10.03 - Structuurvisie Detailhandel 2021 Capelle aan den IJssel
Tekst van het document
Structuurvisie Detailhandel 2021 Gemeente Capelle aan den IJssel
1
Context
1
4
Beleidskader
29
1.1
Inleiding
2
4.1
Uitvoering
30
1.2
Ligging en inwoners
4
4.2
Regels
31
1.3
Lokale aanbodstructuur
5
4.3
Beoordelingsschema
33
1.4
Regionale winkelstructuur
9
2
Trends & Ontwikkelingen
10
2.1
Landelijke trends
11
2.2
Consumentengedrag Capelle aan den IJssel
15
2.3
Aanbodontwikkeling Capelle aan den IJssel
16
2.4
Evaluatie doelstellingen 2015
18
3
Ambitie en visie
20
3.1
Uitgangspunten en ambities
21
3.2
Visie centrumstructuur
22
3.3
Acties centrumgebieden
25
Inhoudsopgave
Bijlagen
34
Bijlage 1 - Indicatieve marktruimteberekening dagelijkse sector
35
Bijlage 2 - Aanbodontwikkeling gemeente Capelle aan den IJssel
38
1 Context
1.1
Inleiding
nieuwe investeringen op toekomstbestendige locaties. Om dat goed te doen biedt de visie
Aanleiding
juridische kaders voor het te voeren ruimtelijke
De aanhoudende veranderingen in het (koop-)
beleid, zowel voor het toetsen van initiatieven
gedrag van consumenten en in het vestigingsge-
als voor het motiveren van planologisch beleid
drag van winkels, de recente jurisprudentie over
(bestemmingsplan/Omgevingsvisie).
de motiveringsvereisten voor ruimtelijk detailhandelsbeleid, de effecten van de coronacrisis en
Proces actualisatie
(ingrijpende) lokale ontwikkelingen, zoals de
Om de actualisatie van de structuurvisie detail-
(her)ontwikkelingen van het Stadshart, de
handel goed af te stemmen met de lokale
Picassopassage en Rivium, zijn aanleiding de
belangen is een begeleidingscommissie opge-
structuurvisie detailhandel te actualiseren. Aan
steld. Hierin zijn verschillende winkelgebieden
DTNP is de opdracht gegeven deze actualisatie
in de gemeente vertegenwoordigd. Met deze
uit te voeren.
commissie zijn discussiebijeenkomsten gehouden en daarnaast is er halverwege het traject in
Actualisatie
zeven winkelgebieden met vertegenwoordigers
De huidige structuurvisie detailhandel (SVD) van
rondgelopen en over het centrum gesproken.
de gemeente Capelle aan den IJssel is opgesteld
Hieruit zijn gerichte actiepunten naar voren
in 2014, en in 2015 vastgesteld door de gemeen-
gekomen voor de actualisatie.
Actuele ontwikkelingen: woonwijk Rivium
teraad. Deze visie vormt de basis voor het te actualiseren beleid. Behalve voor winkels worden
Leeswijzer
in deze actualisatie van de SVD ook enkele
Het verdere hoofdstuk 1 gaat in op het huidige
richtinggevende kaders opgenomen voor het
beleid, de inwoners en de lokale en regionale
ruimtelijke vestigingsbeleid van horeca. Dit van-
winkelstructuur. Hoofdstuk 2 gaat in op landelijk
wege het toenemende belang van synergie tussen
trends en de lokale gevolgen. Hoofdstuk 3
winkel- en horecafuncties in centrumgebieden.
bepaalt de visie op de winkelstructuur en de gewenste acties per winkelgebied. Hoofdstuk 4
Doel
geeft richting aan de uitvoering van dit beleid.
De actualisatie van de visie biedt aan marktpartijen duidelijkheid en houvast en daagt uit tot
2 van 38
Impact van coronamaatregelen op het koopgedrag 2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Daarnaast zijn per winkelgebied specifieke
specifieke vormen van detailhandel maakt de
actiepunten genoemd. In paragraaf 2.4 van
provincie een uitzondering, waaronder voor
Structuurvisie detailhandel gemeente 2015
deze actualisatie wordt beoordeeld in hoeverre
detailhandel die qua aard of omvang van de
Het uitgangspunt van de visie uit 2015 is het
de actiepunten uit de visie zijn uitgevoerd.
aangeboden goederen niet of niet goed inpas-
Huidig revelant beleid
behouden en versterken van een duurzame
baar is in de centra (volumineus).
winkelstructuur met aantrekkelijk aanbod. De
Detailhandelsbeleid provincie Zuid-Holland
ambities uit 2015 zijn als volgt samen te vatten:
Het provinciale detailhandelsbeleid is vastge-
Wanneer de ontwikkeling binnen een centrum-
•
Inzetten op een stadsverzorgend Stadshart,
legd in de Omgevingsverordening Zuid-Holland.
gebied een omvang heeft van meer dan 2.000
twee grotere wijkcentra (De Terp en de
In beginsel zijn (nieuwe) winkels volgens het
m2 bruto vloeroppervlak is advies van de
Picassopassage, voorheen De Scholver),
provinciale beleid alleen toegestaan binnen of
adviescommissie detailhandel Zuid-Holland
twee buurtcentra (‘s-Gravenland en Slot
aansluitend aan centra van steden, dorpen en
verplicht. Bij specifieke winkelontwikkelingen
plein) en één buurtsteunpunt (Wingerd). De
wijken en binnen een nieuwe wijkgebonden
(o.a. supermarkten, tuincentra, bouwmarkten) is
winkelstrips Schenkel en CapelleXL zijn
winkelconcentratie in een nieuwe woonwijk*.
advies reeds verplicht bij een ontwikkeling van
daarnaast als specifieke detailhandelsloca-
• •
meer dan 1.000 m2 bruto vloeroppervlak.
ties benoemd voor respectievelijk hoog-
Belangrijkste doel is de reductie van winkel-
waardiger aanbod en grootschalige winkels
vloeroppervlak en planvoorraad en een sterkere
Strategie Werklocaties 2019-2030 MRDH
in de volumineuze sector;
concentratie van aanbod in de bestaande
In het regionale detailhandelsbeleid zijn de
Bestaande centra opwaarderen en/of
hoofdcentra.** Nieuwe detailhandelontwikkelin-
regionale afspraken en provinciale richtlijnen
beperkt uitbreiden, met name het Stadshart;
gen mogen het woon- en leefklimaat niet
richtinggevend. De MRDH faciliteert regionale
Behouden van sterke boodschappencentra
onevenredig aantasten en geen onaanvaard-
afstemming bij plannen voor uitbreidingen van
met tenminste één supermarkt per centrum/
bare leegstand veroorzaken.
winkelgebieden met meer dan 2.000 m2 in
buurtsteunpunt; •
bestaande winkelgebieden of meer dan 1.000
CapelleXL: PDV-locatie gericht op winkels
Solitaire en perifere ontwikkelingen worden
m2 in de periferie. Daarbij wordt getoetst of de
met een volumineus assortiment, die
door de provincie niet wenselijk geacht, omdat
hoofdstructuur wordt behouden en in hoeverre
daardoor moeilijk inpasbaar zijn in de
deze ten koste gaan van (investeringsbereid-
het plan onaanvaardbaar bijdraagt aan leeg-
reguliere winkelstructuur. Hier gelden
heid in) bestaande winkellocaties. Alleen voor
stand. Op basis van deze toets geeft de MRDH
voorwaarden voor de omvang van de winkel en het aangeboden assortiment.
* Omgevingsverordening Zuid-Holland 2019. ** Discussienota Detailhandel Zuid-Holland 2017.
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
een advies aan de gemeente en provincie.
3 van 38
1.2
Ligging en inwoners
Inwoners per wijk in gemeente Capelle aan den IJssel
Ligging Capelle aan den IJssel ligt in de grotere agglomeratie van Rotterdam. Met name vanaf de jaren ‘80 is de stad, na aanwijzing als groeikern, explosief gegroeid. Door de planmatige ontwikkeling zijn er duidelijk te onderscheiden wijken, zowel in uitstraling (bouwstijlen) als in afbakening (infrastructuur, groen). Deze meeste wijken hebben hun eigen (veelal overdekte) voorzieningencluster. De N210/N219 is de centrale verkeersader door de stad (oost/west) en de entree vanaf de A16. De Capelseweg is een belangrijke noord-zuidverbinding naar de Hoofdweg en de A20. Alleen in Schollevaar is een treinstation, het zuiden van de gemeente is ontsloten door een metroverbinding met Rotterdam.
