03 Kadernota Samenwerken en Fuseren 2021

In artikel 1 lid 1 sub b van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) staat over verbonden partijen vermeld: een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. In artikel 1 lid 1 sub c van het BBV: een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat, onderscheidenlijk het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.

In een bijlage van de begroting van gemeente Castricum staat altijd het overzicht vermeld van de verbonden partijen en de, volgens artikel 15 van de BBV, minimale informatie over deze partijen. Het overzicht is onderverdeeld in publiekrechtelijke – (Wgr) en privaatrechtelijke verbonden partijen en hieronder verkort weergegeven (situatie per mei 2021). Publiekrechtelijk verbonden partijen Naam verbonden partij

Geformaliseerd

1.

GR Werkorganisatie Buch

Ja

Gremium totstandkoming Gemeenteraden

2.

Ja

Gemeenteraden

Ja

Gemeenteraden

Ja

Gemeenteraden

Ja

Gemeenteraden

Ja

Gemeenteraden

Ja

Gemeenteraden

Ja

Gemeenteraden

9.

GR Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) GR Veiligheidsregio NoordHolland Noord (VRNHN) GR Omgevingsdienst NoordHolland Noord (ODNHN) GR Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) GR Werkvoorzieningsschap Noord Kennemerland (WNK) GR Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) GR Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar (VVI) GR Cocensus

Ja

Gemeenteraden

10.

ISOB raad

Ja

Gemeenteraden

3. 4. 5. 6. 7.

8.

Kadernota Regionale Samenwerking / Fusie 2021

Vertegenwoordiging 2018-2022 A. Mans en P.P.J. Slettenhaar F. Binnendijk, R.A. De Haan (plv) A. Mans, P.P.J. Slettenhaar (plv) F. Binnendijk, P.P.J. Slettenhaar (plv) A. Mans, P.P.J. Slettenhaar (plv) R.A. De Haan, F. Binnendijk (plv) R.A. De Haan, P.P.J. Slettenhaar (plv)

Financiële inbreng Bijdrage in tekort Bijdrage in tekort Bijdrage in tekort Bijdrage in tekort Bijdrage in het tekort Bijdrage in het tekort Bijdrage in het tekort

P.P.J. Slettenhaar, R.A. De Haan (plv) A. Mans, P.P.J. Slettenhaar (plv) R.A. De Haan, F.Binnendijk (plv)

Bijdrage in het tekort Bijdrage in het tekort Geen directe inbreng

Pagina 26

Privaatrechtelijk verbonden partijen 11.

12.

13. 14. 15. 16. 17.

Naam verbonden partij

Geformaliseerd

Vertegenwoordiging 2018-2022 R.A. De Haan, F. Binnendijk (plv)

Financiële inbreng

Ja

Gremium totstandkoming College

Intergemeentelijke Stichting Openbaar Basisonderwijs (ISOB) Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA) N.V. Ontwikkelingsbedrijf NHN (ONHN) Stedin Groep N.V.

Ja

College

F. Binnendijk, P.P.J. Slettenhaar (plv)

Bijdrage middels ledeninbreng ovk.

Ja

Gemeenteraden

Ja

Gemeenteraden

Aandelen/Bijdrage in tekort Aandelen

Ja

Gemeenteraden

Ja Ja

College College

R.A. De Haan, P.P.J. Slettenhaar (plv) A. Mans, P.P.J. Slettenhaar (plv) A. Mans, P.P.J. Slettenhaar (plv) A. Mans

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Zandzoom B.V. C.V. Ontwikkelingsbedrijf De Limmer Strandwal

Kadernota Regionale Samenwerking / Fusie 2021

Geen directe inbreng

Aandelen Aandelen Aandelen

Pagina 27

Bijlage 4: Afwegingsmodel samenwerking Wegingsfactoren:

0 = voldoet niet;

Afwegingscriteria

1 = voldoet;

2 = goed;

3 = uitstekend

Varianten A

B

C

D

Enz.

