04. Productenboek BiblioPlus 2021.pdf

Productenboek BiblioPlus 2021 Specificatie van de programma’s uit beleidsplan 2021-2024

Cyril Crutz Directeur-bestuurder BiblioPlus Juni 2020

Inleiding Dit productenboek is een bijlage bij de samenwerkingsovereenkomst 2021-2024 tussen BiblioPlus en de zeven gemeenten in het Land van Cuijk en Maasduinen (Bergen, Boxmeer, Cuijk, Gennep, Grave, Mill & Sint Hubert en Sint Anthonis). De producten uit het beleidsplan ‘Verder bouwen aan de bibliotheek van Nu’ (2021-2024) worden in dit productenboek nader gespecificeerd. Doel Dit productenboek geeft duidelijkheid over: 1. De inhoud van de producten uit het beleidsplan en de beoogde resultaten. 2. Welke producten tot de basisvoorziening horen en voor welke aanvullende producten individuele gemeenten kunnen kiezen. Voor een aantal producten is er daarnaast een onderscheid in frequentie, afhankelijk van de omvang van het type bibliotheek. Dit productenboek wordt jaarlijks geactualiseerd. Deze versie heeft betrekking op 2021. Context: basisvoorziening en aanvullende producten Binnen het Land van Cuijk en Maasduinen rust de samenwerking tussen de zeven gemeenten en BiblioPlus op een gezamenlijk fundament. Dit betekent dat de kosten voor de uniforme diensten en randvoorwaarden, die de basis vormen waarop het bibliotheekwerk vorm wordt gegeven, door de gemeenten gezamenlijk worden opgebracht. Deze kosten worden verdeeld naar rato van het aantal inwoners van een gemeente.

Daarnaast kiest elke gemeente op maat voor een lokale bibliotheek die qua omvang past binnen de budgettaire kaders. Basis Binnen de basisvoorziening onderscheiden we: - Uniforme diensten en randvoorwaarden - Lokale bibliotheek (Plus, Standaard of Basis, mogelijk aangevuld met leen- en servicepunten) Binnen de programmalijnen verzorgt BiblioPlus de volgende basisproducten: Programma Kinderen en Ouders - Bibliotheek op School (BoS) inclusief BoekStart in de Kinderopvang - Programmering 0-18 Programma Leven lang leren - Programmering 65+ - Walk & Talk Programma ontspanning & inspiratie - Boeken- en tijdschriftencollectie (Fysiek en digitaal 0-18 en 18+) - Programmering Volwassen lezers - Leesclubs Programma kennisdeling & ontmoeting - Human Library - Pak je podium! (presentaties -lezingen-groepsontvangsten-open podiumworkshops) - Werk- en studiefaciliteiten Frequentie en omvang van bovenstaande producten verschillen per soort bibliotheek. Zie hiervoor de productbeschrijvingen in Hoofdstuk 2. Aanvullende producten en innovaties Naast de genoemde basisproducten biedt BiblioPlus in 2021 een aantal activiteiten aanvullend aan op basis van project financiering. Ook deze producten worden in Hoofdstuk 2 nader uitgewerkt, inclusief de bijkomende kosten voor elk product. Het betreft de volgende producten:

2

- Bibliotheek in verzorgingshuis - Geheugenhuis - Taalhuis (incl. o.a. DigiD, wat kan ik er mee?) - Leesoffensief VO en MBO - TechLab & TechLab op school - BoekStartcoach - VoorleesExpress Nieuw product in 2021 is de start van het Informatiepunt (IP) in Cuijk en Boxmeer. Dit product is beoogd als basisproduct voor de Plus-Bibliotheken. De schil van aanvullende producten is flexibel en jaarlijks kunnen hier nieuwe projecten aan worden toegevoegd, afhankelijk van maatschappelijke ontwikkelingen en behoeftevragen van gemeenten en klantgroepen van de bibliotheek.

1

Beschrijving basisvoorzieningen

Per onderdeel in de basisvoorziening worden hieronder kort de belangrijkste elementen beschreven. De beschrijving komt overeen met de kaders in de goedgekeurde productcalculaties in het bestuurlijk overleg van 6 februari 2020. A) Uniforme diensten en randvoorwaarden Onder uniforme diensten en randvoorwaarden zijn de volgende rand voorwaardelijke zaken, werkprocessen en activiteiten opgenomen: • Administratie en dienstverlening Kosten voor salarisverwerking, onderhoud- en afschrijvingskosten voor kantoren (boekhoudpakket, telefooninstallatie en kopieermachines) portokosten en drukwerk. Bankkosten en kosten van lenerspassen. • Automatisering Licentiekosten bibliotheekautomatisering (op basis van inwoner), afschrijvings- en onderhoudskosten voor kantoorautomatisering. • Bestuur en organisatie Alle bestuurs- en organisatiekosten. De belangrijkste kosten die hieronder vallen zijn contributiekosten VOB en BNB, accountantskosten, vergoeding Raad van Toezichtleden, vakliteratuur, promotiekosten, externe communicatiekosten. • Collectie en media Deze bestaan voornamelijk uit de bijdrages per inwoner die bibliotheken betalen aan Bibliotheek.NL en aan de NBD voor aanschafinformatie en titelbeschrijvingen.

Aanvullend vallen hieronder ook abonnementen op digitale bestanden en internet- en raadpleegsoftware, alsmede de pluscollectie en achtergrondcollectie die beschikbaar is voor alle bibliotheken. • Huisvesting De huisvestingskosten van kantoorruimtes. • Medewerkers De personeelskosten van ondersteunende en backoffice-afdelingen, voor zover zij werken voor de hele organisatie. Daarnaast kosten voor de arbodienst, deskundigheidsbevordering en wervingskosten, advieskosten en ingekochte ondersteunende diensten. Met uitzondering van de kosten van specifieke werkzaamheden voor projecten of bepaalde gemeentes, deze kosten worden tot de lokale kosten gerekend.

3

• Projecten De specifieke kosten voor programmering en leesbevordering. B) Type bibliotheek De basisfaciliteiten per type bibliotheken, zoals overeengekomen met de zeven gemeenten zijn hieronder schematisch weergegeven.

Welke gemeenten Administratie & dienstverlening Automatisering

Collectie & media

Dienstverlening

Transport Promotie landelijke campagnes Activiteiten

Plus bibliotheek Boxmeer en Cuijk

Standaard bibliotheek Bergen, Gennep, Mill en Sint Hubert - 1 printer

Basis bibliotheek Grave en Sint Anthonis

Idem, behalve: - 1-2 publiekswerkplekken - 1 publiekscatalogus

Idem, behalve: - 1-2 publiekswerkplekken - 1 publiekscatalogus

- 3.000 jeugdboeken - 5.000 jongeren- en volwassenen boeken. - 25 tijdschriften. - 1 dagblad.

- 1.500 jeugdboeken - 2.500 jongeren- en volwassenen boeken. - 25 tijdschriften. - 1 dagblad.

