03 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kostenontwikkeling SD

4. Zorg in natura zelfstandig thuis wonen/individuele begeleiding ZIN Unieke cliënten Kosten

2017 143 € 394.786

2018 164 € 753.603

2019 196 € 740.868

2020 174 € 667.194

De toename van 2017 naar 2018 wordt grotendeels verklaard door de AMvB, zoals eerder gemeld, en deels door de toename in cliëntenaantallen. Van 2018 naar 2019 is het aantal cliënten behoorlijk toegenomen echter de kosten zijn licht gedaald. Ook hier kan de hernieuwde werkinstructie bij het her indiceren en in combinatie met het voeren van regie op de gestelde indicaties en geleverde zorg de oorzaak zijn van een daling in de kosten in 2019. 7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 76

Situatie in 2020 voor dag invulling Anders dan bij de zinvolle dag invulling is de individuele begeleiding tijdens Corona in veel gevallen wel geleverd. Dit betreft 1-op-1-situaties en in de thuissituatie van de inwoner. Daar waar gewenst of nodig is ook op een alternatieve manier begeleiding geboden via videobellen of het maken van een wandeling in de woonomgeving. Dit was minder frequent dan bij zinvolle dag invulling. Bij de individuele begeleiding zijn de gedeclareerde kosten meer conform de indicaties en geraamde kosten. Sociaal team Castricum probeert daar waar mogelijk een deel van de problematiek van cliënten af te vangen in het voorliggende veld. Helaas lukt dat nu op minder grote schaal dan gewenst door de Coronasituatie. Mogelijk is deze stijging in aantal en kosten ook een effect van het Coronavirus. Er is meer individuele begeleiding geboden en de dagbesteding is minder bezocht. Postcodegebieden Cliënten per sociaal team Cliënten zinvol en veilig wonen

2017

2018

2019

2020

Sociaal team Castricum 1 Sociaal team Castricum 2

62 40

65 52

84 60

74 54

Sociaal team Akersloot/Limmen Sociaal team de Woude Sociaal team overig

7 11 23

9 19 19

16 24 12

19 26 1

2017

2018

2019

2020

Sociaal team Castricum 1 Sociaal team Castricum 2

€ 170.500 € 123.800

€ 318.900 € 245.800

€ 289.900 € 265.700

€ 129.300 € 205.300

Sociaal team Akersloot/Limmen Sociaal team de Woude Sociaal team overig

€ 18.500 € 17.400 € 64.600

€ 38.160 € 70.500 € 80.200

€ 50.900 € 99.000 € 35.400

€ 72.400 € 145.600 -

Kosten zinvol en veilig wonen per sociaal team Totale kosten zinvol en veilig wonen

In alle sociale teams in Castricum stijgen de kosten logischerwijs in 2018. Gebied ST Akersloot/Limmen heeft in 2017 11 cliënten, een toename naar 19 en in 2019 24 cliënten. In 2019 een toename in cliënten maar de toename in kosten blijft relatief beperkt. In gebied ST Castricum 1 ook dezelfde kostenstijging gerelateerd aan de stijging van de unieke cliënten. In de verschillende postcodegebieden zijn geen grote bijzonderheden te zien, toename in aantallen en zorgzwaarte. De reguliere toename is te verklaren door vergrijzing en de aanwezigheid van een GGZ instelling. In 2020 is zichtbaar dat voor Limmen/Akkersloot en de Woude de kosten toenemen, in tegenstelling tot de sociale teams Castricum 1 en 2. Mogelijk is in de eerst genoemde meer maatwerk geleverd ten tijde van Corona. De dagbesteding is minder bezocht waardoor in situaties die daar om vroegen begeleiding in de thuissituatie is geboden. Aanbieders zelfstandig thuis wonen/individuele begeleiding Som van bedrag Zorgaanbieder 2017 2018 2019 2020

Unieke Telling van BSN 2017 2018 2019 2020

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 77

1 2 3 4 5 6 7 8 9

€ 160.790 € 13.379 € 27.537 € 10.150 € 48.902 € 19.421 € 15.325 € 6.453 € 6.025

€ 248.785 € 43.715 € 41.830 € 22.701 € 57.987 € 70.514 € 50.898 € 40.496 € 25.877

Gemiddelde kosten per cliënt Zorgaanbieder 2017 1 € 3.216 2 € 3.345 3 € 4.589 4 € 3.383 5 € 3.056 6 € 1.494 7 € 3.065 8 € 1.1613 9 € 3.012

€ 207.495 € 62.715 € 46.926 € 39.136 € 46.883 € 61.893 € 40.635 € 35.436 € 24.744

€ 147.000 € 77.100 € 71.000 € 68.500 € 63.900 € 37.500 € 30.000 € 29.500 € 25.000

