05.02 - Gebiedsvisie Centraal Capelle

Duurzame transformatie als vertrekpunt

Eigenaarschap vergroten

Bij verdichting wordt eerst onderzocht of bestaande

Betrokkenheid van huidige bewoners bij nieuwe

gebouwen of structuren kunnen worden hergebruikt of

ontwikkelingen.

getransformeerd.

35

Verhaallijn 4. Samen groeien INGREPEN In Centraal Capelle vormt de mix van woonplekken

en groene gebieden nodigt uit tot wandelen en fietsen, en

WOONPROGRAMMA

en woonvormen de basis voor een inclusieve en

draagt bij aan een gezonde en rustige leefomgeving met

•

toekomstgerichte wijk. Elke buurt heeft zijn eigen karakter

menselijke maat.

met een passende balans tussen rustige gebieden en

34% van de nieuwe woningen is sociaal, evenwichtig verspreid over Centraal Capelle.

•

Er is ruimte voor doelgroepen als ouderen, starters en

zones met meer stedelijke dynamiek. Deze afwisseling

‘Rustig Stedelijk’

zorgt voor een evenwichtige leefomgeving waarin voor

De buurten tussen deze twee zones fungeren als kleine

iedereen een plek is, jong en oud, alleenstaand en gezin,

dorpjes met een rustige sfeer. Deze buurten bieden ruimte

vitaal en zorgbehoevend. Kwalitatieve architectuur en

waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en sociale

herkenbare buitenruimtes versterken het karakter van elke

banden kunnen versterken. Ze combineren het beste van

AANVULLENDE MAATREGELEN

zone en zorgen voor balans tussen rust en reuring.

beide werelden: de rust en ruimte van het dorpse leven

•

mensen die ‘wonen op maat’ nodig hebben. •

nabijheid van voorzieningen en zorg.

met de nabijheid van stedelijke voorzieningen. WOONZONES MET EEN EIGEN KARAKTER

Wonen wordt zoveel mogelijk gekoppeld aan

Flexibele plattegronden die meebewegen met levensfasen en zijn in lijn met wonen op maat.

•

Sociale programmeer ruimte: plekken waar bewoners

‘Stedelijke reuring’

ONTMOETING & COLLECTIVITEIT

In het hart van Centraal Capelle – rond Winkelcentrum De

Nieuwe woonlocaties moeten zorgen voor een stimulans

Koperwiek, het Isala Theater, scholen en zorginstellingen

in ontmoeting en ondersteuning voor verschillende

– ontstaat een levendig woonmilieu. Deze gebieden zijn

doelgroepen (jong, oud, vitaal, minder vitaal) door

goed bereikbaar per metro en bieden een rijk palet aan

menging van woonvormen. Hierbij is het belangrijk om

voorzieningen en werkgelegenheid. Hier is ruimte voor

ontmoetingsplekken te creëren, bijvoorbeeld in de vorm

voor dagbesteding, wijkzorgpunten of ‘zorg aan huis’,

verdichting, mits met aandacht voor kwaliteit van wonen,

van een binnenhof, collectieve tuin, daktuin of gedeelde

in lijn met programma Langer Thuis.

geluidsbeperking en een goed functionerende openbare

woonruimte. Ook wordt bij verdichting uitgegaan van een

ruimte. Het is wonen in de stad, maar dan op menselijke

menselijke maat, met een aantrekkelijke plint.

zelf activiteiten kunnen organiseren (zoals koken, sport, tuinieren). •

Mogelijkheden voor kleinschalig thuiswerken of zzpondernemerschap.

•

Zorg dichtbij huis: samenwerking met zorginstellingen

maat WOONCLUSTERS MET VARIATIE EN VERBINDING ‘Dorpse reuring’

Nieuwe ontwikkelingen worden vormgegeven als

Deze zone in Centraal Capelle benadrukt de groene

woonclusters: samenhangende ensembles van

kwaliteiten, rust en ruimte van de omgeving. Het is een

woningen met een mix van typologieën, doelgroepen en

veilige woonomgeving met weinig overlast, waar het

eigendomsvormen. Door slim te combineren ontstaat

normaal is om elkaar te begroeten. Deze gebieden bieden

sociale diversiteit én een herkenbare identiteit per buurt.

een ontspannen leefstijl, met veel aandacht voor natuur en

Elk cluster draagt bij aan de grotere structuur van de wijk

gemeenschapszin. De nabijheid van de Hollandsche IJssel

en is verbonden met het netwerk van routes, pleinen en voorzieningen.

36

Zone Rustig stedelijk

Zone Stedelijke reuring

Zone Rustig stedelijk

THEMAKAART SAMEN GROEIEN LEGENDA

Zachte overgang van Stedelijke reuring naar Dorpse reuring

Woonzones Stedelijke reuring

Zone Dorpse reuring

Dorpse reuring Rustig stedelijk Kansen voor verdichting Stedelijke reuring Dorpse reuring Rustig stedelijk Gebouwen met programma (sociaalmaatschappelijk en commercieel) binnen diverse zones Ontmoetingsplek op buurtniveau Ontmoetingsplek op wijkniveau

37

Visiekaart De verhaallijnen vormen de basis van de toekomstvisie en vertellen het nieuwe verhaal van Centraal Capelle. De verhaallijnen zijn uitgewerkt in leidende principes, ingrepen en een kaart. Daarmee vertellen de verhaallijnen wat we concreet gaan doen om de vooropgestelde ambities te bereiken en de benoemde opgaven aan te pakken. In de visiekaart komen de vier verhaallijnen samen en vormen ze de gebiedsvisie Centraal Capelle, de stip op de horizon.

Verhaallijn 1

Verhaallijn 3

Levendig groen & blauw

Sociaal & veerkrachtig

Verhaallijn 2

Verhaallijn 4

Verbonden & bereikbaar

Samen groeien

38

VISIEKAART CENTRAAL CAPELLE 2040 LEGENDA Levendig groen & blauw 1. Het Groene rondje Alternatieven route van het rondje Groene verbindingen met omgeving 2 De IJssel en Dijkzone 3. Stedelijke as 4.Rondje Stadshart 5. Kindlint School en sport locaties Groene school- en sportpleinen Openbare ruimte: Pleinen Parken (bestand) Parken(voorgesteld) Rivierfront met parken Extra voorzieningen in het groen (reuring) Extra voorzieningen aan het water Extra voorzieningen in het groen (rust) Mobiliteit Zoeklocatie: fietsenstallingen voor bezoekers Metrostation Nieuwe ingang metrostation (Slotlaan) 10 minuten loopafstand tot metrostation Metrolijn Autowegen (inprikkers) Bestaande parkeergarage voor bezoekers Zoeklocatie: parkeerhuis voor bezoekers Zoeklocatie: parkeerhuis voor bewoners Woonzones Stedelijke reuring Dorpse reuring Rustig stedelijk Kansen voor verdichting Stedelijke reuring Dorpse reuring Rustig stedelijk Karakteristieke gebouwen langs de dijkzone Oude gebouwen (deels van beschermd dorpsgezicht) Programma Winkel Bijeenkomstfunctie, stedelijke reuring (theater, bibliotheek) Bijeenkomstfunctie, dorpse reuring (kerk, buurthuis) Ruimte voor lokale initiatieven

39

04

Waar starten we?