Jaarlijks 10% vervangingsaanschaf collectie Gemengde dienstverlening tijdens openingstijden door bibliotheekprofessionals (80 uur per week), ondersteund door Vrijwilligers. 2 x per week

Jaarlijks 10% vervangingsaanschaf collectie Door vrijwilligers verzorgde bibliotheek dienstverlening, 15 uur per week is er professionele begeleiding aanwezig. 2 x per week

Jaarlijks 10% vervangingsaanschaf collectie Door vrijwilligers verzorgde bibliotheek dienstverlening, 7,5 uur per week is er professionele begeleiding aanwezig. 2 x per week

O.a. Landelijke CPNB campagnes zoals: (Kinder-) Boekenweek, Vakantiebieb, NL Leest, E-books, VOB-campagnes Zie productbeschrijvingen

Idem

Idem

Zie productbeschrijvingen

Zie productbeschrijvingen

- 2 printers - Kopieerapparaat - Narrowcasting. - Wifi / Internet. - 4-6 Publiekswerkplekken. - 2x publiekscatalogus die toegang biedt tot de collectie van BiblioPlus en de Collectie Nederland. - Uitleen- / inneemstations (selfservice). - 7.000 jeugdboeken 0 t/m 12 - 2.500 jongerenboeken 13 t/m 17 - 20.000-25.000 boeken volwassenen. - 100 tijdschriften. - 2 dagbladen.

- 1 printer

Leen- en servicepunten Naast een hoofdvestiging hebben meerdere gemeenten een of meerdere servicepunten in de kerkdorpen. Een leen- en servicepunt maakt gebruik van de regionale collectie en heeft lokaal uitleenfaciliteiten, zodat de leden uit de kerkdorpen hun boeken op bestelling kunnen afhalen. Daarnaast hebben deze bibliotheekpunten een leestafel met een krant en 10 tijdschriften. Enkele servicepunten bieden daarnaast op locatie een bescheiden boekencollectie. De vrijwilligers worden getraind en begeleid door BiblioPlus.

4

2

Beschrijving producten (alfabetische volgorde)

In dit tweede hoofdstuk staat per product de belangrijkste informatie weergegeven. De prestatieindicatoren gelden voor 2021 en worden jaarlijks geactualiseerd. Bij producten waar de prestaties per type bibliotheek (Plus, Standaard, Basis) significant variëren wordt dit onderscheid aangegeven. De bibliotheek wordt steeds meer een informatiemarktplaats vóór en dóór de inwoners van een gemeenschap. Een deel van de maatschappelijke dynamiek in een bibliotheek is dan ook mede afhankelijk van de mate van interactie vanuit de lokale gemeenschap. BiblioPlus werk in een viertal programmalijnen, zoals beschreven in het beleidsplan 2021-2024. Bij de beschrijving van de producten hanteren we de herkenbare kleur van het programma waartoe het product behoort. De programma’s met bijbehorende kleuren zijn: Programma Kinderen en ouders Programma Leven lang leren Programma Ontspanning en inspiratie Programma Kennisdeling en ontmoeting

Hieronder staan de producten beschreven in alfabetische volgorde. De kosten voor alle producten in de basis zijn meerjarig overeengekomen in de financiële kaders van het beleidsplan 2021-2024. Basisproducten

Bibliotheek op School (BoS) inclusief BoekStart in de Kinderopvang Programma Probleemstelling/uitdaging

Kinderen en ouders Een goede taalbeheersing zorgt ervoor dat kinderen betrokken zijn bij wat er om hen heen gebeurt. Het maakt een groot verschil in het leven van kinderen of ze lezen of niet. Wie goed leest en teksten begrijpt, kan kennis verwerven en zich ontwikkelen. Zo komen kinderen beter mee in de samenleving en daar heeft iedereen belang bij. Ruim 20% van de kinderen verlaat de basisschool met onvoldoende taalvaardigheid. Het is de uitdaging van de Bibliotheek om samen met het onderwijs en de kinderopvang de lees- en taalontwikkeling thuis te bevorderen en het leesplezier te prikkelen.

Doel/maatschappelijk effect

Daarnaast zijn in onze huidige samenleving een aantal vaardigheden, zoals mediawijsheid, essentieel om volwaardig mee te kunnen gaan doen. De BoS beoogt de volgende doelen te bereiken: -De BoS stimuleert kinderen om meer te lezen, op de kinderopvang, op school en thuis. - Met behulp van de BoS zijn kinderen en de volwassenen uit hun omgeving mediavaardiger. Het maatschappelijk effect hiervan is: - Lezers scoren beter op taalvaardigheid, algemene intelligentie en schoolsucces. - (Voor)Leesplezier zorgt voor meer lezen. Lezen verruimt de blik op de wereld en vergroot het empathisch vermogen. - Door de aanpak van de Bibliotheek op School (de drie pijlers gezamenlijk) worden steeds meer ouders

5

Korte omschrijving product

zich bewust van hun rol bij de taalontwikkeling en de leesmotivatie van hun kinderen. Met de Bibliotheek op School (BoS) werkt de bibliotheek structureel samen met PO-scholen en kinderopvanglocaties aan taalontwikkeling, leesbevordering en digitale geletterdheid van kinderen. Op elke locatie is een actuele en gevarieerde basiscollectie boeken aanwezig. De kinderopvang heeft een aantrekkelijke ‘leeshoek’. Leesmediaconsulenten ondersteunen de teams met cursussen op het gebied van (voor)lezen en verzorgen onder andere lessen voor leerlingen met leesproblemen, lessen mediawijsheid en informatievaardigheden. Voor de BoS heeft elke school en kinderopvanglocatie de beschikking over een in- en uitleenportaal. Projecten worden besteld via de educatieshop op de website van BiblioPlus. De resultaten worden gemeten door de jaarlijkse BoSmonitor. De BoS wordt uitgevoerd op alle basisscholen en bestaat uit drie pijlers: 1) Actuele boekencollectie voor 0-12 jarigen. 2) Projecten en activiteiten leesbevordering en digitale geletterdheid. 3) Expertise door de Lees- Mediaconsulenten en Regisseur voor activiteiten in de groep, workshops voor docenten en pedagogisch medewerkers of activiteiten voor ouders. De focus ligt deze beleidsperiode op - Het uitrollen van de nieuwe leerlijnen leesbevordering en digitale geletterdheid.

- Vanuit de Bibliotheek op School wordt met een gezinsgerichte aanpak gewerkt, zodat ouders en kinderen in een taalarme omgeving geholpen worden om taalrijker te worden. - Doorontwikkeling én professionalisering van projecten voor kinderen met leesproblemen zoals ‘Samen beter lezen’. - De samenwerking met de kinderopvang wordt geïntensiveerd en verder uitgerold zodat alle kinderopvanglocaties aangesloten zijn.

