Jaarstukken 2020 GR IJsselgemeenten

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke regeling IJsselgemeenten

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

1

Colofon GR IJSSELgemeenten Rivierweg 111 2903 AR Capelle aan den IJssel Informatie: Tel. : 010 284 8000 www.ijsselgemeenten.nl

19 maart 2021

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

2

Inhoudsopgave

Jaarstukken 2020

Omschrijving

pagina

Jaarverslag Jaarverslag 2020

4

Voorwoord

5

Inleiding

8

Beleidsverantwoording programmaonderdelen

11

Paragrafen

23

Jaarrekening 2020

37

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

38

Balans per 31 december 2020

41

Toelichting op de balans

44

Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2020

54

Bijlage taakvelden

62

Vaststelling jaarstukken

65

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

3

Jaarverslag 2020

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

4

Voorwoord

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

5

Voorwoord Stabiele basis voor samenwerking: 2020 IJsselgemeenten bestaat zes jaar en heeft in deze periode bewezen een stabiele basis en partner voor de samenwerking van de gemeenten te zijn. Zonder terughoudendheid kunnen we stellen, dat de GR zich inmiddels een stevig verankerde positie heeft verworven. Samenwerken met en binnen IJsselgemeenten is “going concern” geworden. Covid heeft ons geleerd hoe belangrijk een goede ICT infrastructuur is voor plaats en tijd ongebonden werken. Heel veel dienstverlening blijkt met behulp van deze middelen en een dosis creativiteit ook goed op afstand te realiseren. Voor u liggen de jaarstukken 2020. Het strekt ons tot voldoening dat het ook nu gelukt is een financieel eindresultaat te presenteren in de vorm van een (bescheiden) financiële teruggaaf aan de deelnemende gemeenten. Afdeling

Gerealiseerd resultaat

Sociale zaken Totaal gerealiseerd resultaat Sociale zaken

V 418 V 418

ICT Bedrijfsvoering Uitvoeringskosten Totaal gerealiseerd resultaat ICT

N 68 V 195 V 127

Totaal IJsselgemeenten

V 545

Verrekening deelnemende gemeenten Sociale zaken Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Zuidplas Gemeente Krimpen aan den IJssel

N 188 N 40 N 40

ICT Bedrijfsvoering (60/40) Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel

V 41 V 27

Uitvoeringskosten (69/31) Gemeente Capelle aan den IJssel Gemeente Krimpen aan den IJssel

N 134 N 60

Totale teruggaaf Gerealiseerd resultaat na teruggaaf

N 395 V 150

In 2020 heeft een onttrekking aan de reserve ESF ten behoeve van de bedrijfsvoering plaatsgevonden die achteraf overbodig was. Wij stellen u daarom voor om 150 te doteren aan de reserve ESF. Het risico op ESF blijft altijd groot en wij weten pas bij de definitieve afrekening wat wij daadwerkelijk aan ESF geld gaan ontvangen. Daarnaast verwachten we ook de komende jaren (2021 en 2022) een bedrag van 150 aan de reserve ESF te onttrekken. Deze resultaatbestemming is gelijk aan de verwerkte onttrekking in 2020. Bij het onderdeel Sociale Zaken was de focus – vooral bestuurlijk – gericht op de vraag of de afname in het cliëntenbestand van 2019 zich ook in 2020 zou doorzetten. Dat bleek als gevolg van Covid-19, en de gevolgen van maatregelen die de bestrijding daarvan met zich mee brachten, niet het geval. Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

6

Het klantenbestand van IJsselgemeenten is in 2020 met bijna 4% gestegen, terwijl landelijk de stijging ca 2,8% was. De effecten op de PW lijken in eerste instantie mee te vallen maar anders dan bij de WW zijn binnen de bijstand deze effecten vaak pas later zichtbaar. Hoe dat zich in de komende jaren gaat ontwikkelen blijft echter sterk afhankelijk van de ontwikkeling met betrekking tot het virus, de benodigde maatregelen en de economische situatie. Binnen ICT is het jaar 2020 vooral gebruikt om te zorgen dat alle medewerkers konden thuiswerken gedurende de Covid-19 maatregelen. Dit is vlekkeloos verlopen. De ICT-omgeving was hier reeds voor ingericht. De enige extra maatregel die genomen moest worden was de implementatie van twee factor authenticatie om het thuiswerken ook veilig te laten gebeuren. Wel is er een groot aantal laptops ingekocht en uitgedeeld om de medewerkers ook thuis te faciliteren met apparatuur. Om online vergaderen te faciliteren zijn er contracten afgesloten met WhereBy en Zoom. Tevens zijn er technische voorbereidingen getroffen om in 2021 volledig te kunnen overstappen naar Office 365. Ook is het serverpark uitgebreide en zijn applicaties herverdeeld. Door het meer flexibel werken, blijken meer medewerkers langer en vaker ingelogd te zijn op de systemen waardoor er opgeschaald moest worden.

In het kader van beveiliging zijn er ook op infrastructureel gebied projecten afgerond. Eén daarvan is de aansluiting bij PublicRoam waardoor bezoekers van de gemeentelijke panden ook veilig naar internet kunnen. Naast Krimpen zijn nu ook Capelle en IJsselgemeenten gemigreerd naar de nieuwe HR-applicatie Motion. Door het werken op afstand hebben ook enkele projecten hinder ondervonden bij de implementatie. De implementatie van het nieuwe financiële pakket is hiervan een voorbeeld. Testen en gebruikers opleiden blijkt lastig en tijdrovend als dit online moet gebeuren. Al met al was het een zeer druk jaar voor ICT maar zeker succesvol ondanks alle beperkingen door Covid19 Zowel SoZa als ICT zijn gezonde en zelfbewuste afdelingen geworden, die in hun functioneren samen het aanzien van IJsselgemeenten hebben gevormd. Daar kijken we met tevredenheid naar en daar complimenteren we alle medewerkers mee.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

7

Inleiding Algemeen

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

8

Inleiding IJsselgemeenten is per 1 januari 2016 een gemeenschappelijke regeling van de gemeente Capelle aan den IJssel, gemeente Krimpen aan den IJssel en gemeente Zuidplas. IJsselgemeenten voert de uitvoeringstaken van de Participatiewet uit voor Capelle aan den IJssel, Krimpen aan den IJssel en Zuidplas. De uitvoeringstaken van ICT en Automatisering worden door IJsselgemeenten voor Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel uitgevoerd. De doelstelling van de samenwerking is het bereiken van gezamenlijke synergievoordelen. Met de samenwerking binnen uitvoeringsorganisatie IJsselgemeenten realiseren de gemeenten meer kwaliteit, continuïteit, flexibiliteit en efficiency in de bedrijfsvoering dan ieder afzonderlijk waar kan maken in aparte organisaties. Vanaf de start bouwen en onderhouden we een organisatie die schokbestendig en klaar is voor de toekomst. Lef en ondernemingszin kenmerken ons handelen om het resultaat zo efficiënt en effectief mogelijk neer te zetten. In tijden van afnemende rijksbudgetten, toenemende decentralisatie van taken van rijk naar gemeenten en gemeentelijke financiële taakstellingen ligt de uitdaging er om de dienstverlening naar de burgers op peil te houden of zelfs te verbeteren en tegelijk de uitvoering effectiever en efficiënter in te richten.

In de dienstverlening naar burger en werkgevers maakt IJsselgemeenten heldere keuzes, de werkprocessen organiseren we zo ‘lean’ mogelijk, leggen we de nadruk op het vakmanschap van de medewerkers en het aangaan van samenwerkingsrelaties. Diensten en producten die anderen beter en goedkoper kunnen leveren laten we door hen uitvoeren. In de jaarstukken treft u het financieel jaarverslag, de jaarrekening en de overige gegevens van 2020 aan. In het jaar 2020 hebben we 2 begrotingswijzigingen doorgevoerd. In de jaarstukken leggen wij verantwoording af over de in de begroting 2020 opgenomen beleidsvoornemens en financiële baten en lasten. Jaarstukken - Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) In het BBV zijn regels voor de samenstelling van de jaarstukken opgenomen. De financiële jaarstukken van GR IJsselgemeenten bestaan uit verschillende onderdelen, die in het BBV zijn voorgeschreven (artikel 24). Het BBV schrijft een indeling in uniforme taakvelden voor. Hiervoor hebben we in een bijlage een conversietabel opgenomen. Daarnaast schrijft het BBV een basisset aan beleidsindicatoren voor. Het ministerie van BKZ heeft daarbij wel aangegeven dat gemeenschappelijke regelingen alleen die indicatoren hoeven op te nemen die horen bij de taakvelden waarbinnen de gemeenschappelijke regeling activiteiten uitvoert. Deze indicatoren hebben we per programma opgenomen.