Inwoners Gemeente Capelle aan den IJssel telde in 2020 ruim 67.000 inwoners*, verdeeld over 9 ‘wijken’. De bevolkingsprognose voor Capelle aan den IJssel wijst op een groei van circa 12.000 inwoners tussen 2020 en 2025. Deze groei ontstaat met name vanwege de herontwikkeling van de kantoorlocatie Rivium naar een gemengd werk-woongebied. De huidige 3.000 inwoners in de wijk ‘Rivium en Fascinatio’ wonen in de reeds bestaande buurt Fascinatio ten noorden van de N210. *
Bron: CBS, 2020.
4 van 38
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Elders in de gemeente vinden kleinschalige
1.3
Lokale aanbodstructuur
woningbouwprojecten plaats (o.a. rond de Kanaalweg).
Concentratie winkels en horeca in de centra Het winkelaanbod van Capelle is vooral te vinden
De buurt Kralingseveer valt binnen de gemeente
in de centrumgebieden (circa 85% van het aantal
Rotterdam maar ligt binnen de wijkstructuur van
m2 winkelvloeroppervlak (wvo)). Het horeca-aan-
Capelle.
bod is in vloeroppervlak voor minder dan de helft geconcentreerd in de centra (47%)***. Het horeca-
Kenmerken inwoners Capelle
aanbod is dus aanzienlijk meer verspreid geves-
De bevolkingssamenstelling in Capelle aan den
tigd dan het winkelaanbod.
IJssel volgt het Nederlandse gemiddelde. 20% van de bewoners is boven de 65 (19% landelijk)
Reguliere winkelstructuur
en de gemiddelde huishoudensgrootte is 2,1
De planmatige ontwikkeling van Capelle is terug
(landelijk ook 2,1). Op wijkniveau treden wat
te zien in de veelal logisch gespreide ligging van
verschillen op; zo heeft Fascinatio een hoog
de centra, ieder fungerend als voorzieningenhart
(53%) aandeel huishoudens met kinderen*.
voor één of twee wijken. •
De winkelgebieden met het grootste winkel-
Het inkomensniveau** is eveneens in lijn met het
vloeroppervlak zijn het Stadshart, De Terp en
landelijk gemiddelde (€25.900 per persoon per
de Picassopassage.
jaar in Capelle aan den IJssel; €26.000 per
•
Het Stadshart is het winkelgebied met het
persoon per jaar in NL). In het westen (Rivium,
meest uitgebreide en diverse winkelaanbod,
Capelle-West en ‘s-Gravenland) is het inkomen
waaronder het grootste aanbod aan mode.
bovengemiddeld hoog met circa € 30.000 per
•
Stadshart modern en divers winkelaanbod
De overige winkelgebieden zijn voornamelijk
persoon per jaar, terwijl de wijken Oostgaarde
te typeren als boodschappencentra, met
Noord en Middelwatering Oost onder het gemid-
vooral dagelijks winkelaanbod. Schenkel en
delde liggen met circa € 22.000 per persoon per
Kanaalweg zijn hier, met een meer uiteenlo-
jaar. * CBS, 2020. ** Gemeten als gemiddeld jaarlijks inkomen per inwoner. Bron: CBS, 2018.
*** In aantal zaken is het horeca-aanbod voor 65% in de centrumgebieden gevestigd, dit is nog steeds minder dan het aantal winkels (82%).
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Wijkcentra voor dagelijkse aankopen
5 van 38
pend (ook niet-dagelijks) winkelaanbod, uitzonderingen op.
Winkelgebieden gemeente Capelle aan den IJssel en solitaire winkels groter dan 200 m2 wvo (geschaald naar m2 wvo)
CapelleXL Het winkelgebied CapelleXL (Hoofdweg vak A en E+F) bestaat uit grootschalige winkels, met name in de sectoren wonen en doe-het-zelf. Hier zijn geen winkels in de dagelijkse sector of modewinkels gevestigd. Het gebied is ingericht voor gericht bezoek met de auto.
Verspreid winkelaanbod Het verspreid gelegen aanbod (in totaal 22.000 m² wvo) bestaat voor een groot deel uit grotere winkels, waaronder solitaire supermarkten zoals Lidl in Oostgaarde en MCD in Fascinatio, en niet-dagelijkse winkels zoals Gamma, tuincentrum Jaarsveld en tweedehandswinkel Rataplan.
Horeca in de reguliere centrumgebieden Het horeca-aanbod in Capelle aan den IJssel is met circa 9.330 m2 wvo beperkt voor een verzorgingsgebied van circa 67.000 inwoners. In de centrumgebieden is het aanbod aan horeca circa 3.530 m2 wvo groot. Dit beperkte aanbod is deels te verklaren door de ligging nabij (de binnenstad van) Rotterdam, waar een zeer uitgebreid en divers ‘centrumaanbod’ te vinden is, én deels door de (recente) ontstaansgeschiedenis van Capelle. Zo is er in het Stadshart geen historisch gegroeid
6 van 38
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Aanbod detailhandel en horeca in reguliere centrumgebieden (in m² wvo)
Kenmerkende planmatige opbouw van wijken en winkelcentra
Eigenzinnig aanbodprofiel winkelgebied Schenkel 2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
7 van 38
uitgaansgebied, en er is in Capelle niet in elke buurtje ‘van vroeger uit’ een café te vinden. Van de centrumgebieden in Capelle hebben het Stadshart en De Terp het grootste horeca-aanbod in oppervlak. Het Stadshart heeft veruit het meest diverse horeca-aanbod, met zowel keuze in fastfood, restaurants als fastservice (lunchrooms, grillrooms, etc.).
Horeca-aanbod verspreid en op CapelleXL Het horeca-aanbod buiten de reguliere centrumgebieden betreft gemiddeld grotere zaken*. Dit bestaat voor een groot deel uit grootschalige restaurants langs de N210 (o.a. rotonde Capelseplein met McDonald’s, KFC, Subway, Wereldrestaurant Altijd, Fuji-Fuji), langs andere
Supermarkten en horeca in De Terp
CapelleXL: woninginrichting en bezoekgemak
Aanbod detailhandel en horeca Stadshart, CapelleXL en verspreid aanbod (in m² wvo)
hoofdwegen (bijv. Fong Shou aan de Capelse weg) en aan de Hollandse IJssel (o.a. Perceel, Zalmhuis, Fuiks, ‘t Hooghe Water). Verder liggen er verspreid enkele cafés, fastfood-/afhaalpunten, zoals snackbars en grillrooms, en solitair gelegen restaurants, zoals het Pannenkoekenhuis bij het Schollebos en Tante Toos aan de ’s-Gravenweg. Op CapelleXL is amper horeca-aanbod aanwezig, aan de overkant van de metrolijn zit een vestiging van McDonald’s.
*
Gemiddeld circa 240 m2 wvo ten opzichte van circa 80 m2 wvo in de reguliere centrumgebieden.
8 van 38
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
1.4 Regionale winkelstructuur
Regionale winkelstructuur (winkelgebieden geschaald naar m2 wvo winkelaanbod)
De lokale mogelijkheden worden tot zekere hoogte bepaald door de situatie in de omliggende regio (aanbod en inwoners). •
Het nabijgelegen centrum van Rotterdam is veruit het grootste winkelgebied in de regio, met ruim 10 maal zo veel winkelvloeroppervlak als het Stadshart van Capelle aan den IJssel.
•
Rotterdam Alexandrium grenst direct aan Capelle aan den IJssel en bestaat uit drie verschillende winkelgebieden: het stadsdeelcentrum ‘Alexandrium I Shoppingcenter’ (circa 35.000 m² wvo / ruim 90 winkels, voornamelijk mode), ‘Alexandrium II Megastores’ (circa 21.000 m² wvo / ongeveer 15 grootschalige winkels, vooral in niet-dagelijkse branches) en ‘Alexandrium III Woonmall’ (circa 53.000 m² wvo / ongeveer 55 winkels, met name in de woninginrichting). Voor Alexandrium I Shopping Center worden plannen uitgewerkt voor vernieuwing en uitbereiding.
•
In de gemeentes rondom Capelle aan den IJssel liggen onder andere de centra van Krimpen aan den IJssel (circa 11.400 m² wvo / 54 winkels) en Nieuwerkerk aan den IJssel (circa 8.100 m² wvo / 40 winkels). Deze centra zijn in omvang kleiner dan het Stadshart (circa 16.100 m² wvo / 67 winkels)*.
*
Locatus (2020), Online winkelgebiedenverkenner.