Doelgroep Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

Kinderen tot en met twaalf jaar, hun ouders, leerkrachten en pedagogisch medewerkers Basisonderwijs, Kinderopvang, gemeenten, GGD en CJG, vrijwilligers BoS, Cubiss Kwantitatief Collectie - Aantal uitleningen van baby- en peuterboeken groeit met 25% ten opzichte van 2020 - Gemiddeld 2,0 uitleningen in de BoS per kind per vier schoolweken Projecten en Activiteiten - Gemiddeld per school van 12 activiteiten/projecten voor leerlingen en leerkrachten - Complete leerlijn (leesbevordering en digitale geletterdheid) geïntroduceerd

6

- 20% van de projecten/activiteiten is nieuw (of vernieuwd) afgestemd op de behoefte van de doelgroep-klant Expertise - 1 studiebijeenkomst voor leerkrachten. - 1 studiebijeenkomst voor pedagogisch medewerkers - 10 informatiebijeenkomsten/lezingen voor ouders. Kwalitatief / doorontwikkeling - We bieden aan alle scholen de Landelijke Leesmonitor aan. - Versterken ouderbetrokkenheid bij met name kwetsbare gezinnen met behulp van landelijke programma’s. - Samenwerking KDV en PSZ groeit naar 75%.

Boeken- en tijdschriftencollectie (Fysiek en digitaal 0-18 en 18+) Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners

Prestatie indicatoren

Ontspanning en inspiratie + Kinderen en ouders Nederland streeft naar een kenniseconomie en om iedereen mee te kunnen laten doen is toegang tot kennis en informatie van wezenlijk belang. De bibliotheek faciliteert hierin door het ontsluiten van diverse bronnen en kennisdragers. Er wordt nog steeds veel gelezen het e-book is in opkomst. Door de corona-crisis heeft het aantal lezers van e-books een impuls gekregen. Door het samenstellen, onderhouden en ontsluiten van een aantrekkelijke collectie boeken, e-books, tijdschriften en kranten draagt de Bibliotheek bij aan de persoonlijke ontwikkeling van mensen en hun behoefte aan ontspanning en inspiratie. Wij bieden een collectie die het lezen stimuleert in alle leeftijdscategorieën. De leesmotivatie kan ontspanning, school, werk of nieuwsgierigheid zijn. Voor al deze drijfveren bieden wij een collectie aan. De lokale, fysieke collecties (zie voor aantallen het schema op p. 4) vormen samen een ‘schatkamer’ van meer dan 100.000 titels. Daarnaast heeft elk lid toegang tot tien miljoen boeken uit de collecties van andere openbare bibliotheken in Nederland via interbibliothecair leenverkeer. Daarnaast is er een groeiende, omvangrijke digitale collectie van ca. 10.000 recente Nederlandstalige e-books en 49.000 oudere e-books in diverse talen.

De collectie wordt beschikbaar gesteld via lokale bibliotheken, de Bibliotheek op School, op locatie via o.a. de Bibliotheek aan Huis en online via de website en de Bibliotheekapp. Alle inwoners in het Land van Cuijk en Maasduinen. O.a. Openbare bibliotheken in Nederland, Cubiss, Koninklijke Bibliotheek, Nederlandse Bibliotheekdienst Biblion / MedioEurope, Ilge, vrijwilligers voor de uitleenbegeleiding, lokale boekhandelaren. Kwantitatief - Ledenaantal 0-4 jaar stijgt naar 50%, ledenaantal 4-13 jaar blijft stabiel (percentage per inwoner) - Ledenaantal 18+ daalt maximaal met 1% per jaar.

7

- Aantal uitleningen per jeugdlid (0-12) blijft stabiel. - Aantal uitleningen per lid van 13 jaar en ouder blijft stabiel. - E-books accounts en uitleningen groeit 25% in 2024. Kwalitatief / doorontwikkeling - Aanpassen collectiebeleid op nieuwe taakstelling en verbeteren verbinding met programmering. - De collectie en vindbaarheid wordt gewaardeerd met een 7,5. (2011 collectie eveneens beoordeeld met een 7,5). - Gerichte communicatie met als doel een efficiënte en volledige ontsluiting van de jeugdcollecties in de lokale bibliotheken en de BoS. Het is nodig dat kinderen en ouders weten waar de accenten van de collecties liggen en hoe ze op elkaar aansluiten.

Human Library Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners

Prestatie indicatoren

Kennisdeling en ontmoeting We leven in een samenleving waarin het niet altijd vanzelfsprekend is dat je in gesprek raakt met mensen buiten je eigen leefwereld. Door mensen uit verschillende leefwerelden met elkaar in contact te brengen leer je van elkaar. Het leidt zo tot een bijzondere uitwisseling van gedachten en vaak tot wederzijds begrip. De bibliotheek kan hierin een stimulerende rol spelen door een plek te creëren voor dialoog en begrip. Dit door de uitwisseling van ervaringen van mensen die te maken hebben met stereotypering, vooroordelen, stigmatisering, uitsluiting en discriminatie mogelijk te maken. De Bibliotheek stimuleert ontmoeting en verdieping. De Human Library is een beproefd concept van Deense oorsprong, dat mensen met elkaar in contact brengt om zo vooroordelen te onderzoeken en tegen te gaan. Net als in een gewone bibliotheek waar boeken toegang geven tot onbekende werelden, biedt de Human Library bezoekers ook de mogelijkheid in de belevingswereld van een ander te stappen. Op een hele simpele manier: door onbevangen met elkaar in gesprek te gaan. Bij de Human Library worden er geen boeken maar mensen gelezen. Deze mensen hebben in hun leven allemaal met een bepaald vooroordeel te maken (gehad). Bijvoorbeeld op het gebied van religie, ziektes en stoornissen, seksuele geaardheid en politieke voorkeur.

Het evenement reist door de regio en hierbij zoeken we telkens de verbinding met lokale evenementen. Toegankelijk voor iedereen Human Library NL, Stichting ontwikkelingssamenwerking Boxmeer, Wereldtuin Verdeliet Cuijk, Plattelandsrondje Cuijk, vrijwilligers, maatschappelijke partners. Kwantitatief: - Uitvoering 1 x per jaar. In 2021 in gemeente Cuijk. - het aantal bezoekers - het aantal gevoerde gesprekken/geleende boeken Kwalitatief:

8

- Nadrukkelijk neerzetten van de nieuwe koers van de Bibliotheek. - feedback deelnemers op impact van de gesprekken.

Informatiepunt Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep

Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

Leven lang leren Toenemende digitalisering van de samenleving zorgt voor meer wegwijsvragen, check- en verduidelijkingsvragen. De behoefte zit, iets gechargeerd, op het niveau van de ‘huis-tuin-en keuken’ informatievragen terwijl de organisaties die ondersteuning bieden het profiel hebben van formele hulpverleners. Dit maakt dat in de praktijk waarschijnlijk veel kleine vragen niet worden gesteld. Het zijn ingeslikte ondersteuningsvragen binnen het informatiedomein. Of voor mensen die zich al binnen de hulpverlenende sfeer begeven dat de bestaande welzijnsorganisaties (te) veel tijd kwijt zijn met dit soort lichte vragen, waardoor er minder tijd over blijft voor complexe vraagstukken. Met het informatiepunt, de onderliggende diensten van bibliotheek en de aangesloten partners streven wij ernaar deze doelgroep in de digitale samenleving nog meer toe te rusten en ondersteuning te bieden waar nodig. We willen bereiken dat aan het einde van de beleidsperiode inwoners in het Land van Cuijk en Maasduinen zich ervan bewust zijn dat ze voor informatievragen waar ze via Google niet goed uitkomen naar de Bibliotheek kunnen komen. Praktische service met een informeel, laagdrempelig maar wel betrouwbaar karakter. Men kan bij het informatiepunt terecht voor wegwijsvragen, checken verduidelijkingsvragen en functionele (vaardigheids-)vragen.

