ontwerpwijzigingsplan Met het wijzigingsplan wordt uitvoering gegeven aan de verklaringen en bepalingen van het voorbereidingsbesluit (zie kader). Dit ontwerpwijzigingsplan heeft de beschermende werking van het voorbereidingsbesluit overgenomen, wat betekent dat de juridisch inhoud in principe leidend is voor het verlenen van vergunningen ten behoeve van activiteiten, gebruik of bouwen.

Voorbereidingsbesluit Op 16 september 2019 heeft de gemeenteraad van de gemeente Cuijk, conform het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 augustus 2019, een voorbereidingsbesluit genomen conform artikel 3.7 Wet ruimtelijke ordening voor de locatie Hapsebaan 33 te Vianen. Met dit voorbereidingsbesluit verklaart de gemeenteraad het volgende: 1.

Te verklaren dat voor het perceel Hapsebaan 33 te Haps een wijzigingsplan wordt voorbereid;

2.

Te verklaren dat in dit wijzigingsplan de bestemming van het perceel wordt gewijzigd en het bouwvlak wordt verkleind;

3.

Te bepalen dat het voorbereidingsbesluit geldt voor het perceel aan Hapsebaan 33 te Cuijk;

4.

Te bepalen dat het verboden is om het gebruik van de gronden en/of bouwwerken te wijzigen in het gebied waar het voorbereidingsbesluit van kracht is;

5.

Het voorbereidingsbesluit Hapsebaan 33 Haps (NL.IMRO.1684.VBHapsebaan33-VA0) vast te stellen.

Met

dit

besluit

wordt

een

voorbereidingsbescherming

beoogd,

waarmee

een

aanhoudingsplicht geldt voor bouw- en aanlegactiviteiten. Dit betekent dat bouwvergunningen die passen binnen het van kracht zijnde bestemmingsplan toch nog mogen worden verleend. Ook kan in het voorbereidingsbesluit worden bepaald dat het verboden is om bouwwerken te slopen of om andere werkzaamheden uit te voeren, zoals bijvoorbeeld het aanleggen van wegen of afgraven van percelen. Daarnaast kan een voorbereidingsbesluit bepalen dat het gebruik van gronden of bouwwerken niet zonder ontheffing van burgemeester en wethouders mag worden gewijzigd.

De wijzigingsprocedure is gebaseerd op artikel 4.7.10 van het bestemmingsplan Buitengebied en geeft de mogelijkheid om agrarische bedrijven te wijzigen in een woonbestemming. In figuur 11 is de verbeelding van de nieuwe juridische situatie

13

weergegeven. Na het doorlopen van de wijzigingsprocedure geldt ter plaatse van het te realiseren zonnepark de bestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschapswaarden’. In figuur 11 is een uitsnede te zien van het huidige geldende bestemmingsplan, waarop nog een agrarisch bouwvlak dat met het wijzigingsplan verdwijnt, te zien is. Door het opheffen van het agrarische bouwvlak, vervalt de juridische grond om een vergunning te verlenen voor bouwwerken, geen gebouw zijnde zoals beoogd is met de zonneweide. Om de vergunning alsnog te kunnen verlenen wordt gebruikt gemaakt van artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a., onder 2 e of 3e van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht in combinatie met artikel 3.41 van de Interim Omgevingsverordening, middels een tijdelijke vergunning (max. 25 jaar) geregeld. Omdat sprake is van een buitenplanse afwijkingsprocedure is een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad van Cuijk noodzakelijk. Deze ruimtelijke onderbouwing, inclusief alle bijlagen zal aan de gemeenteraad worden aangeboden ten behoeve van de aanvraag tan een verklaring van geen bedenkingen.

Figuur 11 Uitsnede wijzigingsplan met nieuwe juridisch situatie

14

Figuur 12 Uitsnede bestemmingsplan Buitengebied 2010

15

HOOFDSTUK

4 Beleidskader

4.1

Inleiding In dit hoofdstuk wordt het vergunningsverzoek getoetst aan het algemene Rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid en de wet- en regelgeving.