2018 € 4.443 € 6.245 € 5.229 € 11.351 € 3.866 € 4.701 € 10.180 € 4.500 € 12.906

50 4 6 3 16 13 5 4 2

56 7 8 2 15 15 5 9 2

2019 € 3.843 € 7.839 € 2.470 € 3.261 € 2.930 € 3.641 € 8.127 € 3.937 € 12.372

54 8 19 12 16 17 5 9 2

52 7 17 14 15 15 7 8 2

2020 € 2.827 € 11.000 € 4.174 € 4.890 € 4.261 € .2500 € 4.283 € 3.688 € 12.505

Aanbieder 1 is in Castricum de aanbieder met de meeste cliënten. Het unieke cliënten aantal is redelijk stabiel. Aanbieder 2 is de aanbieder die, op grote afstand, daarna de meeste cliënten heeft. Relatief gezien declareren zij per cliënt veel meer als aanbieder 1. Oorzaak hiervan kan gevonden worden in toename van de zorgbehoefte, zowel intensiteit als complexiteit nemen toe. De expertise van aanbieder 1 ligt o.a. ook bij niet aangeboren hersenletsel en mensen met een verstandelijke beperking waardoor de zwaardere en duurdere indicaties verklaarbaar zijn. Bij de andere zorgaanbieders is deze opschaling veel minder. Na evaluatie van de verandering in financiering per 2020, welke in 2021 gaat plaatsvinden, zal gekeken worden of het declaratiegedrag van de aanbieders is veranderd en of nader onderzoek hiernaar noodzakelijk is. Ondersteunend netwerk Respijtzorg wordt ingezet als er tijdelijk ondersteuning nodig is voor cliënten om de mantelzorger(s) te ontlasten. Denk hierbij als de mantelzorger op vakantie gaat, wordt opgenomen in het ziekenhuis of als de thuissituatie hier anderszins om vraagt. Dit gaat echt om een korte periode 1-3 weken achtereen of bijvoorbeeld een weekend in de maand logeren en als dit niet (geheel) vergoed wordt vanuit de zorgverzekeringswet. Onderstaande tabel laat voor Castricum de aantallen zien. 2017 Unieke cliënten respijtzorg/kortdurend verblijf 10

2018 17

2019 11

2020 2

Er is een lichte toename zichtbaar, maar gezien de hoeveelheid unieke cliënten die dagbesteding en/of individuele begeleiding ontvangen is dit een relatief laag aantal. In 2019 een daling van 17 naar 11 en in 2020 een forse daling naar slechts 2, vermoedelijk is dit over 2020 gerelateerd aan corona. Het Huis Lioba en De Zorgcirkel/Respijthuis zijn de grootste aanbieders. Tijdens het 7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 78

keukentafelgesprek en regiegesprekken is er, naast de cliënt die de zorg geïndiceerd heeft gekregen, ook aandacht voor de mantelzorger.

5. Pgb zinvolle dag invulling en veilig en zelfstandig wonen Naast de zorg in natura wordt begeleiding in Castricum ook middels Pgb’s afgenomen. Onderstaand een overzicht van de realisatiekosten afgezet tegen de aantallen. Dit omvat zowel de zinvolle daginvulling als het veilig en zelfstandig thuis wonen. Aantallen Pgb 2017 2018 2019 2020 Castricum 43 54 64 64 BUCH 127 142 157 173

Realisatiekosten Pgb 2017 2018 2019 Castricum € 191.000 € 349.000 € 409.000 BUCH € 681.000 € 928.000 € 986.000

2020 € 360.000 € 1.005.400

2017 2018 2019 2020 BUCH gemiddeld Gemiddelde kosten PGB per cliënt € 4.442 € 6.463 € 6.391 € 5.625 € 6.280 Verschil in % t.o.v. voorgaand jaar

45%

-1%

-12%

-4%

In zowel Limmen en Uitgeest is een Pgb-zorgaanbieder gekomen voor dagbesteding. Deze zorgaanbieder voorziet in een behoefte van inwoners omdat de dagbesteding in huiselijke setting wordt aangeboden. Voorheen was dit niet beschikbaar. Ook inwoners van Castricum kiezen vaker voor dagbesteding met een Pgb om deze dagbesteding te kunnen bezoeken. Een toename van het aantal Pgb’s voor dagbesteding leidt in het algemeen echter niet tot een afname van de indicaties in natura. De keuze voor dit nieuwe aanbod leidt tot toename van de zorgvraag. Ook bij de uitnutting van de Pgb-budgetten is waarschijnlijk door de situatie rond het Coronavirus een oorzaak, dat er minder begeleiding en dagbesteding heeft plaatsgevonden. Hierin ligt dan ook een mogelijke verklaring voor de sterke afname van de gemiddelde kosten per cliënt in 2020.

6. Wmo Huishoudelijke ondersteuning We kennen twee vormen van huishoudelijke ondersteuning in de gemeente: 1. Algemene Voorziening Schoonmaakondersteuning (SO) 2. Maatwerkvoorziening Hulp bij Huishouden (HBH)

6.1.