Mensen die moeite hebben met de complexiteit van de samenleving met als primaire doelgroep de ouderen (65+). Secundair richt het informatiepunt zich op laaggeletterden (waaronder ook digitale geletterdheid valt) en mensen met een (tijdelijk) verminderde psychische flexibiliteit. Gemeente, Welzijnswerk (Sociom, Synthese) Kwantitatief Opening informatiepunt in 2 vestigingen (Cuijk en Boxmeer) medio 2021. Kwalitatief / doorontwikkeling Realiseren benodigde randvoorwaarden voor deze functie als informatiecoach.

Leesclubs Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Ontspanning en inspiratie Het bevorderen van lezen en kennismaking met literatuur en geschiedenis verdient de nodige aandacht. Daarnaast is de behoefte steeds vaker aanwezig om elkaar op te zoeken en interpretaties met elkaar te delen. De Bibliotheek is een logisch platform voor deze lezersgroepen Wij helpen mee aan het creëren van ontmoetingen door clubs en organisaties uit de lokale gemeenschap

9

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

te ondersteunen bij hun sociale programma’s op het gebied van lezen en literatuur. Maar ook op het gebied van informeel leren (bv. leesclub geschiedenis in Cuijk). Een leesclub of leescommunity is een kleine groep mensen (5 tot 12 personen) die gedurende een aantal weken hetzelfde boek leest. Ze komen daarna samen om te praten en te discussiëren over het boek. Op dit moment bedient BiblioPlus 23 leesclubs verdeeld over 7 gemeenten. Het bestelproces verloopt online via een leesclub-shop met ruim 250 titels waaruit de leesclub kan kiezen. De gevraagde titels worden op de afgesproken datum en in de gewenste bibliotheek afgeleverd samen met een documentatiepakket over het boek en de auteur. Volwassen inwoners van de regio Land van Cuijk en Maasduinen die graag in groepsverband willen lezen. Leesclubs, Bibliotheek Dommeldal (leesclub-shop), Senia, boekhandel. Kwantitatief - Aantal deelnemende leesclubs blijft stabiel, op het niveau van 23. Kwalitatief / doorontwikkeling - Leesclubs steviger verbinden en zichtbaar maken aan de vestigingen (via bv. leesclub-recensies bij nieuwe titels).

Pak je podium! (presentaties -lezingen-groepsontvangsten-workshops e.d.) Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

Kennisdeling en ontmoeting De participatiesamenleving doet een beroep op de betrokkenheid, talenten en expertise van iedereen. Dit vraagt om een open, proactieve houding van burgers om met elkaar in actie te komen, terwijl onze samenleving behoorlijk individualistisch is. De Bibliotheek kan hier een verbindende rol spelen. De Bibliotheek stimuleert bewoners door hen een podium te bieden voor kennisdeling. Dit leidt tot uitwisseling van kennis en informatie en heeft een positief effect op de sociale cohesie. In de diverse activiteiten staat naast de informatie uitwisseling ook de ontmoeting centraal. Een initiatiefnemer neemt geïnteresseerden mee in een persoonlijke passie of expertise en/of een maatschappelijk thema. De kracht van het open podium van de bibliotheek is dat het iedereen de mogelijkheid biedt om in het openbaar en in verschillende vormen kennis, ervaring en informatie op een laagdrempelige manier te delen met anderen. Bewoners, wijkinitiatiefgroepen, pioniers, leraren, vakspecialisten e.d. maatschappelijke partners, gemeenten, lokale bedrijfsleven (MVO), individuele burgers Kwantitatief Basis: 6 keer per jaar. Standaard: 8 keer per jaar. Plus: 12 keer per jaar. Gemiddeld 15 bezoekers per activiteit.

10

Het halen van deze streefaantallen is mede afhankelijk van aanmeldingen van initiatiefnemers. Kwalitatief / doorontwikkeling - Kerngroep open podium per vestiging. - Kwalitatieve kaders van het product evalueren. - Marketingcampagne open podium/werving initiatiefnemers .

Programmering 0-18 jaar Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners

Kinderen en Ouders Voor opgroeiende kinderen en hun ouders/opvoeders is het een uitdaging om mee te gaan in de ontwikkeling van de hedendaagse participatie- en informatiemaatschappij. Bijna een kwart (24%) van de 15-jarigen is onvoldoende geletterd om hierin mee te kunnen. De ontwikkeling van de leesvaardigheid hangt samen met leesplezier. Het plezier waarmee 15-jarige leerlingen lezen in Nederland is het laagst van alle 36 OESO-landen! Daarnaast zijn de 21e eeuwse vaardigheden (bv. creatief denken, problemen oplossen, kritisch denken en sociale en culturele vaardigheden) belangrijke randvoorwaarden om mee te kunnen doen in de moderne samenleving. -Met de programmering verbreden we de wereld van kinderen, stimuleren we het leesplezier, de taalvaardigheid en de digitale geletterdheid. -De ouders zijn zich bewust van hun rol in lees- en mediaopvoeding en weten deze te vervullen door een goede voorbeeldfunctie en actieve ondersteuning. -Voor ouders is het vanzelfsprekend dat zij met hun lees- en media opvoedvragen terecht kunnen bij de bibliotheek. Naast deskundigheid vinden ouders hier inspiratie. - Ouders zijn zich bewust van de waarde van speelleermaterialen die de ontwikkeling van het kind spelenderwijs stimuleren. De jeugdafdeling is een rijke verblijfplaatsen voor kinderen en hun ouders.

Met het programma BoekStart introduceren wij de bibliotheek en het belang van voorlezen. Het jonge kind vindt afwisselende thema’s met spelmogelijkheden en boeken die aansluiten bij hun belevingswereld. Het schoolgaande kind vindt ontdektafels die aanzetten tot taal stimulerend samenspel. Het speelleermateriaal is door een vernieuwde, thematische indeling op een toegankelijke manier opgesteld. Er is een ruime keuze uit eigentijds, vaak onontdekt speelgoed dat de cognitieve, de motorische en de sensorische ontwikkeling van kinderen stimuleert. Met activiteiten zoals Kindercolleges en Landelijke leesbevorderingscampagnes maken we kinderen ook enthousiast voor het rijke boekenaanbod. Kinderen van 0-18 jaar, hun ouders en opvoeders, leerkrachten en pedagogisch medewerkers Basisscholen, Kinderopvang, Centrum Jeugd en Gezin, CPNB, Cubiss, Doe je mee, de Regioschrijvers,

11

Prestatie indicatoren

het Schrijverscollectief, Jongerencentra, Mamacafe’s, boekhandels, de Weijer, Schouwburg Cuijk Kwantitatief Cuijk en Boxmeer: 8 activiteiten. Bergen, Gennep en Mill: 5 activiteiten. Grave en Sint Anthonis: 3 activiteiten. Gemiddeld 15 bezoekers per activiteit. Kwalitatief / doorontwikkeling - Aanbod voor jongeren ontwikkelen - Blijvend aandacht voor de verbinding tussen de lokale bibliotheek en de BoS.

