05. Stichting Eigen Kweek - brief aan gemeenteraad Mill en Sint Hubert 04062021 DEF.pdf

Aan de gemeenteraad van Mill en Sint Hubert Kerkstraat 1, 5451 BM Mill

Langenboom, 3 juni 2021 Geachte leden van de gemeenteraad, Met de aankondiging dat café D’n Bens de deuren sluit is ruim twee en een half jaar geleden van start gegaan met het Dorpsplan Langenboom. Nu staan we op de drempel van een nieuwe toekomst voor ons dorp met de besluitvorming van uw raad over de uitvoering van het plan. In Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek is aangegeven dat het plan haalbaar en uitvoerbaar is, mits op onderdelen voldoende dekking kan worden gevonden in de gemeentebegroting. Deels kan het Dorpsplan Langenboom worden gefinancierd door middel van bronnen buiten de gemeentebegroting of begrotingsneutraal. Deels gaat het echter ook om een niet begrotingsneutrale investering. In deze brief willen wij duidelijk maken, dat dit laatste alleszins de moeite waard is maar ook gemotiveerd kan worden. Voordat we dit doen willen we eerst op kernpunten onze “reis” of wel het doorlopen proces schetsen. Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom en Right to Challenge Door de gemeenteraad zijn ten behoeve van burgerinitiatieven de principes van Right to Challenge vastgesteld.

In het Dorpsplan Langenboom van juni 2019 is al aangegeven dat deze aanpak weliswaar op een slimmere, betere en mooiere wijze bij kan dragen aan het realiseren van maatschappelijke doelen, maar dat om uiteenlopende redenen ook hindernissen moeten worden genomen en met tegenslagen moet worden omgegaan. In het Dorpsplan Langenboom wordt op ongecompliceerde wijze duidelijk gemaakt welke ruimtelijke en programmatische ambities het dorp Langenboom heeft en welke financiële oplossingsrichtingen daarvoor te vinden zijn. Wij hebben inmiddels ondervonden dat een burgerinitiatief en zo ook het Dorpsplan Langenboom al snel in het vaarwater van de “systeemwereld” terecht komt of wel het geheel van gemeentelijke regels, bijvoorbeeld op het terrein van maatschappelijk vastgoed en grondzaken. Illustratief in dit verband is het gemeentelijke “regels-boekje” voor het Dorpsplan Langenboom van oktober 2020, waarin het speelveld van gemeentelijke beleidslijnen en regels wordt geschetst. Het doorstaan van deze confrontatie heeft van de stichting Eigen Kweek met haar adviseurs, haar achterban in het dorp en de verbonden bouwpartners veel doorzettingsvermogen en creativiteit gevraagd. Inmiddels beschikken we over een schat aan kennis en ervaring. En dan moet de uitvoering nog beginnen! Op tal van punten is het oorspronkelijk plan aangepast.

Door het in samenspraak met de gemeente, bouwpartners en adviseurs doorlopen proces ligt er nu een verbeterd en breed gedragen Dorpsplan Langenboom. Nog beter dan in het eerdere plan is in overleg met alle betrokken bekeken hoe het wegvallen van café/zaal D’n Bens en het leegkomen van de kerk kan worden opgevangen. Zowel de toekomstbestendigheid van de sport- als gemeenschapsaccommodatie wordt nu geborgd in met bouwpartners afgestemde en realistisch becijferde aansprekende gebouwen. We zijn verder gaan

bouwen aan de samenwerking tussen verenigingen binnen Langeboom, die met de Langenboomse Vereniging op een hoger plan wordt gebracht. Tot slot is dieper nagedacht over een passende herontwikkeling naar koopappartementen voor starters en senioren op de locatie De Wis. Het dorp Langenboom is daarmee klaar voor het vervolg. Niet begrotingsneutrale investering In het document Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom - Rapportage resultaten vervolgonderzoek is uitgebreid ingegaan op de benodigde investeringen ten behoeve van het plan en de dekking van deze investeringen. Er wordt vastgesteld dat het plan niet begrotingsneutraal kan worden uitgevoerd. Weliswaar is er sprake van financieringsbronnen buiten de gemeentebegroting om, maar het Dorpsplan Langenboom kan alleen worden uitgevoerd als er additionele (niet begrotingsneutrale) middelen in de gemeentebegroting worden opgenomen. De benodigde investeringen waarom het gaat betreffen: 1. De afboek van Gemeenschapsaccommodatie De Wis (circa € 250.000 per 1 januari 2023); 2. Een bedrag gebaseerd op de kapitalisering van De Wis uitgaande van de oorspronkelijke waarde (€ 573.129); 3. De aanpassing van de openbare ruimte (met name parkeerplaatsen en groen) die een relatie heeft met de te realiseren accommodaties (€ 127.050 incl. btw en € 105.000 excl. Btw); 4. Een geprognosticeerd tekort op de stichtingskostenopzet (stiko) (€ 154.231).