4.2

Rijksbeleid

4.2.1

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. In deze structuurvisie wordt een samenhangende visie gegeven op het Nederlands Rijk tot 2040. Kernwoorden in het SVIR zijn concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. De belangrijkste verandering is het terugtreden van de Rijksoverheid op het gebied van ruimtelijke ordening. Lagere overheden, waaronder provincies en gemeenten, krijgen een grotere rol volgens het principe ‘decentraal’. De gebruiker moet weer centraal komen te staan. Het Rijksbeleid richt zich daarom op het vereenvoudigen van de regelgeving en heeft dertien Rijksbelangen benoemd waarover het Rijk de verantwoordelijkheid houdt. Het Rijk verwacht dat medeoverheden zich eveneens inzetten voor meer eenvoud en integratie op het gebied van ruimtelijke regelgeving. Hierdoor zal de bestuurlijke druk afnemen en ontstaat ruimte voor regionaal maatwerk. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen verstedelijking en groene ruimte op regionale schaal laat het Rijk over aan de provincies. Het Rijk heeft drie streefdoelen geformuleerd waaraan 13 nationale belangen zijn gekoppeld.

Voor heel Nederland gelden nationaal belang 4 (efficiënt gebruik van de ondergrond) en nationaal belang 8 (verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsoverlast en externe veiligheidsrisico’s). Ter plaatse van het besluitgebied zijn, naast deze algemene Nationale belangen, geen sectorale Nationale belangen van toepassing. Conclusie Het onderhavige plan bevindt zich niet in de nationale hoofdstructuur en omvat geen ontwikkelingen van landsbelang. Onderhavig plan is daardoor niet in strijd met de SVIR. Het beleid inzake het realiseren van een zonneweide met bijbehorende omvormers en trafo's wordt dan ook neergelegd bij de decentrale overheden.

4.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie

16

te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'neetenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. Conclusie Het plan maakt geen ruimtelijke ontwikkeling mogelijk van nationaal belang. Het beleid inzake het realiseren van een zonneweide met bijbehorende omvormers en trafo's wordt dan ook neergelegd bij de decentrale overheden. 4.2.3

Ladder voor duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ van enig omvang mogelijk maakt. Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden.

Hierin is de tekst van de Ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de noodzaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: "De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien." (Artikel 3.1.6 lid 2 Bro). Doorwerking plangebied Het energievraagstuk als geheel is een kwestie van (boven)nationaal belang, maar met een hele duidelijke regionale component. Het Rijk legt in haar plannen voor de energietransitie medeverantwoordelijkheid neer bij de provincies, gemeenten en de markt: het voorzien in energieproductie kent derhalve een behoefte en belang. De eerste vraag die beantwoord moet worden is of sprake is van een stedelijke ontwikkeling bij de aanleg van een zonneweide. Uit het begrip volgt dat een zonneweide géén stedelijke ontwikkeling is. Uit de genoemde handreiking is ook op te maken dat het niet onder de 'restcategorie' van andere ontwikkelingen valt.

Dat valt ook te begrijpen vanuit de doelstelling van de Ladder. De Ladder heeft immers tot doel om leegstand te voorkomen en de realisatie van een zonneweide leidt niet tot leegstand. De Ladder voor duurzame stedelijke ontwikkeling is niet van toepassing op de aanleg van zonneweides. Locatiekeuze Bij het motiveren van de locatiekeuze van een zonneweide vormt de ladder niettemin een goed handvat voor een zorgvuldige afweging en motivering. Onderstaand daarom kort een reactie op de twee treden.