1. Strategische doelen 2. Beleidstaken 3. Uitvoeringstaken Voldoet aan de uitgangspunten voor samenwerking Voldoet aan de randvoorwaarden voor samenwerking Verhogen deskundigheid Verbeteren kwaliteit product / dienst Verhogen efficiëntie Waarborgen continuïteit Verbeteren effectiviteit Verlagen kwetsbaarheid De noodzaak om samen te werken Meerwaarde voor de burger Totale score

Bovenstaand afwegingsmodel is uitgebreider dan het model (3K’s/2G’s) zoals gebruikt in het bedrijfsplan van de BUCH werkorganisatie. Dit mede omdat niet alleen samenwerking wordt afgewogen binnen het kader van de BUCH gemeenten, maar ook daarbuiten.

Kadernota Regionale Samenwerking / Fusie 2021

Pagina 28

Bijlage 5: Toelichting op bestuurskrachtmeting Algemeen In de discussie inzake samenwerken versus samengaan (fusie) moeten gemeenten altijd nagaan of de samenwerking bijdraagt aan de versterking van de gemeentelijke bestuurskracht en/of het aanpakken van maatschappelijke –en/of gemeente overschrijdende problemen. De kern vraag is en blijft of de samenwerking in dienst staat van de gemeente of de gemeente in dienst van de samenwerking is (doel op zich geworden?). Er is ook een grens aan het aantal samenwerkingsverbanden die een gemeente kan aansturen en kan controleren. Men dient zich ook af te vragen of er wel een voldoende robuuste organisatie achterblijft in de gemeente voor het uitvoeren van de resterende taken en het kunnen regisseren van de uitgeplaatste taken. In de situatie waarin het collegiaal besturen lastig is geworden van de gemeente en de taken versnipperd zijn geworden, vanwege de vele samenwerkingsverbanden met telkens andere deelnemers, de democratische controle moeilijker en de ambtelijke organisatie onvoldoende robuust is geworden, kan het gemeentebestuur zich afvragen of herindeling/fusie een betere optie is om tot schaalvoordelen en vergroting van de bestuurskracht te komen. Een bestuurskrachtmeting kan hier inzicht in geven.

Voorts dient men zich af te vragen of de vele samenwerkingsverbanden een toekomstbestendige structuur oplevert voor de gemeente, een reductie van de complexiteit bereikt en nieuwe ontwikkelingen toelaat. Bijvoorbeeld op gebied van de dienstverlening (de overheid heeft antwoord op alle vragen van de burger). Bestuurskrachtmeting Zoals hiervoor is vermeld, kan de noodzaak ontstaan om te gaan fuseren met één of meerdere (buur)gemeenten. Een degelijke bestuurskrachtmeting van de gemeente en die van haar fusiepartner(s) kan dit aantonen. Voorts dient ook de bestuurskracht van de nieuwe gemeente te worden gemeten om te voorkomen dat de nieuwe gemeente, indien voortkomend uit zwakke gemeenten, ook onvoldoende bestuurskracht zal bezitten. De provincie Noord-Holland heeft ter ondersteuning van gemeenten en haar eigen belangen een beleidskader (in 2013) vastgesteld genaamd: “Bestuurskrachtige regio’s in Noord-Holland”. Hierin beschrijft de provincie hoe zij tegen bestuurskracht aankijkt en welke bestuurskracht regio’s zij op dit moment onderscheidt. Ter ondersteuning van een gemeente of gemeenten die een bestuurskrachtmeting overwegen heeft zij een uitvoeringsregeling vastgesteld genaamd: “Uitvoeringsregeling versterken bestuurskracht Noord-Holland 2020”. Daarbij kan een gemeente of gemeenten ondersteuning en financiële tegemoetkoming in de onderzoekskosten aanvragen.

