01. Raadsvoorstel Dorpsplan Langenboom 8 juli 2021 V11 DEF.docx

documentnr.:284006 - zaaknr.: 281762

Raadsvoorstel Onderwerp

: Resultaten verdiepingsonderzoek Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom

Datum

: 8 juni 2021

Portefeuillehouder

: J.G.M. van den Boogaart

Afdeling

: Publiek/Ruimtelijk Beleid

Commissie

: Ruimte en Economie

In te vullen door de griffie

:

Nummer raadsvoorstel

:

Datum commissie

: 30 juni 2021

Agendapunt commissie

:

Datum raad

: 8 juli 2021

Agendapunt raad

:

Samenvatting voorstel Op 16 april 2020 heeft uw raad het document Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Haalbaarheidsanalyse en Plan van Aanpak (in opdracht van de stichting Eigen Kweek en de gemeente Mill en Sint Hubert, opgesteld door Raadhuis Advies) vastgesteld en het college opgedragen vervolgonderzoek te doen naar de haalbaarheid. In bijgaand document ‘Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek’ is de haalbaarheid van het Dorpsplan Langenboom verder uitgewerkt, waarmee het college in samenwerking met de stichting Eigen Kweek invulling heeft gegeven aan de raadsopdracht. Om de haalbaarheid en wenselijkheid te kunnen beoordelen hebben de Stichting Eigen Kweek en de gemeente een intentieovereenkomst met daarbij behorend “regels-boekje” opgesteld. In deze overeenkomst is helder afgesproken welke onderwerpen worden uitgewerkt en onderzocht door de Stichting. Deze opsomming is opgenomen in bijlage 4 en 6 van de rapportage. Om de haalbaarheid van het dorpsplan te vergroten is het op tal van punten inhoudelijk aangepast, waarbij het oorspronkelijke doel – realisatie van en sociaal hart en een sporthart – nog steeds het uitgangspunt zijn. Als gevolg hiervan zijn ook de stichtingskostenopzet (stiko) en de exploitatiebegroting (EB) veranderd.

De rapportage en de onderliggende onderzoeken wijzen uit dat het plan ruimtelijk en programmatisch haalbaar en uitvoerbaar is. Haalbaarheid en uitvoerbaarheid van het plan is aanwezig, mits een en ander organisatorisch en juridisch deugdelijk is opgezet en wanneer dekking kan worden gevonden voor de benodigde niet begrotingsneutrale investeringen. Op basis van deze rapportage en onderliggende onderzoeken komt het college tot de conclusie dat het Dorpsplan Langenboom alleen haalbaar is met additionele financiering. De stichting Eigen Kweek heeft een brief gericht aan de gemeente(raad) waarin zij verzoekt het nu voorliggende Dorpsplan Langenboom uit te voeren en zij ingaat op het doorlopen proces en de noodzakelijke additionele financiering. Wanneer uw raad overweegt door te gaan met het plan door middel van aanvullende financiering, op basis van de brief van Eigen Kweek, wijkt dit af van de eerder

1

gestelde kaders. Daarin is aangegeven dat het Dorpsplan Langenboom begrotingsneutraal dient te worden gerealiseerd. Ook is een motie door de gemeenteraad aangenomen waarin wordt gesteld, dat gelijksoortige plannen in andere kernen ook moeten kunnen rekenen op gelijke ambtelijke inzet en financiering. Voorstel besluit 1.

Kennis te nemen van het document Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek;

2.

A. Vast te houden aan het uitgangspunt dat het Dorpsplan Langenboom begrotingsneutraal uitgevoerd dient te worden en te concluderen dat het Dorpsplan Langenboom zoals dat nu voorligt niet haalbaar is óf B. Op basis van het document Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek en de brief aan gemeenteraad Mill en Sint Hubert 01062021 V2 van Eigen Kweek in te stemmen met het maken van verdere procesafspraken over de invulling van: a. Beoogd programma en (schets)ontwerpen van kerkaanpassing, herontwikkeling van de locatie De Wis en realisatie van een sporthal c.q. verbouwing bestaande accommodatie op het sportpark; b. Het principe dat de stichting Eigen Kweek, respectievelijk de Langenboomse Vereniging voor realisatie beoogde middelen ontvangt in ruil voor aankoop, oprichting en instandhouding van een gemeenschapsaccommodatie op de plaats van de huidige kerk alsmede de realisatie van een nieuwe sportaccommodatie met- en voor een omnivereniging; c.