41

4.0 Sleutelprojecten en kansrijke ontwikkellocaties De visiekaart is de stip op de horizon. Hier werken we

Mobiliteitsingrepen

stapsgewijs naartoe over de komende jaren. Maar waar

De ontwikkelingen uit de visiekaart en de sleutelprojecten

starten we het best? Waar bevindt zich het laaghangende

zijn alleen haalbaar met gerichte investeringen in een

fruit? En welke projecten ontgrendelen kansen voor

gezonde leefmgeving. Mobiliteit vormt daarbij de

andere projecten en vormen dus de sleutelprojecten van

belangrijkste randvoorwaarde. Structurele aanpassingen

deze gebiedsvisie?

aan het mobiliteitsnetwerk zijn noodzakelijk. Het gaat om het aanpassen van het autonetwerk, het slim organiseren

Sleutelprojecten als motor voor transformatie

van parkeren in de stad en het stapsgewijs realiseren van

Sleutelprojecten zijn grootschalige, samenhangende

de mobiliteitstransitie.

ingrepen die integraal invulling geven aan de doelen van Centraal Capelle. Ze versterken de dragende

Kansrijke ontwikkellocaties

structuren van de wijk en vormen zo de basis voor

De gebiedsvisie duidt ook een aantal locaties aan die

verdere ontwikkeling in deelgebieden. Maar ze kunnen

kansrijk lijken voor (her)ontwikkeling en eventuele

in fasen en onderdelen ontwikkeld worden. Zo kunnen

verdichting. De huidige woonopgave voor Capelle is

we snel zichtbare stappen maken in de kwaliteitsimpuls

10.000 woningen in de hele stad, waarvan ca. 1.500

die Centraal Capelle nodig heeft om zich gezond door te

woningen hier gerealiseerd kunnen worden.

ontwikkelen. Om te borgen dat deze (her)ontwikkelingen ook actief We onderscheiden vier sleutelprojecten die samen een

bijdragen aan de ambities uit deze gebiedsvisie,

duidelijk netwerk van hoofdroutes vormen en bijdragen

beschrijven we in dit hoofdstuk een aantal algemene

aan de ruimtelijke samenhang van de wijk.

ontwikkelprincipes. Vervolgens kijken we naar drie

1.

Kindlint

verschillende zones voor mogelijke verdichting: Hoe

2.

Rondje Stadshart

sluiten deze zones aan op het bestaande netwerk? Welke

3.

Stedelijk as

kwaliteit moet hier worden toegevoegd? Welke mate van

4.

IJsseldijk zone (als deel van het groen rondje)

verdichting is per zone mogelijk? Zo ontstaat een eerste beeld van het aantal woningen dat op een verantwoorde

In dit hoofdstuk verdiepen we ons in de rol van deze

en duurzame manier in Centraal Capelle gerealiseerd kan

projecten: Welke principes liggen eraan ten grondslag?

worden.

Wat zijn inspirerende voorbeelden? Wat is er nodig voor de realisatie? Dit biedt handvatten voor de uitwerking in de vervolgfase.

42

OVERZICHT VAN SLEUTELPROJECTEN

1. Kindlint

2. Rondje Stadshart

3. Stedelijke as

4. IJsseldijk zone

43

4.1 Kindlint Een kindlint is een recreatieve speel- en bewegingsruimte langs routes voor langzaam verkeer, die belangrijke

VEILIGHEID & VERKEERSRUST

TOEGANKELIJKHEID & CONTINUÏTEIT

Veilig om te lopen: geen auto, fietsen, alleen lopen

Naadloos netwerk. De route moet een logische,

of kinderen op fiets (goede scheiding van auto’s,

aaneengesloten verbinding vormen tussen scholen,

bijvoorbeeld geen parkeeruitritten met slechte

speelplekken, woonwijken en andere belangrijke

zichtbaarheid op het pad)

bestemmingen.

1. Levending groen & blauw. Het Kindlint stimuleert

Duidelijke oversteekplaatsen (zichtbaar, gemarkeerd,

Breed en obstakelvrij. Ruime trottoirs en fietspaden

beweging, buitenspelen en zelfstandig reizen. Kinde-

verhoogde kruispunten).

zonder onnodige obstakels

Fysieke barrières tegen verkeer (verhoogde trottoirs,

Duidelijke bewegwijzering. Kindvriendelijke

groene stroken tussen)

herkenningspunten en markeringen die de route intuïtief

bestemmingen voor kinderen en ouderen (van 8 tot 80 jaar) met elkaar verbindt. Het kindlint vormt een fijnmazig netwerk in de wijk dat niet alleen beweging stimuleert, maar ook kwaliteit toevoegt aan de leefomgeving. Hoe draagt het bij aan de verhaallijnen? •

ren en ouderen kunnen zich veilig en zelfstandig door de wijk verplaatsen. •

2. Verbonden & bereikbaar. Door het realiseren van aantrekkelijke langzaam verkeer routes vermindert het aantal lokale autoritten, vooral rondom scholen en voorzieningen. Dit zorgt voor schonere lucht en een veiliger leefomgeving.

•

Ontwerpprincipes

3. Sociaal & veerkrachtig. Door het verbinden van ver-

Sociaal veiligheid (ogen op de straat, actieve plint)

en uitnodigend maken.

Geen verkeer rondom scholen (ten minste geen autoverkeer toegestaan tijdens de aankomst en wegga momenten).

schillende buurten en belangrijke plekken in de wijk stimuleert het Kindlint spontane ontmoetingen. •

3. Sociaal & veerkrachtig. Het Kindlint is ontworpen voor de wijk. Het sluit aan bij het dagelijks leven van bewoners en voegt kwalitatieve, groene buitenruimte toe direct in de woonomgeving.

ZICHTBAARHEID & SOCIALE CONTROLE Goede verlichting Open zichtlijnen (geen onnodige visuele barrières zoals struiken of geparkeerde auto’s) Sociale functies en ogen op de straat (plinten met programma, voortuinen aan het lint in plaats van gesloten achtertuinen)

SPEELSE & GROENE INRICHTING Comfortabel leefklimaat voor kinderen en ouderen (boomschaduw, goed windklimaat, bescherming tegen hittestress). Groene omgeving (bomen, struiken langs het lint) Variatie in speelruimte (interactieve elementen in de bestrating, avontuurlijke speelstroken, pop-up elementen) Inclusiviteit (banken voor ouderen elke 50 m, speelvoorzieningen voor alle kinderen, inclusief kinderen met een beperking)

44

Inspiratiebeelden 1.5m

0.5m

3m

0.5m

4.5m

voetpad min 3,0 m

rustplekken langs de route Natuur

rustplekken balanceer boomstam

dansen stapstenen

Schoolstraten met duidelijke markering en groene strook langs de route Parijs, ‘‘Rues aux écoles’’.

3m

1m 0.5m 1.5m

6m

3m

Gemarkeerde oversteekplaats en rotonde, ontworpen samen met kinderen Kerpen, Duistland

1m 0.5m 1.5m

6m

Bomen zorgen voor schaduw springen Sportvelden

Voorbeeld profiel kindlint

Diverse spelelementen en zitplekken langs de route London

Route met spelelementen en zitplekken Skate Park Play_land, Oberhasuen

45

4.1 Kindlint Aanpassingen Route

Bestemmingen

Het Kindlint maakt zoveel mogelijk gebruik van bestaande

Langs het Kindlint komen kwalitatieve schakels zoals plei-

woonstraten en voetpaden. Op enkele plekken moeten ge-

nen en kleine parken, gericht op spel en ontmoeting:

richte keuzes worden gemaakt om de route aantrekkelijker

1. Nieuw Schoolplein bij het Lijsterpark als groene en veili-

en veiliger te maken:

ge verzamelplek en entree tot park en scholen.

1.