Programmering Volwassen lezers Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Ontspanning & inspiratie Lezen zorgt voor ontspanning en verbreedt je horizon. Met de komst van e-books en een groeiend aanbod aan luisterboeken heeft de Bibliotheek de taak om een modern, totaalaanbod aan te bieden voor iedereen en hiermee het lezen, en tijd nemen om te lezen, te promoten. Hier hoort ook een stuk verdieping bij op actuele thema’s in combinatie met de collectie van de Bibliotheek. Met onze programmering bieden we volwassen lezers de mogelijkheid om zich op maat te laten inspireren, kennis te verdiepen en de horizon te verbreden. We maken gebruik van de podiumfunctie en organiseren ontmoeting rondom onze collectie in de breedste zin van het woord. De programmering is gebaseerd op de volgende thema’s: - Literatuur & cultuur (zoals lezingen & schrijversbezoeken). - Liefde & leven (zoals workshops gezonde voeding). - Spannend & actief (zoals lezingen van reizigers). We leggen een duidelijke link naar onze collectie. Het programma wordt vormgegeven in co-creatie, samen met partners in de regio.

Doelgroep Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

We sluiten aan bij landelijke campagnes zoals de Boekenweek, Nederland Leest, Spannende Boekenweken etc). Alle volwassen inwoners van het Land van Cuijk en Maasduinen. Boekhandels, ondernemers, CPNB, Regioschrijvers, Stichting School en Samenleving, Culturele instanties. Kwantitatief - Plusbibliotheek: 10 activiteiten per jaar - Standaardbibliotheek: 6 activiteiten per jaar - Basisbibliotheek: 4 activiteiten per jaar Gemiddeld 15 bezoekers per activiteit. Kwalitatief / doorontwikkeling - Gerichte communicatie naar interessegebieden van lezers.

12

Programmering 65+ Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners

Prestatie indicatoren

Kennis en vaardigheden Senioren zijn een aparte doelgroep voor BiblioPlus. Nederland vergrijst langzaam, ouderen blijven steeds langer thuis wonen en eenzaamheid ligt op de loer. Het is zaak om senioren zo lang mogelijk volwaardig te laten meedoen in onze samenleving. Daarnaast hebben senioren vaak meer tijd voor bijvoorbeeld vrijwilligerswerk en krijgen ze te maken met specifieke uitdagingen als de gezondheid minder wordt. Een aantrekkelijk, laagdrempelig aanbod bieden bij informatievraagstukken die voor de doelgroep spelen. De zestigers van nu zijn de veertigers van vroeger. Ze willen hun tijd anders besteden dan de generatie voor hen en niet de hele dag vullen met handwerken, bingo en biljarten. Door het ontmoeten van anderen en kennisoverdracht in de Bibliotheek kan ook de vereenzaming bestreden worden. Speciaal voor deze doelgroep worden themabijeenkomsten georganiseerd rond thema’s die voor hen relevant zijn, zoals gezondheid, levensloopbestendig wonen, maar ook spreekuren van bijv. een notaris of over belastingaangifte. Verder is er aandacht voor activiteiten om eenzaamheid te verminderen en actief te blijven, bijvoorbeeld door deelname in studiekringen 50+. Programmering 65+ heeft een directe link met de Bibliotheek in Verzorgingshuis. Deze laatste pilot is primair gericht op 70+ ers, terwijl we met deze programmering met name de ‘jongere senior’ proberen te bereiken.

Mensen van 65 jaar en ouder en hun kinderen. Ouderenbonden, maatschappelijk dienstverleners, Sociom, Synthese, Syntein, Indigo, ergotherapeuten, notarissen, woningbouwverenigingen, woonzorgcentra, Centrum mantelzorg, Belastingdienst, Stichting Welzijn Ouderen, huisartsen etc. Kwantitatief We organiseren bijeenkomsten en/of spreekuren voor deze doelgroep over een relevant thema. Basisbibliotheek: 1 keer per jaar Standaardbibliotheek: 2 keer per jaar Plusbibliotheek: 3 keer per jaar Belastingspreekuren worden in samenwerking met partners 2 x per jaar in elke gemeente georganiseerd en zijn ook toegankelijk voor andere doelgroepen. Studiekringen 50+ Er zijn momenteel 3 studiekringen actief in de plusbibliotheken. Uitbreiding van studiekringen naar twee andere gemeenten. Kwalitatief / doorontwikkeling - De waardering voor de verschillende activiteiten wordt gemeten en is sturend voor de organisatie van nieuwe activiteiten; inspelen op de vragen van de

13

deelnemers, zodat bijeenkomsten op maat aangeboden kunnen worden - Verbreden van het partnernetwerk 65+ en het borgen van de samenwerking

Walk & Talk Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners

Prestatie indicatoren

Kennis en vaardigheden Werkzoekenden en zeker mensen die langere tijd werkloos zijn gebaat bij een netwerk waar ze tips, steun en afstemming kunnen zoeken. BiblioPlus wil bijdragen aan een betere positie van deze kwetsbare doelgroep. Walk & Talk biedt ondersteuning bij persoonlijke ontwikkeling en loopbaanvragen. De bibliotheek brengt werkzoekenden bij elkaar en biedt een plek waar ervaringen en kennis gedeeld kunnen worden. De bibliotheek is een netwerkorganisatie die deskundigheid in huis haalt om werkzoekenden te inspireren, kennis met hen te delen en hen vooruit te helpen. Walk & Talk; dé koffiepauze voor werkzoekenden, is een bijeenkomst voor werkzoekenden en mensen die zich willen oriënteren op een andere baan. Tijdens deze bijeenkomsten staat telkens 1 thema centraal, dat verband houdt met de uitdagingen van een werkzoekenden. Het thema wordt inhoudelijk behandeld en vervolgens is er ruim tijd voor de groep om ervaringen met elkaar delen, contacten te leggen en tips en suggesties te krijgen, die helpen in hun zoektocht naar werk. In de komende jaren gaan we ons ook meer richten op loopbaanontwikkeling voor mensen die al een baan hebben, maar misschien iets anders willen. Werkzoekenden UWV, gemeentelijke diensten, werkgevers, deskundigen op het gebied van werk zoeken en solliciteren.

Kwantitatief - Alle inwoners van het werkgebied van BiblioPlus zijn welkom bij de Walk &Talk bijeenkomsten in Boxmeer, Cuijk en Gennep (2 x per maand, rouleersysteem), doel is gemiddeld 10 deelnemers. - Mogelijkheid voor persoonlijke ondersteuning bij het schrijven van een sollicitatiebrief of het opstellen van een cv door vrijwilligers. Kwalitatief / doorontwikkeling - Inspelen op de vragen van de deelnemers / bijeenkomsten op maat. -2x per jaar Walk & Talk extra bijeenkomsten organiseren in de avond gericht op loopbaanontwikkeling

Werk & studiefaciliteiten Programma Probleemstelling/uitdaging

Kennisdeling en ontmoeting BiblioPlus faciliteert inwoners zonder ICT voorzieningen, ZZP’ers en studenten/scholieren met een inspirerende werkplek, waar rust en aandacht is in een informatierijke omgeving.