De realisatie van kerkaanpassing en sportaccommodatie onder bouwheerschap van de stichting Eigen Kweek, respectievelijk de Langenboomse Vereniging en hen in afwijking van het gemeentelijk inkoopbeleid de ruimte te laten om de reeds bij het Dorpsplan Langenboom betrokken bouwondernemers de bouw te laten verzorgen, waarbij de juridische uitgangspunten leidend zijn zoals vervat in bijlagen 32 en 33 bij het rapport d.

een overeenkomst met Ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor Ruimte en de inkomende stimuleringsbijdragen die voortvloeien uit deze overeenkomst te oormerken voor het Dorpsplan Langenboom

Indien ingestemd is met keuze B. 3.

Het college te verzoeken een begrotingswijziging aangaande de uitvoering van het Dorpsplan Langenboom voor te leggen aan de raad, gehoord hebbende de uitkomst van het voorgeschreven Arhi-overleg.

Wet Arhi Nee, er is geen afstemming in het kader van de wet Arhi noodzakelijk, omdat dit voorstel niet leidt tot een begrotingswijziging. Het voorstel valt niet onder het aanwijzingsbesluit. Dit voorstel is wel voorgelegd aan de stuurgroep Land van Cuijk, omdat als er door de gemeenteraad wordt ingestemd met de uitvoering van het dorpsplan er wel Arhi-instemming nodig is. Er zal dan in de vergadering van september of oktober 2021 een krediet worden gevraagd aan de gemeenteraad, waarbij tevens een uitname zal moeten plaatsvinden uit de algemene reserve.

2

Financiële gevolgen In de rapportage wordt aangegeven, dat het Dorpsplan Langenboom deels alleen kan worden gerealiseerd met financieringsbronnen buiten de gemeentebegroting of niet begrotingsneutraal. De benodigde additionele investeringen zijn in de rapportage toegeschreven aan de volgende posten: a.

De uitvoering van het Dorpsplan Langenboom neemt naar verwachting nog zeker tot 2023 in beslag. Met de huidige geprognosticeerde jaarlijkse afschrijving zou het nog tot 2030 duren alvorens De Wis geheel is afgeboekt. Gemeenschapsaccommodatie De Wis heeft per 1 januari 2023 nog een boekwaarde van circa € 250.000, welke in de benodigde additionele investeringen is opgenomen. Deze afwaardering dient rechtstreeks te worden gedekt uit de algemene reserve.

b.

De bouw van De Wis is destijds gedeeltelijk gedekt vanuit de algemene reserve van de gemeente Mill en Sint Hubert. Naar de maatstaf van huidige begrotingsvoorschriften (artikel 59 van de BBV) is dit thans niet meer toegestaan. Nu moeten alle uitgaven worden geactiveerd. Op basis van een kapitalisering van de oorspronkelijke waarde van De Wis volgens de huidige voorschriften zou nog een bedrag van € 573.129 dienen te worden geactiveerd. Deze ruimte is er nu niet in de begroting.

c.

De aanpassing van de openbare ruimte ter plaatse van het dorpsplein en het sportpark vindt plaats nadat de accommodaties gereed zijn gekomen. Hiermee is een bedrag gemoeid van € 105.000, excl. btw (btw is compensabel), dat in de loop van 2022 dient te worden geactiveerd.

d.

Als dekking beschikbaar is voor bovenstaande posten a, b en c blijft nog een geprognosticeerd resterend tekort over van € 176.281. Na de realisatie van het planonderdeel woningbouw op de locatie De Wis, verwacht in de loop van 2024, wordt duidelijk wat het exacte resterende tekort is, dat op dat moment nog dient te worden geactiveerd in de gemeentelijke begroting.