In het onderstaande gaan we nader in op de achtergrond en dekking van hierboven genoemde bedragen. Gemeentelijke financiële huishouding gemeenschapsaccommodaties (post 1+2, € 823.129) Het startpunt voor het burgerinitiatief en de opzet van het voorliggende Dorpsplan Langenboom was de maatschappelijke urgentie van een leefbaar dorp. Naar wij nu hebben mogen ervaren is het überhaupt kunnen spreken over de mogelijkheid van welk inhoudelijk plan dan ook mede afhankelijk van de wijze waarop binnen de gemeente wordt omgegaan met de financiële huishouding ten aanzien van gemeenschapsaccommodaties. De hoofdmoot van de hierboven genoemde benodigde investeringen zijn namelijk helemaal niet of slechts in afgeleide zin gerelateerd aan de inhoud van het Dorpsplan Langenboom. Bij gemeenschapsaccommodaties wordt een methode van afboek gehanteerd. Wanneer nog een boekwaarde aanwezig is kan worden geredeneerd, dat een plan voor de aanpassing van een accommodatie prematuur is. Dit zou voor het Dorpsplan Langenboom betekenen, dat met de jaarlijkse afschrijving op Gemeenschapsaccommodatie De Wis nog tot 2030 moet worden gewacht met een alternatief plan voor de locatie De Wis. Pas dan is Gemeenschapsaccommodatie De Wis volgens de huidige systematiek volledig afgeschreven.

In de nu voor het Dorpsplan Langenboom gehanteerde methode van kapitaliseren binnen de gemeentebegroting van uitgaven verbonden aan Gemeenschapsaccommodatie De Wis wordt uitgegaan van de situatie, dat een deel van de oorspronkelijke investering in De Wis niet financieel is geactiveerd. Dit komt voort uit het feit dat de accommodatie destijds deels is betaald uit de algemene reserve van de gemeente. Volgens de begrotingsvoorschriften (BBV) mag een gemeente dit op deze wijze niet meer doen en moet de gehele investering (oorspronkelijke waarde) worden

geactiveerd. Door deze wijze van kapitaliseren ontstaat een gebrek aan dekking voor het Dorpsplan Langenboom. Wie beredeneert dat een aanzienlijke financiële last als gevolg van aanwezige boekwaarde en methode van kapitaliseren binnen het huidige Dorpsplan Langenboom moet worden opgelost, plaatst de uitvoering van het plan voor onoverkomelijke problemen. De kapitalisering is alleen gebaseerd op de huidige gemeentelijke uitgaven binnen een bestaande accommodatie, waarbij ook nog eens een in het verleden à fonds perdu betaald deel van de investering niet betrokken wordt. Ook het ontwikkelen van plannen voordat een accommodatie volledig is afgeschreven, is dan niet mogelijk. De ontwikkelingen in het dorp Langenboom met gestopte café/zaal D’n Bens, een prachtig rijksmonumentaal maar leegkomend kerkgebouw en deels sleetse en beperkt aansprekende sporten gemeenschapsaccommodaties vragen echter om een aanpak op korte termijn. Met een gemeentelijke handelwijze die uitgaat van beperkte kapitalisering en verwerking van boekwaarde als uitgangspunten voor het Dorpsplan Langenboom wordt het stichten van gemeenschaps- en sportaccommodaties onmogelijk. Alleen met aanzienlijke financiële steun van derden is een plan dan haalbaar te maken.