17

Trede 1. Behoefte Het energievraagstuk als geheel is een kwestie van (boven)nationaal belang, maar met een hele duidelijke regionale component. Het Rijk legt in haar plannen medeverantwoordelijkheid neer bij de provincies, de regio, gemeenten en de markt: het voorzien in duurzame energieproductie kent derhalve een behoefte. Dat is temeer logisch daar (duurzame) energie ook regionaal gebruikt wordt. In dit geval zijn afspraken gemaakt met de netbeheerder over het leveren van stroom op deze locatie. De gemeente Cuijk heeft op 25 juli 2018 een energieverkenning uit laten voeren waarin de doelstelling is vastgelegd en de energiebehoefte is berekend voor de gemeente Cuijk. De gemeente Cuijk heeft een stip op de horizon gezet voor wat betreft duurzame energie. De Gemeente heeft de doelstelling om in 2045 een energie neutrale gemeente te worden. Het uitgangspunt is om de volledige energievraag in de gemeente te voorzien met duurzame energie. Met de beoogde energiebesparing van 1,5% per jaar betekent dit dat in 2045 een totaal van 2.520 Terra Joule (TJ) duurzaam moet worden opgewekt. We gaan ervan uit dat de huidige duurzame opwekcapaciteit blijft bestaan. Na aftrek van deze huidige duurzame opwekcapaciteit rest nog een opgave van 1.372 TJ aan op te wekken vermogen. Gezien de grote technische potentie is grondgebonden zonne-energie op veel plekken mogelijk.

Het is belangrijk om te bepalen welk aandeel aan grondgebonden zonneenergie er in de energiemix naar een klimaat neutrale gemeente nodig is en op welke plekken dat precies kan? Passendheid bij het landschap (en de invloed op de landschappelijke beleving) speelt hierbij een cruciale rol.

In de verkenning is aangegeven dat de gemeente Cuijk de doelstelling heeft om in 2045 energieneutraal te zijn en daarvoor 2520 TJ duurzaam moet opwekken. Daarvoor zijn verschillende energiebronnen mogelijk. Welke mix ook gekozen wordt, grondgebonden zonne-energie blijkt noodzakelijk te zijn om aan die doelstelling te voldoen, zoals verwoord op pagina 27 van de energieverkenning “Op basis van bovenstaande verdeling blijkt in ieder geval dat alle bronnen nodig zijn om te komen tot een energieneutrale gemeente in 2045. Zelfs dan is de opgave, met name het areaal grondgebonden zon, aanzienlijk.” Met deze procedure wordt invulling gegeven aan een deel van deze behoefte doordat de productiecapaciteit van het aan te leggen zonneweide 39,5 TJ bedraagt. In de verkenning is aangegeven dat via andere energievoorzieningen (Biomassa, windenergie, aardwarmte etc.) dan zonnepanelen op de grond, in totaal binnen de

18

gemeente Cuijk potentie is om 796 TJ op te wekken. De behoefte betreft 1.372 wat inhoudt dat er een negatief overschot of behoefte bestaat van 576 TJ voor de gemeente Cuijk, wat overeenkomt met 186 hectare aan zonnepanelen op de grond. Met deze procedure wordt invulling gegeven aan een deel van deze behoefte doordat de productiecapaciteit van het aan te leggen zonneweide 39,5 TJ bedraagt. Trede 2. Binnen bestaand stedelijk gebied (locatiekeuze) De tweede trede ziet erop dat potentiële stedelijke ontwikkelingen die in een actuele regionale vraag voorzien binnen bestaand stedelijk gebied worden gerealiseerd. Dit is het principe van "inbreiding voor uitbreiding". Gezien de opgave is het realiseren van een zonneweide in deze vorm in bestaand stedelijk gebied in feite onmogelijk. Het realiseren van een dergelijke oppervlakte aan zonnepanelen in het stedelijk gebied is niet mogelijk, waardoor het niet kan leiden tot leegstandseffecten. Daarnaast wordt onnodig ruimtebeslag voorkomen, omdat deze ontwikkeling voor een bepaalde periode (25 jaar) ingezet wordt. Na deze 25 jaar wordt bezien of de vraag naar zonne-energie/zonnevelden nog steeds op deze manier gewenst is.

Geconcludeerd wordt dat het realiseren van een zonneweide, evenals het realiseren van windparken en hoogspanningsverbindingen, derhalve niet kan worden aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 3.1.6 lid 2 Bro.