Het uitgangspunt was een bijdrage aan het dorpsplan van € 2.500.000 en begrotingsneutraal (zie Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Haalbaarheidsanalyse en Plan van Aanpak, vastgesteld door de gemeenteraad op 16 april 2020). Na herberekening is komen vast te staan dat dit bedrag uitkomt op € 3.583.030. De bouw van De Wis is destijds gedeeltelijk gedekt vanuit de algemene reserve van de gemeente Mill en Sint Hubert. Indien de kapitaallasten waren berekend op basis van de huidige BBVregels zou er dekking zijn voor een investeringsbedrag van € 4.156.159. Aanvullend wordt nog een bijdrage gevraagd voor het tekort op de investering. In totaal komt de bijdrage aan het dorpsplan dan uit op een investering van € 4.332.440. In onderstaande tabel is het samengevat weergegeven. Oorspronkelijk uitgangspunt

2.500.000

verhoging na herberekening

1.083.030

Begrotingsneutraal

3.583.030

Verhoging naar huidige regels BBV

573.129

Tekort

176.281

Totaal gevraagde bijdrage

4.332.440

In de brief van de stichting Eigen Kweek worden haar opvattingen kenbaar gemaakt ten aanzien van de aard en omvang van bovengenoemde investeringen. Wanneer de raad de inzet op een uitvoering van

3

het voorliggende Dorpsplan en overweegt een krediet ter beschikking te stellen, ziet dit er financieel als volgt uit:

effect 2024 en verder

effect investering 2023 Bijdrage Dorpsplan Langenboom (zie punt 5 pagina 26 van rapport)

3.583.030

b. Bijdrage Dorpsplan Langenboom (zie punt 9 pagina 26 van rapport)

573.129

d. Bijdrage Dorpsplan Langenboom (zie punt 11 pagina 26 van rapport)

176.281

Totaal bijdrage Dorpsplan Langenboom (activa in eigendom van derden) dekking: vrijval lasten de Wis

4.332.440

a. Afboeking boekwaarde de Wis (zie punt 8 pagina 26 van rapport) Dekking afboeking boekwaarde uit algemene reserve

0

-151.635 109.123

-250.000 250.000

c. Aanpassing in openbare ruimte(zie punt 10 pagina 26 van rapport) Totaal investering en tekort begrotingssaldo

105.000

-3.675

-3.675

4.437.440

-3.675

-46.187

In totaal gaat het om een niet begrotingsneutrale investering van € 1.104.410. Het tekort voor de jaren 2023 en verder kan worden gedekt uit het structurele begrotingssaldo. Op dit moment bedraagt het structurele begrotingssaldo € 25.000 voor 2023 en € 123.000 voor 2024. Wettelijk kader en beleidskader •

Raadsbesluit “Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Haalbaarheidsanalyse en Plan van

•

Beleidsnota “Op weg naar toekomstbestendige gemeenschapsaccommodaties 2018-2022”;

•

Programmabegroting Mill en Sint Hubert, Programma 1, Right to Challenge;

•

Wet op de ruimtelijke ordening en gemeentelijk inkoopbeleid.

Aanpak” d.d. 16 april 2020;

Communicatie en participatie Het Dorpsplan Langenboom is voortgekomen uit het eigen initiatief van de inwoners van Langenboom. Wanneer sprake kan zijn van uitvoering van het plan zal deze ook in een samenwerking binnen de verenigingen in het dorp (de stichting Eigen Kweek c.q. De Langenboomse Vereniging) ter hand worden genomen, vanzelfsprekend in samenwerking met de gemeente. Naast de directe betrokkenheid van tal van vrijwilligers van verenigingen bij het plan worden alle inwoners van Langenboom ook periodiek geïnformeerd over de voortgang. Duurzaamheid Met de herbestemming van de kerk en nieuwbouw van de sporthal kan op twee vlakken een slag worden geslagen in de duurzame ontwikkeling van het dorp Langenboom. Bestaande, in meer of

4

mindere mate verouderde accommodaties, komen te vervallen en de te handhaven, respectievelijk aan te passen gebouwen kunnen energetisch worden verbeterd. Gemeenschappelijke regeling/samenwerkingsverband N.v.t.