14

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep

Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

Het niet hebben van een eigen werk- of studieplek kan een belemmering bieden van de persoonlijke ontwikkeling of de ontwikkeling van een pas opgestarte onderneming. Door het creëren van een gezamenlijke werkplek ontstaat ruimte voor de doorontwikkeling van mens en bedrijf en stimuleert ontmoeting en kennisdeling. - Door het plaatsen van computers met goed werkend internet en een nieuwe versie van Microsoft Office wordt ruimte geboden aan degenen met een beperkte toegang tot ICT. - Door plaatsen van gebruiksvriendelijke (flex) werken studieplekken met goede koffie en thee faciliteiten en goede wifi wordt ruimte geboden aan zzp’ ers, flexwerkers, studenten en scholieren. - In de bibliotheek is het mogelijk om documenten tegen een kleine vergoeding te printen, scannen of te kopiëren. Scholieren Studenten Zzp’ers Inwoners met beperkte toegang tot ICT faciliteiten. Cubiss, ICT partners, vrijwilligers voor het uitleggen van de computers en de WIFI, scholen. Kwantitatief - Groeiende bezetting op de beschikbare werkplekken. Kwalitatief / doorontwikkeling - Promotiecampagne opzetten gericht op de doelgroep - Nieuwe concepten ontwikkelen gericht op de doelgroep

15

Aanvullende Plus producten + kosten De producten hieronder zijn aanvullende diensten waar per gemeente voor gekozen kan worden. De kostendekking is voor elk product benoemd.

Bibliotheek in verzorgingshuis Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

Kosten

Kennis en Vaardigheden Kwetsbare senioren kunnen de aansluiting op voor hen relevante informatie- in inspiratiebronnen verliezen. Dit kan leiden tot verlies van contact en uiteindelijk tot eenzaamheid. Dit willen we voorkomen. Bibliotheek en woonzorgcentra bundelen daarom hun krachten in hun dienstverlening aan bewoners van verzorgingshuizen en in de directe omgeving van een zorglocatie. Door een bibliotheekpunt in een verzorgingshuis te huisvesten bieden we deze kwetsbare doelgroep op hen afgestemde informatie aan, met persoonlijke aandacht en begeleiding. Hiermee krijgen senioren (met name 70+-ers) een extra, laagdrempelige kanaal toegang tot de kennis en informatie die nodig is om zo lang mogelijk te blijven meedoen. De Bibliotheek in verzorgingshuis bestaat uit: - Een vraaggerichte collectie - Op senioren toegesneden activiteiten als muziek van vroeger, voorlezen, belevenistafel, seniorencolleges, voorlichtingsbijeenkomsten, wandeling met woorden voorleeslunch. Senioren (70+) en hun familie, (mantel)zorgers en buurtbewoners. Woonzorgcentra, informatiepartners en vrijwilligers. Kwantitatief - Gemiddeld 2 x per maand wordt een activiteit georganiseerd, specifiek voor de doelgroep. Kwalitatief / doorontwikkeling - Voortzetting van Bibliotheek Madeleine in Boxmeer. - Inventarisatie behoefte en uitbreiding naar andere woonzorgcentra.

€2.500 per jaar per woonzorgcentrum waarvan €500 vanuit programmabudget BiblioPlus.

Geheugenhuis Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Kennis en vaardigheden Dementie is volksziekte nummer 1. De gevolgen hiervan zullen steeds meer merkbaar worden in het straatbeeld. Iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken. De bibliotheek is als laagdrempelige voorziening in de samenleving een partner in het lokale dementienetwerk. Een ontmoetingsplek die de bevolking voorziet van betrouwbare informatie en een openbare plek waar middelen beschikbaar zijn in de vorm van boeken, spellen, muziek. Samen met partners organiseert de Bibliotheek activiteiten die mantelzorgers en mensen met dementie ondersteunen in contact te blijven met de mens achter de ziekte. Onderzoek onder VVT-instellingen (Verpleging, Verzorging, Thuiszorg) en mantelzorgers laat zien dat mensen met dementie gemiddeld nog 5 jaar thuis

16

Korte omschrijving product

Doelgroep

Samenwerkingspartners

Prestatie indicatoren

wonen voordat zij in een verpleeghuis terecht komen. Dit is een fase waarin de samenleving een groot beroep doet op de inzet van mantelzorgers. Deze mantelzorgers zijn zich vaak niet bewust van ondersteuningsmogelijkheden en hebben veel behoefte hebben aan informatie, blijkt uit het VVTonderzoek. Wat is dementie, hoe herken je het en hoe ziet het lokale zorglandschap eruit? Daarnaast zien mantelzorgers hun naaste veranderen onder invloed van de ziekte en wordt het vaak een uitdaging om in contact te blijven met deze persoon. De Openbare Bibliotheek is toegankelijk voor iedereen. Als lokale toegangspoort tot informatie is het haar opgave om mensen te verbinden met de kennis die zij nodig hebben om te kunnen participeren in de maatschappij. Het thema dementie is voor bibliotheken de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. Het geheugenhuis is een programma van BiblioPlus en het lokale dementie-netwerk, gericht op het mentaal fit blijven en het ondersteunen van mensen met (beginnende) dementie en hun naasten. Het aanbod bestaat uit een fysieke plek in de bieb met een speciale selectie uitleenmaterialen gericht op voorlichting en bewustwording en het stimuleren van contact tussen naasten en dementerenden (boeken, muziek, spellen, films en herinneringskoffers).

Daarnaast bestaat het uit een programmering die voorziet in de (informatie)behoeften van mensen met dementie en hun mantelzorgers. Activiteiten rondom het brein en zorg voor je geheugen, bijvoorbeeld belevenistafel, buurthuiskamer Boxmeer en breincolleges. Het geheugenhuis heeft als openbaar platform de potentie om in samenwerking met lokale partners ook andere aanvullende programma’s te ontwikkelen gericht op ouderdomsziektes, participatie en thuis wonen. Mensen met dementie of andere hersenziekten of ouderdomsziekten, hun mantelzorgers en iedereen die geïnteresseerd is in de werking van het brein. Ouderenzorg, Centrum mantelzorg, gemeenten, dementievriendelijk netwerken en andere lokale organisaties die zich bewegen rondom deze doelgroep, maar ook bijv. Alzheimer Nederland en de Hersenstichting, Kwantitatief - Een speciale collectie opbouwen (100 thematische boeken, 30 activeringsmaterialen zoals spelmaterialen, herinneringskoffers en Eerste Hulp Bij Dementie-koffers en een overzicht van relevant voorlichtingsmateriaal van lokale en regionale netwerkpartners. - Een speciale plek in de bibliotheek voor mensen met hersen- of ouderdomsziekten en hun mantelzorgers - Organiseren van een programmering van min. 15 activiteiten voor de doelgroep over de werking van het geheugen, ondersteuning van dementerenden e.d.