Het (ondersteunen bij het) stichten van gemeenschapsen sportaccommodaties behoort evenwel tot de kerntaken van de gemeente en financiële reserveringen hiervoor zijn dan ook alleszins terecht. Het Dorpsplan Langenboom kan naar onze mening niet worden opgezadeld met de wijze waarop de gemeentelijke financiële huishouding van gemeenschapsaccommodaties is ingericht. Daarbij moet ook in ogenschouw worden genomen, dat het Dorpsplan Langenboom door de afwezigheid van contractuele afspraken tussen de gemeente en Gemeenschapsaccommodatie De Wis bij beëindiging van hun activiteiten niet (automatisch) kan beschikken over de vrijkomende middelen. Openbare ruimte (post 3, € 127.050 incl. btw, € 105.000 excl. btw) Uitvoering van het Dorpsplan Langenboom heeft consequenties voor de op de nieuwe accommodaties aansluitende openbare ruimte. Deze consequenties bestaan met name uit de aanleg van parkeerplaatsen en de aanplant van groen. Wanneer een investering in de openbare ruimte nodig is als gevolg het Dorpsplan kan worden geredeneerd, dat deze kosten gedragen moeten worden door het veroorzakende plan. Bij vergelijkbare plannen ten aanzien van maatschappelijk vastgoed waarbij de publieke taak wordt overgenomen door burgers is vaker te zien, dat daarmee samenhangende investeringen in de openbare ruimte worden gerealiseerd en financieel gedekt door de gemeente. Daar komt nog het volgende bij.

Binnen het dorp Langenboom is al geruime tijd geen sprake geweest van kosten die verbonden zijn aan een reconstructie van wegen of een structurele aanpassing van de openbare ruimte. Binnen de gemeentebegroting is wel sprake van een reservering van middelen voor een jaarlijks vast te stellen uitvoeringsprogramma voor investeringen in de openbare ruimte binnen de kernen van de gemeente Mill en Sint Hubert. Wij zijn van mening dat de nu in het geding zijnde kosten kunnen worden ondergebracht in dit uitvoeringsprogramma. In geval van uitvoering door de gemeente is ook de btw compensabel. Geprognosticeerd tekort (post 4, € 176.281) Tot slot resteert er een tekort in de dekking van het Dorpsplan Langenboom. Op de keper beschouwt ontstaat dit tekort door de inschatting ten aanzien van de opbrengst van de vrijkomende locatie De Wis voor woningbouw. Door deze inschatting van een beperkte opbrengst is de financiële haalbaarheid van het Dorpsplan Langenboom mede afhankelijk van onder meer marktwerking

(stichtingskosten en VON-prijzen van woningen) en op de aan ontwikkeling van deze locatie toe te rekenen gemeentelijke kosten. Wij zijn van mening dat een dergelijk financieel risico ten aanzien van het opbrengstniveau van een woningbouwplan niet onverkort kan samenvallen met de afweging of het Dorpsplan door zou kunnen gaan. De gemeente is zelf mede verantwoordelijk voor het zo succesvol mogelijk laten zijn, ook in financieel opzicht, van dit woningbouwplan. Pleidooi voor begrotingswijziging Zoals gezegd is het Dorpsplan Langenboom zoveel meer dan alleen een nieuwe gemeenschapsvoorziening en sportaccommodatie, waardoor ontmoeting en beweging wordt gestimuleerd. De maatschappelijk effecten die het plan op basis van burgerparticipatie teweeg brengt zijn nog veel omvangrijker. Het gaat dan om de versterking van organisaties, samenwerking in het dorp, het samenbrengen en zelfstandig voeren van exploitaties, de verbinding met commerciële partijen (horeca en bouwpartners) en het behoud van cultuurhistorisch erfgoed. Het is goed deze integrale aanpak op het netvlies te houden bij de besluitvorming over het voorliggende Dorpsplan Langenboom.

Met het bovenstaande pleidooi denken wij voldoende te hebben gemotiveerd waarom, naast de vaststelling van het document Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek, sprake zou moeten zijn van een begrotingswijziging waardoor het Dorpsplan Langenboom met de terbeschikkingstelling van additionele middelen tot uitvoering kan worden gebracht. Wij wensen u veel wijsheid toe in het aanstaande besluitvormingstraject en rekenen op uw steun. Met vriendelijke groet,

Stichting Eigen Kweek

Ivonne van der Horst Voorzitter

Wim Wijdeven Secretaris/penningmeester