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
9 van 38
2 Trends & Ontwikkelingen
2.1 Landelijke trends Meer bestedingen op het internet
* *
*
*
* *
*
Het online aankoopkanaal heeft het afgelopen
*
*
decennium een behoorlijk aandeel bestedingen
bestedingen). Online bestedingen in de dage-
*
* *
*
naar zich toe getrokken, vooral in de niet-dagelijkse sector (ong. 25% van de consumenten
*
*
*
* *
* *
*
*
*
*
*
*
*
*
*
lijkse (boodschappen)branche zijn nog beperkt, maar groeien snel. De toenemende afvloeiing naar het online
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Faillissementen winkelketens in Nederland
aankoopkanaal betekent minder bestedingen in fysieke winkels. Grote spelers als Amazon
terwijl winkels bleven wegvallen (Hudson’s Bay,
aankopen. Gerichte aankopen vinden zowel
treden toe tot de Nederlandse markt, en ook
etc.). De leegstand was daardoor, ook al voor
plaats op internet, waar alles beschikbaar is
bevolkingsgroepen die tot voor kort nog beperkt
de coronacrisis, weer aan het toenemen. Door
(vooral niet-dagelijkse producten), als in de
gebruikmaakten van online winkels besteden
deze crisis hebben allerlei sectoren het zwaar,
nabijgelegen, complete boodschappencen-
door de coronacrisis in toenemende mate op
waaronder winkels en horeca. De verwachting
tra (vooral dagelijkse artikelen).
het internet. De verwachting is dat een deel van
is dat de leegstand in de meeste Nederlandse
dit veranderend consumentengedrag structureel
winkelgebieden hierdoor versneld zal toene-
dere beleving en ruime keuze uit divers
zal zijn.
men.
winkelaanbod (lokale specialisten én
•
Anderzijds willen consumenten een bijzon-
ketens) en andere stedelijke voorzieningen
Afname fysieke winkels, toename leegstand
Veranderend ruimtelijk gedrag consument
(horeca, cultuur, unieke diensten en produc-
Vooral het aantal niet-dagelijkse winkels loopt
Mede door het online aankoopkanaal is het
ten). Hiervoor zijn consumenten bereid om
snel terug; mede door de hevige concurrentie-
gedrag van consumenten de afgelopen jaren
een zekere afstand af te leggen naar de
strijd met internet. In de periode 2016-2019 nam
structureel veranderd. Dat heeft verschillende
grootste binnensteden, om daar dan ook
de leegstand landelijk iets af door transformatie
effecten gehad op de verschillende typen
enige tijd te verblijven (‘dagje stad’).
van winkelunits naar o.a. horeca, kappers,
centra:
kantoren en wonen. Die herinvulling van lege
•
winkelruimte vlakte echter al in 2019 weer af,
•
Tussen deze zeer verschillende typen
Enerzijds hebben consumenten behoefte
centra zit een hele groep ‘middelgrote’
aan het gemakkelijk doen van gerichte
centrumgebieden, die vaak zijn ontwikkeld
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
11 van 38
voor de recreatieve winkelfunctie voor de streek. In deze winkelgebieden is relatief veel ‘standaard’ niet-dagelijks winkelaanbod te vinden. Hier is de laatste jaren de grootste afname in bezoekersaantallen en omzet geweest en als gevolg daarvan zijn hier de grootste leegstandsproblemen ontstaan. Een voorbeeld hiervan is het centrum van Rijswijk, dat nu voor ongeveer de helft wordt getransfor-
Index omzetontwikkeling winkelsector naar branchegroep 260 220 180 140 100
meerd. 60
Coronacrisis versnelt ontwikkelingen
2015
2016
Supermarkten Overige dagelijks
Vanaf medio maart 2020 zijn maatregelen opgelegd om het coronavirus in te dammen. Die maat-
2017
Kleding Schoenen en lederwaren
2018
2019
Consumentenelektronica Doe-het-zelf
2020* Postorder/webwinkels Bron: CBS, 2021; bewerking DTNP
regelen en de economische consequenties van de crisis hebben grote effecten op publieksgerichte gebieden: •
Mensen wordt gevraagd thuis te blijven: het
Index omzetontwikkeling horecasector naar branchegroep 140
aantal internetaankopen is tijdens de crisis over alle productcategorieën substantieel
120
toegenomen, van boodschappen tot planten. Een deel van deze sprong in het online koopgedrag is naar verwachting blijvend*, met
100
gevolgen voor fysieke winkelbestedingen. De
*
versnelde sprong online heeft ook effect op
80
Nielsen (2020), Dutch online shopping habits are here to stay, Colliers (2020), Babyboomers slaan gat in de winkelstraat, Q&A (2021), Impactanalyse - Retail Postcorona jan/feb 2021. ING (2021), sectorvooruitzicht detailhandel.
60
12 van 38
2015 Drankensector
2016
2017 Restaurantsector
2018
2019
Fastservicesector
2020* Bron: CBS, 2020; bewerking DTNP
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
•
andere publieksfuncties, denk aan de sluiting
werkloosheid, etc.* De komende jaren moet
sector is naar verwachting beter, waardoor de
van bankfilialen, reisbureaus, etc.
rekening worden gehouden met een terughou-
bestedingen die naar de supermarkten zijn
Online is structureel onderdeel van het
dende koopbereidheid. Het fysieke koopge-
gegaan naar verwachting ook grotendeels weer
aankoopgedrag: de technologie om online
drag wordt daardoor de komende jaren doel-
terug zullen vloeien.
aankopen te faciliteren, wordt snel beter
gerichter.
(robotisering, augmented reality, slimme
•
deurbel, etc.). Ook de thuislevering van
De verwachte landelijke krimp van recreatief
In tegenstelling tot de trends in de niet-dagelijkse
voedsel wordt opgeschaald (online super-
winkelaanbod zorgt juist in de grote hoofdwinkel-
sector groeit het supermarktaanbod in Nederland
markten, maaltijdpakketten), maar is, door
gebieden voor problemen. Lokale initiatieven
flink (vooral in winkelvloeroppervlak). Het aandeel
logistieke uitdagingen, nog lang niet zo ver
(support your local) zullen deze negatieve effecten
online supermarktbestedingen groeit snel, maar
als niet-voedsel.
op de korte termijn hoogstens iets dempen. Naar
is nog relatief klein. Door de coronacrisis is er
In deze periode wordt meer uitgegeven aan
verwachting leidt dit hier tot waardedaling van
een piek (van circa 4% naar circa 7%). De bood-
de dagelijkse boodschappen (o.a. thuis eten
winkelvastgoed**. De weerbaarheid van de horeca-
schappen doen consumenten dus ook tijdens de
i.p.v. horecabezoek). Daarnaast gebeuren
*
coronacrisis grotendeels fysiek en nabij hun huis.
deze aankopen meer in de nabije woonomgeving (thuiswerken, zo min mogelijk reizen). •
Supermarkten: meer meters
CBS (2020), Grootste daling consumentenvertrouwen ooit ** Vastgoedmarkt (2020), Corona richt bloedbad aan op beleggingsmarkt winkelvastgoed.
Niet-noodzakelijk/recreatief bezoek valt sterk
Significante lokale bevolkingsgroei betekent
Omzetgroei online bestedingen 2019-2020 per branchegroep Bron: Gfk, 2021
terug, waardoor vooral de mode- en horecabranches groot omzetverlies lijden. Juist in de hoofdwinkelstraten van grote steden zijn de bezoekersaantallen ver gekelderd. Fastservice-horeca die al deels gericht was op thuisbezorging heeft zich nog relatief goed kunnen redden. •
Naast de directe effecten van de coronamaatregelen op koopgedrag veroorzaakt de crisis ook macro-economische ontwikkelingen, die negatief doorwerken in het consumentenvertrouwen, de koopbereidheid,
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
13 van 38
daardoor vaak nog enige groeimogelijkheden voor
overige centrumfuncties kunnen onvoldoende
supermarkten.
hun trekkracht genereren. Deze functies kunnen profiteren van de bezoekersstromen
Consumenten stellen hoge eisen aan voorzienin-
van supermarkten, mits de supermarkt goed is
gen waar ze vaak gebruik van maken. Ze verkie-
ingepast in het winkelgebied. De onderlinge
zen over het algemeen supermarkten met een
afstand en zichtrelatie zijn daarbij bepalende
breed en diep assortiment, ruime gangpaden en
factoren. Zo ontstaat een aantrekkelijk onderne-
een aantrekkelijke uitstalling van producten. De
mersklimaat. Naast de economische synergie
omvang van een winkel is bij de keuze van consu-
draagt de trekkersfunctie ook bij aan de functie
menten dan ook een belangrijke factor. Nieuwe
van een winkelgebied als de lokale ontmoe-
supermarkten hebben al snel een omvang tussen
tingsplek waar inwoners elkaar frequent treffen.
de 1.000 en 1.600 m² wvo. Met die omvang is een
Supermarkten zijn dus structuurbepalend voor
breed en diep assortiment mogelijk. Kleinere
zowel andere voorzieningen als voor het woon-
supermarkten zijn gezien de veranderende consu-
en leefklimaat van de bevolking.