Jacob van Ruysdaelsingel. Bij de herontwikkeling van

2. Pelikaanweg. Grote kans voor een gezamenlijke, aan-

de 747-buurt liggen kansen om een pad langs het wa-

trekkelijke buitenruimte tussen scholen, college en sport-

ter te creëren, gecombineerd met extra speelruimte.

complex. Hier kan een unieke ontmoetingsplek ontstaan

Kerklaan. Deze straat heeft beperkte ruimte en wordt

met een focus op sport voor alle doelgroepen.

ook gebruikt door bestemmingsverkeer. Een alterna-

3. Bij het winkelcentrum (Reigerlaan). Een plein met

tief is een route vanaf het Kievitpark via het Torenhof-

speelruimte, terrassen en steigers aan het water – een

complex en de kerk richting de Dorpsstraat.

verblijfsplek nabij het winkelcentrum.

Aan de zuidzijde sluit het Kindlint aan op de IJssel-

4. Scholen als gemeenschapscentra: buitenruimten die

dijkroute.

uitnodigen tot ontmoeting tussen verschillende genera-

2.

3.

ties. Veiligheid

5. Investeren in kleinschalige voorzieningen. Elke 50

Oversteekplaatsen worden zo veilig en direct mogelijk

meter een kleine ingreep zoals een speeltuin, bankje of

ingericht: met duidelijke markeringen, verkeersdrempels

watertappunt maakt de route levendig en aantrekkelijk

en zonder hoogteverschillen voor voetgangers. Ook wordt

voor dagelijks gebruik.

onderzocht waar parkeerplaatsen kunnen worden ver-

6. De Kerklaan wordt een herkenbare schakel in het Kind-

plaatst of opgeheven voor een veiligere route.

lint, met aandacht voor de cultuurhistorische waarde van de plek.

In woonbuurten kan het openstellen van achtertuinen (hoge schuttingen of hagen) naar de straat toe zorgen voor meer sociale controle en levendigheid (“ogen op de straat”).

46

sla ek

Wi

RUIMTELIJKE UITWERKING VAN HET KINDLINT

g

LEGENDA Routes

n aa ell er Buizerdhof M

Hoofdtracé Bestaande voorzieningen

Amandelpark Onderwijs- en sportcluster met sportplein

eg nw

Kerk Park

Kans: Schoolplein aan het kindlint

Hoofdingangen Schoolplein

Re

Extra zitplekken (nieuw) Watertap

ing

ens euw e M

Ruimte voor sporten

t aa str p r Do Vuykpark

nt Mie

Speeltuin

el

laan

Zitplek (bestaand)

vit Kie

k Ker

van ingel ob Jac sdaels Ruy

Voetgangersbrug (nieuw)

n

laa

vit Kie

Voetgangersbrug (bestaand)

rk

pa

+ Welkomstplein

an

rla ige

d

Veilige oversteek (nieuw)

spa

Veilige oversteek (bestaand)

Lijsterpark r ilde Sch

Aanpassingen

n

kaa

Sport

laa

li Pe

Woonzorg

en Alk

School

Secundaire routes Parkeerplaatsen verwijderen Aandacht voor ogen op de straat

Slotpark

Groen IJsseldijk route Nieuwe bomen voor extra schaduw

47

4.2 Rondje Stadshart Het Rondje Stadshart is een verlenging van de bestaande ringstructuur* tot aan de IJsseldijk. Deze verbindt het ste-

Ontwerpprincipes

delijke centrum met de dorpse omgeving en markeert de

CONTINUÏTEIT

overgang tussen verschillende sferen in Centraal Capelle.

De ontwerpprincipes sluiten aan op het bestaande profiel

Het gebied rondom het winkelcentrum wordt zoveel mo-

en verrijken dit.

gelijk autoluw gemaakt, met ruimte voor groen en toe-

GROEN & AANTREKKELIJK Maximale vergroening: Groene bermen, tuinen en bomen zorgen voor een aantrekkelijke uitstraling.

gankelijke buitenruimte. Het centrum transformeert van

Goede verbinding met andere belangrijke

Biodiversiteit: Bevordering van biodiversiteit door groen

een intern gericht winkelcentrum naar een open, levendig

langzaamverkeersnetwerken (zoals het kindlint, routes

en natuur.

stadsdeel met actieve plinten, uitnodigende entrees en

langs de dijk, stedelijke as).

plekken voor ontmoeting en evenementen. Hoe draagt het bij aan de verhaallijnen? •

• •

ACTIEF

biodiversiteit.

Verandering van een intern georiënteerd winkelcentrum

1. Levending groen & blauw. De vergrote ring verbindt

naar een meer extern georiënteerd centrum met meer

het centrum fysiek en visueel met de IJsseldijk.

programma in de plint.

2. Verbonden & bereikbaar. Door het centrum autoluw

Welkomstpleinen: Pleinen aan alle zijden van het centrum als uitnodigende plekken. Plekken om te zitten: Terrassen en zitplekken creëren ontmoetingsruimten.

betekent meer ruimte voor groen, verkoeling en

en fietsers. Dit stimuleert actieve mobiliteit en zorgt

Potentiële ontwikkelingskansen langs de route met extra programma in de plint.

Accentueren van diverse sferen: Combinatie van het moderne centrum en de historische sfeer van de oude dorpse Kerklaan. VOETGANGER- EN FIETSVRIENDELIJK De straten rondom het centrum zijn geen

voor een prettiger verblijfsklimaat.

infrastructuurbarrières, maar verbinden de omliggende

3. Sociaal & veerkrachtig. Het centrum krijgt een

buurten met het centrum.

herkenbare en uitnodigende uitstraling met duidelijke entrees en ontmoetingsplekken. Dit versterkt de identiteit en vindbaarheid van het centrumgebied, vooral voor bezoekers. •

essentieel.

1. Levending groen & blauw. Minder ruimte voor auto’s

te maken, ontstaat er meer ruimte voor voetgangers

•

Continuïteit van voetpaden en bewegwijzering zijn

3. Sociaal & veerkrachtig. Hard van de stad. Van een

Het centrum blijft autobereikbaar, maar met gescheiden parkeervoorzieningen voor bezoekers aan diverse zijden. Geen doorgaand verkeer, maar wel toegankelijk voor logistiek, hulpdiensten en bestemmingsverkeer.

naar binnen gericht centrum groeit het gebied naar

Fietsvriendelijke en veilige routes maken het

een open structuur, waarin straten en plinten worden

aantrekkelijk om hier met de fiets te komen, met

geactiveerd. Dit zorgt voor meer verbondenheid met

fietsenstallingen aan alle zijden.

de omliggende buurten. * In de vorige visie van 2016 was de ringstructuur duidelijker ingericht, met het ontwerp van Centrumring en met nadruk op auto oriëntatie. In deze visie kijken we verder naar een meer fiets- en wandelvriendelijke omgeving.

Het centrum is goed bereikbaar met het openbaar vervoer.