De jaarstukken bestaan uit: • het jaarverslag met daarin verantwoording over de programmaonderdelen en de verplichte paragrafen; • de jaarrekening met daarin de balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop. Jaarverslag - Programmaverantwoording De verantwoording op programmaonderdelen gaat in op de realisatie van de twee afdelingen (programma’s) die in de begroting 2020 waren opgenomen: • Bedrijfsvoering Sociale Zaken; • Bedrijfsvoering en uitvoeringskosten ICT& Automatisering.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

9

Elk programmaonderdeel biedt inzicht in de mate waarin de voorgenomen doelstellingen zijn bereikt, de wijze waarop is getracht de doelstellingen te bereiken en inzicht in de gerealiseerde baten en lasten. We geven antwoord op de 3 W-vragen: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? De verantwoording van de uitkeringen, re-integratiemiddelen en dergelijke geschiedt rechtstreeks in de jaarrekeningen van de deelnemende gemeenten en treft u daarom niet in deze jaarstukken aan. Wel leveren wij hiervoor gedurende ieder kwartaal bestuursrapportages op. Jaarverslag - Paragrafen In de paragrafen besteden wij aandacht aan een aantal financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die dwars door het beleid van de programmaonderdelen heen lopen. De volgende paragrafen, die op grond van het BBV in de jaarstukken verplicht zijn op te nemen, zijn van toepassing op GR IJsselgemeenten: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering Hier treft u ook de verplichte financiële kengetallen en het EMU-saldo aan. De paragrafen Verbonden partijen, Grondbeleid, Interbestuurlijk toezicht en Lokale heffingen zijn voor de GR IJsselgemeenten niet van toepassing.

Jaarrekening – Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting In het overzicht van baten en lasten zijn de begrote en gerealiseerde baten en lasten per programmaonderdeel opgenomen. De ramingen zijn gebaseerd op de oorspronkelijke begroting en de later doorgevoerde begrotingswijzigingen. Tevens presenteren wij een analyse op de afwijkingen tussen de begrote en gerealiseerde baten en lasten inclusief de mutaties in reserves en geven we inzicht in de Wet Normering Topinkomens. Jaarrekening - Balans Op de balans zijn de activa en passiva van GR IJsselgemeenten per 31 december 2020 (en als vergelijking per 31 december 2019) opgenomen. Uit de balans blijkt de financiële positie van GR IJsselgemeenten. Overige stukken Aan het eind van de jaarstukken is de vaststelling van de jaarstukken 2020 door het bestuur opgenomen.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

10

Jaarverslag Beleidsverantwoording programmaonderdelen

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

11

Beleidsverantwoording programmaonderdelen 1. Programma Sociale Zaken 1.1 Algemeen Sociale Zaken IJsselgemeenten gaf in 2020 invulling aan het participatiebeleid van de drie gemeenten. Dit beleid is vastgelegd in de integrale beleidsnota’s sociaal domein van de drie gemeenten en de Kadernota Participatiewet van Capelle aan den IJssel. Als uitvoeringsorganisatie voert IJsselgemeenten haar taak in beginsel binnen de gestelde budgettaire en beleidsmatige kaders uit. Het vormgeven van strategisch beleid blijft de taak en bevoegdheid van de afzonderlijke gemeenten. IJsselgemeenten ondersteunt hierbij en zorg voor voorbereiding van de beleidsvoorstellen. Dienstverlening sociale zaken Sociale zaken IJsselgemeenten is er voor inwoners die een uitkering aanvragen, werk zoeken of schulden hebben. Onze medewerkers verstrekken bijstandsuitkeringen, bijzondere bijstand en begeleiden burgers naar werk of maatschappelijk nuttige activiteiten. IJsselgemeenten voert een actief beleid ten aanzien van het opsporen van mogelijke fraude en verleent hulp aan burgers in schuldsituaties. IJsselgemeenten voert de volgende wetten en taken voor de deelnemende gemeenten uit.

• Participatiewet, IOAW, IOAZ; • Besluit bijstandsverlening zelfstandigen1; • Re-integratie en activering; • Bijzondere bijstand; • Minimabeleid; • Schuldhulpverlening; • Sociale Recherche/handhaving; • Voorbereiding bezwaar en beroep; • Inburgering; • Bijzondere bijstand voor kinderopvang; • Wet op de lijkbezorging (voor Capelle aan den IJssel en Zuidplas), en 1.2 Wat willen we bereiken? IJsselgemeenten streeft er naar dat iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of maatschappelijk actief is voor de samenleving. We werken aan deze ambitie samen met werkgevers, werknemersorganisaties, onderwijs en andere overheden. Hierbij zoeken we ook de samenhang binnen het brede sociaal domein, bijvoorbeeld met de sociale wijkteams en de Wmo. Hierdoor kunnen we inzetten op preventie en ondersteuning bundelen en efficiënter aanbieden. Onze missie is: Staan voor inkomenszekerheid en samen werken aan een samenleving waarin iedereen meedoet. Werk boven uitkering De belangrijkste prioriteit binnen het participatiebeleid is: uitstroom naar werk zonder structurele ondersteuning en daardoor een beperking van het aantal uitkeringen en de uitkeringslasten. IJsselgemeenten heeft als doel zoveel mogelijk mensen aan het werk en uit de uitkering krijgen. Alles wat we doen is erop gericht de zelfstandigheid van de burgers van de IJsselgemeenten te vergroten, met betaald werk als einddoel.

Van klanten die (nog) niet kunnen uitstromen naar werk, vragen we een bijdrage aan de samenleving. We doen dit enerzijds omdat we geloven dat werk of een andere zinvolle daginvulling bijdraagt aan het welzijn van onze inwoners. Anderzijds streven we er uiteraard naar om het volume van het uitkeringsbestand te beheersen. Om dat te bereiken concentreren we ons op: • Actieve inzet op uitstroom naar werk; ook parttime werk moet lonen. De procedures rondom parttime werk zijn vereenvoudigd; • Preventieve trajecten om instroom te voorkomen (WW@Work in samenwerking met UWV.) • Strenge en doortastende invulling van de poortwachtersfunctie. Alleen wanneer personen recht hebben op een uitkering en er een noodzaak is voor het ontvangen hiervan, wordt de uitkering verstrekt; 1

Wordt uitgevoerd door het Regionaal Bureau Zelfstandigen Rotterdam

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

12

•

• •

Preventie en aanpak van fraude; Extra inzet van intensieve trajecten bij statushouders; Inzet van maatwerk, vaak in samenspraak en samenwerking met een van de sociale teams.