De supermarkt als publiekstrekker
mentenbehoefte steeds moeilijker te exploiteren
markten zoals Ekoplaza). supermarkt
Combinatiebezoek
Voorwaarden combinatiebezoek overige winkels
± 10.000 bezoekers per week
Omdat schaalvergroting belangrijk is om hedennen, is het een belangrijk onderdeel 3x per weekin de locatie-
14 van 38
20%
40-80m
80-120m
40 m
80m
44% bezoekt ook andere winkels in het centrum
week, meer dan elke andere centrumfunctie. Veel Bron: DTNP (2016), Passantenonderzoek trekkersol supermarkten
30%
Afstand tot eerste 5 winkels
beperkt. Grotere supermarkten uiteraard 75% hebben uit eigen dorp of wijk
Supermarkten trekken duizenden bezoekers per
40%
0-40m
grote supermarkten (2.000+ 56% m² met wvo) is echter de fiets of te voet
Inpassing supermarkten en combinatiebezoek
50%
korte loopafstand
supermarkt
strategie van supermarktpartijen. De groei in écht € 22,- per bezoek
ook meer draagvlak nodig.
60%
10%
daagse consumentenbehoeften te kunnen bedie-
overige winkels bakkerij
bloemist
bioslager
warenhuis
supermarkt
kapsalon
Combinatiebezoek
(uitgezonderd traffic-locaties, hoogstedelijke Profiel gemiddelde bezoeker in Nederland gebieden en kleinschalige, specialistische super-
60% 50% 40% 30% 20% 10%
goede zichtrelatie
geen
1-9
> 10
Aantal winkels in het zicht
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
2.2 Consumentengedrag Capelle aan den IJssel
Niet-dagelijkse sector: meer online, niet minder lokaal
•
De binding van bestedingen aan het eigen aanbod is in de periode 2016-2018 niet
Zowel de lokale inwoners als consumenten uit de
afgenomen, ondanks de groei van online.
Landelijke trends schetsen de context voor de lokale
omliggende gemeenten zijn in de periode 2016-
Capellenaren deden minder fysieke beste-
ontwikkelingen. Zijn de ontwikkelingen in Capelle
2018 voor hun niet-dagelijkse uitgaven in dezelfde
dingen buiten de gemeente, maar bleven
trendvolgend of vallen bepaalde ontwikkelingen uit
mate blijven kiezen voor winkels in Capelle. Dat is
hun lokale aanbod ‘trouw’.
de lijn, en waarom? Een van de indicatoren daarvoor
opvallend, aangezien deze consumenten meer
zijn de uitkomsten van het koopstromenonderzoek
online zijn gaan besteden. Waarschijnlijk komt dit
gen naar Capelle was in 2018 goed voor
dat in 2016 en 2018 voor de hele Randstad is
doordat de winkelstructuur in Capelle aan den
circa 43% van de niet-dagelijkse omzet in
gedaan*.
IJssel relatief goede uitgangspunten heeft: centra
de gemeente. Dit aandeel is stabiel geble-
met een doelgerichte (boodschappen)aankoop-
ven. Deze toevloeiing komt hoofdzakelijk uit
Dagelijkse sector stabiel
functie die logische verzorgingsgebieden hebben
de direct omliggende gemeenten.
Vergeleken met de situatie in 2016 is het gedrag in
en sterk zijn in bezoekgemak (o.a. gratis parkeren).
de dagelijkse sector in 2018 redelijk hetzelfde
Gemeente, vastgoedeigenaren en ondernemers
Stadshart kwam in 2018 circa 31% vanuit
gebleven; voornamelijk een lokaal verhaal:
hebben de laatste jaren ook flink geïnvesteerd om
andere gemeenten, waarvan 10%-punt uit
•
die aantrekkelijkheid te behouden/versterken.
Rotterdam. De Koperwiek heeft in de
In de dagelijkse sector kwam in 2018 86% van
•
•
de omzet uit de eigen gemeente. De overige
•
•
De toevloeiing van niet-dagelijkse bestedin-
Van de niet-dagelijkse bestedingen in het
periode 2016-2018 ondanks de verbouwing
omzet (toevloeiing) kwam met name uit de direct
Hieronder worden de uitkomsten van het koopstro-
omliggende gemeenten Zuidplas (5%) en
menonderzoek verder toegelicht:
Rotterdam (5%).
•
meer bestedingen aangetrokken. •
De toevloeiing vanuit andere gemeenten is
In de niet-dagelijkse sector is de kooporiëntatie
in CapelleXL in 2018 goed voor circa de
De afvloeiing van bestedingen van Capellenaren
minder lokaal dan in de dagelijkse sector: de
helft van de omzet (54%), waarvan 26%-
naar andere gemeenten is beperkt, de grootste
meeste bestedingen van Capellenaren aan
punt afkomstig was uit Rotterdam. In 2016
afvloeiing vindt plaats naar Rotterdam (8%).
niet-dagelijkse artikelen komen niet in de eigen
was de toevloeiing van elders groter (61%
Online aankopen zijn in belang toegenomen van
gemeente terecht (64%). Dat is niet onver-
van de omzet). De omzet in CapelleXL is
2% in 2016 naar 3% in 2018, dat is vergelijkbaar
wacht gezien de ligging naast Rotterdam. De
tussen 2016 en 2018 stabiel gebleven in
met de Randstedelijke ontwikkeling.
afvloeiing naar Rotterdam (26%) en naar
een periode van hoogconjunctuur, bevol-
online aanbieders (26%) was in 2018 samen
kingsgroei en een aantrekkende woning-
goed voor meer dan de helft van de niet-dage-
markt.
lijkse bestedingen van Capellenaren. *
I&O Research & DTNP (2018) KSO Randstad 2018.
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
15 van 38
2.3
Aanbodontwikkeling Capelle aan den IJssel
Ontwikkeling aanbod reguliere winkelgebieden Capelle aan den IJssel 2014 - 2020 (in m² wvo)
Zowel de trends in de winkelmarkt als beleidskeuzes hebben invloed op hoe het winkelaanbod in de gemeente Capelle aan den IJssel zich ontwikkelt. Hier wordt bekeken hoe het winkelaanbod zich sinds het opstellen van het voormalige detailhandelsbeleid heeft ontwikkeld.
Minder winkels, meer meters Aan de ene kant is in Capelle de verwachte afname van het aantal winkels in mode en overige niet-dagelijkse branches terug te zien (-17%). Aan de andere kant is in die branches het aanbod in vloeroppervlak juist iets gegroeid (+6%)*. Die schaalvergroting is onder andere terug te leiden naar de modernisatie in het Stadshart; hier zitten nu circa 15 winkels minder in deze branches, maar is er wel circa 1.600 m2 wvo bijgekomen. Moderne winkelconcepten zijn, om een prettige productbeleving neer te zetten, over het algemeen wat ruimer van opzet. De groei van het winkelaanbod in deze branches is niet standaard. Gemeenten met (te) grote hoofdwinkelgebieden hebben door faillisementen van winkelketens zoals V&D juist te maken met krimp en leegstand. *
Zie bijlage 2.
16 van 38
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Reguliere winkelgebieden: supermarkten
van de Jumbo staat nog leeg en is goed voor
In de reguliere centrumgebieden is op veel
circa de helft van het nog leegstaande winkel-
aan verspreid gelegen winkels is met circa
plekken supermarktaanbod toegevoegd. Zowel
vloeroppervlak in het Stadshart.
20% afgenomen. Het dagelijkse winkelaan-
door uitbreiding (bijv. AH Picassopassage, Plus
•
Het niet-dagelijkse winkelvloeroppervlak
bod (solitaire supermarkten) is nog hetzelf-
Slotplein) als door nieuwvestiging (bijv. Dirk De
Ontwikkeling perifeer winkelaanbod
Terp). Het gemiddelde winkelvloeroppervlak van
•
de als in 2014.
Het winkelaanbod aan woninginrichting en
supermarkten in de gemeente is van circa 990
doe-het-zelf in CapelleXL is toegenomen,
Ontwikkeling horeca-aanbod
m wvo toegenomen naar circa 1.070 m wvo.
deels door het invullen van toenmalige
In de horecasector is het aantal restaurants en
Daarin is de trend van schaalvergroting van
leegstand en deels door het herontwikkelen
bezorg- en afhaalzaken toegenomen (zie bijlage
supermarkten duidelijk terug te zien.
van bedrijfsruimte naar winkelruimte. De
2). De grootste groei van horeca heeft plaatsge-
bestaande leegstand (enkele grotere
vonden in het Stadshart/de Koperwiek, hier is
Picassopassage modernisatie
panden) zit niet in vak A maar langs de
het horeca-aanbod in aantal zaken verdubbeld.
Begin 2019 is de modernisatie van ‘De
Hoofdweg.
2
2
Scholver’ van start gegaan, met als doel het winkelcentrum te moderniseren en te transformeren tot de Picassopassage. Daarbij zijn ook twee entrees en de buitenruimte bij het Pier Panderplein vernieuwd. De verbouwing is op
Ontwikkeling Stadshart, CapelleXL en verspreid winkelaanbod 2014 - 2020 (in m² wvo)
het moment van schrijven in de afrondende fase, mede daarom staan verschillende nieuw opgeleverde panden nu nog leeg.