5

Toelichting op het voorstel Inleiding In het bijgevoegde document Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek, waarnaar wij hier kortheidshalve verwijzen, wordt ingegaan op de haalbaarheid van het Dorpsplan Langenboom. Met de oplevering van de rapportage wordt invulling gegeven aan de raadsopdracht van 16 april 2020. De gemeenteraad wordt gevraagd om kennis te nemen van de rapportage. Het Dorpsplan Langenboom is alleen uitvoerbaar indien additionele middelen beschikbaar komen. Zowel de rapportage als de brief van de stichting Eigen Kweek aan de gemeenteraad, die als bijlagen zijn toegevoegd aan dit raadsvoorstel, gaan in op de ter beschikkingstelling van de benodigde niet begrotingsneutrale investeringen. Hiervoor moet de gemeenteraad dan nog wel een expliciet besluit nemen in de raadsvergadering op 21 oktober 2021. Voorgestelde beslissing(en) met argumenten en afwegingen Het Dorpsplan Langenboom betreft tegelijkertijd een reductie van het aantal en vernieuwing van de overblijvende (ontmoetings)accommodaties in Langenboom. Door de aanwezige urgentie als gevolg van het sluiten van café/zaal D’n Bens, het vrijkomen van het kerkgebouw en de aanwezigheid van in meer of mindere mate verouderde voorzieningen (tennisclub TCL en De Wis) is een dorpsinitiatief gestart.

Het Dorpsplan Langenboom geeft daarin de volgende richting aan: “Langenboom heeft teveel gemeenschapsaccommodaties. Onze definitie daarvan is: een gebouw waar we elkaar ontmoeten. Naast D’n Bens hebben we kantine TCL, kantine SES, kantine WIS en De Kerk. 5 gebouwen die allemaal onderhoud vragen, bezetting vragen (veelal van vrijwilligers). Het is slim en beter om na te denken over vermindering van dit aantal, niet over vermeerdering. (…) Het is verstandig om te investeren in de sterke punten van het dorp. In onze eigen parels. Die maken Langenboom tot Langenboom. Daar zijn de mensen graag, daar zijn we trots op. Voor Langenboom zijn dat de Kuilen, De Kerk en het Sportpark tegen de bosrand.” Het Dorpsplan Langenboom zet in op: 1.

Een gemeenschapshuis met dorpscafé in de te verbouwen rijks-monumentale kerk (dorpshart);

2.

Bouw van een sporthal en verbouw van de kantine van voetbalvereniging SES naar een sportkantine voor alle verenigingen (sporthart);

3.

Herontwikkeling van de huidige locatie van gemeenschapsaccommodatie De Wis naar koopappartementen voor senioren en starters.

Ten behoeve van de totstandkoming van het Dorpsplan Langenboom is overleg gevoerd met tal van betrokkenen. Alle verenigingen in Langenboom hebben zich gecommitteerd aan het plan door middel van besluitvorming in hun ledenvergaderingen. Daarnaast is de bouwopgave door middel voorlopige ontwerpen en kostenramingen afgestemd met bouwpartijen. Voorts is overlegd tussen betrokken partijen en de gemeente over de organisatiestructuur (omnivereniging), aanbestedingsbepalingen, fiscaliteit en de transitie van gemeenschapsaccommodatie De Wis. Tot slot is ook uitgebreid ingegaan op de benodigde investeringen en de dekking van deze investeringen. Kortheidshalve verwijzen wij hier naar de inhoud van het door de gemeenteraad vast te stellen document Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage vervolgonderzoek. In het verlengde van deze inzet wordt door het dorpsinitiatief in combinatie met de schoolleiding van basisschool ’t Stekske en schoolbestuur Optimus aangegeven, dat het dorp Langenboom op termijn ook gebaat is bij een zogenoemd educatief hart. Een educatief hart betreft het samenbrengen van de school en opvangvoorzieningen voor kinderen met de sportvoorzieningen op het sportpark. Dit maakt echter

6

geen onderdeel uit van de huidige besluitvorming of uitvoering van het voorliggende Dorpsplan Langenboom. Uitvoering, risico’s en evaluatie In geval van een positief raadsbesluit ten aanzien van de uitvoering van het Dorpsplan Langenboom is een richtinggevende uitspraak van de gemeenteraad nodig ten aanzien van de opname van de benodigde additionele middelen in de gemeentebegroting. De gemeenteraad dient hier nog wel een krediet en begrotingswijziging vast te stellen, welke nog wel ter instemming is voorgelegd aan de stuurgroep conform de Arhi-procedure. Wanneer sprake kan zijn van een positieve richtinggevende uitspraak van de raad over de benodigde additionele middelen wordt de uitvoering van het Dorpsplan Langenboom op de volgende onderwerpen ter hand genomen: 1.

Organisatievorming Langenboomse Vereniging;

2.