48

A-A B-B 12 m

B-B. Kerklaan (zuid)

expeditieruimte

bergingen

Veel ruimte voor auto’s, smalle groenstroken die onvoldoende ruimte bieden voor de volledige groei van bomen

bergingen

expedit ruimte

bergingen

Momenteel lopen voetgangers vooral tussen auto-dominante openbare ruimtes

Ruimte voor wadi’s en groen in stadscentrum Nijverdal

VOORSTEL TER INSPIRATIE

BESTAANDE SITUATIE

A-A. Reigerlaan

2.3m

3.5m

3.5m

1.8m

6m

1.8m

2.3m

6m

37 m

Auto te gast Brede groene strook met wadi en open voortuin Voorstel

Fietsstraat i.p.v. rijbaan

Actieve plint

Lopen in de schaduw (40% schaduw op wandel- en fietspaden goed is om hitteproblemen te beperken)

Transformatie van een verhard profiel, gericht op verkeersstromen in de lengterichting, tot een groene oase, met meer aandacht voor langzaam verkeer en voor de kwaliteit en oversteekbaarheid van het dwarsprofiel rond de stad. Vestdijk, Eindhoven

Voorstel

49

4.2 Rondje Stadshart Aanpassingen

De uitbreiding van het Rondje Stadshart heeft

Buitenruimte

Aantrekkelijke plint

twee doelen: het centrumgebied (winkelcentrum,

Binnen de ring komen drie welkomstpleinen: elk met een

De plinten aan de Reigerlaan en Kerklaan worden

metrostation, stadsplein) beter verbinden met de IJssel

eigen karakter:

geactiveerd met nieuwe programma’s, zoals winkels,

en de verblijfskwaliteit van het centrum verbeteren. Een

1. Het vernieuwde centrumplein vormt een centrale

werkateliers of zorgvoorzieningen. Zo ontstaat een

belangrijk uitgangspunt is het autoluw maken van de

schakel in het langzaamverkeernetwerk. De Rivierweg

levendige, uitnodigende straat.

ring. Auto’s zijn niet verboden, maar alleen toegestaan

wordt autoluw.

voor bestemmingsverkeer, laden en lossen of bewoners.

2. In het zuiden, tegenover het winkelcentrum aan de

Aanvullende ingrepen/ extra kansen

Doorgaand verkeer wordt geweerd en parkeren wordt

Reigerlaan ontstaat een uitnodigend plein, met ruimte

Onderzoek de mogelijkheid voor een voetgangersbrug

zoveel mogelijk verplaatst naar randen van het gebied.

voor terrassen in de zon en fietsenstallingen in plaats

vanaf de Kerklaan naar het sportcentrum en poppodium.

van autoparkeren. De Reigerlaan wordt afgesloten voor Routes

doorgaand autoverkeer; in plaats daarvan komt een

Onderzoek het parkeerterrein bij het gemeentehuis. Hoe

Het Rondje Stadshart wordt verlengd tot aan de

fietsstraat. Het plein vormt een belangrijke toegang naar

bereik je dit zonder veel verkeer over het stadsplein?

Kievitlaan, om een directe en logische verbinding met de

de dijk.

Denk aan opties zoals ondergrondse toegang en

IJsseldijkzone te creëren. Ook wordt de bewegwijzering

3. Een groen plein aan de Kerklaan vormt hier de

eenrichtingsverkeer.

richting de Dorpsstraat verbeterd, zodat bezoekers

verbinding tussen het centrum en het vernieuwde

vanuit het winkelcentrum automatisch richting de

Amandelpark. Er komt ruimte voor fietsenstallingen en

rivier worden geleid. Langs de gehele ring wordt een

een geïntegreerde OV-halte.

doorlopend en herkenbaar voetpad aangelegd, met een minimale breedte van 3,0 meter en volledig toegankelijk

Groen en klimaatadaptatie

voor rolstoelgebruikers. Dit verbrede trottoir ligt aan

Door het gebied autoluw te maken, ontstaat ruimte voor

de binnenzijde van de ring. Waar mogelijk worden

vergroening. Aan ten minste één zijde van het Rondje

voetpaden aan beide zijden gerealiseerd. Straten zoals de

Stadshart moet een groene strook van minimaal 3,5 meter

Kievitlaan, Kerklaan en Reigerlaan worden fietsvriendelijk

breed worden gerealiseerd, waar bomen van de eerste

heringericht, met beperkte toegang voor auto’s (auto

grootte kunnen uitgroeien tot volwassen exemplaren.

te gast). Straatparkeren verdwijnt zoveel mogelijk, met

Doel is dat mensen in de toekomst comfortabel in de

als doel het onder te brengen in parkeerhuizen aan de

schaduw van het centrum naar de IJssel kunnen lopen. Bij

randen van het Rondje Stadshart De zuidzijde van de

herontwikkelingen, zoals in de 747-buurt, is het wenselijk

ring biedt ruimte voor een nieuwe wijk als ‘stapsteen’

om langs de rooilijn groene voortuinen aan te leggen, met

met een directe wandelroute naar de A. Vuyklaan. Bij

ruimte voor wadi’s. De groene stroken worden gevuld met

de Kerklaan wordt specifiek rekening gehouden met de

biodiverse beplanting, volgens het originele ontwerp.

cultuurhistorische waarde van de plek

50

Amandelpark Buizerdhof

an

rla ike Du

an

a ell er M

aa rkl Ke n

RUIMTELIJKE UITWERKING VAN HET RONDJE STADSHART ie Riv

LEGENDA Routes Andere voetgangersroutes

eg rw

Hoofdvoetgangersroute van de ring Lijsterpark

Passages in het winkelcentrum

laa

rk Ke

n laa ger Rei + Welkomstplein

Voetpaden (parken)

n

Rondje Stadshart Kindlint

ark

itp

Fietspad

v Kie

Inprikker Toegang alleen voor bestemmingsverkeer Autoverbod

aan

vitl Kie

Verplaatsen bestaande straatparkeren Oversteekplaats Nieuwe brug

el

ing

ens euw Me

Metrostation Autoluwe zone Openbare ruimte Sport Spelen

at

a str

rp Do

Vuykpark

Ontmoeten Plein Groen schoolplein Park Ontmoetingsplek

51

4.3 Stedelijke as (oost-west verbinding) De Stedelijke as is een langzaam verkeersroute langs de metrobaan die oost west door het centrum loopt. Ze

Ontwerpprincipes

koppelt belangrijke clusters voor onderwijs en sport, twee

CONTINUÏTEIT EN VERBINDING

Autoparkeren wordt afgebouwd, waardoor meer ruimte

parken (Lijsterpark en Amandelpark), het winkelhart en

De Stedelijke As vormt een continue langzaamver-

ontstaat voor publieke functies en verblijf.

het Stadsplein aan elkaar. De route loopt vanaf het station

keersroute langs de metrobaan, van west naar oost.

Slotlaan door tot metrostation De Terp en sluit daarna aan op Park Hitland. De ruimte onder en langs het spoor

Het Stadsplein is de centrale schakel die omliggende

geeft een stedelijke sfeer en biedt plek voor informele

buurten verbindt met het centrum.

buitenactiviteiten, evenementen en ontmoeting. Hoe draagt de Stedelijke as bij aan de verhaallijnen?

den infrastructuur. Waar mogelijk worden kruisingen met

•

autoverkeer vermeden.

Amandelpark visueel en functioneel met het centrum,

zocht hoe programma aan het water kan worden toege-

2. Verbonden & bereikbaar. Veilige, levendige route

De bestaande ruimte onder de metrobaan wordt geacti-

De inrichting versterkt het stedelijke karakter van Capelle

met ruimte voor sporten, spelen en ontmoeten

veerd als veilige en multifunctionele doorgang.

en maakt de as beleefbaar als levendige stadsruimte.

Langs de route ontstaat ruimte voor urban sports, spel,

Divers en kleurig in het ontwerp.

2. Verbonden & bereikbaar. Vormt een duidelijke oost west schakel tussen centrum en omliggende wijken, waardoor lopen en fietsen aantrekkelijker worden.

•

De route versterkt de relatie met water; er wordt ondervoegd, zoals een Capelle Strand in het Lijsterpark.

stimuleert dagelijkse beweging en buitenactiviteiten. •

duwrijke routes.

ACTIEVE OPENBARE RUIMTE

waardoor de parken beter benut en beleefd worden. •

De vergroening sluit aan op het netwerk van het Rondje Stadshart: herkenbare doelsoorten, biodiversiteit en scha-

Voetgangers en fietsers krijgen een duidelijke en geschei1. Levending groen & blauw. Verbindt Lijsterpark en

STEDELIJKE REURING MET WATER EN GROEN

3. Sociaal & veerkrachtig. Verbindt bestaande hotspots en creëert nieuwe ontmoetingsplekken,

bewegen en evenementen. Pleinen en open plekken worden ingericht met zitgelegenheid en terrassen.