Schoonmaakondersteuning (SO)

Deze algemene voorziening is bedoeld voor eenvoudige huishoudelijke ondersteuning. Bijvoorbeeld bij ouderen die lichamelijk niet meer goed in staat zijn om zelf het huis schoon en leefbaar te houden, maar nog wel prima zelf de regie over het huishouden kunnen houden. SO kan ook tijdelijk ingezet worden, bijvoorbeeld tijdens de revalidatieperiode na een ziekenhuisopname. Inwoners krijgen SO toegewezen na een telefonische, lichte toets; er wordt geen keukentafelgesprek gevoerd en er wordt geen beschikking afgegeven. Hiermee wordt bespaard op administratieve lasten en zo wordt tevens tijdswinst geboekt. De aanbieder krijgt de contactgegevens van de inwoner van de gemeente en neemt vervolgens contact op om nadere afspraken te maken. SO wordt gemiddeld twee uur per week geleverd. Tevens is er ruimte voor een koffiemoment, waarin de medewerker sociaal contact kan hebben met haar/zijn cliënt. Op deze wijze kunnen signalen die wijzen op aanvullende behoefte aan ondersteuning worden opgemerkt en geïnventariseerd (zgn. vroegsignalering). Denk hierbij bijvoorbeeld aan de inhoud van de koelkast (is er voldoende en is het gezond en houdbaar?), valgevaar in huis door kleedjes of snoeren, of 7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 79

toenemende verwardheid. De medewerker kan deze signalen via de zorgcoördinator doorgeven aan ons Sociaal Team, waarna wellicht initiatief tot een keukentafelgesprek kan worden genomen. In Castricum wordt SO exclusief uitgevoerd door Axxicom. Eind 2020 bedienden zij 221 inwoners. In Limmen, Akersloot en de Woude wordt SO exclusief uitgevoerd door MIEP Huishoudservice. Eind 2020 bedienden zij 130 inwoners. Jaarlijks is er sprake van een flinke stijging aan kosten. Dit heeft te vooral te maken met de wettelijke verplichting van de AMvB Reële prijs Wmo uit oktober 2018. Dit verplichtte de gemeente om de lonen van de medewerkers fundamenteel te verhogen tot boven een minimumtarief van €25 per uur en rekening houdend met de reële situatie van de aanbieder. Denk daarbij aan overheadskosten en inschaling van de medewerkers. We zien dat hierdoor het kostenverschil met de duurdere maatwerkvoorziening HBH afneemt en op termijn zelfs vrijwel zal wegvallen. Schoonmaakondersteuning Werkelijke kosten

2018

2019

€ 178.236

€ 239.927

€ 463.811

+35%

+93%

+45%**

205

264

351

+11%

+29%

+33%

€ 1.170

€ 1.757

+21%

+50%

Verschil in % t.o.v. voorgaand jaar Aantal cliënten per 31 december

184

Verschil in % t.o.v. voorgaand jaar Gemiddelde kosten per cliënt

2020*

2017

€ 969

Verschil in % t.o.v. voorgaand jaar *) Kosten voor 2020 zijn nog niet definitief **) Inschatting op basis van wegvallen eigen aandeel en indexering

Effect abonnementstarief Pas in 2020 is SO ook onder het abonnementstarief komen te vallen, omdat het een algemene voorziening is, en deze een jaar na de maatwerkvoorzieningen pas onder het abonnementstarief zouden vallen. Hiermee is de aanzuigende werking ervan pas merkbaar over 2020. Op dit moment zijn de exacte gegevens helaas nog niet beschikbaar, maar we zien over 2020 wel een enorme toename in cliëntenaantallen. Tot 2020 betaalden cliënten met SO een eigen aandeel van € 12,37 per uur. Minima betaalden geen eigen aandeel. Door het abonnementstarief is het eigen aandeel per 1 januari 2020 komen te vervallen. Hierdoor is het uurtarief aan de aanbieder dus extra met deze bedragen gestegen. Dit is alleen al een stijging met ongeveer 40%. We zullen bij de jaarrekening 2020 constateren dat de kosten voor SO enorm gestegen zullen zijn. Dit is voornamelijk veroorzaakt door het hogere tarief en extra aangewakkerd door de cliënteninstroom door de aanzuigende werking van het abonnementstarief. De SO is opgetuigd als een goedkopere en laagdrempeligere algemene voorziening ten opzichte van de duurdere en complexere maatwerkvoorziening HBH. Een stijging van de kosten en aantallen van SO zou dan ook overeen moeten komen met een daling van de aantallen en kosten HBH. Echter kan deze conclusie door de effecten van het abonnementstarief niet getrokken worden.

Er is jurisprudentie op basis waarvan zelfs het voorbehoud Eigen Kracht moeilijk overeind te houden: ook inwoners die de mogelijkheid en middelen hebben om zelf, vanuit hun netwerk, of door het inhuren van een particuliere hulp, hun huis schoon en leefbaar te houden, doen nu vaker een 7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 80

beroep op de gemeente voor huishoudelijke ondersteuning. Om meer grip op de kosten te kunnen hebben, moet er ander beleid overwogen worden, waarmee deze voorziening kan worden aangepast.

6.2.