Bij de bemiddeling naar werk zetten we in op vier sporen: Spoor

Doeltrede participatieladder

Direct Werk

Groeipotentieel naar regulier werk binnen zes maanden. Trede 6

Traject naar Werk

Groeipotentieel naar regulier werk binnen één jaar. Trede 5

Werk met ondersteuning

Groeipotentieel naar regulier werk naar verwachting binnen maximaal twee jaar. Trede 3 en 4 Arbeidsbeperkten

Actief Participeren

(Mogelijk) groeipotentieel naar regulier werk, duur naar verwachting langer dan twee jaar of (tijdelijk) geen groeipotentieel. Trede 1,2 en 3

Het Jaarplan Sociale Zaken 2020 geeft invulling aan het maatschappelijk beleid van de gemeenten voor de doelgroep van de Participatiewet voor dat jaar. Deze invulling is een nadere uitwerking en invulling van de gezamenlijke gemeentelijke kaders en de hoofdlijnen en beleidskaders van het participatiebeleid zoals vastgesteld in de integrale beleidsnota´s sociaal domein van de gemeenten. Kaders: op hoofdlijnen • Uitgaven bijstand (I-deel) blijven binnen het aan de gemeenten toegekende rijksbudget. • Bevorderen maatschappelijke participatie (P-deel) binnen budgettaire kaders. Doelstellingen: • Jongeren tot 27 begeleiden we naar opleiding/scholing waardoor zij uitstromen door het ontvangen van Wet Studie Financiering. Wanneer scholing niet mogelijk is dan begeleiden we deze jongeren naar werk. Het bestandsaandeel jongeren in de bijstand is lager dan 7%. • 450 bijstandsgerechtigden stromen uit naar werk door bemiddeling van het Werkplein. • 400 bijstandsgerechtigden ontwikkelen zich een stap omhoog op de participatieladder. • 70 WW-ers met kans op instroom in de bijstand worden bemiddeld naar werk. Doelstelling vanuit de regionale samenwerking en de garantiebanen: • In 2020 vullen we samen met het Werkgeverservicepunt Rijnmond (WSPR) en het UWV binnen IJsselgemeenten (Capelle, Krimpen en Zuidplas) in totaal 113 garantiebanen in.

Daarvan moeten er vijf bij gemeenten worden gerealiseerd. Uitgangspunten ▪ De regie op het gebied van re-integratie en bemiddeling naar werk ligt bij IJsselgemeenten; ▪ Werk gaat boven een uitkering, uitstroom naar werk heeft prioriteit; ▪ We stimuleren eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid; ▪ We gaan uit van mogelijkheden, niet van beperkingen, ook bij de doelgroep van mensen met een arbeidsbeperking; ▪ De bestrijding van jeugdwerkloosheid blijft een belangrijke prioriteit. Jongeren leren of werken; ▪ We beperken de instroom in de uitkering (poortwachtersfunctie); ▪ Alle klanten doen naar vermogen iets terug voor de uitkering; ▪ We maken gebruik van Hoogwaardig handhaven: vroegtijdig informeren, optimaliseren van de dienstverlening, controleren op maat en daadwerkelijk sanctioneren. Hierbij blijft het evenwicht tussen repressie en preventie behouden; ▪ We zetten in op activering voor klanten die nog niet kunnen uitstromen; ▪ Bij moeilijk bemiddelbare klanten zetten we in op: verbinden, activering, dagbesteding, ontmoeting. We doen dit zo efficiënt en kostendekkend mogelijk; ▪ We zetten beschut werk beperkt in, gericht op klanten met de minste loonwaarde (0-30%); ▪ Klanten zonder uitkering krijgen een (beperkt) ondersteuningsaanbod; ▪ Regionale samenwerking en afstemming vindt plaats in het WSPR.

Lokaal blijft er ruimte om te doen wat al goed gaat; ▪ We blijven sturen op het rendement van instrumenten en trajecten. 1.3 Wat hebben we bereikt? In 2020 vonden 307 mensen werk vanuit de bijstand, dankzij de ondersteuning van IJsselgemeenten. Het gaat hierbij om zowel fulltime als parttime banen. Omgerekend naar fulltime banen konden we hierdoor 260 uitkeringen beëindigen. Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

13

Daarmee is het doel voor 2020 om 450 mensen met een uitkering uit de drie aangesloten gemeenten aan het werk te helpen niet behaald. Hieronder gaan we daar nader op in. Daarnaast zagen 22 mensen af van een uitkering, nadat wij ze uitnodigden voor een traject naar werk en zijn er 29 jongeren terug naar school gegaan. Hierdoor zijn nog eens 51 uitkeringen beëindigd. Uitgangspunten Klant Werk gaat boven een uitkering We stimuleren eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid We gaan uit van mogelijkheden, niet van beperkingen De bestrijding van jeugdwerkeloosheid is een belangrijke prioriteit Alle klanten doen iets terug voor de uitkering We activeren klanten die nog niet kunnen uitstromen We informeren duidelijk, optimaliseren onze dienstverlening, controleren en sanctioneren daadwerkelijk op maat Klanten zijn bekend met de mogelijkheden van schuldhulpverlening Lokale en regionale werkgevers zijn bekend met het Werkplein IJsselgemeenten Doelen Klant

2017

2018

2019

2020

450 bijstandsgerechtigden (voltijd fte 36 uur) stromen uit naar werk

577

512

506

260

67

58

70 WW-ers met kans op instroom worden bemiddeld naar werk 400 bijstandsgerechtigden die nog niet kunnen uitstromen, ontwikkelen zich een stap omhoog op de participatieladder

387

350

329

330

237

415

551

617

8

26

39

51

Jongeren tot 27 jaar werken of leren (bestandsaandeel< 7%) Strenge en rechtvaardige selectie aan de poort. max. 60% toekennen2 Vier keer per jaar nieuwsbrief voor alle klanten met actuele informatie en achtergrondartikelen We spreken iedere klant minimaal één keer per jaar

8,8%

8,6%

7,1%

6,9%

51%

48%

49%

50%

v

v

v

v

v

v

v

v

Vijfhonderd handhavingsonderzoeken per jaar Tweejaarlijks klantentevredenheidonderzoek is minimaal een 7

531 7,1

716 -

884 7,5

561 7,3

Cumulatief aantal garantiebanen (via UWV, Promen, IJsselgemeenten) Cumulatief aantal plekken beschut werk

Uitgangspunten Proces Processen zijn resultaatgestuurd, lean en klantgericht georganiseerd (ook intern) We zetten mensen, middelen en instrumenten in daar waar het effect het grootst is We verstrekken onze producten en diensten regelluw en snel We voeren uit waar we zelf goed in zijn en werken samen met anderen en/of besteden taken uit aan anderen als zij dit beter en efficiënter kunnen. Automatisering van (deel-)processen levert een bijdrage aan de beperking van kosten Onze administratie en registratie zijn actueel en volledig. De P&C cyclus is actueel, tijdig en volledig Doelen Proces 2017 2018 2019 2020 Kortdurende uitstroom of deeltijd werk bevorderen (uitstroom tot 12 6% 9% 8% 8% uur per week) Minimaal 95% aanvragen levensonderhoud afgehandeld binnen 96% 90% 91% 93% acht weken Minimaal 95% aanvragen bijzondere bijstand afgehandeld binnen 95% 73% 80% 88% acht weken Maximaal 10% bezwaarschriften gegrond verklaard 8,9% 5,3% 6,3% 8,1% Alle beëindigingonderzoeken binnen drie maanden afgehandeld Wachttijd intakegesprek schuldhulpverlening maximaal vier weken. Voor crisissituaties maximaal drie werkdagen Uiteindelijke beslissing hulpaanbod schuldhulpverlening binnen acht weken. Klachten worden binnen 5 werkdagen bevestigd en binnen 6 weken afgehandeld, verlenging termijn met 6 weken mogelijk.

