04 Ruimtelijke onderbouwing incl. bijlagen

Resultaten

Disclaimer

Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden.

Rekenbasis

Deze berekening is tot stand gekomen op basis van: AERIUS versie 2019A_20200610_3aefc4c15b Database versie 2019A_20200610_3aefc4c15b Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/nl/factsheets/release/aerius-calculator-2019A

Resultaten

Situatie 1

Rx8z3KFXdVLN (17 juli 2020) pagina 5/5

Transect-rapport 3368 Limmen, Jasmijnlint Gemeente Castricum (NH) Een Archeologisch Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven (IVO-P), karterende en waarderende fase

Overijsselhaven 127 3433 PH Nieuwegein

T: 030-7620705 E: informatie@transect.nl

Colofon Titel

Rapportnummer

Limmen, Jasmijnlint. Gemeente Castricum (NH). Een Archeologisch Inventariserend Veldonderzoek door middel van Proefsleuven (IVO-P), karterende en waarderende fase. Transect-rapport 3368

Auteur

A.T.L.E. van Bussel en B.J. Rendering

Veldonderzoek

B.J. Rendering en T. Bakker

Versie

Versie 1.1

Datum

26-04-21

Projectnummer Onderzoeksmelding

21010105 4999779100

Opdrachtgever

Familie de Groot Visweg 29 1906 CN Limmen

Uitvoerder

Transect b.v. Overijsselhaven 127 3433 PH Nieuwegein

Bevoegde overheid Gemeente Castricum Adviseur namens bevoegde overheid NMF Erfgoedadviseurs (mevr. L. Verniers) Beheer en plaats documentatie Omslagafbeelding

Autorisatie Naam Drs. A.A. Kerkhoven Senior KNA Archeoloog

Transect b.v., Nieuwegein Foto van het plangebied

Datum 26-04-21

Paraaf

ISSN: 2211-7067 © Transect b.v., Nieuwegein Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers. Transect aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.

Overijsselhaven 127 3433 PH Nieuwegein

T: 030-7620705 E: informatie@transect.nl

Samenvatting In opdracht van de familie de Groot heeft Transect b.v. in april 2021 een archeologisch inventariserend veldonderzoek, proefsleuven uitgevoerd aan het Jasmijnlint te Limmen (gemeente Castricum). Het plangebied is in gebruik als grasland en heeft een oppervlakte van circa 945 m2. Het onderzoek vond plaats in het kader van een bestemmingsplanwijziging voor de realisatie van nieuwbouwwoningen. Tijdens het proefsleuvenonderzoek is een proefsleuf gegraven met een oppervlakte van ongeveer 34 m2 (ofwel circa 10% van het nieuwbouwvlak). De proefsleuf is aangelegd tot net boven de grondwaterspiegel, op 90 cm -Mv. Vervolgens zijn twee proefputten tot circa 50 cm onder het vlak gegraven om de bodemopbouw en eventuele archeologische niveaus verder in kaart te brengen. Ten behoeve van aardwetenschappelijk onderzoek zijn tevens 5 boringen gezet. Uit het veldonderzoek is gebleken dat in het plangebied sprake is van een verstoorde bodemopbouw tot een diepte van 215 à 340 cm -Mv (1,25-2,50 m -NAP). De verstoringen zijn veroorzaakt door grondverbeteringswerkzaamheden die aan het begin van de 20e eeuw zijn uitgevoerd ten behoeve van de bollenteelt. Vermoedelijk behelsden deze werkzaamheden het drie-steekdelven en opspuiten van het terrein. Als het gevolg hiervan is de (oorspronkelijke) top van de strandafzettingen aan het oppervlakte komen te liggen.

Eventuele vegetatieniveaus in het duin en de top van het oorspronkelijk veen zijn omgewerkt als het gevolg van grondverbetering, ploegen of opspuiten. Van het veen is nog wel een restant aangetroffen. Een grondmonster uit het veen leverde, na zeven over een maaswijdte van circa 2 mm, ongeveer 290 gram houtsnippers op. In het grondmonster is verder geen vondstmateriaal aangetroffen. Tijdens het veldonderzoek zijn geen enkele (delen van) grondsporen gevonden. Wel is een hard, rood baksteenfragment gevonden in het veenrestant. Het baksteen dateert uit de Late-Nieuwe tijd. In de bouwvoor kwam materiaal voor uit dezelfde periode, alsook een fragment van bijna steengoed. Al het gevonden materiaal kan geïnterpreteerd worden als verploegd of opgespit materiaal. Advies In het plangebied worden nieuwe woningen gebouwd. Op basis van het uitgevoerde onderzoek is geen sprake van een archeologische (behoudenswaardige) vindplaats. Om deze reden wordt geadviseerd het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkelingen. Bovenstaande vormt een advies. Op basis van het advies is het aan de bevoegde overheid van de gemeente Castricum een selectieadvies uit te brengen voor eventueel aanvullend onderzoek in het plangebied en de wijze waarop dit al dan niet dient plaats te vinden.