Stadshart modernisatie De afgelopen jaren is er flink geïnvesteerd in een totale modernisatie van de Koperwiek, met onder andere een verbeterde routing en een nieuwe, gratis parkeergarage. De modernisatie is nog niet afgerond (o.a. Stadsplein). De verplaatsing en uitbreiding van de Jumbo heeft recent plaatsgevonden. Het overblijvende pand 2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
17 van 38
2.4 Evaluatie doelstellingen 2015
overkapping/entree en modernisatie van de supermarkt verbeterd.
Van de actiepunten per gebied die in 2015 zijn
CapelleXL: in 2015 is in vak A geïnvesteerd
Kanaalweg is afgenomen. In het uitvoe-
opgesteld (zie kaart pagina 18) is het overgrote
in een opwaardering van de buitenruimte
ringsprogramma van het gebiedspaspoort
deel uitgevoerd:
(meer samenhang) met name in het parke-
Landelijk Capelle wordt ingezet op een
ren. Ook is de leegstand in vak A gevuld.
Kanaalweg als entree voor de stad met een
Schenkel: Het onderscheidende aanbodpro-
focus op dienstverlenende bedrijven, niet op
fiel is nog herkenbaar aanwezig. In de visie
winkels.
Binnen de gewenste structuur: • Stadshart: De modernisatie en uitbreiding is
van 2015 stond geen concrete actie, maar
uitstraling van het winkelgebied, het bezoek-
recent is het bezoekgemak en de totaalbe-
het winkelaanbod niet toegenomen, zoals in
gemak, het verbeteren van de routing en
leving van het centrum verbeterd door de
de visie uit 2015 beoogd.
enige uitbreiding van het aanbod. De
sloop van een pand voor de uitbreiding van
(voorlopig) laatste fase rond het Stadsplein
het parkeerterrein bij de Aldi. Dit was
uitgebreid, zoals in de visie uit 2015
met onder andere een uitbreiding van het
onderdeel van een actieplan dat in 2019 is
beoogd.
horeca-aanbod wacht nog op uitvoering.
opgesteld voor het winkelgebied.
•
Capelle-West: In deze voorzieningenstrip is
•
Lidl Schermerhoek: Deze winkel is niet
•
Maria Danneels Erf: Hier is na het vertrek van C1000, mede door belangenbehartiging
worden afgerond.
de gewenste functie. In de visie van 2015
van buurtbewoners, een MCD-supermarkt
Picassopassage (voorheen De Scholver) is
stond geen concrete actie. In het actuele
gevestigd. Er is geen uitbreiding geweest
momenteel in de laatste fase van een
koersdocument voor de Florabuurt worden
van winkelmeters.
moderniseringsslag. Daarbij zijn twee
kwaliteitsverbeteringen voor het winkelge-
entrees opgewaardeerd, is het plein herin-
bied voorgesteld.
Legenda
De Terp: In De Terp is het supermarktaan-
Binnen de gewenste structuur:
breid door de bestaande Albert Heijn te
bod vergroot door het toevoegen van
•
vergroten.
supermarkt Dirk van den Broek. Het cen-
‘s-Gravenland: Hier is in 2016 het parkeer-
trum vervult de gewenste functie en er is
gebied herbestraat. Het winkelgebied
geen langdurige leegstand in het ‘rondje’.
vervult de gewenste functie.
De algehele kwalitatieve opwaardering
Slotplein: De uitstraling van winkelcentrum
heeft echter niet plaatsgevonden. Wel is de
Buiten de gewenste structuur:
het Slotplein is door de vernieuwing van de
rijbaan in de parkeergarage een aantal
•
Ontwikkeling (grotendeels) zoals beoogd
jaren geleden aangepakt.
•
Ontwikkeling deels zoals beoogd
18 van 38
•
•
De Wingerd: Het buurtsteunpunt vervult nog
gericht en is het supermarktaanbod uitge-
•
•
al vergevorderd. Daarbij is ingezet op de
Naar verwachting zal dit in 2022-2023 •
•
Buiten de gewenste structuur: • Kanaalweg: Het winkelaanbod op de
•
Ontwikkeling (grotendeels) zoals beoogd/ in uitvoering zoals beoogd.
•
Ontwikkeling deels zoals beoogd
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Kaart uit structuurvisie detailhandel 2015
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
19 van 38
3 Ambitie en visie
3.1
Uitgangspunten en ambities
cepten mogelijk te maken die niet voldoen
concepten. Naast winkels hebben de centra
aan de definitie ‘volumineuze detailhandel’
een aantrekkelijk horeca-aanbod.
Om tot een visie op de gewenste winkel- en
(zoals bedoeld in de visie uit 2015). De
horecastructuur te komen, is het belangrijk te
gemeente heeft hiervoor een afwegingskader
bestaan in wijk- en buurt. Het versterken
weten welke vastgestelde uitgangspunten en
op laten stellen (nog niet vastgesteld)**. DTNP
van deze centra kan bijvoorbeeld door het
ambities van belang zijn.
neemt de ambities uit dit kader over als
toestaan van lokale zorgactiviteiten en
uitgangspunt.
maatschappelijke functies als alternatieve
Uitgangspunten • Marktpotenties dagelijks: In de dagelijkse
•
•
•
In de toekomst blijven er sterke winkelcentra
invulling voor winkelruimte.
Ambities Capelle aan den IJssel
•
In het Stadshart en op recreatieve knoop-
winkelsector is de komende jaren enige
Het doel van de detailhandelsstructuurvisie is
punten (bijv. aan de IJssel, bij Schollebos)
uitbreidingsruimte, met name door de bevol-
een toekomstbestendige winkel- en horeca-
wil de gemeente meer horeca mogelijk
kingsgroei in Rivium (zie bijlage 1).
structuur, die voor consumenten aantrekkelijk en
maken. In het Stadshart ligt de opgave de
Rivium: Op het tot werk- woongebied te
zo uitgebreid mogelijk is (ruime keuze, dicht bij
pleinfunctie te verbeteren, waarbij horeca
herontwikkelen Rivium wordt lokaalverzor-
huis) en voor ondernemers en eigenaren vol-
een belangrijke rol speelt.
gend dagelijks winkelaanbod toegevoegd.
doende kansen biedt voor investeringen en een
Ook zijn er ambities voor horeca, onder
goed functioneren. In het Programma Economie
mogelijkheden voor maatwerk vergroten,
andere aan het Maasplein bij het waterfront*.
2019-2022 noemt de gemeente Capelle aan den
om moderne, innovatieve concepten te
Finaliseren modernisatie Stadshart: De
IJssel de volgende relevante ambities:
kunnen laten vestigen.
afronding van de transitie tot ‘Stadshart’
•
•
De gemeente wil in het Hoofdweggebied de
In tijden van groeiende online bestedingen wil
betekent onder andere een sterk Stadsplein
de gemeente Capellenaren verleiden hun
Keuze: blijven concentreren
met aantrekkelijk horeca-aanbod.
geld vaker in de gemeente te besteden. De
Tot nu toe zijn de effecten van online aankopen
Afwegingskader CapelleXL: Voor perifeer
afronding van de vernieuwing en uitbreiding
op de lokale winkelmarkt beperkt geweest. De
winkelgebied CapelleXL onderzoekt gemeen-
van de Koperwiek is daarin een belangrijke
centrumgebieden hebben logische verzorgings-
te Capelle aan den IJssel al enige tijd of het
schakel.
gebieden en zijn veelal gericht op de bood-
In 2030 heeft Capelle vitale, compacte
schappenfunctie en bezoekgemak. In verschil-
centrumgebieden en moderne PDV-
lende centrumgebieden is, in overeenstemming
verruimen van de mogelijkheden en meer aansluiting met Rotterdam Alexandrium
•
haalbaar is. De gemeente overweegt met
met het beleid uit 2015, flink geïnvesteerd, maar
maatwerk bepaalde grootschalige winkelcon*
•
Rivium Gebiedspaspoort 2.0 (2020).
ook daar moeten nog ruimtes worden gevuld. ** Bureau Stedelijke Planning (2019), Afwegingskader vestigingsbeleid Hoofdweggebied Capelle aan den IJssel, 18 februari 2019.