4.3

Provinciaal beleid

4.3.1

Omgevingsvisie Noord-Brabant De Brabantse Omgevingsvisie bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Op 14 december 2018 is de omgevingsvisie vastgesteld. Daarna volgt een doorvertaling in een Omgevingsverordening en programma's. Tot die zijn vastgesteld blijven bestaande beleidsplannen voor natuur, ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer en milieu en water van kracht. Daarmee wil Brabant op tijd klaar zijn voor de Omgevingswet wanneer deze in 2021 wordt ingevoerd. Brabant heeft in het kader daarvan haar basisopgave als volgt geformuleerd: werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. Daarnaast heeft zij vier hoofdopgaven aan de basisopgave toegevoegd, namelijk: • Werken aan de Brabantse energietransitie • Werken aan een klimaatproof Brabant • Werken aan de slimme netwerkstad • Werken aan een concurrerende, duurzame economie Voor ieder van deze opgaven geeft de omgevingsvisie aan wat de ambities op lange termijn zijn: wat is er nodig om Brabant in 2050 een gezonde, veilige en prettige leefomgeving te laten zijn? Maar ook een concreet tussendoel: waar moeten we in 2030 op zijn minst staan om dat lange termijn doel te halen? De omgevingsvisie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan.

De omgevingsvisie heeft met name een karakter als handboek voor handelen bij (ruimtelijke) opgaven in Noord-Brabant, waarbij het belang wordt gelegd door diep, rond en breed naar opgaven te kijken en daarnaar te handelen.

19

Conclusie Onderhavige ontwikkeling draagt bij aan de ambitie van Noord-Brabant met betrekking tot de basisopgave; werken aan de Brabantse energietransitie. Met het proces is rekening gehouden met verschillende belangen, praktische en pragmatische zaken waardoor gesteld kan worden dat ook in procesmatige zin in de geest van de Omgevingsvisie is gehandeld.

4.3.2

Structuurvisie Ruimtelijke Ordening Noord-Brabant Op 1 oktober 2010 hebben Provinciale Staten de structuurvisie ruimtelijke ordening voor de provincie Noord-Brabant vastgesteld en vervangt daarmee de Interimstructuurvisie 2008. Sinds de vaststelling van de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening (SVRO) in 2010 hebben Provinciale Staten diverse besluiten genomen die een verandering brengen in de provinciale rol en sturing, of van provinciaal beleid. Deze besluiten zijn nu vertaald in de ‘Structuurvisie Ruimtelijke Ordening 2010 – partiële herziening 2014’ welke op 7 februari 2014 is vastgesteld. De Structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025 weer (met een doorkijk naar 2040). De Structuurvisie is een uitvloeisel van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en is een van de vier strategische plannen van de provincie. Hierin worden de provinciale ruimtelijke belangen benoemd en de wijze waarop de provincie deze belangen behartigt. Ook de instrumenten die de provincie inzet om deze doelen te bereiken, staan in de structuurvisie beschreven. De ruimtelijke belangen zijn voor een groot deel geografisch gevisualiseerd in de structurenkaart waardoor helder wordt welke belangen de provincie op welke plek plaatst. In figuur 11 is te zien dat de locatie binnen het ‘gemengd landelijk gebied’ is gelegen.

Figuur 12 Structuurvisie Noord-Brabant met planlocatie wit omcirkeld

20

Gemengd landelijk gebied De provincie beschouwt het hele landelijk gebied als een gebied met een gemengde gebruiksruimte voor land- en tuinbouw, natuur, water, recreatie, toerisme en kleinschalige stedelijke functies. De mate van menging varieert daarbij van de gebieden waarbinnen meerdere functies in evenwicht naast elkaar bestaan tot gebieden waar de land- en tuinbouw de dominante functie is. In de gemengde plattelandseconomie is naast ruimte voor de land- en tuinbouw ook ruimte voor de ontwikkeling van nietagrarische functies, zoals toerisme, recreatie, kleinschalige bedrijvigheid, zorgfuncties et cetera. Dit kan door verbreding van agrarische activiteiten maar ook als zelfstandige functie, met name op vrijkomende locaties. Rondom steden, dorpen en natuur is er in de meeste gevallen feitelijk sprake van een gemengde plattelandseconomie. In de gebieden rondom steden en dorpen is daarbij meer ruimte voor de ontwikkeling van functies die zich richten op de inwoners van die kernen.. Conclusie Binnen de structuur ‘Gemengd landelijk gebied’ is ruimte voor menging van functies en transitie van de landbouw. Het opheffen en saneren van een agrarisch bedrijf ter plaatse in combinatie met de realisatie van een zonneweide en agrarsich grondgebruik (begrazing door schapen of teelt van zachtfruit) is passend in deze gebieden.