Inhoud 1.

Aanleiding.............................................................................................................................. 6

2.

Resultaten vooronderzoek .................................................................................................... 8

3.

Aard, doel en onderzoeksvragen......................................................................................... 11

4.

Onderzoeksmethodiek ........................................................................................................ 12

5.

Resultaten veldonderzoek ................................................................................................... 15

6.

Beantwoording van de onderzoeksvragen .......................................................................... 17

7.

Waardestelling .................................................................................................................... 19

8.

Conclusie en advies ............................................................................................................. 20

9.

Geraadpleegde bronnen ..................................................................................................... 21

Bijlage 1.

Archeologische periode-indeling voor Nederland .............................................................. 22

Bijlage 2.

Luchtfoto ............................................................................................................................. 23

Bijlage 3.

Archeologische waarden- en verwachtingenkaart .............................................................. 24

Bijlage 4.

Allesporenkaart ................................................................................................................... 25

Bijlage 5.

Vlaktekening ........................................................................................................................ 26

Bijlage 6.

Lagenlijst en profielkolommen ............................................................................................ 27

Bijlage 7.

Foto’s van de boringen ........................................................................................................ 30

Bijlage 8.

Vondstenlijst........................................................................................................................ 35

1. Aanleiding Provincie

Noord-Holland

Gemeente

Castricum

Plaats

Limmen

Toponiem

Jasmijnlint

Kaartblad

19C

Perceelnummer(s)

LMN00-C 4127 en 4248

Centrumcoördinaat

107.327 / 509.665

Oppervlakte plangebied

Circa 945 m2

Oppervlakte onderzoeksgebied

Circa 945 m2

Huidig grondgebruik

Braakliggend

In opdracht van de familie de Groot heeft Transect b.v.1 in april 2021 een archeologisch inventariserend proefsleuvenonderzoek (IVO-P), karterende en waarderende fase uitgevoerd in een plangebied aan het Jasmijnlint te Limmen (gemeente Castricum). De ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 1 en bijlage 2. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 945 m2. Ten tijde van het onderzoek was het plangebied in gebruik als grasland. De aanleiding voor het onderzoek werd gevormd door de bouw van een woning. In het kader hiervan is een bestemmingsplanwijziging aangevraagd en is een omgevingsvergunning benodigd. De nieuwe woningen krijgen een gezamenlijke oppervlakte van ongeveer 365 m 2. De funderingen ervan zullen reiken tot circa 74 cm -Mv. Verder wordt gebruik gemaakt van 30 heipalen met een diameter van 40 cm. De onderkant van de heipalen komt op een diepte van circa 3,5 m -NAP (circa 4,0-4,5 m -Mv). Volgens de archeologische waarden- en verwachtingenkaart van de gemeente Castricum ligt het plangebied in een archeologisch terrein van waarde (AMK-terrein 9210 ‘Westerweg/Dronenlaantje; bijlage 3). Het betreft een terrein van hoge archeologische waarde, waarop door de AWN-Limmen nederzettingsresten aangetroffen zijn uit e IJzertijd tot Late-Middeleeuwen.

Op basis hiervan geldt in het ‘Bestemmingsplan Zandzoom’ (2011) in het plangebied een dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie’. Dit betekent dat archeologisch onderzoek verplicht is bij bodemingrepen vanaf 100 m 2. In 2014 is een archeologisch bureau- en booronderzoek uitgevoerd aan de westrand van Limmen, waar het onderhavig plangebied ook onder valt (Sueur et al., 2014 / Buro de Brug rapporten B14-200). Uit dit onderzoek is gebleken dat de bovengrond tot een diepte van zeker 80 cm -Mv verstoord is als het gevolg van de bollenteelt. Onder de verstoringen bevonden zich aardewerkfragmenten, vermoedelijk uit de IJzertijd. Bij andere onderzoeken in de omgeving is op een dieper niveau mogelijk een prehistorische cultuurlaag aangetroffen. Gezien de kans bestaat dat in het plangebied een prehistorische cultuurlaag wordt verstoord door heipalen, heeft de bevoegde overheid van de gemeente Castricum besloten dat in het plangebied een archeologisch karterend en waarderend onderzoek moet worden uitgevoerd. Dit onderzoek heeft plaatsgevonden in de vorm van een inventariserend veldonderzoek, proefsleuven met aanvullend proefputten en boringen. 1

Transect b.v. voldoet aan de eisen zoals gesteld in de kwaliteitsnorm ‘BRL SIKB 4000’, versie 4.0, en is gecertificeerd door middel van een procescertificaat. Transect b.v. is certificaathouder van de volgende protocollen: ‘KNA Protocol 4001 Programma van Eisen’, ‘KNA Protocol 4002 Bureauonderzoek’, ‘Protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Overig’, ‘Protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Proefsleuven’ en ‘Protocol 4004 Opgraven’, en staat geregistreerd bij het RCE en de SIKB.