93%

91%

76%

95%

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

2

Dit percentage is geen harde doelstelling maar dient enkel ter monitoring van de ontwikkeling van het bestand. Iedereen die recht heeft op een uitkering, krijgt deze ook. Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

14

Minimaal 50% fraudeonderzoeken leidt tot terugvordering van ten onrechte betaalde bijstand en/of beëindiging van de uitkering

59%

54%

58%

49%

Uitgangspunten Financiën De uitgaven aan bijstand (I-deel) blijven beperkt tot aan het aan gemeenten toegekende Rijksbudget We stimuleren/bevorderen maatschappelijke participatie binnen de budgettaire kaders Bijzondere bijstand blijft binnen de kaders van de gemeentelijke begrotingen We hebben een transparante/inzichtelijke verantwoording van de inzet van personeel en financiële middelen. We sturen actief op kostenreductie en bekijken maatschappelijke kosten en baten in breed perspectief Doelen Financiën 2017 2018 2019 Per kwartaal maken we een voortgangsrapportage voor bestuur, v v v management en medewerkers Aantallen, kosten en resultaten van acties en trajecten zijn v v v inzichtelijk De ontwikkeling van het bestand, instroom/uitstroom, jeugdwerkloosheid, financiën( I-deel en W-deel), bijzondere bijstand v v v en trajecten zijn inzichtelijk Het gemiddelde uitkeringsbedrag < 14.500 euro per jaar 14.400 14.230 14.846

2020 v v v 15.433

We vorderen minimaal 1,2 miljoen in

1,4

1,2

1,3

1,1

Hoogwaardig Handhaven levert 3 miljoen op

3,6

3,6

3,6

2,2

5,3%/1,1

5,5%/1,6

5,4%/1,8

6,2%/0,9

Ziekteverzuim < 5%, Frequentie < 1,1

2020 stond natuurlijk in het teken van corona. De gevolgen van het virus zagen wij vorig jaar dan ook, gelukkig slechts beperkt, terug in het aantal bijstandsaanvragen. Wel is er vanuit de drie gemeenten een behoorlijk beroep gedaan op de verschillende Tozo-regelingen. Ook onze eigen dienstverlening werd beperkt door de coronamaatregelen. Veel trainingen konden niet doorgaan, de meeste gesprekken met klanten vonden digitaal plaats en met name het vinden van passende vacatures bleek moeilijk. Door corona hebben wij een deel van onze plannen voor 2020 niet uit kunnen voeren. Ook hebben wij niet al onze doelstellingen behaald. Enkele aspecten lichten we hieronder toe. Een uitgebreidere inhoudelijke toelichting staat in onze vierjaarlijkse bestuursrapportages. Re-integratie en uitstroom Helaas hebben we onze doelstelling voor uitstroom naar betaald werk in 2020 niet behaald. Zoals gezegd bleek het als gevolg van corona erg lastig om onze klanten te kunnen matchen aan passende vacatures. Enerzijds komt dit doordat het aantal vacatures in onze arbeidsmarktregio enorm is gedaald in de loop van 2020. Anderzijds kwam er door corona een groot aanbod van werkzoekenden op de arbeidsmarkt. Deze twee factoren samen zorgden ervoor dat minder klanten uitstroomden naar werk dan dat we beoogden.

Ook vielen veel re-integratietrajecten, werkervaringsplaatsen en stageplaatsen weg, waardoor het moeilijker werd om klanten jobready te maken. Gelukkig zijn we er desondanks wel in geslaagd om veel klanten een stap omhoog op de participatieladder te laten zetten. Wanneer de arbeidsmarkt weer aantrekt in de toekomst, dan kunnen we deze klanten daardoor sneller bemiddelen naar werk. Daarnaast hebben we de taakstelling voor beschut werk voor alle drie de gemeenten behaald of nagenoeg behaald. Dienstverlening Ook op onze eigen medewerkers had corona natuurlijk een grote impact. Zij konden niet meer of slechts heel beperkt op kantoor werken en moesten dus een deel van hun klantcontact digitaal inrichten. Gelukkig zijn zij hier goed in geslaagd; op nagenoeg alle servicenormen zien we een verbetering ten opzichte van 2019. Onze klanten hebben gelukkig dus geen nadelige gevolgen ondervonden van het veelal digitaal werken. Ook ontvingen alle klanten elk kwartaal weer onze nieuwsbrief met daarin informatie en succesverhalen. Tot slot voerden wij eind 2020 een tussentijds klanttevredenheidsonderzoek uit waarin wij specifiek vroegen naar de ervaringen van klanten met onze dienstverlening tijdens corona. Uit dit onderzoek kwam een algemene beoordeling van 7,3 voor IJsselgemeenten.

Ook gaf het merendeel van de klanten aan dat de dienstverlening tijdens corona gelijk was of zelfs was verbeterd ten opzichte van ervoor. Slechts 13% heeft de dienstverlening als minder goed ervaren. Samenwerking met de gemeenten Ondanks het digitale werken, was de samenwerking met de drie gemeenten ook in 2020 weer goed. Periodiek was er beleidsoverleg waarbij actualiteiten werden besproken. Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

15

Daarnaast vond er regelmatig overleg plaats over specifieke onderwerpen. IJsselgemeenten en de drie gemeenten trokken gezamenlijk op bij bijvoorbeeld de voorbereidingen op de nieuwe Wet Inburgering en de aanstaande wijziging van de Participatiewet, het proces rondom de collectieve zorgverzekering en ontwikkelingen rondom schuldhulpverlening. Elk kwartaal informeerden wij de gemeenten via onze bestuursrapportages. Deze bevatten informatie over de ontwikkeling en samenstelling van het bestand, onze resultaten, actuele ontwikkelingen en de financiën. De rapportages werden positief ontvangen door de gemeenten. Financiën Capelle en Zuidplas blijven in 2020 (mede als gevolg van de verhoging van het bijstandsbudget door het Rijk) binnen de beschikbare Rijksmiddelen. Bij Krimpen blijven de uitgaven in 2020 voor de bijstand niet binnen deze middelen, omdat het gemiddelde aantal uitkeringen voor deze gemeente naar verwachting over vrijwel het hele jaar hoger is dan het break-even punt. De voornaamste reden hiervoor is het feit dat Krimpen over 2020 in verhouding veel minder BUIG-budget van het Rijk ontving dan de andere gemeenten. Een deel van het verschil wordt daarnaast verklaard doordat de gemiddelde prijs per uitkering in Krimpen hoger is dan in de andere twee gemeenten.

De gemiddelde prijs van de uitkering hangt af van de uitkeringsvorm die wordt verstrekt (een uitkering voor alleenstaanden is lager dan die voor gehuwden) en van de mate waarin uitkeringsgerechtigden zelf inkomsten hebben, die wij aanvullen via een bijstandsuitkering. 1.4 Wat hebben we daarvoor gedaan? Hieronder bespreken wij een aantal onderwerpen waar wij in 2020 inzet op pleegden. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we wederom naar onze vier bestuursrapportages. Ontwikkelingen als gevolg van corona Zoals gezegd moesten wij onze eigen werkwijze ook aanpassen als gevolg van de coronamaatregelen. Trainingen en klantgesprekken konden vanwege de maatregelen uiteraard slechts in beperkte vorm doorgaan, daar waar mogelijk werden deze digitaal gehouden. De situatie leidde echter ook tot creatieve nieuwe werkvormen. Bij de intake zijn wij bijvoorbeeld gestart met het door de klant zelf laten invullen van diens diagnose. Dit beviel goed bij zowel de klanten als de casemanagers. Een andere nieuwe werkvorm is het ‘Wandelen met de klant’. Hierbij maken een casemanager en een klant samen een wandeling in de buitenlucht. Tijdens de wandeling komen de re-integratie en de persoonlijke situatie van de klant ter sprake.

De ervaring van casemanagers is positief; klanten zijn opener dan bij een gesprek in de spreekkamer en het fysiek in beweging komen is ook bevorderlijk voor het welzijn van de klant. Uiteraard is deze methode wel tijdsintensiever voor de casemanagers, dus we moeten dit erg gericht inzetten. Een derde ontwikkeling is de Zelfinspectie app. Met deze app voert een klant aan de hand van een sturende vragenlijst ‘zelf’ zijn huisbezoek uit. Hierbij wordt de klant bijvoorbeeld gevraagd naar het aantal kamers en de stand van de water- en elektriciteitsmeters. Ook dient de klant bijvoorbeeld foto’s te maken van een specifieke ruimte. De app is ontwikkeld om handhavers te ondersteunen bij het afleggen van huisbezoeken, maar op verzoek van IJsselgemeenten is de app uitgebreid met de mogelijkheid voor klanten om deze zelf in te vullen. Door deze app kunnen wij ook in deze tijd, volledig coronaproof, controles uitvoeren bij vermoedens van fraude. Re-integratie en uitstroom In de arbeidsmarktregio Rotterdam-Rijnmond werken wij intensief samen met de overige gemeenten, het werkgeversservicepunt Rijnmond (WSPR) UWV, onderwijs en werkgevers. Hierbij streven we naar een inclusieve arbeidsmarkt. Wij helpen mensen aan het werk en zorgen met onze werkgeversdienstverlening voor aansluiting tussen vraag en aanbod. Een van de concrete resultaten van deze samenwerking is het project WW@WORK.