De ontwikkeling leidt niet tot frustratie van omliggende functies. De ontwikkeling is in lijn met de structuurvisie Ruimtelijke ordening Brabant.

4.3.3

Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant Op 8 december 2020 heeft de provincie een geconsolideerde versie van de Interim Omgevingsverordening gepubliceerd. De provincie wil met haar regels aansluiten op de werkwijze van de Omgevingsvisie en de Omgevingswet. Daarom is ervoor gekozen om de verschillende provinciale verordeningen voor de fysieke leefomgeving samen te voegen tot een Interim omgevingsverordening. De Interim omgevingsverordening vervangt zes provinciale verordeningen en heeft de status van: - Milieuverordening gebaseerd op artikel 1.2. Wet milieubeheer - Verordening wegen gebaseerd op artikel 57 Wegenwet en artikel 2A Wegenverkeerswet - Verordening Ontgronden gebaseerd op artikel 5, tweede lid, en artikel 7, tweede lid, Ontgrondingenwet - Verordening natuurbescherming gebaseerd op diverse artikelen uit de Wet natuurbescherming - Verordening ruimte gebaseerd op artikel 4.1. Wet ruimtelijke ordening - Verordening water gebaseerd op diverse artikelen in de Waterwet In de Interim Omgevingsverordening is een specifiek artikel opgenomen voor de realisatie van zonneweiden, namelijk artikel 3.41. Hieronder is artikel 3.41 weergegeven met de voorwaarden die daarbij van toepassing zijn.

Artikel 3.41 zonne-parken in landelijk gebied Lid 1

21

Binnen Landelijk gebied is nieuwvestiging mogelijk van zelfstandige opstellingen van zonnepanelen om te kunnen voldoen aan de doelstellingen voor het opwekken van duurzame energie als: a. Uit onderzoek blijkt dat de capaciteit voor het opwekken van duurzame energie in Stedelijk gebied, op bestaande bouwpercelen en rekening houdend met de ontwikkelingsmogelijkheden van windenergie onvoldoende is; In de energieverkenning die de gemeente Cuijk heeft uit laten voeren op 25 juli 2018 is berekend dat de behoefte aan alternatieve energievormen (niet fossiel) is vastgesteld op 1.372 TJ. Vervolgens is berekend op welke manieren deze opwekcapaciteit kan worden bereikt. Hierbij zijn alle mogelijke energieopwekkingsvormen, waaronder zonnepanelen op daken en windenergie in beeld gebracht. Daaruit is naar voren gekomen dat met het opwekken van zonne-energie op daken binnen de gemeente Cuijk wordt voorzien in 177 TJ en met windenergie 135 TJ. Dat betekent dat er een behoefte blijft bestaan van 1.060 TJ de zonneweide die voorzien wordt met de ontwikkeling zoals in deze ruimtelijke onderbouwing is beschreven voorziet in een energiecapaciteit van 26 TJ. Hiermee is aangetoond dat voldaan wordt aan deze voorwaarde. b.

De nieuwvestiging past in het onderzoek naar geschikte locaties voor zelfstandige opstellingen van zonnepanelen, gelet op zorgvuldig ruimtegebruik en omgevingskwaliteit; De locatie wordt dubbel ingezet, zowel voor natuurlijke/landschappelijke versterking als voor het opwekken van duurzame energie. Daarnaast draagt het uiteraard bij aan de ingezette transitie m.b.t. de beëindiging van de varkenshouderij ter plaatse. Er wordt geconcludeerd dat sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik en dat aan deze voorwaarde wordt voldaan. c. De ontwikkeling qua omvang inpasbaar is in de omgeving; In hoofdstuk 3 is de landschappelijke inpassing opgenomen en toegelicht. Deze is vormgegeven op basis van omgevingskenmerken en waarden in relatie tot de zonneweide zelf (geen schaduwwerking). Tevens is rekening gehouden met versterking van natuurwaarden (verhoging van biodiversiteit). Aan deze voorwaarde wordt voldaan. d. De ontwikkeling een maatschappelijke meerwaarde geeft; De invulling van de gronden ten behoeve van een zonneweide heeft bijgedragen aan de haalbaarheid van het beëindigen van het varkensbedrijf ter plaatse. Het bedrijf had een behoorlijke impact op het dorp (er werd geuroverlast ervaren). Deze transformatie zorgt voor een flinke verbetering van het woon- en leefklimaat ter plaatse.