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Door de coronacrisis is het perspectief voor de toekomst onzeker, zowel voor winkels als
21 van 38
horeca. Het blijft daarom net als in 2015 belang-
3.2 Visie centrumstructuur
eenvoudige en frequent-benodigde artikelen
rijk om de mogelijkheden voor ontwikkelingen
(o.a. klein huishoudelijk, tijdschriften,
ruimtelijk te concentreren. Door heldere keuzes
Aansluitend op de ambities en keuzes in §3.1 en
kunnen de centra zo vitaal mogelijk worden
het voorgaande detailhandelsbeleid uit 2015 zet
gehouden en zorgt de gemeente voor de nodige
de gemeente Capelle aan den IJssel in op de
’s-Gravenland en Capelle-West, Slotplein
zekerheid voor ondernemers en eigenaren om te
volgende herziene centrumstructuur:
voor de buurt Middelwatering-West, Rivium
investeren.
•
Stadshart, de Koperwiek. Dit is het meest
voor (toekomstig) Rivium; Buurtsteunpunt
diverse voorzieningencentrum en dé sociale
De Wingerd voor de Florabuurt/Schenkel;
Opgave: voortbouwen op investeringen
ontmoetingsplaats voor heel Capelle aan den
Buurtsupermarkt Fascinatio voor de buurt
Het is de opgave om voort te bouwen op de
IJssel. Hier is de grootste concentratie van
Fascinatio. Deze buurtverzorgende locaties
investeringen die in navolging van het voorgaan-
reguliere dagelijkse en niet-dagelijkse win-
hebben winkelaanbod primair gericht op
de beleid zijn gedaan. De belangrijkste doelstel-
kels, horeca, diensten en andere stadsverzor-
een basispakket voor de dagelijkse bood-
ling daarin is het afronden van de opwaardering
gende functies gewenst. Door een grote
schappen voor de lokale bewoners (o.a.
van de Koperwiek naar ‘Stadshart’ door het
diversiteit aan functies in een makkelijk
één supermarkt). De omvang van het
gebied rond het Stadsplein te herontwikkelen
toegankelijk centrum te concentreren, kunnen
aanbod staat in verhouding tot de gewenste
naar ‘huiskamer’, maar ook voor andere winkel-
alle inwoners blijvend voor zoveel mogelijk
functie en de omvang van het draagvlak.
gebieden zijn er concrete aandachtspunten (zie
benodigdheden in de eigen gemeente te-
§3.3).
recht. Het bezoekgemak met o.a. gratis
Winkelstrip De Luifel en directe omgeving
parkeren is daar een belangrijke factor in.
aan de Bermweg bieden een bijzondere
Ook voor bezoekers van buiten de gemeente
aanvulling met hoogwaardige speciaalzaken
is dit ‘gemakscentrum’-profiel aantrekkelijk.
voor de hele gemeente.
Om de transitie naar een ‘Stadshart’ af te
•
bloemen, dierbenodigdheden). •
•
•
Buurtcentra ’s-Gravenland voor de buurten
Exclusief winkelgebied Schenkel.
PDV locatie CapelleXL. Samen met ‘buur-
maken is de ontwikkeling van een sterk
man’ Woonmall Alexandrium is dit de
verblijfsplein gewenst.
bovenlokaal functionerende PDV-locatie
Wijkcentra De Terp voor de wijk Oostgaarde
voor concepten die niet binnen de reguliere
en Picassopassage voor de wijk Schollevaar.
centrumstructuur inpasbaar zijn.
Voor deze wijkcentra is een sterk dagelijks
22 van 38
winkelaanbod gewenst met in ieder geval
Winkels buiten deze gebieden leveren geen
twee supermarkten, aangevuld met een
bijdrage aan de beoogde winkelstructuur.
beperkt niet-dagelijks aanbod gericht op
Bestaande bedrijven mogen hun bedrijfsvoering
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
voortzetten (zolang bestemmingsplan het
en kwaliteit van de locatie een complementair
Afstemming Kralingseveer
toestaat), maar aan nieuwe initiatieven wordt
horeca-aanbod mogelijk dat wezenlijk anders is
Eventuele ontwikkelingen in de Rotterdamse
hier in principe niet meegewerkt.
dan het aanbod dat kansrijk is in de centrumge-
buurt Kralingseveer hebben directe invloed op
bieden. Denk bijvoorbeeld aan horecalocaties
de haalbaarheid van de gewenste centrum-
Vitale centra met mix winkels en horeca
zoals bij het Schollebos. Hierbij is het belangrijk
structuur van Capelle aan den IJssel. Capelle
In Capelle aan de IJssel is het horeca-aanbod
goed te beargumenteren waarom het horecaini-
aan den IJssel ziet dan ook graag afstemming
nu voor een groot deel buiten de centrumgebie-
tiatief past bij die complementaire/recreatieve
tussen beide gemeenten over eventuele ontwik-
den gevestigd. Vanuit het belang van een
functie en er geen negatieve effecten worden
kelingen daar, zoals ook ontwikkelingen binnen
goede mix van winkels en horeca voor vitale,
verwacht op de gewenste horecaontwikkelingen
Capelle aan den IJssel worden afgestemd met
toekomstbestendige centrumgebieden worden
in de centrumgebieden (bijv. andere doelgroep).
buurgemeenten.
ook horeca-ontwikkelingen in de gewenste centrumstructuur geconcentreerd. Gedurende
Er zijn ambities om op termijn horecaprogram-
zware tijden voor de horeca heeft de gemeente
ma te ontwikkelen bij Rivium (buiten het buurt-
grote ambities voor toevoeging van horecapro-
centrum), onder andere aan het water bij het
gramma aan het Stadsplein om de functie als
Maasplein. Initiatieven daarvoor moeten vanuit
‘huiskamer’ van de stad te vervullen. Om deze
deze visie worden beoordeeld.
ambitie te realiseren wordt ervoor gekozen om nieuwe horeca-initiatieven in principe een plaats
Belang bezoekgemak voor centrumgebieden
te geven in het vernieuwde Stadshart. Aan
Bezoekgemak van centrumgebieden is, juist in
nieuwe horeca-initiatieven buiten het Stadshart
deze tijd van online koopgemak, van groot
wordt niet meegewerkt tenzij het initiatief klein
belang om zo min mogelijk barrières op te
en lokaalverzorgend is (denk aan een kleine
werpen voor centrumbezoek. Gratis parkeren is
cafetaria) of zich om goede redenen niet in het
daarin een belangrijke factor om een sterke
Stadshart kan vestigen.
concurrentiepositie te behouden. Ook de fietsbereikbaarheid van centrumgebieden
Uitzonderingen horeca bij ‘recreatieve hotspots’
vraagt om aandacht in de veelal lokale winkel-
Uitzonderingen op de concentratie van horeca-
structuur van Capelle (opkomst e-bikes).
ontwikkelingen in centrumgebieden zijn mogelijk wanneer het een locatie bij een ‘recreatieve hotspot’ betreft. In dat geval is vanuit de aard 2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
23 van 38
Structuurvisie detailhandel Capelle aan den IJssel 2020
24 van 38
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
3.3
Acties centrumgebieden
•
vernieuwing entree metrostation (RET);
Na de uitvoering van fase 3 is er in principe
•
creëren uitbreiding met horecaprogramma
geen aanleiding voor verdere uitbreiding van
Stadshart - de Koperwiek
in de plint aan zuidzijde plein (fase 3
het vloeroppervlak voor commerciële functies.
Het Stadshart is nog voor een groot deel een
Wereldhave);
relatief monofunctioneel winkelgebied. Opgave
herinrichting pleinruimte naar hogere
Wijkcentrum - De Terp
voor de toekomst is deze functiemix te verbreden,
verblijfskwaliteit en betere aansluiting met
Wijkwinkelcentrum De Terp heeft met drie
met onder andere horeca- en leisurefuncties
de omgeving, zoals het gemeentehuis. De
supermarkten een sterke aantrekkingskracht.
(bioscoop, bowling, etc.) maar ook met sport-,
afronding van de nieuwe centrumring (30
Ook heeft het centrum bezoekgemak door
zorg- en maatschappelijk-culturele functies. Alle
km/u) helpt daarbij. Belangrijk is dat een
voldoende parkeercapaciteit en een blauwe
combinaties van publieke branches (blurring) zijn
goede opstelling voor de complete week-
zone. Het centrum functioneert daardoor prima;
in het Stadshart in principe mogelijk*, zo kunnen
markt op het plein mogelijk blijft.
in het interne winkelrondje is geen leegstand.
innovatieve concepten hier direct landen.
•
Om deze individuele acties tot een optimaal
Nieuwe winkelontwikkelingen buiten het interne
gezamenlijk resultaat te brengen is periodiek
‘winkelrondje’ zijn niet gewenst.