De Stedelijke As heeft potentie om verder uitgebreid te worden: •

aan de Reviusrondeel.

waardoor sociale cohesie en toegankelijkheid toenemen. •

4. Samen groeien. Biedt een hoogwaardige plek voor

Westwaarts richting het park bij het wooncomplex

•

Oostwaarts richting metrostation De Terp en het winkelcentrum.

nieuwe ontwikkelingen rond station De Terp en langs het spoor met actieve plinten en verblijfskwaliteit inclusief vergroening.

52

Speelruimte onder de spoortweg. Aspern Seestadt park, Wenen

Looproute langs de spoorweg en groen. Djerring Trail Melbourne

Sportvelden onder de spoorweg. Heatherton Road Skyrail Playground, Melbourne

Pop-up elementen

53

4.3 Stedelijke as (oost-west verbinding) Aanpassingen Route:

De Stedelijke As is deels gerealiseerd, maar verdere ver-

Aan de Kerklaan wordt een nieuw groen plein gerealiseerd,

bindingen zijn nodig om de route volledig te maken. Om

dat via twee doorgangen verbonden is met het Centrum-

het Centrumplein een sterke verbindende rol te geven,

plein. Het plein krijgt het karakter van het Amandelpark en

worden twee open passages gerealiseerd richting het

fungeert als schakel in het langzaamverkeersnetwerk.

Amandelpark, zodat een directe en toegankelijke verbinding ontstaat die 24/7 gebruikt kan worden.

Tot slot liggen er kansen voor watergebonden programma’s, zoals sportieve of recreatieve wateractiviteiten langs

In het onderwijscluster wordt het parkeerterrein verplaatst

de route.

om ruimte te maken voor een actieve buitenruimte met ruimte voor sport, spel en ontmoeting. Een extra ingang van het metrostation Slotlaan verbetert de verkeersveiligheid. Autoverkeer wordt zoveel mogelijk geweerd rond scholen. Het verplaatsen van de P+R Capelle Slotlaan naar de overzijde, bijvoorbeeld nabij het politiebureau, Onder de metrobaan (droogloper) ontstaat extra ruimte voor tijdelijk of permanent programma, zoals urban sports, spelen, evenementen en pop-up initiatieven. Parkeerplekken zijn verwijderd. Rondom het gemeentehuis worden parkeerplekken verwijderd. Een monofunctioneel parkeerterrein op deze centrale locatie past niet bij de ambities voor een levendig en groen centrumgebied. Het weghalen van parkeren bij het gemeentehuis biedt ruimte voor verblijfskwaliteit, vergroening, ontmoeting en verdichting. Bereikbaarheid blijft gewaarborgd via nabijgelegen parkeervoorzieningen aan de rand van het Rondje Stadshart.

54

De

RUIMTELIJKE UITWERKING VAN

ie

Lin

DE STEDELIJKE AS LEGENDA Routes Amandelpark

Hoofdvoetgangersroute Secundaire voetgangersroutes Voetpaden (parken)

rl ike Du

Fl

Kindlint

n

aa

n

laa

er uit

Rondje Stadshart Fietspad

rk Ke

Alleen bestemmingsverkeer

n

laa

Voetgangersoversteekplaats Bestaand metrostation Extra ingang metrostation Ontwikkellocaties Woningbouw in de stedelijke reuring zone

Lijsterpark

eg rw

Extra voorzieningen in openbare ruimte

ie Riv

el

ing

s ter Lijs

Onderwijs, mogelijke transformatie / ontwikkeling Ontmoetingsplek Diverse sportvelden/ urban sport Programma in het water

Sport

aan

Openbare ruimte

tl Slo

Speltuin

Spelen Ontmoeten Plein Winkelzone Schoolzone Groen schoolplein Park

55

4.4 IJsseldijk zone De IJsseldijkzone is onderdeel van het ‘groene rondje’ en vormt één van de belangrijkste structuren binnen de gebiedsvisie. Deze zone heeft al veel kwaliteit in zich, met uitzichtpunten aan de IJssel, drie parken en een kenmerkend dorpse sfeer. Met kleinschalige ingrepen kan hier nog veel worden gewonnen voor de leefomgeving. De

Ontwerpprincipes DORPSSTRAAT ALS PROMENADE AAN DE DIJK

SAMENHANG EN VERBINDING

Maak van de Dorpsstraat een verblijfsstraat waar

Verbind de drie parken tot één doorlopende groene zone

voetgangers en fietsers centraal staan.

met herkenbare overgangen, doorlopende beplanting en zichtlijnen naar de IJssel.

zone langs de Dorpsstraat is daarmee een plek van dorpse

Gebruik verkeersremmende maatregelen, gedeelde

reuring, rust en herkenbaarheid – een sterke identiteit van

ruimte of eenrichtingsverkeer om rust en veiligheid te

Stimuleer informele ontmoeting op kleinschalige schaal

Capelle.

garanderen.

met bankjes, buurtpleintjes, tuintjes, kleine speelplekken

Hoe draagt de IJsseldijkzone bij aan de verhaallijnen? •

1. Levending groen & blauw. De nabijheid van de IJssel en het groene netwerk nodigt uit tot wandelen en

•

uitzichtpunten, informatiepanelen en plekken waar de

met uitzichtpunten, rustplekken en veilige verbindingen

1. Levending groen & blauw. De zone bevat een

naar omliggende buurten en parken. De route moet

diversiteit aan parken én plekken waar men volop

uitnodigen tot langzaam, ontspannen en bewegen

van de IJssel kan genieten – Capelle als stad aan het

(flaneren).

voetgangers en fietsers. Hierdoor wordt het een plek

relatie met het water zichtbaar en voelbaar wordt. DORPS KARAKTER EN REURING Behoud en versterk de dorpse sfeer door te kiezen voor kleinschaligheid in maat en schaal. Gebruik natuurlijke materialen, informele inrichting en ingetogen straatmeubilair in één stijl. Denk aan lage hekjes, bloemrijke bermen, bankjes in de luwte en een rustige verlichting (bijvoorbeeld een slanke dorpslantaarn).

om te wandelen, te ontmoeten en te verblijven.

Verweef groen en erfgoed: verbind de historische

3. Sociaal & veerkrachtig. De dorpse architectuur

architectuur met het landschap door middel van

en ontspannen sfeer zorgen voor sociale nabijheid:

doorkijkjes, open plekken en zachte overgangen tussen

mensen kennen elkaar, zorgen voor elkaar en groeten

bebouwing, tuinen en openbare ruimte.

elkaar. •

de dijk is toegestaan.

rustige leefomgeving

autotoegang tot de Dorpsstraat maakt ruimte vrij voor

•

Maak het wandelen langs de IJssel beleefbaar met

Creëer een aaneengesloten wandelroute langs de IJssel,

2. Verbonden & bereikbaar. Beperking van

en ruimte voor pop-up activiteiten.

bestemmingsverkeer voor bewoners met een adres aan

fietsen, wat bijdraagt aan een gezonde leefstijl en een

water. •

Beperk doorgaand autoverkeer; alleen

4. Samen groeien. Een plek waar veilig en rustig gewoond kan worden, met kwaliteit van wonen aan het water én ruimte voor kleinschalige levendigheid.

Ruimte voor reuring: er komen plekken voor buurtinitiatieven, ontmoetingen en kleinschalige evenementen die passen bij het karakter van de zone.