Daarnaast doordat de ontwikkeling een flinke bijdrage aan de biodiversiteit (bloemrijk grasland, insectenhotel en uitbreiding/toegankelijkheid leefgebied van Das) tot gevolg heeft. Aan deze voorwaarde wordt voldaan. e. De ontwikkeling op regionaal niveau is afgestemd met omliggende gemeenten en de netwerkbeheerder, gelet op de ontwikkeling van overige duurzame energieinitiatieven in de omgeving. Met de netwerkbeheerder zijn afzonderlijke afspraken gemaakt over de aansluiting op het landelijk netwerk. Met deze ontwikkeling wordt invulling gegeven aan de energieverkenning van de gemeente Cuijk, die weer vanuit een groter verband (Land van Cuijk) tot stand is gekomen. Daardoor kunnen we er ook vanuit gaan dat de

22

ontwikkeling is afgestemd met omliggende gemeenten. Aan deze voorwaarde wordt voldaan. Lid 2 De maatschappelijke meerwaarde wordt onderbouwd vanuit de volgende criteria: a. De mate van meervoudig ruimtegebruik; In dit geval vindt de realisatie van de zonneweide plaats in combinatie met de beëindiging van een forse intensieve veehouderijbedrijf. In de toelichting van de Interim Omgevingsverordening is aangegeven dat sprake is van meervoudig ruimtegebruik als de realisatie gecombineerd wordt met gunstig gelegen vrijkomende locaties in het buitengebied. Er zijn reeds afspraken gemaakt met de netbeheerder. b. De maatregelen die getroffen worden om de impact op de omgeving te beperken; Door de ontwikkeling samen te laten vallen met het beëindigen en saneren van een forse intensieve veehouderij (bouwvlak van 6 hectare) ter plaatse wordt het naastgelegen Natuurnetwerk Brabant, net als de kern Cuijk en Vianen (op grotere afstand) ontzien van negatieve effecten op het gebied van geur, ammoniak, verkeersbewegingen, geluid, licht en luchtkwaliteit. Uiteraard heeft de zonneweide een visueel effect, maar die wordt door de landschappelijke inpassing gereduceerd tot een minimum impact. Deze landschappelijke inpassing (zie bijlage III) gat ook wat verder dan slechts het verbloemen van het visuele aspect.

De landschappelijke inpassing steekt ook in op verhoging van biodiversiteit en versterking van het NNB. Deze landschappelijke inpassing is zowel via voorschriften aan deze vergunning geborgd als via een anterieure overeenkomst.

c. De bijdrage die wordt geleverd aan andere maatschappelijke doelen. Naast het feit dat met deze ontwikkeling een bijdrage wordt geleverd aan de doelstellingen van de gemeente Cuijk m.b.t. klimaat neutrale doelen, vindt de grootste maatschappelijke meerwaarde plaats door de beëindiging en sanering van het forse intensieve veehouderijbedrijf ter plaatse. Aan bovenstaande criteria wordt voldaan, waardoor geconcludeerd wordt dat sprake is van een maatschappelijke meerwaarde. Lid 3 Er kan uitsluitend toepassing gegeven worden aan het eerste lid met een omgevingsvergunning waarbij door toepassing te geven aan artikel 2.12, eerste lid, onderdeel a, onder 2 of 3, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht wordt afgeweken van een bestemmingsplan, waarbij aan de omgevingsvergunning in ieder geval de volgende voorwaarden worden verbonden: a. De omgevingsvergunning geldt voor een bepaalde termijn, die ten hoogste 25 jaar bedraagt; De vergunning heeft betrekking op een tijdsduur van maximaal 25 jaar. Aan deze voorwaarde wordt voldaan. Deze voorwaarde is eveneens met een boeteclausule opgenomen in de anterieure overeenkomst die de gemeente met de initiatiefnemer is aangegaan geborgd.