In deze samenwerking met het UWV krijgen ontvangers van een WW-uitkering al vroegtijdig ondersteuning bij het vinden van werk, waardoor een bijstandsaanvraag hopelijk wordt voorkomen. Voor klanten die nog niet klaar zijn om via onze werkgeversbenadering naar een baan te worden bemiddeld, zetten wij in op activering. Een van de manieren waarop wij dit doen is de FIP-aanpak. FIP staat voor Frequent, Intensief en Persoonlijk contact. Deze vorm van begeleiding is gebaseerd op wetenschappelijke inzichten en heeft zich de afgelopen jaren ook al bewezen in onze uitvoeringspraktijk. Het afgelopen jaar hebben wij het aantal klanten voor wie wij de FIP-aanpak inzetten uitgebreid. Specifiek voor de doelgroep statushouders zetten wij trajecten in gericht op enerzijds integratie en taalvaardigheid en anderzijds uitstroom naar werk. In 2020 zijn wij weer met een aantal nieuwe groepen gestart met dit traject. Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

16

Dienstverlening Al voor corona waren wij bezig met het digitaliseren van onze verschillende formulieren. Klanten gaven namelijk aan het prettig te vinden om voorzieningen via hun computer of telefoon aan te kunnen vragen of wijzigingen door te kunnen geven. Bij het opstellen van deze formulieren keken wij naar de aspecten leesbaarheid, klantvriendelijkheid en toegankelijkheid. Ook hebben wij onze brieven op deze aspecten beoordeeld en daar waar nodig aangepast. Hoogwaardig Handhaven Hoogwaardig Handhaven richt zich op het voorkomen en bestrijden van fraude en het verhogen van de bereidheid van klanten om te voldoen aan de verplichtingen bij een uitkering. Met Hoogwaardig Handhaven geven we uitvoering aan vier beleidsuitgangspunten, te weten: vroegtijdig informeren, optimaliseren van de dienstverlening, controleren op maat en daadwerkelijk (lik-op-stuk) sanctioneren. In het Uitvoeringsplan Hoogwaardig Handhaven 2019 – 2022 is het volledige handhavingsbeleid weergegeven. In de onderstaande tabel staan de belangrijkste resultaten van Hoogwaardig Handhaven in 2020.

Capelle

Krimpen

Zuidpla s

Niet doorgeven van wijzigingen, waardoor er teveel uitkering is betaald

328 223

42

63

1.216.840

876.164

85.857

254.819 372

1.256.482

B.

Beëindigingen van uitkeringen door het overtreden van de inlichtingenplicht[1]

58

44

4

10

870.000

660.000

60.000

150.000 170

2.295.000

146

89

29

28

121.819

81.059

23.946

16.814 312

178.078

41

23

5

13

23.138

15.458

2.324

5.356 112

47.686

2.231.797

1.632.681

172.127

C.

Bestuurlijke Boete

D.

Verlagingen van uitkeringen i.v.m. overtreden van de arbeidsverplichtingen

A t/m D

Totaal Hoogwaardig Handhaven

426.989

Bedrag

Omschrijving

Aantal

GR

A.

GR

Zuidpla s

GR 2019

Krimpen

Bedrag 2020

Capelle

Aantal 2020

3.777.246

1) De fictieve besparingen bestaan uit niet-toegekende en beëindigde uitkeringen door fraudeonderzoeken. Sociale Zaken gaat hierbij uit van een gemiddeld uitkeringsbedrag van € 15.000 per jaar.

Ook in 2020 is op het gebied van handhaving, onderzoek en daadwerkelijk sanctioneren onverminderd en op een hoog niveau ingezet. Door de coronamaatregelen vonden er minder fysieke handhavingsgesprekken en huisbezoeken plaats. De hierboven besproken Zelfinspectie app zal daar verandering in brengen. Er is voldaan aan de doelstellingen op het gebied van Handhaving zoals vastgelegd in de programmabegrotingen van de gemeenten. Toelichting op A. Dit zijn klanten die wijzigingen die van invloed zijn op het recht of de hoogte van de uitkering niet of niet op tijd hebben doorgegeven. We zien over 2020 nog steeds de hoogste resultaten in de opsporing van zwart werk. Toelichting op B. Dit zijn uitkeringen, die beëindigd zijn, doordat wijzigingen (zoals werk of samenwonen) niet werden opgegeven. Het gaat ook om klanten, die na veelvuldige uitnodigingen niet verschijnen om informatie te verstrekken. Toelichting op C. Dit gaat over boetes in verband met overtreding van de inlichtingenplicht, zoals het niet of niet op tijd doorgeven van parttime inkomsten en verhuizingen. Toelichting op D. Dit gaat over verlagingen van uitkeringen in verband met overtreding van de arbeidsverplichtingen, zoals niet solliciteren of het niet aanvaarden van werk. Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

17

1.5 Wat heeft het gekost? Programma Sociale Zaken

Begroting 2020

Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

N 11.561 V 11.561 N 0 N 0 N 0

Wijziging Begroting 2020 N 659 V 659 N 0 N 0 N 0

Totaal begroting 2020 N 12.220 V 12.220 N 0 N 0 N 0

Rekening 2020 N 11.916 V 11.916 N 0 V 150 V 150

Resultaat 2020 V N N V V

304 304 0 150 150

Bovenstaande tabel geeft de lasten en baten van de bedrijfsvoering van de afdeling Sociale Zaken weer, na teruggave aan de deelnemende gemeenten. Het gepresenteerde voordeel van 150 is de onttrekking uit de reserve ESF als compensatie voor de niet gerealiseerde ESF baat. Zoals u heeft kunnen lezen in het voorwoord stellen wij voor om de 150 te doteren aan de reserve ESF. In de paragraaf ‘Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2020’ geven we een toelichting op bovenstaande tabel.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

18

2. Programma ICT & Automatisering 2.1 Algemeen ICT Het werk van de afdeling ICT bestaat normaal gesproken uit het onderhouden, verbeteren, uitbreiden en veilig houden (zie § 2.2) van de complete ICT-omgeving van de gemeente Capelle aan den IJssel, de gemeente Krimpen aan den IJssel, de GR IJsselgemeenten en het Ingenieursbureau Krimpenerwaard. In die zin was 2020 een jaar als andere jaren. Wel een jaar waarin Covid-19 extra eisen stelde aan de infrastructuur als gevolg van het massaal thuiswerken. Het aantal gelijktijdige gebruikerssessies nam toe van gemiddeld 500 naar 800. En dat is zonder merkbare problemen verlopen. Wel zijn daarmee de grenzen van onze infrastructuur bereikt. Niet alleen het aantal gebruikerssessies maar ook de alsmaar uitdijende opslagbehoeften en daarmee de back-up capaciteit bereikten in 2020 hun grenzen. Na een aanbesteding zijn de servers voor VDI, opslag van data en de back-upvoorziening vervangen en bieden voor de komende jaren weer ruimte. In dit traject hebben we tevens de manier gewijzigd waarop gebruikers profielen ophalen zodat het inloggen sneller verloopt. Naast de groei van de eigen infrastructuur zien we aan de andere kant ook steeds meer applicaties naar de cloud verhuizen en dit past in onze Cloud first strategie. In 2020 is de applicatie voor administratieve handelingen rondom begraven in Krimpen omgezet naar een SAAS-oplossing.