Hulp bij Huishouden (HBH)

Deze maatwerkvoorziening is bedoeld voor complexere huishoudelijke ondersteuning. Bijvoorbeeld bij meervoudige problematiek of ziektebeelden en het verlies van regie over het huishouden. Als na telefonisch onderhoud door onze consulent wordt vermoed dat een inwoner niet voldoende wordt ondersteund met SO, dan wordt de betreffende inwoner doorgezet naar het Sociaal Team. Er volgt een keukentafelgesprek waarna inwoners krijgen een indicatie krijgen van de benodigde tijd voor HBH per week. In de ruime meerderheid van de gevallen is dit tot 4 uur per week. Over de afgelopen jaren zien we een afname van de hogere indicaties. De inwoner heeft de keuze tussen alle gecontracteerde aanbieders. Deze aanbieders zijn voor de hele BUCH gecontracteerd. Het betreft –in grootte aflopend gesorteerd voor de gemeente Castricum:  ViVa! Zorggroep (60%)  Tzorg (25%)  MIEP Huishoudservice  Actiezorg (Magentazorg)  Axxicom  De Zorgspecialist Het aandeel van ViVa! Is duidelijk het grootst, door de brede band van de organisatie met de regio. Samen met Tzorg bedienen zij 85% van de cliënten. Aantallen en kosten HBH Wmo Hulp bij Huishouden Werkelijke kosten

2017

2018

2019

2020

€ 765.792

€ 769.275

€ 898.765

€ 1.054.565

1%

+17%

+17%

260

320

335

-2%

+23%

+5%

€ 2.701

€ 2.761

€ 3.148

+2%

-5%

+14%

Verschil in % t.o.v. voorgaand jaar Aantal cliënten

265

Verschil in % t.o.v. voorgaand jaar Gemiddelde kosten per cliënt Verschil in % t.o.v. voorgaand jaar

€ 2.422

De stijging van de kosten HBH komt hoofdzakelijk door de AMvB Reële prijs Wmo. De invoering van het abonnementstarief per 2019 voor deze maatwerkvoorziening heeft ook voor een extra stijging in aanvragen geleid (in totaal met 23% gestegen). Echter zijn de kosten per cliënt zelfs gedaald met 5%. Dit komt vermoedelijk door een aantal ontwikkelingen: a) In 2018 is vaker doorverwezen naar SO in plaats van een maatwerkvoorziening. Dit leiden we af uit de daling van het aantal cliënten HBH.

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 81

b) De nieuwe aanvragers hebben gemiddeld minder zware ondersteuning nodig dan de voorheen gemiddelde cliënt. Het betreft hierbij waarschijnlijk vaak inwoners die eerder tegen de betaling van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage opzagen, en dat deze drempel door het abonnementstarief is weggenomen. Wat overigens ook o.a. de bedoeling van de minister was met deze maatregel en waarvoor het Rijk de gemeente ook deels gecompenseerd heeft. c) De consulenten van de Sociaal Teams zijn de afgelopen jaren scherper gaan indiceren, waardoor het gemiddeld aantal uren per cliënt is afgenomen, terwijl de inwoner nog steeds passend ondersteund wordt. In 2020 zien we dat de gemiddelde zwaarte van de indicaties weer is toegenomen. Aantal cliënten* 2017 2018 2019 2020** Uren HBH per week 1 uur 1 5 3 8 2 t/m 4 uur 62 151 193 140 5 t/m 7 uur 172 66 18 16 8 t/m 10 uur 48 19 3 > 11 uur 20 4 1 4 *) Dit zijn voorlopige cijfers **) Onvolledig

7. Overige voorzieningen Wmo Binnen de overige voorzieningen kan er onderscheid gemaakt worden tussen:  Woonvoorzieningen (woningaanpassingen en trapliften);  Vervoersvoorzieningen (scootmobielen, aangepaste fietsen);  Rolstoelen;  Wmo-vervoer (regiotaxi). In de periode 2017-2019 waren er voor hulpmiddelen (vervoersvoorzieningen en rolstoelen tezamen) twee actieve leveranciers; het Hulpmiddelencentrum (HMC) en Meyra. In deze periode was Connexxion de vervoerder in het kader van de regiotaxi. Met ingang van 2020 is er een nieuw contract voor de hulpmiddelen en is er sprake van één leverancier (Medipoint). Deze neemt alle nieuwe aanvragen aan. De huurovereenkomsten met de eerdere aanbieders blijven actief totdat de beschikking afloopt of het hulpmiddel vervangen moet worden. De prijzen van hulpmiddelen stijgen in het nieuwe contract, met name doordat wij ook een goede dienstverlening en onderhoudsservice verlangen, naast het leveren en inpassen van een hulpmiddel. Hiermee is reeds rekening gehouden in de meerjarenbegroting. Per 1 april 2021 is er ook een nieuwe vervoerder voor het Wmo-vervoer (Munckhof). Het abonnementstarief geldt niet voor de rolstoelen en regiotaxipas. Voor de regiotaxi betalen cliënten een eigen bijdrage aan de chauffeur in de vorm van zogenaamd opstapgeld en een kilometervergoeding.