De ontwikkeling van het Stadsplein tot
overleg tussen deze partijen gewenst. Voor de
‘Huiskamer’ is een noodzakelijke actie om de
ontwikkeling van het Stadsplein is het toevoe-
De uitstraling van het centrumgebied is van
reeds gedane ingrepen in het centrum tot een
gen van horeca essentieel. Hier wordt een
matige kwaliteit. In de parkeergarage en het
samenhangend geheel te brengen. Concreet
divers horecaprogramma gerealiseerd om bij te
buitengebied is een opwaardering van het
vraagt dat om drie acties van drie partijen:
dragen aan het doel van het Stadsplein de
onderhoudsniveau gewenst (o.a. kapotte
‘huiskamer’ van de gemeente te maken en de
hekjes, brandschade, missende systeemplaten,
verblijfstijd van centrumbezoekers te verlengen.
etc.). Bij de opwaardering van de rijbaan in de
Fase 3 Koperwiek, laatste uitbreiding aan Stadsplein
Brandschade parkeergarage De Terp
*
Binnen kaders van landelijke wetgeving
Herontwikkeling Stadsplein
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
25 van 38
parkeergarage is daar betere verlichting aange-
bijvoorbeeld een mooie aanvulling zijn.
Andere actiepunten zijn:
legd, de verlichting boven de parkeerplaatsen
Ondernemers willen graag vooraf horen welke
•
zou dezelfde aanpak mogen krijgen.
functies zich willen vestigen. Voor het functione-
teit voor bezoekers. Het voorstel is een
ren van het winkelgebied ligt de prioriteit op
blauwe zone in het deelgebied direct voor
invulling van de units in de passage.
de opgang naar de winkelpassage;
Het dagelijkse beheer en onderhoud is een voortdurend aandachtspunt. Het inzetten van een beheerder zou soelaas kunnen bieden,
Naast de invulling van leegstand is aandacht
maar is vanuit kostenoogpunt (nog) niet haal-
gewenst voor het gebied in en rond de parkeer-
baar. Zo zijn rondslingerende winkelkarretjes bij
garage. Dit is wat betreft bezoekersaantallen de
De Terp een structureel probleem. Ook bij de
belangrijkste entree voor zowel fietsers als
Picassopassage is dit een thema.
autobezoekers. Waar de andere entrees nu
Het borgen van beschikbare parkeercapaci-
•
Updaten bebording/signing door eigenaar;
•
Behandelen voorstel magnetisch veld voor winkelkarretjes;
•
Monitoring effectiviteit behandeling gladheid op het plein.
aantrekkelijk ogen is hier nog de ervaring van
Buurtcentrum - Rivium
Wijkcentrum - Picassopassage
een ‘achterkanten’-gebied met een wirwar van
In toekomstig werkwoongebied Rivium wordt
De Picassopassage is de afgelopen drie jaar
containers, wisselende bestrating, winkelkarre-
het gebied Woonhart ontwikkeld als voorzienin-
gemoderniseerd. Wat begon met de uitbreiding
tjes, fietsenstalling, etc. De uitstraling van dit
genhart (Marktplein en Nieuwe Maasplein).
van de Albert Heijn wordt tijdens het schrijven
gebied (onderhoud en materialen) verdient een
Binnen de winkelstructuur wordt dat als buurt-
van dit rapport afgerond met de plint aan het
opwaardering waarbij ook de verkeerssituatie
centrum geclassificeerd. In het Gebiedspas-
plein. Hiermee heeft de uitstraling een boost
(bevoorrading, veiligheid) wordt meegenomen.
poort Rivium 2.0 worden enkele programmati-
gekregen. Belangrijkste opgave is nu het vullen
sche uitgangspunten beschreven voor
van de leegstaande units. Een dierenwinkel zou
winkelaanbod:
Kapotte hekjes, etc.; niet de gewenste uitstraling
26 van 38
Rommelige uitstraling belangrijke entree
Afronden en invullen Picassopassage 2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
•
Een supermarktaanbod aan het Marktplein
Buurtcentrum - Slotplein
eenrichtingsverkeer in te stellen. Dit maakt een
van maximaal 2.000 m bruto vloeropper-
Het slotplein is een compacte winkelstrip. Voor
optimalere inrichting van het parkeerterrein
vlak, zodat er geen verdringing plaatsvindt
de wintermaanden is een betere verlichting
mogelijk (o.a. grote boombakken weg, aantal
van omliggende (gewenste) buurtcentra.
wenselijk. De kiosken tegenover de winkelstrip
parkeerplaatsen vergroten, eventueel haakspar-
Daarnaast is er ruimte voor speciaalzaken
hebben in verhouding tot de vernieuwde winkel-
keren). Naast de autoparkeerplaatsen kan
voor overig dagelijks aanbod (ca 1.250 m2
strip geen aantrekkelijke uitstraling. De beoogde
tijdens de herbestrating ook het aantal vaste
bruto vloeroppervlak).
kleinschalige uitbreiding van de kiosk met
fietsenstallingen worden vergroot.
2
•
cafetaria is een goede aanleiding hier voor alle
Buurtcentrum - ’s-Gravenland
kiosken wat aan te doen. De prioriteit ligt bij het
Op het achtergebied van De Wingerd staan nu
Buurtcentrum ’s-Gravenland is een compact en
blijven vullen van winkelstrip en kiosken.
losse containers per onderneming. Het is
aantrekkelijk ogend buurtcentrum. Een punt van
Omliggende commerciële ruimtes mogen
wenselijk hier gezamenlijke, verdiepte contai-
verbetering is de parkeercapaciteit die op
verkleuren naar wenselijke niet-winkelfuncties.
ners aan te brengen.
een oplossing met een (gedeeltelijke) blauwe
Buurtsteunpunt - De Wingerd
Exclusief winkelgebied - Schenkel
zone en heldere afspraken over het parkeren
In het Koersdocument voor de Florabuurt wordt
In 2019 is een actieprogramma opgesteld, dit is
van werknemers is gewenst voor het goed
ingezet op een kwaliteitsimpuls van zowel de
nog grotendeels actueel.** De gemeente wil in
blijven functioneren van het buurtcentrum.
openbare ruimte als het vastgoed van het
2021 concreet met de herinrichting aan de slag.
buurtsteunpunt*. Belangrijke ingreep is om
Verder worden er in de omgeving de komende
*
** DTNP (2019), Actieprogramma winkelgebied De Luifel.
piekmomenten onvoldoende is. Uitwerking van
Bereikbaarheid centrum ’s-Gravenland
Capelle aan den IJssel (2020), Koersdocument Florabuurt.
Verbetering verlichting en uitstraling kiosken
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
Herinrichting openbare ruimte De Wingerd
27 van 38
jaren verschillende bouwplannen gerealiseerd.
PDV-locatie - CapelleXL
Belangrijke opgave is om daar goed over te
De gemeente wil hier ruimte creëren voor groot-
ligheid van, en snelle online ontwikkeling in
blijven communiceren tussen gemeente en
schalige concepten die niet passen binnen de
branches zoals woninginrichting;
ondernemers, zodat ondernemers geïnformeer-
reguliere centrumstructuur. De voorgestelde
de keuzes kunnen maken. Concrete actiepun-
verbreding van mogelijkheden in het afwegings-
baarheid van de motivatie voor keuzes in
ten zijn:
kader voor het Hoofdweggebied staat op gespan-
branchering (Europese Dienstenrichtlijn);
•
Herinrichting straat naar 30 km/u met
nen voet met provinciaal detailhandelsbeleid. Met
parkeren op stoepniveau (smaller ogende
de provincie is hierover tot nu toe geen overeen-
rijbaan);
stemming bereikt. Binnen deze context zoekt de
•
Oversteekzones aanbrengen;
gemeente naar mogelijkheden haar ambities voor
Ondertussen kan de opwaardering van
•
Betere verblijfskwaliteit op de stoep (betere
meer maatwerk te realiseren en tevens helder-
CapelleXL naar een prettig gebied voor de
bestrating en inrichtingselementen);
heid te bieden aan ondernemers en eigenaren.
consument voortgezet worden. De BIZ CapelleXL
•
Modernisatie van de ‘Luifel’;
De gemeente wil hier op de volgende wijze vorm
zet in op een kwaliteitssprong in de herinrichting
•
Verbinding met nieuwe achterliggende
aan geven:
naar een meer groene en klimaatbestendige
woonbuurt voor langzaam verkeer;
•
Op CapelleXL geen ontwikkelingen toestaan
omgeving. Ook de zicht- en vindbaarheid van
Toevoeging kleinschalige daghorecavoor-
van branches/omvang die in de reguliere
CapelleXL wordt daarbij aangepakt (signing op
ziening (als onderdeel van winkel of zelf-
winkelstructuur gewenst zijn;
belangrijke routes). Deze ingrepen zijn belangrijk
Regionale afstemming vinden over de positie
om een aantrekkelijke PDV-locatie te blijven.
•
standig).