Hetzelfde gebeurde met de applicatie voor het beheer van de openbare ruimte (BOR) voor Capelle en Krimpen. Tenslotte is de applicatie voor Vergunningen, Toezicht en Handhaving (OpenWave) van Capelle gehost bij de leverancier waarbij tegelijkertijd een koppeling is gerealiseerd tussen het OmgevingsLoket Online (OLO), OpenWave en Djuma middels EnableU. EnableU is onze Enterprise Servicebus die applicaties aan elkaar koppelt. Daarnaast zijn diverse projecten uitgevoerd voor het vervangen van bestaande applicaties. In Capelle is het personeelsinformatiesysteem vervangen door Motion en bij IJsselgemeenten is een nieuwe oplossing voor schuldhulpverlening in gebruik genomen. Een ander omvangrijk project betreft het vervangen van het financieel systeem van Capelle, Krimpen en IJsselgemeenten, hieraan is heel 2020 gewerkt. De ingebruikname van de nieuwe applicatie Financials is voorzien voor het volgende jaar. De vertraging die hierbij is opgetreden komt hoofdzakelijk omdat er niet optimaal getest kon worden door het thuiswerken vanwege Covid-19. Testen en samenwerken zijn hierbij cruciaal en dat bleek online erg lastig. Ook is een groot aantal applicaties uitgebreid met nieuwe functionaliteit. Zo is onder meer het portaal voor burgerzaken in Capelle en Krimpen toegevoegd aan de bestaande burgerzaken functionaliteit waarmee de dienstverlening aan de balies verbetert.

Naast de afronding van het WNRA-traject is het personeelsinformatiesysteem Motion in Capelle uitgebreid met documentcreatie, de mogelijkheid om digitaal te ondertekenen en met een digitaal personeelsdossier. Het overzetten van de oude data ronden we volgend jaar af. Voor de Unit Belastingen van Capelle is de mogelijkheid toegevoegd voor burgers om middels iDeal hun belastingen te betalen. Aan het gebruik van Djuma is het gebruik van rapportages middels Cognos toegevoegd. Om de administratieve processen bij de unit Inkomen van GR IJsselgemeenten te digitaliseren is een project gestart waar we de processen optimaliseren en het zaaksysteem (Djuma) koppelen aan de Suite4WIZ. De software voor het eLoket van Capelle, Krimpen en IJsselgemeenten is opgewaardeerd naar de laatste versie. Dit is een uitdagende klus omdat we dan de werking van meer dan 125 formulieren moeten testen alvorens we ze opnieuw kunnen gebruiken in productie. Voor het vervangen van de handhavingssoftware van Capelle is een aanbesteding afgerond. De software is in 2020 grotendeels geïmplementeerd en nemen we begin 2021 in gebruik. In het kader van de aanstaande omgevingswet (vanaf 2022) loopt een omvangrijk project voor het aansluiten van Capelle en Krimpen op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de aanschaf van nieuwe software voor Omgevingsplannen en Toepasbare Regels.

De aanschaf en inrichting ervan ronden we af in 2021 en eindigt met de aansluiting op het DSO. Andere infrastructurele projecten betreffen het vervangen van de wifi-voorzieningen in alle panden, hiermee lopen we vooruit op de uitrol van VDI-laptops als een nieuwe manier van werken waarin we steeds meer in de cloud gaan werken en gebruik zullen maken van de Microsoft 365 suite.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

19

De aanbesteding voor deze laptops is in 2020 afgerond en de uitrol ervan vindt plaats in 2021. In het kader van de nieuwe manier van werken is de afdeling ICT begonnen met het opdoen van ervaring met een deel van Microsoft 365 suite. Maandelijks werden vanzelfsprekend de nodige Microsoft upgrades uitgevoerd, allereerst in de testomgeving en daarna in de productieomgeving. Dit raakt maandelijks ongeveer 80 applicaties die we na elke upgrade moeten testen. En deze applicaties zelf upgraden we ook met grote regelmaat in zowel test als productie, hierbij gaat om gemiddeld twee upgrades per jaar per applicatie. Dit betreft applicaties van alle afdelingen, units en teams.

2.2 Informatieveiligheid ICT In het kader van het zo veilig mogelijk houden is in 2020 een groot aantal activiteiten ondernomen om de beveiliging van onze infrastructuur en applicaties naar een nog hoger plan te brengen. Een van de belangrijkste projecten daarin is de implementatie van tweefactor authenticatie (2FA) voor webmail, diverse webapplicaties en de desktop zelf. 2FA zorgt voor een extra barrière bij het inloggen door naast de gebruikersnaam en het wachtwoord om een eenmalige, tijdelijke code te vragen. Dit maakt het voor kwaadwillenden fors lastiger om in te breken op een account. Het toevoegen van kwaadaardige code (in de vorm van macro’s) aan officedocumenten is een veel gebruikte manier van aanvallen om bestanden te versleutelen om vervolgens losgeld te vragen. Door alleen nog door onszelf ondertekende macro’s toe te staan is de kans op succes bij dit type aanvallen sterk gereduceerd en onze omgeving weer een stukje veiliger. Naast macro’s in officedocumenten gebruiken aanvallers allerlei andere vormen van uitvoerbare programma’s om zich toegang te verwerven tot het netwerk dat ze willen aanvallen. De inzet van AppLocker, in 2020, geeft ons controle over welke programma’s gebruikers kunnen starten en maakt het voor aanvallers nagenoeg onmogelijk illegale programmatuur te starten.

Het opdelen van het netwerk in van elkaar gescheiden delen (segmentering) is een volgende extra horde die we opwerpen om het eventuele indringers nog lastiger te maken om zich in ons netwerk te bewegen. De basis is hiervoor in 2020 gelegd en in 2021 verfijnen we de segmentering nog verder. Het belang van het hebben van een actuele en snel beschikbare back-up heeft ertoe geleid dan we de backup hebben verbeterd en geoptimaliseerd. Vanuit wettelijke vereisten is dit specifiek gerealiseerd voor BRPen BAG-applicaties middels een extra back-upvoorziening die het mogelijk maakt om bij verlies van de productieomgeving per direct uit te wijken naar deze extra back-upomgeving. Om de gasten van onze gemeenten een veiligere wifi-omgeving aan te bieden hebben we ons in 2020 aangesloten bij PublicRoam. Als onderdeel van de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) is samen met de teams in Krimpen gekeken naar het bepalen van het basisbeschermingsniveau (BBN) van hun processen. In 2021 bepalen we de BBN’s in Capelle en IJsselgemeenten. Veel energie is gestoken in de inrichting van onze SIEM-oplossing die bij KPN gehost is.

SIEM staat voor Security Information and Event Management en is een proces dat alle security gerelateerde informatie en gebeurtenissen in een ICT-infrastructuur kan verzamelen, interpreteren, analyseren en op basis van deze analyses de noodzakelijke responses kan initiëren of uitvoeren. Het gebruik van een SIEM maakt aanvallen op onze infrastructuur snel zichtbaar. De implementatie hiervan loopt aan de kant van KPN helaas niet soepel. Als hier geen verbetering merkbaar is overwegen we om te stoppen met deze samenwerking. Ter voorbereiding hierop zijn ook de eerste stappen gezet voor een diepgaander intern SIEM. Hackers zijn altijd op zoek naar accounts met veel rechten binnen een netwerk. Om toegang te krijgen tot de gehele omgeving zijn zogenaamde hoge of administrator rechten noodzakelijk. Alleen onze systeembeheerders beschikken nog over deze hoge rechten. Met het inzetten van privileged access management (PAM) beveiligen we de logingegevens extra met diverse technieken die de privileges van systeembeheerder tijdelijk en beperkt verhogen voor het uitvoeren van hun taken. PAM monitort en logt het gebruik van hoge rechten logingegevens en levert gedetailleerd inzicht in wie, wat en wanneer doet.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

20

We voegen dus meer controle toe door monitoring en logging, inclusief gedetailleerde rapportagemogelijkheden. Aanvallen zijn hierdoor vele malen sneller op te sporen. In 2020 is gestart met het invoeren van PAM. Tot slot is er een begin gemaakt met het vastleggen van logging (wie, wat en wanneer) van een groot aantal applicaties die persoonsgegevens verwerken. Hiertoe is in 2020 een applicatie aangeschaft die de logging van het gebruik vastlegt en de controle daarvan mogelijk maakt. De inrichting hiervan vindt plaats in 2021.