6

Het veldonderzoek is uitgevoerd en gerapporteerd conform de richtlijnen uit protocol 4003 (‘Inventariserend Veldonderzoek’) van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1 (KNA 4.1) en het voor het onderzoek opgestelde Programma van Eisen (Magdelijns, 2021).

Figuur 1. De ligging van het plangebied op een topografische kaart (bron kaart: www.opentopo.nl).

7

2. Resultaten vooronderzoek Landschappelijke achtergronden Het plangebied bevindt zich in het Oer-IJ estuarium op de strandwal Limmen-Alkmaar. Deze strandwal met oude duinen dateert vermoedelijk al van rond 2500 v.Chr. (het Laat-Neolithicum A). Volgens de geomorfologische kaart is de strandwal al dan niet bedekt met duin- of stuifzandduinen (kaartcode 4B76ysE). Deze duingronden zijn in de omgeving van het plangebied ontstaan vanaf de IJzertijd. Binnen het plangebied zijn op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN, versie 3) weinig verschillen in hoogte zichtbaar (bron: www.ahn.nl). Het maaiveld varieert van 0.62 tot 0.96 m +NAP. Volgens de bodemkaart zijn in het plangebied kalkhoudende vlakvaaggronden in matig fijn zand aanwezig (kaartcode Zn50AG). Vlakvaaggronden zijn zandgronden met een weinig ontwikkeld profiel waarbij de permanent gereduceerde horizont binnen 80 cm -Mv voorkomt en waarbij de zandkorrels onder de A-horizont geen ijzerhuidjes bevatten (De Bakker en Schelling 1989). Soms hebben ze een humusarme weinig donker gekleurde bovengrond (De Bakker 1966). De grondwatertrap in het plangebied is IV. Dit betekent dat de gemiddeld hoogste grondwaterstand dieper dan 40 cm –Mv ligt en de gemiddeld laagste grondwaterstand tussen 80 en 120 cm –Mv ligt. Bij het vooronderzoek bevond het grondwater zich net onder 1,2 m -Mv.

Bij onderzoek aan het Lavendellint 7 bevond het grondwater zich net onder 1,1 m -NAP (ca. 1,9-2,1 m -Mv). Archeologische waarden Het plangebied ligt binnen een terrein van hoge archeologische waarde (AMK-terrein 9210). Dit terrein komt overeen met de geest Smithan, een buurtschap dat al in de 10 e eeuw bestond (Hoogendijk, 2010). Tijdens een veldkartering door de AWN zijn hier vondsten gedaan. Er zijn toen sporen van bewoning gevonden uit de Late-IJzertijd tot en met de Late-Middeleeuwen. Op het AMK-terrein hebben onderzoeken plaatsgevonden en zijn waarnemingen gedaan die kunnen wijzen op bewoning van de Late IJzertijd tot en met de Late-Middeleeuwen: • Bij een booronderzoek direct ten westen van het plangebied zijn enkele middeleeuwse aardewerkfragmenten gevonden (onderzoeksmelding 2254784100). • Circa 500 m ten noorden van het plangebied is melding gedaan van twee waterputten en fragmenten vroegmiddeleeuws aardewerk (vondstmelding 2821419100). • Verder is ongeveer 400 m ten noorden van het plangebied inheems Romeins aardewerk gevonden. Hier bevond zich tevens vroegmiddeleeuws aardewerk (vondstmelding 3103144100). • Ongeveer 40 m ten zuiden van het plangebied is een bureau- en booronderzoek uitgevoerd. Hier zijn verstoringen aangetoond tot circa 60-80 cm -Mv. De verstoringen hebben opgetreden als het gevolg van de bollenteelt (Brattinga en Tuinman, 2016).

• Aan het Lavendellint 13 (kavel 13), ongeveer 50 m ten zuiden van het plangebied, is tijdens een booronderzoek een 20-35 cm dikke bouwvoor op een 19e-eeuwse akkerlaag gevonden. Vanaf 70110 cm -Mv kwam jong duinzand voor. Er zijn geen cultuurlagen aangetroffen (Wagner et al., 2021). • Tot slot is aan het Lavendellint 7, circa 60 m ten zuidoosten van het plangebied, bij een proefsleuvenonderzoek geen vindplaats aangetroffen. Vanaf 1,1 m -NAP is wel een sterk humeuze grondlaag aangetroffen, die eventueel een afgedekte prehistorische cultuurlaag betreft uit de periode Bronstijd/IJzertijd (Salomons en Brattinga, 2020). Historische achtergronden Het plangebied is tot nu niet bebouwd geweest en was in gebruik als bouwland. Vanaf 1897 tot 1915 was de omgeving van het plangebied in gebruik als tuingrond, voor de bollenteelt. Het hoogtepunt van de bollenteelt rondom Limmen vond plaats in de periode tussen 1902 en 1927. Op een historische 8