Cijfers Overige Wmo-voorzieningen In onderstaande tabel zijn de unieke aantallen afgezet tegen de kosten. De cijfers van 2017 zijn een benadering van wat er in de destijds verschillende systemen is gerapporteerd. 2017 2018 2019 2020 (Elektrische) Rolstoelen € 278.987 € 295.997 € 286.791 € 263.838 Aantal cliënten 371 358 351 306 7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 82

Scootmobielen Aantal cliënten Woningaanpassingen en trapliften Aantal cliënten Totaal Unieke inwoners met 1 of meer voorzieningen

€ 167.797 210 € 68.551 119 € 515.335 537

€ 226.696 226 € 269.794 211 € 792.487 575

€ 235.341 241 € 418.857 208 € 940.989 576

€ 226.285 200 € 403.709 142 € 893.832 491

Hulpmiddelen in huur verstrekt welke qua indicatie doorlopend zijn komen elk jaar terug. Met name bij de voorzieningen is de aanzuigende werking van het abonnementstarief zichtbaar in alle sociale teams. De cliëntaantallen stegen minimaal in 2019, echter de kosten nemen meer toe. Waar cliënten voorheen vanwege de inkomensafhankelijke eigen bijdrage geen beroep deed op de Wmo, gaan zij dit in toenemende mate doen. Vooral bij duurdere voorzieningen zoals woningaanpassingen. Dit is een landelijke trend. In 2020 zijn er over de hele linie gemiddeld minder inwoners met een of meerdere van deze voorzieningen. De kosten blijven echter hoog, vooral omdat de relatief dure woningaanpassingen worden aangevraagd.

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 83

Bijlage 3. Met de begroting 2021 vastgestelde korte termijn beheersmaatregelen In deze bijlage vindt u korte termijn beheersmaatregelen kostenontwikkeling sociaal domein, die zijn vastgesteld met de begroting 2021. Op basis hiervan en de data-analyse is gekeken naar lange termijn beheersmaatregelen. De maatregelen staan niet op zichzelf maar zijn complementair.

1. Zicht en grip op cliënt- en kostenontwikkeling Sinds 2017 neemt het aantal inwoners in zorg bij de gemeente toe. Op basis van de huidig beschikbare gegevens over 2020 lijkt er voor jeugdhulp een voorzichtige stabilisatie in te ontstaan. De cijfers over 2020 zijn voor de Wmo (nog) niet beschikbaar. Ook de kosten op jeugdhulp en Wmoondersteuning nemen toe. De gemiddelde kosten voor een inwoner met een vorm van ondersteuning blijft jaarlijks stijgen. De verklaring hiervan ligt zowel bij de instroom en de toegang als bij het achterblijven van afschalen en uitstroom. Korte termijn maatregelen om dit te verbeteren zijn: Maatregel 1.Toestemming nodig bij beschikken dure cliënten Maatregel 4. Werken met een preventie en triageteam Maatregel 5. Regie voeren op alle maatwerkvoorzieningen Maatregel 7. Inrichting contractmanagement sociaal domein BUCH Maatregel 9. Onderzoek naar bestaande “dure” cliënten Maatregel 10. Scherper toepassen van de wettelijke kaders; WMO, WLZ, ZWVe Maatregel 12. Pgb’s toetsen op eigen kracht en gebruikelijke zorg. Maatregel 16. Heronderzoek naar langlopende verstrekkingen vanuit de WMO

2. Effectiviteit en doelmatigheid van ingezette ondersteuning Er dient, zowel bij zorgaanbieders als bij de BUCH-werkorganisatie, meer inzicht te komen in het effect, de kwaliteit en de efficiëntie van ingezette zorg (inclusief algemene en voorliggende voorzieningen). Het is wenselijk hierin regionaal op te trekken. De regionale netwerkorganisatie voor inkoop- en contractmanagement faciliteert en versterkt gemeenten bij deze verbeterslag. Korte termijn maatregelen om dit te verbeteren zijn: Maatregel 5. Regie voeren op alle maatwerkvoorzieningen Maatregel 3. Materiële controle bij zorgaanbieders Maatregel 8. Structureel borgen van toezicht; doel- en rechtmatigheidsonderzoeken Maatregel 13. Scherper toezien op motivering bij toekenning Pgb > 75% van het ZIN-Tarief Maatregel 15. Herinrichting Huishoudelijke Ondersteuning Maatregel 17. Dyslexiezorg toekennen aan jeugdigen tot 13 jaar

3. Afstemming en samenwerking externe partners De samenwerking met externe partners (inclusief externe verwijzers) kan verder worden verbeterd waardoor eventuele benodigde zorg gerichter kan worden ingezet. Korte termijn maatregelen om dit te verbeteren zijn:

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 84

Maatregel 6. Versterken samenwerking huisartsen/praktijkondersteuners Maatregel 11. Nadere afspraken na verwijzing GI

4. Data gedreven werken en monitoring Afwijkingen van prognoses en opvallende onderdelen in de data moeten eerder inzichtelijk worden waardoor tijdige rapportage en/of bijsturen mogelijk is. Dataoverzichten en analyses worden momenteel handmatig verwerkt. Dit kost nu iedere keer enorm veel tijd en/of de data is niet compleet. Om dit te kunnen verbeteren is niet alleen monitoring van het sociaal domein voldoende. Korte termijn maatregelen om dit te verbeteren zijn: Maatregel 2.Administratieprotocol handhaven

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 85

Bijlage 4. Overzicht monitoring korte termijn maatregelen Maatregel 1: toestemming nodig bij beschikken dure cliënten Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

In beeld brengen toekenningen Wmo- en jeugdbeschikking waarvan de verwachte kosten boven niveau x uitkomen waardoor een escalatieladder in werking treedt.