56

Park met rust. Buurtpark Kastrup, Kopenhagen

Café aan het water. Amsterdam, Nieuwendammerdijk

Zachte overgang met groen. Amsterdam, Nieuwendammerdijk

Zitplekken langs de rivier. Park “Taubenloch”, Bad Tölz

57

4.4 IJsseldijk zone Route

Bestemmingen en verblijfskwaliteit

De promenade volgt de bestaande Dorpsstraat. In

Activeren van parken langs de route:

het oosten sluit de route aan op het Rinus Terlouwpad

1. Vuykpark . Toevoegen van spelelementen en ruimte voor

(langzaam verkeersroute), en in het westen loopt ze door

kleinschalige evenementen. Parkeren voor bezoekers van

richting de Ketensedijk. Hoewel aanpassingen aan deze

het café vindt plaats op loopafstand in de nabijgelegen

westelijke route belangrijk zijn, vallen ze buiten de grenzen

parkeerhuis van het centrum.

van deze gebiedsvisie.

2. Slotpark. Aansluiten op de promenade en benutten als rustige verblijfsplek.

Aansluitende routes vanuit de wijk moeten goed op de

3. Kievitpark. Verbeteren van de verbinding met het To-

promenade worden aangesloten. Belangrijk is de ver-

renhofcomplex, bijvoorbeeld met een extra brug over het

binding vanaf het Slotpark en de Mient (onderdeel van

water.

het Kindlint), via twee straten aansluiten op het vergrote Rondje Stadshart en wandelpaden door het Kievitpark.

Langs de IJssel is ruimte voor kleinschalige ontmoetingsplekken, zoals bankjes, uitkijkpunten en kleine

Veiligheid

verblijfsplekken. Het netwerk van wandelpaden wordt

De Dorpsstraat wordt autoluw, wat betekent dat alleen

verbeterd en uitgebreid.

bestemmingsverkeer voor bewoners en aanliggende functies is toegestaan. Verkeer vanaf de volgende straten mag niet worden afgeleid naar de Dorpsstraat: Raadhuisstraat, Plantsoenstraat, De Mient, A. Vuyklaan, Kerklaan en Groenedijk (vanaf de kruising met de Couwenhoekseweg). De inrichting van de Dorpsstraat moet duidelijk maken dat voetgangers en fietsers hier voorrang hebben.

58

RUIMTELIJKE UITWERKING VAN DE IJSSELDIJK ZONE LEGENDA Routes Hoofdvoetgangersroute Secundaire voetgangersroutes Voetpaden (parken) Rondje Stadshart Kindlint Nieuw voetgangersbrug Alleen bestemmingsverkeer Bestaande voorzieningen Horeca Woonzorg Van Capellenhuis Kerk Extra voorzieningen Sport velden Kleinschalige horeca Ontmoetingspek Openbare ruimte Sport Spelen Ontmoeten Plein Park Kansen vergroening Uitzichtpunt Nieuwe zitplekken Bestaande zitplekken

59

4.5 Mobiliteit en parkeren De mobiliteitstransitie in Capelle richt zich op een modal

1. Aanpassen autonetwerk

2. Parkeren slim organiseren

shift: meer verplaatsingen te voet, per fiets of met het

Uitgangspunt: Het autoverkeer door de wijk wordt

Uitgangspunt: Om de kwaliteitsimpuls voor de wijk te

openbaar vervoer, en minder autogebruik. Dit vraagt om

beperkt, terwijl alle woningen en voorzieningen goed

faciliteren, moet de parkeerdruk worden verlaagd en

een andere visie op mobiliteit en een aanpassing van het

bereikbaar blijven via een ‘inprikkerstructuur’. De nadruk

ruimte slimmer worden benut. Dit betekent:

stedelijke mobiliteitsnetwerk.

komt te liggen op een fijnmazig en kwalitatief netwerk voor

•

De ontwikkelingen uit de visiekaart kunnen alleen worden

Realisatie van parkeervoorzieningen op afstand, zoals

voetgangers en fietsers. Dit betekent dat:

parkeerhuizen voor bezoekers van het centrum en

•

van nieuwe ontwikkelingen.

gerealiseerd als er ook wordt geïnvesteerd in mobiliteit.

Sommige straten alleen toegankelijk zijn voor bestemmingsverkeer.

•

Nieuwe en mogelijk huidige parkeerbehoefte voor

Momenteel wordt een groot deel van de openbare

•

Er aandacht is voor fietsvriendelijke en veilige straten.

bewoners zo veel mogelijk in gecentraliseerde

ruimte gebruikt voor verkeer en parkeren. Om voldoende

•

Sommige straten worden ingericht als fietsstraten.

gebouwde parkeervoorzieningen (stallingsgarages)

ruimtelijke kwaliteit te waarborgen, is het essentieel om

•

Sommige straten mogelijk eenrichtingsverkeer

deze ruimte efficiënter in te richten, in te zetten op gebruik i.p.v bezit en aan de slag te gaan met nieuwe vormen van

•

opvangen.

krijgen.

•

Slim gebruik maken van dubbelgebruik in het gebied.

Een autoluw centrum wordt gerealiseerd.

•

Verwijderen van straatparkeren op strategische

mobiliteit. Dit allemaal om meer ruimte vrij te maken voor

plekken om ruimte vrij te maken voor groen, fietsen,

ontmoeten, langzaam verkeer, sport en spel, ... kortom,

Het doel is om het gebruik van de auto voor korte

voor meer leefbaarheid.

afstanden te ontmoedigen en de leefbaarheid te vergroten.

verblijf en om de veiligheid te verbeteren. •

Inzetten op deelmobiliteit in parkeerhuizen met deelauto’s en (bak)fietsen om bewoners van het

Om de gebiedsvisie te kunnen realiseren, onderscheiden

centrumgebied minder autoafhankelijk te maken en

we drie belangrijke deelprojecten voor mobiliteit:

ze te verleiden om hun (2e) auto weg te doen.

60

Concreet

3. Actualiseren van parkeerbeleid

Het centrum blijft bereikbaar voor auto’s via drie

De transitie van parkeerbeleid vraagt ook om een

toegangswegen (inprikkers), maar wordt niet meer

actualisatie van het huidige parkeerbeleid. De parkeernota

doorkruist door doorgaand verkeer. Zo blijft het goed

moet niet alleen gebaseerd zijn op cijfers, maar op het

toegankelijk voor bezoekers, hulpdiensten, logistiek en

actief sturen op modal shift. Daarbij is het belangrijk

openbaar vervoer, terwijl de verkeersdruk en daarmee

rekening te houden met regionale ontwikkelingen, zoals

de luchtvervuiling, geluidsoverlast en onveiligheid in het

die in buurgemeente Rotterdam.

centrum afnemen. Uitgangspunt: Er wordt toegewerkt naar een

2. 4.

1.

3.

De inprikkers leiden naar parkeerhuizen binnen het Rondje

gebiedsgericht parkeerbeleid, waarin worden losgelaten

Stadshart, zodat bezoekers de centrumvoorzieningen

kavelgerichte parkeernormen. Dit biedt ruimte voor

makkelijk op loopafstand kunnen bereiken. De

meer maatwerk per wijk of per project, passend bij het

positionering van deze parkeervoorzieningen draagt bij

mobiliteitsprofiel van de bewoners.

aan een autoluwe openbare ruimte en biedt meer ruimte voor verblijven, ontmoeten en bewegen.

Stapsgewijze invoering en monitoring De overgang naar een nieuw mobiliteits- en

Parkeervoorzieningen:

parkeerregime vraagt om een zorgvuldige aanpak. Het

1.