23

b. Na het verstrijken van de termijn wordt de vóór de verlening van de omgevingsvergunning bestaande toestand hersteld en wordt de opstelling voor zonne-energie verwijderd; Ten aanzien van deze voorwaarde zijn afspraken gemaakt en via een anterieure overeenkomst geborgd. c. Voor het gestelde onder b. wordt financiële zekerheid gesteld. Ten aanzien van deze voorwaarde zijn afspraken gemaakt (bankgarantie) en geborgd in een anterieure overeenkomst.

Naast de specifieke regels voor zonneparken gelden ook algemene regels m.b.t. kwaliteitsverbetering, zoals opgenomen in artikel 3.9 van de Interim Omgevingsverordening. De gemeente Cuijk heeft naar aanleiding van het beleid dat in artikel 3.9 van de Interim Omgevingsverordening is opgenomen het beleid vastgesteld via het bestemmingsplan Buitengebied 2010, herziening 2016 (bijlage 1 van de toelichting “afsprakenkader kwaliteitsverbetering van het landschap).Naast het feit dat er specifieke regels zijn opgenomen voor zonneparken geldt te allen tijde dat bekeken moet worden of sprake is van een zorgvuldige ontwikkeling. Hieronder geldt onder andere de lagenbenadering, zorgvuldig ruimtegebruik en meerwaardecreatie. Belangrijk hierbij is onder andere of er waarden zijn die bepalend zijn voor de ontwikkeling, waaronder bijvoorbeeld, natuur, water of aardkundige waarden. Voor deze locatie geldt dat er sprake is van aardkundige waarden. Het gaat dan om de Maasterassen, Land van Cuijk. In artikel 3.28 van de Interim Omgevingsverordening is aangegeven dat aardkundige waarden belangrijk zijn en beschermd moeten worden. De waarden en kenmerken van deze gebieden zijn nader uitgewerkt in Aardkundig Waardevolle Gebiedenkaart.

Bestemmingsplannen beschermen de aanwezige waarden door daarvoor regels op te nemen die aantasting voorkomen, onder andere door het verrichten van bodemverstorende werkzaamheden te verbieden of aan een vergunningensysteem te verbinden. Het oprichten van bebouwing of een stedelijke ontwikkeling in (of nabij) een aardkundig waardevol gebied, vraagt om vroegtijdige afstemming en overleg. Kenmerken van de Maasterassen Land van Cuijk hebben betrekking op een Uitgestrekt gebied dat een groot aantal in het landschap goed zichtbare reliëfvormen bevat die sinds het einde van de laatste ijstijd zijn opgebouwd door de Maas: oude Maasgeulen en platen, afgesneden Maasmeanders, rivierterraswanden, en de huidige overstromingsvlakte. De te beschermen elementen bestaan uit: • Oude Maasmeander ‘De Vilt’; • Oude (rest-)geulpatronen met geulen en platen uit verschillende ‘Maasgeneraties’; • Microreliëf van kleinere geulen en kronkelwaardruggen; Huidige overstromingsvlakte van de Maas (met o.a. kronkelwaardpatronen); • Terrasranden/ rivierterraswanden (tot 5 meter hoog) die de scheiding vormen tussen de patronen uit de verschillende ‘Maasgeneraties’; • Rivierduinmassieven van de Vortumsche en Groeningsche Bergen; • Wielen bij Gassel; • Historische patroon van de Maasheggen

24

•

• •

•

•

Reliëfverschillen samenhangend met bovengenoemde verschijnselen mogen niet worden ver- of afgegraven of anderszins aangetast (ontgrondingen/ ophogingen), met name uitbreiding van bewoningskernen, aanleg van wegen en spoorwegen, delfstoffenwinning en waterbouwkundige werken hebben in het verleden al veel van de natuurlijke reliëfvormen beschadigd of vernield; Afgravingen van de kronkelwaardruggenpatronen met bijbehorend (micro-)reliëf in het kader van natuurontwikkeling zijn niet toegestaan; Uitbreiding van bebouwing en infrastructuur mag niet leiden tot aantasting van het uitzicht op het landschap met de verschillende reliëfverschijnselen, ook mag de zichtbare interne samenhang van vooral grote reliëfvormen niet aangetast worden (bijvoorbeeld een boogvormige laagte van een opgevulde oude meandergeul die in meerdere delen wordt gesneden door wegtaluds); Oude geulen met plassen en geulrestanten mogen niet aangetast/ gewijzigd worden; Waterbouwkundige werken in het kader van rivierverbetering, delfstoffenwinning, waterbeheersing en/of natuurontwikkeling mogen geen negatieve invloed hebben op de aanwezige aardkundige waarden; Historische elementen als wielen en de Maasheggen mogen niet aangetast worden.