- Opzetten vrijwilligersteam voor periodieke bijeenkomsten met de belevenistafel. Kwalitatief / doorontwikkeling

17

- Onderzoeken uitbreiding naar andere gemeenten die dementievriendelijk beleid hebben omarmd. € 5.000 per jaar en eenmalig € 6.000 voor de realisatie en inrichting van het Geheugenhuis in de vestiging.

Kosten

Leesoffensief Voortgezet onderwijs en MBO Programma Probleemstelling/uitdaging

Kinderen en ouders Wie goed leest en teksten begrijpt, kan kennis verwerven en zich ontwikkelen. Zo komen kinderen beter mee in de samenleving en daar heeft iedereen belang bij. Bijna een kwart (24%) van de 15-jarigen is onvoldoende geletterd om mee te kunnen komen in de maatschappij. Deze leerlingen zijn niet in staat „om de hoofdgedachte uit een tekst te halen of een simpele verbinding met alledaagse kennis te maken”. In 2003 gold dit nog voor 11 procent van de leerlingen.

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners

De ontwikkeling van de leesvaardigheid hangt samen met leesplezier. Het plezier waarmee 15-jarige leerlingen lezen in Nederland is het laagst van alle 36 OESO-landen. Het product ‘Leesoffensief Voortgezet onderwijs en MBO´ beoogt de volgende doelen te bereiken: - Leesvaardigheid en leesplezier van leerlingen op het voortgezet onderwijs en MBO verhogen. - Met behulp van de bibliotheek zijn kinderen en de volwassenen uit hun omgeving mediavaardiger. - Een cultuuromslag omtrent lezen. Zowel voor de kinderen, de ouders maar ook in de organisaties Maatschappelijk effect hiervan is: - Leesvaardige jongeren zijn zelfredzamer. Deze jongeren kunnen een bijsluiter, een brief van de overheid of van school goed begrijpen. - Het lezen van verhalen helpt jongeren om zich beter in te leven en om meer begrip te hebben voor anderen. Zo komen zij beter mee in de samenleving. Een leesoffensief creëren in samenwerking met alle scholen. - BiblioPlus faciliteert de collectie die in de school aanwezig is. Wij staan garant voor een aansprekende en actuele collectie voor deze uitdagende doelgroep.

- Tijdens een bezoek aan de bibliotheek laten we de leerlingen van het eerste leerjaar zich welkom voelen en maken ze op een interactieve wijze kennis met het jongerenaanbod van BiblioPlus - De Lees- Mediaconsulent denkt actief mee met de voortgezet onderwijs scholen in het vormgeven van activiteiten die leesvaardigheid, leesmotivatie en digitale vaardigheden bevorderen. - De Lees- Mediaconsulent verzorgt activiteiten op het gebied van geletterdheid in beeld en taal op de scholen. Jongeren van 12 jaar tot 18+, leerkrachten en hun ouders Alle voortgezet onderwijs scholen en MBO instellingen binnen BiblioPlus gebied

18

Prestatie indicatoren

Kosten

Kwantitatief Collectie op school - We faciliteren de boekencollectie op 2 locaties Bibliotheek bezoeken - 50% van de VO-scholen komt met de brugklassen op bibliotheekbezoek. Activiteiten - Activiteiten op het gebied van geletterdheid in beeld en taal of activiteiten die de verbinding met de lokale bibliotheek versterken vinden plaats op tenminste 3 locaties - We bieden activiteiten om online lezen te stimuleren aan voor alle scholen. Kwalitatief / doorontwikkeling - In de kwetsbare fase van de overgang van PO naar VO extra aandacht hebben voor het stimuleren van het leesritueel. - Herkenbare communicatie die zowel in de scholen, de bibliotheek als ook richting kinderen en hun ouders wordt ingezet. Via inkoop VO-scholen, programma wordt momenteel nader uitgewerkt.

Taalhuis Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Kennis en vaardigheden De Algemene Rekenkamer becijferde dat er 2,5 miljoen Nederlanders zijn die moeite hebben met lezen, schrijven en/of rekenen. Van de beroepsbevolking gaat het om 1,3 miljoen mensen en dit aantal neemt nog steeds toe. Dit is 12% van alle Nederlanders. In het Land van Cuijk en Maasduinen is zelfs 13 tot 16% van de bevolking laaggeletterd. Dit zijn lang niet alleen allochtonen; 65% van deze groep is autochtoon. Ook digitale vaardigheden zijn essentieel om mee te draaien in deze maatschappij. Mediagebruik en de verschuivende dienstverlening van het fysieke loket naar online zijn hierbij belangrijke aandachtspunten. Basisvaardigheden vergroten, zodat kwetsbare doelgroepen zelfstandig en volwaardig deel kunnen nemen aan de huidige participatiemaatschappij. Het Taalhuis is gericht op nieuwkomers in Nederland, maar zeker ook op autochtone (digitaal) laaggeletterde Nederlanders. Samen met lokale partners vergroten we de basisvaardigheden van de burgers aan de hand van de 4 pijlers van het Taalhuis: 1. bewustwording, 2. preventieve aanpak (bijv. VoorleesExpress, onderdeel van het programma Kinderen en ouders), 3. curatieve aanpak 4. stimulering gebruik van eenvoudige/begrijpelijke taal. In een Taalhuis creëren we een fysieke ontmoetingsplek waar diverse partners op het gebied van laaggeletterdheid samenwerken. De Bibliotheek heeft hierbij een coördinerende rol.

Daarnaast zoeken we de samenwerking met signaleringspartners, die laaggeletterden kunnen

19

doorverwijzen naar het Taalhuis. Mensen met een (digi)taalachterstand kunnen in de Bibliotheek terecht voor bijvoorbeeld intakes voor ondersteuning op maat, ontmoetingen met taalvrijwilligers, korte trainingen, activiteiten en advies. Het accent ligt op taalontwikkeling, lezen, schrijven en rekenen, maar ook andere basisvaardigheden, zoals digitale-, financiële, sociaaljuridische en gezondheidsvaardigheden zijn van belang. Activiteiten en relaties op deze gebieden gebruiken we ook om mensen te signaleren die we op taalgebied kunnen ondersteunen.

Doelgroep

Samenwerkingspartners

Prestatie indicatoren

Kosten

We ondersteunen mensen met digitale vaardigheden door middel van cursussen zoals Klik & Tik, DigiD wat kan ik ermee? en inloopactiviteiten zoals het digitale spreekuur en het Klik & Tik Café. Mensen die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of beschikken over onvoldoende digitale vaardigheden om zich te kunnen redden in de maatschappij (waaronder nieuwkomers). Stichting Lezen & Schrijven, gemeenten, Cubiss, taalaanbieders, Sociom, Humanitas, Intos, computerclub KBO Bergen, Digitaal Ouderen Steunpunt Cuijk, Gilde Bergen, Synthese, Vluchtelingenzorg, Stichting WelkomOpWeg, Taalvrijwilligers en signaleringspartners Kwantitatief In elke gemeente is een fysiek Taalhuis in de bibliotheek met een geschikte collectie boeken en andere materialen en een ondersteuningsaanbod, 2 computers met oefenprogramma’s en zitruimte om de Nederlandse taal te oefenen. - 150 intakes met nieuwe taalvragers per jaar. - 75 informele trajecten 1-op-1 door Taalvrijwilliger - Onderhoud Taalnetwerk van 50 signaleringspartners. - 30 deelnemers lesgroep NT1 ‘Begrijp je Taal!’. - 1 x per maand een Taalcafé waar nieuwkomers op een ontspannen wijze hun Nederlands kunnen verbeteren en kunnen integreren door te praten met autochtone Nederlanders. - 2 campagneperiodes van de publiekscampagne ‘Durf erover te praten!’. - 2 x per jaar Training voor taalvrijwilligers.