Bestaande parkeergarage in het centrum, bereikbaar

proces wordt stapsgewijs geïmplementeerd, waarbij de

via Couwenhoekseweg – Reigerlaan.

behoeften van huidige bewoners worden gewogen. In

Nieuw parkeerhuis naast de Albert Heijn, bereikbaar

de verdere uitwerking per deelgebied wordt de actuele

via Rivierweg – Fluiterlaan.

parkeerbezetting en -capaciteit gemonitord om de

Nieuw parkeerhuis ten zuiden van het Rondje

parkeerbehoefte goed in kaart te brengen en bij te sturen

Stadshart, bereikbaar vanaf de Meeuwensingel.

waar nodig en waar mogelijk.

2.

Diagram Indicatieve locaties van parkeergarages in en rondom het centrum en alleen bestemmingsverkeer in de IJsseldijk zone.

3. 4.

Parkeerhuis achter het gemeentehuis met de inprikker vanaf de Slotlaan.

61

Innovatie en nieuwe vormen van mobiliteit Centraal Capelle biedt kansen om nieuwe mobiliteitsvormen – zoals deelauto’s, e-bikes en e-scooters – te testen en toe te passen. Dit vraagt om een andere inrichting van de openbare ruimte. Het gebied kan een voorbeeldfunctie vervullen binnen de ambitie om koploper te zijn in innovatieve mobiliteit, zoals benoemd in de Omgevingsagenda. Hiervoor is continue innovatie nodig, zoals het omvormen van parkeergarages tot parkeerhuizen met ruimte voor deelmobiliteit, laadpunten en stallingen voor licht elektrische voertuigen. Parkeerhuis als een architectonische blikvanger krijgt een plek in de stedelijke omgeving. Zwolle, Katwolderplein

Parkeerhuis met mooie transparante gevels en kansen voor vergroening Nijmegen, Waalsprong

Openlucht bioscoop op het dak van een parkeergarage Utrecht

Luxe woningen bovenop de parkeergarage Amstelveen, Up Mountain

62

4.6 Kansrijke ontwikkellocaties en -principes De mate van verdichting in een gebied heeft een directe

De verdichting sluit aan bij de gemeentelijke woonvisie:

Totaal aantal woningen

invloed op de kwaliteit van de leefomgeving.

minimaal 34% sociaal en twee derde betaalbaar. Voor het

Er is een kans om 1.600 extra woningen toe te voegen

Door verdichting strategisch te sturen en te richten op

centrum geldt daarnaast de ambitie om 34% sociaal te

in Centraal Capelle. Daarbij is rekening gehouden met

kwalitatieve aspecten, kunnen meer mensen profiteren

realiseren. Gezien de nabijheid van OV-knooppunten (bijna

bestaande woningen, die binnen het gebied kunnen

van een hoogwaardige woonomgeving. Dit bevordert

het hele gebied is binnen 10 minuten loopafstand van een

worden gecompenseerd door nieuwbouw.

ook de ontwikkeling van aantrekkelijke openbare ruimtes

metrostation bereikbaar), biedt dit gebied extra kansen

binnen de stad, wat de levenskwaliteit van alle bewoners

voor woningen voor jongvolwassenen en ouderen.

ten goede komt. Binnen de bestaande buurten zal de verdichting zorgvuldig worden afgestemd op het

We koesteren de verschillende identiteiten van de

huidige karakter en de hoogte van de omgeving. De

verschillende deelgebieden in Centraal Capelle. De

verdichtingsstrategie gaat uit van een locatie-specifieke

beschikbare ruimte voor ontwikkeling is beperkt, maar

en doelgerichte aanpak.

er zijn diverse locaties geselecteerd met kansen voor volledige transformatie of herontwikkeling in de toekomst.

Een voorwaarde om extra woningen te kunnen realiseren

Om woningbouwlocaties aan te kunnen wijzen, moeten

is een investering in de openbare ruimte. Zonder

er verschillende indicatoren worden gehanteerd zoals het

voldoende kwalitatieve buitenruimte heeft de bestaande

corporatiebezit, energielabels, bestaande initiatieven en

buitenruimte onvoldoende laadvermogen om te

bijvoorbeeld de aanwezigheid van grote parkeerterreinen.

verdichten. Door verdichting strategisch te sturen en te

In de visie worden drie woonmilieus omschreven

richten op kwalitatieve aspecten, kunnen meer mensen

waarbinnen verdichting op een kwalitatieve manier kan

profiteren van een hoogwaardige woonomgeving. Dit

worden ingepast. Het gaat hierbij om de volgende drie

komt de levenskwaliteit van alle bewoners ten goede.

zones:

Nieuwe woonlocaties moeten zorgen voor een stimulans in ontmoeting en ondersteuning voor verschillende

•

doelgroepen (jong, oud, vitaa en minder vitaal) door menging van woonvormen. Hierbij is het belangrijk om

woonruimte. Ook wordt bij verdichting uitgegaan van een

Rustig stedelijk Dorpse reuring

Stedelijke reuring: rondom het winkelcentrum en nabij de metrohalte.

•

ontmoetingsplekken te creëren, bijvoorbeeld in de vorm van een binnenhof, collectieve tuin, groen dak of gedeelde

Stedelijke reuring

Rustig stedelijk: op loopafstand van voorzieningen, maar in de luwte van de reuring.

•

Dorpse reuring: passend bij de schaal en identiteit van de dijk.

menselijke maat, met een aantrekkelijke plint. Hierna worden de verschillende woonmilieus beschreven en beschrijven we de potentiële ontwikkellocaties, de kwaliteiten en karakteristieken en referentiedichtheden.

Diagram Verdeling van Centraal Capelle in drie verschillende woonmilieus met eigen identiteiten.

63

ONTWERPPRINCIPES ZONE STEDELIJKE REURING (VERDICHTING STATIONSGEBIED) Rondom het winkelcentrum en metrohalte is stedelijke

•

verdichting mogelijk. Studies wijzen op kansen om

collectieve ruimtes, en mogelijk maken van verticaal

huidige parkeerterreinen te herontwikkelen rondom het centrumgebied en hoogbouw boven het winkelcentrum

Aandacht voor vergroening: vergroening van groen en groene daken.

•

Balans tussen rust en reuring: nabijheid van

te realiseren. De Stadsvisie en Omgevingsagenda zien dit

reuring, woningen met een private buitenruimte waar

OV-knooppunt ook als een geschikte plek voor verdichting,

men tot rust kan komen.

maar gezondheidsaspecten zoals geluidsoverlast door de metrolijn en door het winkelcentrum moeten worden aangepakt om kwalitatieve woonmilieus te waarborgen. De kwaliteit van het woonmilieu ‘stedelijke reuring’ zit in de nabijheid van het openbaar vervoer, de nabijheid van voorzieningen, en de kwalitatieve en aantrekkelijke structuren en netwerken zoals het Rondje Stadshart en de stedelijke as. Er zijn veel aanleidingen voor ontmoeting, activiteiten en beweging. Kwaliteiten en kenmerken: •

Hoogbouw met kwalitatieve architectuur. Sportheldenbuurt, Amsterdam

Hoogbouw: woningen met uitzicht op kwalitatieve groene ruimtes en water, met collectieve voorzieningen zoals binnentuinen of daktuinen waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten. Hoogbouw maakt een hogere mate van verdichting op deze locatie mogelijk, en geeft een stedelijke uitstraling aan het centrumgebied.

•

Collectieve ruimten: er zijn ruimtes die interactie en samenwerking tussen bewoners stimuleren. Met collectieve ruimtes wordt sociale interactie tussen verschillende doelgroepen mogelijk gemaakt, door verschillende woonvormen te koppelen aan deze collectieve ruimte. Groene collectieve binnentuinen. Overhoeks, Amsterdam

Collectief wonen in de toren. Wohnproject Wien, Wenen

64

Collectieve ruimte Een gedeelde woonkamer voor bewoners biedt ruimte voor ontmoeting, werk of ontspanning, met uitzicht op de stad of de IJssel.