Uitvoeren onderzoeken ruimtelijke procedures en uitwerking DO bouw accommodaties kerk en sportpark;

3.

Contractering tussen gemeente, Langenboomse Vereniging en bouwpartijen; contractering tussen Langenboomse Vereniging en parochie (kerk, pastorie);

4.

Voortzetting transitieoverleg met gemeenschapsaccommodatie De Wis (afsprakenkader).

Het risico is aanwezig dat er tegenvallers ontstaan in de realisatie van de accommodaties of dat de exploitatie (bijvoorbeeld geraamde huur- of kantineopbrengsten, beheer en onderhoud) slechter uitpakt dan verwacht. Om deze risico’s te beperken wordt met de beoogde bouwpartijen gecontracteerd op maximale prijzen (turn-key). Binnen de begroting van bouw-, inrichtings- en aanlegkosten bestaat ook nog de mogelijkheid om nadere keuzes te maken (bezuinigingen) in geval van tegenvallers. De exploitatie van de Langenboomse Vereniging richt zich in de toekomstige situatie op de nog aanwezige accommodaties (kerk en sportaccommodatie) in Langenboom. Andere ontmoetingslocaties met een horecafunctie zijn er niet meer. Door de combinatie van tal van functies en gebruikers, zowel commercieel als maatschappelijk, wordt ingezet op een hoge bezettingsgraad. Een en ander betekent wel dat binnen de Langenboomse Vereniging in combinatie met de commerciële horecaondernemer professioneel beheer moet worden gevoerd. Wat betreft het onderhoud van de rijks-monumentale kerk wordt aangesloten bij de huidige werkwijze van de parochie. Het planmatig onderhoud van de kerk is bovendien deels subsidiabel (Subsidie instandhouding rijksmonumenten – Sim).

Voor het planonderdeel herontwikkeling locatie gemeenschapsaccommodatie De Wis met koopappartementen voor senioren en starters is binnen het Dorpsplan Langenboom gerekend met een opbrengst. Deze opbrengst is conservatief ingeschat. Dit planonderdeel komt aan bod nadat de verbouwde kerk en nieuwe sportaccommodatie in gebruik zijn genomen. Te zijner tijd zal op basis van een markttoets worden vastgesteld of de geprognosticeerde opbrengst marktconform is. Overige politiek relevante informatie Het Dorpsplan Langenboom is een voorloper in het concept van kernendemocratie zoals dat wordt ingevoerd binnen de gemeente Land van Cuijk in oprichting. Door de stichting Eigen Kweek wordt de informatie over het plan breed gedeeld met anderen, onder meer binnen zogenoemde Regiodeal. De intentie is om dit ook naar de toekomst toe voort te zetten. De gehele gemeente Land van Cuijk is er bij gebaat, dat de uitvoering en jaarlijkse exploitatie van het Dorpsplan Langenboom succesvol is. Hoewel er in de nu voorliggende exploitatiebegroting sprake is van een overschot, wordt met het oog op de robuustheid van de exploitatie melding gemaakt van een PM-post Bufferbijdrage gemeente Land van

7

Cuijk. Deze bijdrage is (bovenop de beheersmaatregelen die eerder zijn genoemd) erop gericht eventuele aanloopverliezen of tegenvallers in de exploitatie op te vangen. Conclusie Het voorliggende Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek geeft aan dat het Dorpsplan Langenboom haalbaar en uitvoer is, mits dit organisatorisch en juridisch op een deugdelijke wijze is opgezet en op onderdelen voldoende dekking kan worden gevonden. Deels kan het Dorpsplan worden gefinancierd door middel van bronnen buiten de gemeentebegroting of begrotingsneutraal. Deels gaat het echter ook om een niet begrotingsneutrale investering. De extra lasten hiervoor bedragen € 46.187 per jaar vanaf 2024 en eenmalig € 250.000 uit de algemene reserve in 2023. Bijlagen 1.

Raadsbesluit

2.

Burgerinitiatief Dorpsplan Langenboom – Rapportage resultaten vervolgonderzoek

3.

Brief stichting Eigen Kweek

Overige bijlagen N.v.t. Raadsplanning (bestuurlijke planning) Dit voorstel leidt niet tot een wijziging in de raadsplanning.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Mill en Sint Hubert,

J.P.P.S. Ruyters Secretaris

ing. A.A.M.J. Walraven burgemeester

8