Monitoren/vaststellen of gesprekken hebben plaatsgevonden bij dure cliënten en/of toestemming is gegeven. En effecten verzamelen en vastleggen.

O.b.v. norm vaststellen of dossiers zijn opgenomen in format b-schijf gevoerde gesprekken i.h.k.v. dure cliënten.

-

Idem

Gerealiseerde besparing door deze maatregel/Wordt er een daling dure cliënten gerealiseerd?

Cognos rapport ‘bestuursrapportage dure cliënten’.

2

Cognos rapport ‘dure cliënten’; bijvoorbeeld: 20 duurste cliënten, hoeveel cliënten meer 50K.

Het aantal dure cliënten met verwijzing vanuit gemeente neemt af. De gemiddelde kosten per dure cliënt met verwijzing vanuit gemeente neemt af. De gemiddelde trajectduur met verwijzing vanuit gemeente neemt af.

Minimaal op te leveren resultaat: - Per regeling en voorziening berekenen van kostenindicatie voor beschikkingsduur en dit vergelijken met een normbedrag. Kostenindicaties worden ondergebracht in bedragsklassen, bijv. klasse < €1000, klasse €1000 - €5000, klasse €5000 - €10.000, etc.; - Kostenindicatie wordt berekend a.d.h.v. beschikkingsduur, volume, frequentie, eenheid en prijs. - Mogelijke weergaven; per regeling, per voorziening, per cliënt, per medewerker, per team. Doorontwikkeling resultaat: - In beeld brengen beroep op escalatieladder. Of wel in hoeveel gevallen maakt een medewerker gebruik van de escalatieladder wanneer het normbedrag wordt overschreden?

Maatregel 2: administratieprotocol handhaven Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

In beeld brengen of administratieprotocol. wordt gehandhaafd, m.n. op

Wordt er met terugwerkende kracht. toegewezen en zijn de afwijkingen

Berichtenverkeer.

Het aantal toewijzingen dat plaatsvindt na start zorg (oftewel met

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 86

2

declaratietermijn. aanbieder en beschikkingen TWK door gemeente.

vastgelegd/verklaard op. b-schijf? (303 datum betrekkingsperiode ligt voor 301 datum)?

Idem.

In hoeverre bij met declareren?

terugwerkende kracht) neemt af. De waarde van het aantal toewijzingen dat plaatsvindt na start zorg (oftewel met terugwerkende kracht) neemt af/komt niet meer voor. Berichtenverkeer.

Het aantal ontvangen declaraties binnengekomen na de declaratietermijn van 1 maand neemt af. De waarde van het aantal ontvangen declaraties binnengekomen na de declaratietermijn van 1 maand neemt af.

Minimaal op te leveren resultaat: - Per aanbieder, per jaar/kwartaal de afgesproken declaratietermijn in kaart brengen en dit vergelijken met de daadwerkelijk gerealiseerde declaratietermijn. M.n. afwijkingen weergeven. - Per beschikking in kaart brengen van achteraf toegewezen zorg (301-bericht: toewijzing zorg) bij al gedeclareerde zorg (303-bericht: declaratie zorg) waarbij het 303-bericht een startdatum heeft die ligt voor het 301-bericht. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 3: materiële controle bij zorgaanbieders Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Doel- en rechtmatigheid van ondersteuning aan cliënten vaststellen.

Terugkoppeling vanuit RNO.

Niet omschreven.

Het aantal uitgevoerde materiële controles.

2

Idem.

Bestuursrapportage WMO en Jeugd.

Berichtenverkeer.

Gemiddelde kosten per cliënt neemt af. Gemiddelde kosten per cliënt per zorgaanbieder neemt af.

Minimaal op te leveren resultaat: - Per voorziening in beeld brengen of er sprake is van gedeclareerde zorg zonder dat er zorglevering bekend is. Hierbij speelt het berichtenverkeer een rol; gedeclareerde zorg

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 87

vergelijken met de start-/stopberichten. Het resultaat kan gebruikt worden in gesprekken met zorgaanbieders over doel- en rechtmatigheid. Doorontwikkeling resultaat: - Met het minimaal op te leveren resultaat worden administratieve afwijkingen in beeld gebracht (declaratie zonder geregistreerde zorglevering), maar wordt nog geen inhoudelijke beoordeling gedaan. Met dat laatste wordt bedoeld, dat aan de cliënt zelf wordt gevraagd of er zorg is geleverd en er niet alleen wordt gekeken naar de registratie bij gemeente en zorgaanbieder. Deze aanvullende toetsing kan worden ondersteund door een steekproefrapport waarin voorzieningen in beeld komen, waarbij de cliënt benaderd kan worden voor navraag.

Maatregel 4: werken met een Preventie- en Triageteam Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Instellen P&T-team voor toegang hulp en ondersteuning met als doel voorkomen zwaardere/duurdere zorg.