Met de aanleg van het zonnepark vinden geen (bodem)werkzaamheden plaats die een effect hebben op de kenmerken van de aardkundige waarden zoals hierboven staat benoemd.

Artikel 3.9 kwaliteitsverbetering landschap Lid 1. Een bestemmingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt in Landelijk Gebied bepaalt dat die ruimtelijke ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Lid 2. Het bestemmingsplan motiveert dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied én op welke wijze de uitvoering is geborgd door dat: a. Dit financieel, juridisch en feitelijk is geborgd in het plan; of b. De afspraken uit het regionaal overleg, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken, worden nagekomen. Lid 3. Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede de volgende aspecten omvatten: a. De op grond van deze verordening verplichte landschappelijke inpassing; b. Het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur of de relatie stadland; c. Het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen; d. Het wegnemen van verharding; e. Het slopen van bebouwing; f. De realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones; g. Het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Lid 4.

Ingeval er toepassing wordt gegeven aan het tweede lid onder b geldt dat een passende financiële bijdrage in een landschapsfonds is verzekerd én over de

25

besteding van dat fonds periodiek verslag wordt gedaan in het regionaal overleg, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken. In het gemeentelijk afsprakenkader is voor nieuwe ontwikkelingen het volgende aangegeven: Afspraak toepassingsbereik: 1. de notitie Toepassingsbereik en met name de verdeling van ruimtelijke ontwikkelingen over de verschillende categorieën is de basis voor het afsprakenkader over toepassingsbereik. 2. bij planmatige (stedelijke) ontwikkelingen is kwaliteitsverbetering altijd van toepassing; 3. bij niet-planmatige ontwikkelingen: tegenprestatie gerelateerd aan impact: cat. 1 geen impact: geen tegenprestatie cat. 2 beperkte impact: landschappelijke inpassing cat. 3 grote impact: berekende kwaliteitsverbetering van het landschap In dit geval is geen sprake van een planmatige stedelijke ontwikkeling, waardoor bekeken moet worden welke categorie van toepassing is voor deze ontwikkeling. Voor niet-planmatige ontwikkelingen in het buitengebied: Categorie 1: geen inspanning; Categorie 2: een goede landschappelijke inpassing op basis van een goedgekeurd landschapsplan en borging van uitvoering en beheer; Categorie 3: de beschreven forfaitaire methode, waarbij uitgegaan wordt van minimaal 20% van de grondwaardevermeerdering. De realisatie van een (tijdelijke) zonnepark is niet opgenomen in de lijst van categorieën.

Dat wil niet zeggen dat de kwaliteitsverbetering niet van toepassing is, noch dat sprake moet zijn van kwaliteitsverbetering. Het zonnepark is een onderdeel dat helpt bij de transitie van een forse varkenshouderij aan Hapsebaan 33 te. Desondanks is het belangrijk dat sprake is van een goede kwalitatieve landschappelijke inpassing die in kwalitatieve zin bijdraagt aan meerdere doelen, waaronder de verhoging van biodiversiteit. In overleg met de gemeente is een landschappelijke inpassing tot stand gekomen, die ook gedeeld is met de direct omwonenden. De direct omwonenden hebben daar ook hun reactie op gegeven en op basis daarvan is de landschappelijke inpassing op details nog genuanceerd. De landschappelijke inpassing levert daardoor in kwalitatieve en kwantitatieve zin een bijdrage aan het NNB. De realisatie van het zonnepark draagt dus op meerdere vlakken bij aan de kwaliteit van de woonomgeving (milieu, energietransitie, landschap en natuur).