2.3 Dienstverlening ICT Bij de meldingen die op de servicedesk ICT binnenkomen, onderscheiden we meldingen en wijzigingen. Meldingen zijn eenvoudige vragen, opmerkingen, aanvragen of meldingen van problemen. Wijzigingen zijn complexer en meervoudig. Hier moeten altijd meerder mensen actie ondernemen. B.v. bij een indiensttreding, hiervoor moeten veel activiteiten parallel gedaan door verschillende mensen, dat is dan ook een wijziging. Het aantal meldingen en wijzigingen is iets afgenomen in 2020, ten opzichte van 2019. In 2020 waren dat er totaal 12.809. Aantal meldingen en wijzigingen 15500 15000 14500 14000 13500 13000 12500 12000 11500

2016

2017

2018

2019

2020

Naast het maken van een melding of het doen van een aanvraag, kunnen medewerkers van de gemeenten ook een klacht of een compliment uitdelen. Dit is een aparte handeling die ze los van de ingediende melding moeten doen. Het aantal complimenten is weer mooi hoog ten opzichte van de klachten. Bij iedere ingediende klacht of compliment, ontvangt de indiener een reactie van het afdelingshoofd en wordt er intern actie ondernomen. 40 35 30 25 Complimenten

20

Klachten

15 10 5 0 2016

2017

2018

2019

2020

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

21

2.3. Personeel Binnen de ICT-afdeling zijn we continue bezig met de ontwikkeling van de mensen. De gemiddelde leeftijd is 44. Waarvan 10 medewerkers, 30 jaar of jonger zijn. We willen iedereen, maar zeker de jongere medewerkers de kans geven zich verder te ontwikkelen. Dat zal gedeeltelijk op technisch vlak zijn, maar zeker ook op strategisch en tactisch niveau en op het gebied van softskills en managementvaardigheden. Verantwoordelijkheden liggen al laag in de afdeling, in 2019 zijn we gestart met het opnieuw verdelen van wat taken, in het kader van persoonlijke ontwikkeling. Zo zijn er twee medewerkers in het kader van hun ontwikkeling voor twee jaar als teamleider benoemd. De span of control van het unithoofd is hierdoor verkleind en de betrokken medewerkers krijgen de kans om op dit vlak verder te groeien. Hieronder het overzicht van deze tweejarige situatie.

In 2021 wordt een definitieve vorm gekozen. 2.3.1 Nog meer personele zaken Om ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans te geven, streven we ernaar om altijd enkele “garantiebaners” bij ICT werkervaring te laten opdoen. In 2020 is dat er één geweest. 2.4 Wat heeft het gekost? Wijziging Begroting 2020

Totaal begroting 2020

Rekening

ICT

Begroting 2020

Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

N 7.602 V 7.602 N 0 N 0 N 0

N V N N N

N 8.093 V 8.093 N 0 N 0 N 0

N 8.103 V 8.103 N 0 N 0 N 0

Programma

491 491 0 0 0

2020

Resultaat 2020

N V N N N

10 10 0 0 0

Bovenstaande tabel geeft de lasten en baten van de bedrijfsvoering van de afdeling ICT & Automatisering inclusief de uitvoeringskosten ICT weer, na teruggave aan de deelnemende gemeenten. In de paragraaf ‘Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2020’ geven we een toelichting op bovenstaande tabel.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

22

Jaarverslag Paragrafen

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

23

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Artikel 11 lid 2 van het BBV geeft aan welke onderdelen de paragraaf moet bevatten, te weten een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, een inventarisatie van de risico’s en het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s. Daarnaast zijn we verplicht een aantal kengetallen op te nemen en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie te beoordelen. Beleid Wij streven na om geen onnodige risico’s te lopen en, mits financieel verantwoord, zoveel mogelijk risico’s af te dekken door verzekeringen. Risico’s die niet worden afgedekt door een verzekering of een voorziening moeten worden opgevangen door de beschikbare weerstandscapaciteit. Definitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen of waar na het treffen van maatregelen nog restrisico’s overblijven. De verhouding wordt uitgedrukt in een ratio. Ratio weerstandsvermogen = de beschikbare weerstandscapaciteit : de risico’s. Definitie weerstandscapaciteit De middelen en mogelijkheden waarover men beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken.

Definitie van een risico De kans op het optreden van een gebeurtenis die zowel negatieve als positieve gevolgen kan hebben, waarvan de omvang thans onbekend is, maar waarvan de omvang substantieel kan zijn. Onder substantieel moet in dit verband worden verstaan een mogelijke schade en/of verlies van 50 of meer. Ook positieve risico’s vallen onder de definitie. Bij risico’s met een incidenteel karakter hanteren we een factor van 1. Voor risico’s met een structureel karakter hanteren we een factor van 4. Dat betekent dat de weerstandscapaciteit 4 maal zo groot moet zijn als het totaalbedrag aan structurele risico’s De weerstandscapaciteit per 31 december 2020 bedraagt 454, te weten de reservering voor ESF t/m 2020. Wij lopen het risico dat bij de vorming van reserves de Belastingdienst een aanslag vennootschapsbelasting oplegt. De Belastingdienst stelt namelijk in haar brief van 25 oktober 2018 (kenmerk 8544.42.996) dat wanneer er (structurele) overschotten worden behaald, er sprake is van een onderneming in fiscale zin. Om dit te voorkomen heeft het bestuur in de bestuursvergadering van 22 februari 2018 besloten de gerealiseerde resultaten met de deelnemende gemeenten af te rekenen. In 2020 hebben we de deelnemersbijdrage voor de kosten op basis van nacalculatie bepaald en is het begrote saldo van baten en lasten gelijk aan het gerealiseerde resultaat.

De toegepaste systematiek is in overeenstemming met de vastgestelde begroting. Het totale gerealiseerde resultaat 2020 bedraagt 0. Uit de reserve ESF hebben wij over 2020 een bedrag van 150 onttrokken. In de begroting 2020 was een ESF baat begroot, deze is echter niet gerealiseerd. In 2020 hebben we daarnaast een bedrag van (6) onttrokken aan de reserve ter dekking van gemaakte ESF-(project)kosten door Oude Avenhuis en van Dijk (OAVD). Per 31-12-2020 bedraagt de weerstandscapaciteit 454. Het gevolg van deze werkwijze is dat eventuele extra kosten opgevangen moeten worden door de deelnemende gemeenten.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

24

Risico ESF In 2020 hebben we een schatting gemaakt van de baten over 2020. De definitieve beschikking en afrekening van het ESF-project Rria2 komt pas in 2021. In de (meerjaren) begroting is een structurele baat opgenomen uit hoofde van ESF-subsidie. Deze baat (150) kent een onzeker karakter; het is geen “harde” structurele subsidietoekenning maar eerder een streven om jaarlijks 150 aan ESF-baten te realiseren. Het huidige Rria2 project had een looptijd van 2017 tot en met medio 2019. Pas 2 jaar na einddatum van het project wordt de beschikking definitief vastgesteld. Voor de periode na 2019 zijn momenteel nog geen trajecten bekend en hebben we op dit moment nog geen ESFaanvraag kunnen indienen. In 2020 is er geen ESF baat ontvangen. Hiervoor is er 150 uit de reserve onttrokken om de begrote ESF baat in de begroting te dekken. In totaal is er nu voor Rria2 een verwachte baat opgenomen van 967 over de jaren 2017 t/m 2019. Op basis van het stelsel van baten en lasten en hetgeen is opgenomen in het BBV, zijn wij verplicht deze baten te nemen in deze jaren, maar het is zeer onzeker of deze ook daadwerkelijk (volledig) gerealiseerd zullen worden. In de kaderbrief voor de Begroting 2020 is de overweging aan het bestuur meegegeven om, gegeven de onzekerheid en risico’s, de geraamde ESF-baten vanaf 2023 niet meer in de begroting op te nemen.