•
•
•
•
Rekening houden met de conjunctuurgevoe-
Rekening houden met de juridische houd-
Ruimte vinden voor ‘maatwerk’ en het kunnen toepassen van nieuwe inzichten.
in relatie tot Alexandrium en aansluiting vinden met Alexandrium;
Actieprogramma uitvoeren
28 van 38
CapelleXL: vak A en zone langs Hoofdweg (E)
Stappen gezet naar samenhangende inrichting vak A
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
4 Beleidskader
4.1
Uitvoering
Handhaving noodzakelijk Het voeren van ruimtelijk detailhandelsbeleid is
Met dit ruimtelijk detailhandelsbeleid geeft de
vooral zinvol indien het vastgestelde beleid ook
gemeente duidelijkheid voor marktpartijen over
wordt gehandhaafd. Bij het nader detailleren
waar investeringen wel en niet zijn gewenst.
van branches, assortimenten, schaalgrootte of een ander criterium in afwijking van de alge-
Vertaling naar bestemmingsplan/omgevingsplan
mene bestemming detailhandel moet worden
Om succesvol ruimtelijk detailhandelsbeleid te
bedacht dat bestemmingsplannen handhaaf-
kunnen voeren, is het van belang dat de visie
baar moeten zijn.
wordt vertaald in bestemmings-/omgevingsplannen. Dit gebeurt in principe bij de eerstvolgende herziening van een bestemmingsplan of bij het opstellen van het nieuwe omgevingsplan (na vaststelling van de omgevingswet). Het bestemmingsplan (omgevingsplan) is het meest krachtige instrument dat de gemeente tot haar beschikking heeft om ruimtelijk beleid te voeren. Hierin wordt door middel van bestemmingen en voorschriften structureel bepaald waar wel en waar geen detailhandel is toegestaan. In het bestemmings- (of omgevings)plan kan de gemeente gebieden aanwijzen waar detailhandel mag plaatsvinden. Hoofdstuk 3 geeft daar handvatten voor. Buiten deze gebieden wordt geen (uitbreiding van) detailhandel toegestaan.
30 van 38
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
4.2 Regels
hypothetisch ook enig speelgoed, mode of
Detailhandel als ondergeschikte nevenactiviteit
fietsen aanbod verkopen. In het detailhandels-
Van oudsher vindt er detailhandel plaats als
Winkels in winkelgebieden
beleid Capelle aan den IJssel 2015 staat: “Zeer
ondergeschikte nevenactiviteit bij andere
Winkels horen in winkelgebieden. Die keuze en
beperkt niet-volumineus assortiment: maximaal
bedrijfsactiviteiten.
welke winkelgebieden daar in meedoen is ge-
50 m2 wvo (voorkomt shop-in-shop en substan-
maakt in hoofdstuk 3. De verdere beleidsregels
tieel (neven)assortiment)”. Dit is ook in deze
Voor de planologische vertaling in bestem-
in deze paragraaf gaan voornamelijk over enkele
actualisatie het beleid voor alle perifere locaties,
mingsplannen zijn vooral de ruimtelijke effecten
mogelijke uitzonderingen, maar bovenstaand
behalve CapelleXL.
(beoogde detailhandelsstructuur, aantrekkende
principe is in alle gevallen het vertrekpunt.
werking consumentenverkeer) en verschijningsVanwege de ambities om innovatieve PDV-
vorm (ruimtegebruik, uitstraling, reclame)
Perifere detailhandelslocatie CapelleXL
concepten mogelijk te maken wordt op
relevant. De betaling ter plaatse (voorheen een
De belangrijkste keuze over de regels voor
CapelleXL meer toegestaan:
belangrijk onderscheidend criterium tussen een
CapelleXL moet nog worden gemaakt. Dat
•
niet dan wel beperkt branchevreemd
‘toonzaal’ en een ‘winkel’) is, met de toenemen-
betreft de eventuele verbreding van de toege-
aanbod verkopen en dit aanbod moet
de mogelijkheden voor betaling op een andere
stane branches. Over het afwegingskader voor
passen bij het hoofdassortiment (dus
(virtuele) locatie, niet meer relevant in het
CapelleXL moet nog besloten worden (gemeen-
bijvoorbeeld geen voedsel);
ruimtelijk beleid. Van een échte winkelactiviteit
het nevenassortimentsdeel neemt niet meer
is vooral sprake indien verkoop plaatsvindt in
over met de provincie. Concrete uitspraken over
ruimte in beslag 20% van het netto verkoop-
een fysieke uitstalruimte die gericht is op en/of
branches/omvang worden hier niet gedaan om te
vloeroppervlak tot 250 m wvo. Bovendien
toegankelijk is voor consumenten (winkelruimte,
voorkomen dat het deze detailhandelsvisie
mag één afzonderlijke hoofdbranche niet
showroom, afhaalpunt). Wanneer er een winkel-
dateert.
meer dan 50 m² wvo bedragen. De reden
ruimte is, is de verkoop dus vaak al niet meer
hiervoor is dat een oppervlak van 250 m²
ondergeschikt. Daarvoor worden de volgende
Perifeer: branchevreemd nevenassortiment
wvo alsnog zelfstandige aantrekkingskracht
regels gehanteerd:
Winkels die als uitzondering op een perifere
uitoefent en dat is niet in lijn met de basis-
•
locatie zijn toegestaan, hebben een branchebe-
principes van het gemeentelijk detailhan-
detailhandel als ondergeschikte nevenfunc-
perking zoals ‘volumineuze detailhandel’. Soms
delsbeleid. Ongebreidelde verkoop van
tie is 20% van het netto bedrijfsvloeropper-
wordt daar dan toch enig ‘branchevreemd ne-
branchevreemde artikelen op perifere
vlak, en niet meer dan 50 m2 wvo.
venassortiment verkocht’ (niet het bedoelde
locaties buiten de centra dient te worden
assortiment waarvoor de uitzondering wordt
voorkomen.
telijke vaststelling). Ook zijn hier nog gesprekken
•
2
•
De maximale fysieke uitstalruimte voor
De verkoopfunctie wordt niet herkenbaar aangeprijsd vanaf de openbare weg. Er is
gemaakt). Zo kan bijvoorbeeld een bouwmarkt 2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
31 van 38
geen reclame die doelt op de verkoop ter
Afwijkingsbevoegdheid
plaatse.
Gemeenten zijn bevoegd om gemotiveerd af te wijken van vastgesteld beleid in situaties die
De vraag die zich daarnaast voordoet is in
vanwege het uitzonderlijke karakter een bijzon-
hoeverre de detailhandelsactiviteit onderge-
dere beoordeling behoeven. Eventuele afwijkin-
schikt is en/of deze noodzakelijk en/of gebruike-
gen moeten overtuigend en specifiek gemoti-
lijk is voor de hoofdactiviteit:
veerd en onderbouwd worden om een
•
Ondergeschikte verkoop moet direct in
juridische toetsing te kunnen doorstaan. Met
verband staan met de hoofdactiviteit,
dergelijke afwijkingen dient terughoudend
bijvoorbeeld door het bedrijf/op het perceel
omgegaan te worden. Een onzorgvuldige
zelf geproduceerde of bewerkte producten
uitzondering op beleid creëert onzekerheid en
(kersen bij de boer, stoel bij de meubelma-
mogelijk een juridisch precedent. Dit verzwakt
ker, een kentekenplaat bij de autogarage).
de kracht van deze visie als beleidsinstrument.
Ook kan een afhaalpunt voor bestellingen bij een magazijn ondergeschikt zijn. Voedingsmiddelen verkopen bij een drukwerkbedrijf is bijvoorbeeld niet toegestaan. Trafficlocaties Voor trafficlocaties (bijvoorbeeld een tankstation, metrostation) is dit tweede punt (passend bij de hoofdactiviteit) steeds vaker een grijs gebied. Op trafficlocaties waar ondergeschikte detailhandel plaatsvindt, dient het assortiment gericht te zijn op de behoefte van de reiziger (bijvoorbeeld motorolie, flesje drinken en belegd broodje voor onderweg) en dus geen pakken rijst of broden. De maximum omvang van ondergeschikte verkoop bij trafficlocaties is door de gemeente zelf te bepalen.
32 van 38
2126.0220 Structuurvisie Detailhandel Capelle aan den IJssel - 12 april 2021
4.3 Beoordelingsschema
•
Ligt het initiatief in het Stadshart, dan zijn er
•
Indien het initiatief niet in een van de
geen beperkingen voor branchering en
reguliere winkelgebieden ligt, maar op
Alle detailhandelsinitiatieven waarvoor een
omvang. Het initiatief past binnen de be-
CapelleXL, dan wordt getoetst welke
bestemmingswijziging of ontheffing nodig zijn,
oogde structuur.
branches het initiatief betreft en of deze
Ligt het initiatief in een van de ondersteu-
aansluiten bij de toegestane branches op
gemeentelijke structuurvisie. Onderstaand is
nende wijk- of buurtcentra van Capelle aan
CapelleXL.
een beoordelingsschema opgenomen, aan de
den IJssel, dan gelden geen branchebeper-
hand waarvan de initiatieven kunnen worden