De definitie van de bestuurskrachtmeting. Er zijn vele definities te geven van bestuurskracht. In onze gemeente houden wij vast aan de al in 2012 vastgestelde definitie zoals hieronder nog eens is uiteengezet. Op hoofdlijnen sluit hij prima aan bij diegene die de provincie Noord-Holland gebruikt welke is gemaakt door Cap Gemini. “De mate waarin de gemeente in staat is effectief en efficiënt haar maatschappelijke taken te vervullen in de rol van dienstverlener, bestuur, interne organisatie en als participant in het openbaar bestuur. De gegevens uit de meting worden vergeleken met landelijke normen, benchmark gegevens, ervaringen en de maatschappelijke opgave van de gemeente”.

Kadernota Regionale Samenwerking / Fusie 2021

Pagina 29

De bestuurskrachtmeting betreft: Bestuur- Criteria zijn: herkenbaarheid, eenheid van beleid, slagvaardigheid, daadkracht, mate van regievoering, relatie college – raad, verdeling verantwoordelijkheden, communicatie, betrokkenheid van de burgers; Dienstverlener- Criteria zijn: periodieke beoordeling van de kwaliteit, effectiviteit, efficiëntie, tijdige uitvoering taken, de beoordeling van de ‘klanten’, aanwezigheid van passend voorzieningenniveau; Participant openbaar bestuur- Mate van samenwerking met andere gemeenten, met de regio, provincie, rijk en internationale verbanden. De mate van sturing en controle op beleidsagenda’s van de andere overheden. Het vermogen om zelfstandig taken uit te voeren. Volwaardige speler te zijn in het veld met andere overheden; Interne organisatie- Beschikbaarheid van voldoende personeel en het vermogen adequaat te reageren op de belangrijkste beleidsdoelstellingen, de mate van meetbaarheid van de beleidsdoelstellingen en verantwoordelijkheden. Regelmatige terugkoppeling beleid (korte – lange termijnvisie), toetsing voortgang en effectiviteit van het beleid en uitvoering, aansluiting formatie aan de beleidsdoelstellingen. Vermogen om adviezen te voorzien van inhoudelijke waardeoordeel. Inzicht in de financiële middelen en mogelijkheden, en in ‘control’ zijn.

Eis provincie: Doorloop een Zorgvuldig proces Vanuit de provinciale overtuiging dat gemeenten in een zorgvuldig en constructief proces zullen komen tot de beste oplossing voor zichzelf en de regio, heeft de provincie hiervoor enkele randvoorwaarden benoemd. Voor de provincie Noord-Holland is een proces zorgvuldig, als het binnen de volgende randvoorwaarden is doorlopen: - Gemeenten zorgen proactief voor voldoende bestuurskracht en werken aan voldoende maatschappelijk draagvlak in het geval (ingrijpende) bestuurskrachtversterking noodzakelijk is. - Gemeenten bespreken in regionaal verband hun plannen voor bestuurskrachtversterking en zoeken daarbij naar regionaal draagvlak. - Ingrijpende bestuurskrachtversterkingen worden gedaan vanuit een regionaal gedragen visie op toekomstige ontwikkelingen ten aanzien van de bestuurlijke organisatie van de regio. - De gekozen bestuurlijke organisatie en samenwerkingsverbanden faciliteren gemeenteraden om voldoende sturing te geven aan de uitvoering van gemeentelijke taken en opgaven.

Kadernota Regionale Samenwerking / Fusie 2021

Pagina 30

Bijlage 6: Afwegingsmodel fusie Wegingsfactoren:

0 = voldoet niet;

Afwegingscriteria

1 = voldoet;

2 = goed;

3 = uitstekend

Varianten A

B

C

D

Enz.

Voldoet aan de uitgangspunten voor fusie Voldoet aan de randvoorwaarden voor fusie Bestuurskracht Regionale opgaven Financieel perspectief Urgentie Duurzaamheid nieuwe gemeente Interne samenhang nieuwe gemeente Evenwichtige regionale verhoudingen Uitkomst raadpleging bevolking

Totale score

Kadernota Regionale Samenwerking / Fusie 2021

Pagina 31