Informatie vanuit regiesysteem; totaal aantal aanvragen/meldingen versus afgegeven beschikkingen.

Berichtenverkeer en bestuursrapportage.

Aantal unieke cliënten in zorg.

Periodiek nagaan of er minder beschikte zorg is; aantal cliënten, aantal voorzieningen per cliënt, zorgzwaarte.

Periodiek nagaan of er minder kosten worden gemaakt (dure cliënten eruit halen).

Aantal cliënten per soort zorg. Kosten per wet en per soort zorg. Aantal voorzieningen per cliënt. Zorgzwaarte per cliënt. Aantal nieuwe cliënten o.b.v. beschikking eigen toegang.

Minimaal op te leveren resultaat: - Per team/per medewerker aantallen in kaart brengen: aanvragen/meldingen, beschikkingen, voorzieningen, type voorzieningen, cliënten waarbij de aantallen van het huidige jaar worden vergeleken met vorig jaar. Doorontwikkeling resultaat: - Financiële vertaling van het minimaal op te leveren resultaat: kosten van voorzieningen jaar-op-jaar kunnen vergelijken.

Maatregel 5: regie voeren op alle maatwerkvoorzieningen Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Regie voeren per regeling om onnodig lange of dure

Controleren of er regie is geweest.

Mens Centraal / Regiemodule => met huidige systeem niet

Trajectduur neemt af. Zorgzwaarte neemt af.

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 88

verstrekkingen te voorkomen.

mogelijk, meenemen in nieuwe regiesysteem.

Wisselingen zorgaanbieders neemt af per cliënt. Gemiddelde kosten per cliënt neemt af.

Minimaal op te leveren resultaat: - Per regeling (Wmo, Jeugdwet) inzicht krijgen in maatwerkvoorzieningen en dan m.n. in die voorzieningen waarbij: o De looptijd een bepaalde lengte heeft bereikt (bijv. 10 jaar geleden verstrekt) en er nog steeds kosten worden gemaakt; o De beschikkingsperiode is verlopen en er nog zorg wordt geleverd/gedeclareerd; - Met dit resultaat wordt een signaleringslijst opgebouwd die aanleiding geeft om de regiefunctie in concrete gevallen op te pakken; - Lijstwerk voor afgekeurde declaraties. Doorontwikkeling resultaat: - Daadwerkelijke regie in kaart brengen o.b.v. nieuw regiesysteem (kan ook doorontwikkeling van MensCentraal zijn, marktverkenning).

Maatregel 6: versterken samenwerking huisartsen/praktijkondersteuners Nr .

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Vast contactpersoon voor sociaal team bij huisarts en structureel overlegmoment tussen ondersteuner en huisarts met goede samenwerking en minder inzet zware zorg als doel.

Wordt er een afname in rechtstreekse verwijzing gerealiseerd?

Berichtenverkeer.

Aantal verwijzingen/maatwer k-voorzieningen door de huisarts neemt af. Afname in kosten verwijzing huisarts. Client wisselt minder vaak van zorgaanbieder na verwijzing huisarts.

Minimaal op te leveren resultaat: - Inzicht in verwijzingen per verwijzer (bijv. huisarts, medisch specialist, sociaal team) met vergelijking jaar-op-jaar. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 7: inrichting contractmanagement sociaal domein BUCH Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Inrichten contractmanagement en daarmee monitoring

Wordt er een daling in

Cognosrapport controleopstelling kan worden gebruikt om uitgaven te

Aantal unieke cliënten in zorg.

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 89

naleving contractafspraken voor HO, woonvoorzieningen en familie groepsplan.

uitgaven gerealiseerd?

monitoren. Huishoudelijke ondersteuning, trapliften en woningaanpassingen en famgroepsplan. En via dashboard regio Taxi.

Aantal cliënten per soort zorg. Kosten per wet en per soort zorg. Aantal voorzieningen per cliënt.

Minimaal op te leveren resultaat: - Mogelijk een nieuw rapport voor overzicht kosten Wmo. Hiervoor moet eerst het huidige controlerapport worden beoordeeld op geschiktheid. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 8: structureel borgen van toezicht (doel- en rechtmatigheidsonderzoeken) Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Opzetten structurele uitvoering doel- en rechtmatigheidsonderzoeken voor voldoen aan wettelijke plicht.

Wordt er een daling in uitgaven gerealiseerd?

Aanbieders monitoren die gecontroleerd zijn of weten dat ze gecontroleerd gaan worden.

Gemiddelde kosten per cliënt neemt af.

Aanbieders monitoren die gecontroleerd zijn of weten dat ze gecontroleerd gaan worden.

Gemiddelde kosten per cliënt per zorgaanbieder neemt af.

Minimaal op te leveren resultaat: - Geen concreet rapport, maar de rapportageset op Suite bevat meerdere rapporten die mogelijk interessant zijn en in beginsel gebruikt kunnen worden bij het doen van onderzoeken (bijv. declaraties, zorgleveringen). Doorontwikkeling resultaat: - Afhankelijk van de gekozen opzet voor het structureel uitvoeren van onderzoeken kunnen aanvullende rapporten worden ontwikkeld.