- 10 x per jaar Training Herken laaggeletterdheid voor signaleringspartners. - 1 x per jaar training DigiD Wat kan ik ermee? - Het gehele jaar wordt doorlopend de cursus Klik & Tik georganiseerd in de Plusbibliotheken voor (2x) 6 cursisten. - Inloopspreekuren voor digitale vaardigheden worden georganiseerd in de Plusbibliotheken, 10 bezoekers per maand. Kwalitatief / doorontwikkeling - Actieve samenwerking met andere bibliotheken op het gebied van taalontwikkeling, leren van de best practices. € 19.300 per gemeente per jaar.

20

TechLab en TechLab op School Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

Kosten

Kennis en vaardigheden In de 21e eeuw worden we steeds meer omringd door nieuwe media en techniek. Deze tijd vraagt om een andere ‘set’ van vaardigheden. Om als opgroeiend kind in onze kenniseconomie een rol te kunnen spelen is het van groot belang dat kinderen vroeg in aanraking komen met deze vernieuwingen en technologische ontwikkelingen. Jeugd groeit op als consument van nieuwe (social) media. Door de jongere bewust te laten worden van de werking en de effecten van social media en de belangen in de nieuws- en mediawereld creëer je bewust, zelfverantwoordelijk burgerschap. Het primair onderwijs worstelt nog met de leermogelijkheden op het gebied van technologie en 21e eeuwse vaardigheden zoals ICT geletterdheid, computational thinking, informatiebasisvaardigheden en mediawijsheid. Regionale technische bedrijven hebben moeite nieuwe generatie werknemers te vinden. Het TechLab is een laagdrempelige, informele leerplek. Via de workshops wordt aan een actieve houding t.a.v. media en techniek gewerkt. Door ‘in de huid’ van de maker te kruipen krijgen jongeren meer besef van de impact die media en techniek hebben en maken ze kennis met ‘het ambacht’ . De passie voor techniek bij kinderen wordt vroeg aangewakkerd. Het TechLab kent twee programmalijnen. A. Korte cycli van TechLab workshops: - in de vorm van Expedities - rondom een thema (events), - ‘maakweken’ in de vakanties B.

Onderwijs-modules gekoppeld aan Bibliotheek op School. Jeugd van 8-16 jaar en hun opvoeders. Basisscholen, Gemeenten, Doe je mee, TechnoPromo, Iquality Kwantitatief * Minimaal één TechLab cyclus in 4 bibliotheken * Programmalijn onderwijs: 15 % van de scholen neemt deel aan een TechLab activiteit. 30 % van de scholen maakt gebruik van een project of activiteit uit onderwijsportal. Kwalitatief / doorontwikkeling - Haalbaarheid onderzoeken om samen met een groep toegewijde vrijwilligers een TechLab club te organiseren op een of meerdere dagen in de week in drie bibliotheken zodat er een structureel aanbod komt. - Intensivering samenwerking met het bedrijfsleven. - Kosten voor een Expeditie, Maakweek of Event: €1000 (vier bijeenkomsten voor 16 deelnemers ) - De bekostiging van het Techlab op school vindt plaats via inkoop door scholen.

21

VoorleesExpress en BoekStartcoach Programma Probleemstelling/uitdaging

Doel/maatschappelijk effect

Korte omschrijving product

Doelgroep Samenwerkingspartners Prestatie indicatoren

Kennis en vaardigheden Nederland telt 2,5 miljoen laaggeletterden: Mensen die moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen of het omgaan met de computer. Laaggeletterdheid begint met een taalachterstand op jonge leeftijd. De urgentie om hier iets aan te doen is dan ook groot. Een goede beheersing van de taal is immers van essentieel belang om zelfredzaam en sociaal actief te zijn. De VoorleesExpress en Boekstartcoach spelen effectief in op deze problematiek. De sleutel tot het voorkomen van laaggeletterdheid ligt bij het stimuleren van de taal bij baby’s, peuters en kleuters. De VoorleesExpress en de BoekStartcoach stimuleren de taalontwikkeling van kinderen en verrijken de taalomgeving thuis. Ouders worden zich bewust van het effect van hun eigen taalvaardigheid op die van hun kinderen. BiblioPlus vormt met de VoorleesExpress en de BoekStartcoach de verbinding tussen de voorschoolse instellingen, onderwijs, welzijn en thuis, om dit probleem aan te pakken. Door contact met de BoekStartcoach en deel te nemen aan de Voorleesexpress werken laagtaalvaardige ouders aan een rijkere leesomgeving thuis en dat heeft effect op het hele gezin. VoorleesExpress: Twintig weken lang komt een vrijwilliger voorlezen thuis bij een gezin met kinderen van 2 tot 9 jaar. Het gaat hierbij om kinderen met een taalachterstand. De vrijwilliger introduceert het voorleesritueel bij het gezin.

De ouders krijgen handvatten om het voorlezen zelf over te nemen en kinderen op andere manieren te stimuleren in taal. De VoorleesExpress draait op vrijwilligers die zorgvuldig worden geselecteerd, getraind en begeleid door de projectleider en de landelijke VoorleesExpress. Om meer laagtaalvaardige ouders te bereiken is een extra inspanning van nodig. Daarvoor is De BoekStartcoach structureel aanwezig op het consultatiebureau of in de kindcentra en moedigt ouders aan hun kinderen zo vroeg mogelijk boekjes te laten ontdekken. De BoekStartcoach helpt ouders over de drempel naar de bibliotheek helpt ze te genieten van voorlezen, boeken en het aanwezige speelleermateriaal. De BoekStartcoach en de projectleider Voorleesexpress bouwen aan een sterk netwerk rondom leesbevordering. Gezinnen met kinderen van 0 tot 9 jaar die een taalachterstand hebben. Basisscholen, Gemeenten, GGD, Kinderopvang Kwantitatief - 15 deelnemende gezinnen in Cuijk, 10 in Boxmeer, Grave en Sint Anthonis en 5 deelnemende gezinnen in Bergen, Gennep en Mill. - De pilot van de BoekStartcoach start in Bergen en Gennep. Kwalitatief / doorontwikkeling Het creëren en in stand houden van een team vrijwilligers dat gemotiveerd en deskundig de

22

Kosten

VoorleesExpress, in een grote mate van zelfstandigheid, kan blijven uitvoeren. Afhankelijk van de resultaten van de pilot van de BoekStartcoach wordt het project verder uitgerold. Voorleesexpres: 5 gezinnen: € 3.210 10 gezinnen: € 5.710 15 gezinnen: € 8.200 BoekStartcoach: Pilot en Gennep en Bergen in 2021

23