Op grond hiervan heeft het bestuur besloten vanaf 2023 een structurele taakstelling op de bedrijfsvoering van 150 op te nemen Het risico bedraagt maximaal 150 per jaar voor de toekomstige jaren en eenmalig 967 (de tot en met 2019 toegerekende baat over Rria2), waarbij er (deels) dekking gevonden kan worden in de bestemmingsreserve ESF. Risico uitvoeringskosten ICT De kosten van onderhoud ICT zullen conform de markt licht stijgen en geïndexeerd moeten worden. In principe zullen we bij vervanging, en dus harmonisering, kiezen voor een oplossing in de cloud, tenzij het financieel veel aantrekkelijker is om het wel aan te schaffen (on Premise). De echte gevolgen voor de budgetten op het gebied van investeren of exploitatie zullen de komende jaren pas echt duidelijk worden. De afgelopen 2 jaar hebben we via begrotingswijzigingen het budget voor uitvoeringskosten ICT moeten bijramen. Deze trend zet zich ook in de komende jaren voort. In de komende begrotingstukken komen we hierop terug. De bijdrage per inwoner van de deelnemende gemeenten ligt lager dan het landelijk gemiddelde. Dit betreft een verschil van +/- € 8,00 per inwoner. Op basis van dit verschil kan gesteld worden dat de bandbreedte van het risico 0 tot 1.680 is.

Risico Vennootschapsbelasting (Vpb) De Wet op de Vennootschapsbelasting stelt dat wij vanaf 1 januari 2016 onder de Wet op de Vennootschapsbelasting vallen voor zover de activiteiten niet vallen onder quasi-inbesteding (uitvoeren van diensten ten behoeve van de participerende gemeenten). Activiteiten die niet onder de quasi-inbesteding vallen, worden door de Belastingdienst beoordeeld op de criteria voor een onderneming (organisatie van kapitaal en arbeid in het economisch verkeer en winstgevendheid). De bepaling voor de vennootschapsbelasting wordt bepaald op basis van het behaalde resultaat. De standpunten die wij innemen zijn getoetst door de belastingdienst. De belastingdienst heeft voor 2016 en 2017 onze aangifte teruggedraaid naar nihil. Voor 2018 verwachten wij hetzelfde omdat de situatie ongewijzigd is. De belastingdienst heeft in een brief op 25 oktober 2018 aangegeven dat in 2018 het IBKW een derde partij is die kan leiden bij winst tot een VPB aanslag. Dit houdt in dat wij over dit jaar aangiften moeten doen, ongeachte het resultaat. Voor de overige activiteiten is de vrijstelling voor samenwerkingsverbanden van toepassing. Conform interne opgaven is er geen sprake van winst op de aanvullende taken. De belastingdienst zal achteraf gaan toetsen of dit juist is. De inschatting van het risico op de Vpb is pro memorie.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

25

Risico Omzetbelasting (OB) / BCF De organisatie valt voor de uitvoering van de taken op sociaal gebied onder de huidige koepelvrijstelling voor het verlenen van haar diensten. De voorwaarde hierbij is dat deze werkzaamheden voor haar leden 90% of meer is. Dit houdt in dat wij geen omzetbelasting hoeven te berekenen over de diensten die wij hieromtrent verrichten. De btw op de kosten mogen wij door middel van een brief doorschuiven naar onze leden. Indien er werkzaamheden aan derden worden verricht, mogen deze werkzaamheden niet boven de 10% van deze omzet zijn. Hiervoor geldt dat de werkzaamheden in lijn zijn van de sociale diensten die de GR verricht. Voor andere werkzaamheden die voor marktverstoring kunnen zorgen (commercieel), geldt de wet OB 1968. Dat wil zeggen dat hierover eventueel wel btw moet worden berekend aan de klanten. De inschatting van het risico op OB / BCF is pro memorie. Weerstandscapaciteit Omdat IJsselgemeenten geen weerstandscapaciteit heeft, komen alle nadelen als gevolg van de genoemde risico’s, met uitzondering van de risico ESF gelden, ten laste van de deelnemende gemeenten.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

26

Financiële kengetallen vanuit BBV In het BBV is vastgelegd dat een aantal financiële kengetallen onderdeel moeten zijn van het jaarverslag om makkelijker inzicht te geven in de financiële positie. De kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte de gemeenschappelijke regeling beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. 1a en 1b. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen (door de netto schulden te relateren aan het gerealiseerde saldo van de baten). Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de (rentelasten en) aflossingen op de exploitatie drukken. De netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen geeft dezelfde ratio weer, maar dan zonder de verstrekte leningen aan andere organisaties. 1. Netto schuldquote

Realisatie

Realisatie

2020

2019

A. Vaste schulden

+

2.800

3.600

B. Netto vlottende schuld

+

11.405

4.436

C. Overlopende passiva

+

1.673

684

D1. Financiële activa (excl. kapitaalverstr. , leningen)

-

0

0

D2. Financiële activa (verstrekte leningen)

-

0

0

E. Uitzettingen < 1 jaar

-

6.172

3.747

F. Liquide middelen

-

119

110

G. Overlopende activa

-

6.651

1.925

H. Totale saldo van baten (excl. mut. res.)

/

20.019

19.329

Netto schuldquote

14,67%

15,20%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

14,67%

15,20%

2. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin wij in staat zijn onze financiële verplichtingen te voldoen. Hieronder wordt het eigen vermogen als percentage van het totale balanstotaal verstaan. Het eigen vermogen bestaat volgens artikel 42 van het BBV uit de reserves en het resultaat van baten en lasten van het huidige jaar. 2. Solvabiliteitsratio

Realisatie

Realisatie

2020

2019

A. Eigen vermogen

+

454

604

B. Totaal passiva

/

16.482

9.324

2,75%

6,48%

Solvabiliteit

3. Grondexploitaties Dit kengetal is voor IJsselgemeenten niet van toepassing.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

27

4. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte aanwezig is om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De ratio laat zien dat de rekening structureel dekkend is geweest. 4. Structurele exploitatieruimte

Realisatie

Realisatie

2020

2019

A. Totale structurele lasten

-

19.669

18.915

B. Totale structurele baten

+

19.519

18.973

C. Totale structurele toevoegingen aan de reserves

-

0

66

D. Totale structurele onttrekkingen aan de reserves

+

150

0

E. Totale saldo van baten (excl. mut. res.)

/

20.019

19.329

0,00%

-0,04%

Structurele exploitatieruimte

5. Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens Dit kengetal is voor IJsselgemeenten niet van toepassing. Conclusie De netto schuldquote is relatief laag en is daarmee relatief veilig. De provincie Zuid-Holland beschouwt een waarde tot 90% als veilig en daar zit de GR ruim onder. De solvabiliteit is lager dan in bijvoorbeeld het bedrijfsleven gebruikelijk zou zijn, maar dat kan vanwege de aard van de organisatie. De GR IJsselgemeenten is namelijk een bedrijfsvoeringorganisatie met alleen bedrijfsvoerings- en uitvoeringskosten, waarbij de gemeenten “achtervang” zijn. De structurele exploitatieruimte is 0 en dat is goed. Baten en lasten zijn zo goed als gelijk aan elkaar. Al met al zijn er op basis van de financiële ratio’s geen financiële problemen.

Jaarstukken 2020 Gemeenschappelijke Regeling IJsselgemeenten

28

Paragraaf Financiering Algemeen In artikel 13 van het BBV staat dat de paragraaf in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille moet bevatten. In deze paragraaf leggen we verantwoording af over het gevoerde financieringsbeleid in relatie tot de gerealiseerde baten en lasten van het jaar 2020. Het beleid van financieren van de GR is gericht op: • Het voorzien in de financieringsbehoefte van de GR op korte en lange termijn; • Het uitvoeren van de treasuryfunctie. Taken hiervan zijn het besturen en bewaken van de inkomende en uitgaande geldstromen, het beheersen van de daaraan verbonden kosten (tarifering), het minimaliseren van de daaraan verbonden risico’s (renterisico en valutarisico) en het optimaliseren van het rendement van beschikbare liquiditeiten. Regelgeving De wettelijke kaders voor het beleid van de treasuryfunctie zijn vastgelegd in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Deze wet schept een bindend kader voor een verantwoorde en professionele inrichting van de treasuryfunctie. De wet heeft als belangrijkste uitgangspunt het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten en het bevorderen van transparantie en kredietwaardigheid en het beheersen van renterisico’s. Sinds 2013 is regeling met betrekking tot schatkistbankieren van kracht.