Maatregel 9: onderzoek naar bestaande ‘dure’ cliënten Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Top 20 duurste casussen Wmo en Jeugd in beeld brengen voor een mogelijk specifieke casusaanpak om kosten terug te dringen.

Wordt er een daling in cliënten/kosten gerealiseerd?

Van de betreffende 20 geselecteerde cliënten, vergelijking opstellen kosten.

De kosten van de cliënten betrokken in het onderzoek zijn afgenomen.

Minimaal op te leveren resultaat: - Op cliëntniveau berekenen van uitgaven per regeling op jaarbasis en rangschikken van hoog naar laag. 7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 90

Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 10: scherper toepassen van de wettelijke kaders (Wmo, Wlz, Zvw) Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

1

Vaststellen voorliggende voorziening om zo onterecht beroep op. gemeente te voorkomen/verminderen.

Wordt er een daling in cliënten/kosten gerealiseerd?

Hoe te monitoren?

KPI Aantal unieke cliënten in zorg. Aantal cliënten per soort zorg. Kosten per wet en per soort zorg.

Minimaal op te leveren resultaat: - Niet zomaar mogelijk. De beheersmaatregel is m.n. gericht op kwalitatieve informatie, namelijk de inhoudelijke afweging van een consulent om bij een aanvraag van een cliënt een bepaalde wettelijke regeling van toepassing te verklaren. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 11: nadere afspraken na verwijzing GI Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Aanvullende uitvraag bij bepalingen/verwijzingen van GI om mogelijk ureninzet te verminderen.

Afname in kosten n.a.v. verwijzing GI.

301/303 rapport.

Declaraties n.a.v. verwijzingen GI's nemen af.

Minimaal op te leveren resultaat: - Nog niet duidelijk: interview is nodig om precies te achterhalen hoe deze beheersmaatregel in elkaar steekt en of er kwantitatieve informatie voorhanden is waarmee e.e.a. in beeld kan worden gebracht. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 12: Pgb’s toetsen op eigen kracht en gebruikelijke zorg Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Inhoudelijke toets op toekenning pgb met mogelijke herziening van toekenning.

Wordt er een daling in kosten gerealiseerd?

Consulenten/PGB specialisten moeten beoordelen of PGB's juist zijn toegekend. FE: Lijst maken met alle PGB’s met toekenningen > x aantal uren of wordt iedere PGB opnieuw beoordeeld? Na "herindicatie"

Afname in kosten van pgb's.

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 91

FE controleren of er minder uren zijn toegekend.

Minimaal op te leveren resultaat: - Overzicht van toegekende pgb’s met aantal uren met eventueel daaraan gekoppeld een urennorm voor nadere toetsing. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 13: scherper toezien op motivering bij toekenning Pgb bij meer dan 75% van het Zin-tarief Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

1

Standaard toekennen van 75% (i.p.v. 100%) van het ZIN-tarief bij pgb’s

Wordt er een daling in kosten gerealiseerd?

Rapport Suite: wat is er toegekend, hoeveel uur, tegen welk bedrag, hoeveel % tov ZIN tarief.

KPI

Minimaal op te leveren resultaat: - Overzicht van toekenningen pgb’s per voorziening met aantal uren en bedrag en afgezet tegen het Zin-tarief. Hiermee komen alle overschrijdingen van de beheersmaatregel in beeld. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 14: budget- of volumeplafond instellen bij zorgaanbieders Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

1

Plafonds instellen zodat kostenoverschrijdingen worden voorkomen.

-

-

KPI

Minimaal op te leveren resultaat: - Nog niet aan de orde. Eerst moet de maatregel ingesteld worden. Wel is het mogelijk om uitgaven per zorgaanbieder te monitoren. De vraag daarbij is wel of men het financiële systeem als uitgangspunt neemt of de applicaties binnen het Sociaal Domein. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 15: herinrichting huishoudelijke ondersteuning Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

1

Opnieuw inrichting productaanbod HO om beter aan te sluiten bij

-

-

KPI

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 92

wensen en financiële beheersbaarheid.

Minimaal op te leveren resultaat: - Nog niet aan de orde. Eerst moet de maatregel ingesteld worden. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

Maatregel 16: heronderzoek naar langlopende verstrekkingen vanuit de Wmo Nr.

Doel beheersmaatregel

Monitoring

Hoe te monitoren?

KPI

1

Zie beheersmaatregel 5.

Wordt er een daling in voorzieningen/kosten gerealiseerd?

Voorzieningen >5jr controleren en eventueel beëindigen of nieuwe voorziening (op)boeken.

De kosten van de cliënten betrokken in het onderzoek zijn afgenomen.

Lijst voorzieningen >5jr aanleveren d.m.v. rapportage totaaloverzicht WMO/Jeugd.

Aantal langlopende voorzieningen neemt af.

Minimaal op te leveren resultaat: - Zie resultaat bij beheersmaatregel 5. Doorontwikkeling resultaat: - Geen opmerkingen.

7 mei 2021 Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kosten sociaal domein Castricum pagina 93