Wonen aan het groen Woningen zijn georiënteerd op groen en collectieve tuinen, met uitzicht op natuurlijke elementen en gedeelde buitenruimte. Groene daken en energie

Stedelijke as De ruimte onder de metrobaan wordt benut voor spel, sport en ontmoeting: klimwanden, speelplekken,skate baan, kleine tribunes

De hogere daken worden ingericht als groendaken voor waterretentie en voorzien van zonnepanelen. Het hoogste dak kan functioneren als dakterras met uitzicht op de stad en het actieve viaduct – een plek voor werken in de buitenlucht of ontmoeting.

voor evenementen, zitplekken of een buurtcafé/jongerencentrum.

Fietsstimulering Fietsenstallingen bij de entrees van het centrum maken fietsen aantrekkelijk en versterken gezonde mobiliteit. Collectief daklandschap Het dak van het winkelcentrum wordt vergroend en opengesteld Zorgvoorziening in de plint

voor bewoners. Hier is ruimte voor een collectieve tuin, kleine

Een zorgcentrum op de begane grond ondersteunt de

kassen voor teelt en sociale interactie, en een sportzone.

gezondheid van huidige en nieuwe bewoners en biedt zorg nabij huis.

65

ONTWERPPRINCIPES ZONE RUSTIG STEDELIJK (NAOORLOGSE GEBIED) Het gebied tussen het stedelijke centrum en de dijk biedt

•

Variatie in woningtypologieën, doelgroepen en

een rustige en groene woonomgeving. Het combineert

prijsklassen binnen een cluster zorgt voor meer

de voordelen van nabijheid tot groen en water met

sociale verbondenheid. Semi-openbare binnenhoven

goede verbindingen naar het centrum en de dijk. Deze

bieden ruimte voor bijvoorbeeld ontmoeten,

zone is ideaal voor een mix van woningtypologieën

collectieve moestuinen en speelplekken.

en doelgroepen. De huidige bebouwingsstructuur is kenmerkend voor naoorlogse wijken. Kwaliteiten en kenmerken: •

Wonen naast groen en water: Kansen voor rustige woonomgevingen, vaak in corporatiewoningen en grotere woonclusters.

•

Stapstenen tussen centrum en de dijk: De buurten tussen de Rivierweg en Kerklaan en tussen de Reigerlaan en Meeuwensingel bieden kansen voor herontwikkeling met aandacht voor doorgaande routes die het centrum verbinden met het historische

Diversiteit van woningen. Hof van Zutphen

dijklandschap. Deze herontwikkelde buurten kunnen ruimte bieden aan een mix van woningtypologieën en diverse doelgroepen. •

Collectieve ruimten: aandacht voor gemeenschappelijke binnenruimtes waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en samen activiteiten kunnen ondernemen.

•

Kwaliteitsimpuls: Goede verbindingen met het omliggende groen en water versterken de aantrekkelijkheid van deze zones.

•

Verdichting transformaties: Sommige locaties (zoals Schildersbuurt, buurt Kievitlaan) vragen nader onderzoek naar transformatieopties, zoals optoppen of andere aanpassingen. Gedeelde binnentuin. Utrecht, Veemarkt

Verbonden met water en diversiteit van typologieën. BO1 buurt, Malmo (SW)

66

Groen als drager voor een ontwerp Het groen is integraal onderdeel uitmaakt

Diversiteit woningen

van de structuur van de wijk, van de

Zorgt er voor dat bewoners een wooncarrière

Kindlint

sociale dynamiek tot de ecologische en

kunnen maken.

Een verkeersveilige route langs bomen en

klimatologische aspecten.

groen, met schaduw en ruimte voor spelen.

Collectieve tuinen

Langs het lint liggen ‘stapstenen’ zoals

Semi-openbare binnenhoven, gedeelde tuinen en

zitplekken, speelplekken en ontmoetingspunten.

speelplekken stimuleren informele ontmoeting, gezamenlijke activiteiten en sociale cohesie.

Verbeteren waterkwaliteit Open water kan gebruikt worden voor waterspeeltuinen of om te recreëren. Collectieve parkeergarage Door parkeren te organiseren in een multifunctionele parkeerhuizen ontstaat er meer buitenruimte voor vergroening en ontmoeting. Het parkeerhuis Bordjes maken duidelijk wat mag

combineert autostallingen, fietsenstallingen en andere

Bordjes ‘verboden te’ vervangen voor ‘hier

gedeelde voorzieningen.

juist wel’.

67

ONTWERPPRINCIPES ZONE DORPSE REURING (LANGS DE DIJK) In deze zone (de dijk langs de IJssel) is ruimte voor nieuwe ontwikkelingen beperkt, maar de kwaliteit van wonen is hoog. Het gebied rondom het Slotpark biedt kansen om het park meer open te maken en beter toegankelijk te maken voor de omgeving. Woningtransformaties kunnen bijdragen aan de woonbeleving en de kwaliteit van het park. Onderzoek naar mogelijke woningtransformatie (bijvoorbeeld sloop/nieuwbouw of renovatie) in de directe omgeving kan bijdragen aan de kwaliteit van het park en de woonbeleving. Een kansrijke locatie voor ontwikkeling is de transformatie van het bestaande bedrijventerrein aan de Mient. Dit biedt ruimte voor woningen, met mogelijkheden voor ateliers en kleinschalige werkunits op de begane grond. Kwaliteiten en kenmerken: •

Verdichting gaat gepaard met behoud van de

Ruimte voor buurtactiviteiten Boscherveld, Den Bosch

bestaande kwaliteiten. Dit is de beleving van de IJssel, het karakter van de dorpse structuur, en kleinere korrel. •

Verdichting naar aard en schaal, geen grootschalige complexen, maar maatwerk.

•

De openbare ruimte nodigt uit tot ongedwongen ontmoetingen, belangrijk voor de sociale cohesie. Ontmoetingsplekken zijn voor iedereen toegankelijk, en bieden ruimte aan activiteiten voor de buurt.

Kleine straten met veel vergroening Delft

Kleinschalige woningbouw met collectieve ruimtes Woodside Sqaure, London

68

Woonhofjes en speelstraten

Klein groen voor rust stilte

Door delen van autostraten te transformeren tot hofjes

Gebieden voor intieme groenzones en stilteplekken maken

of speelstraten ontstaan er ruimte voor ontmoeting,

ruimte voor yoga, lichte fitness, ontspanning of een rustig

buurtinitiatieven en kindvriendelijk buitengebruik.

moment met een boek.

Dorpsstraat als boulevard De Dorpsstraat wordt een veilige, aantrekkelijke Werkruimte in de plint

wandelroute langs het water – met zitplekken,

Het faciliteren van ruimte voor

groen en rustpunten om te genieten van het

ondernemerschap vergroot de

landschap.

kans op werk

Architectuur met dorps karakter Nieuwe bebouwing sluit aan bij de dorpse architectuur en krijgt een natuurlijke, ingetogen uitstraling die past bij de omgeving.

Natuureducatie

Recreatie langs de rivier

Ruimte voor natuureducatie, gecombineerd met een

Kleinschalig programma zoals een café met

buurtmoestuin, versterkt het dorpse karakter en biedt

terras, bankjes in het groen en wandelpaden in het

kinderen de kans om spelenderwijs te leren.

Vuykpark nodigen uit om te genieten van het uitzicht over de IJssel.

69

05

Hoe gaan we aan de slag?

Uitwerking in gebiedspaspoorten en projecten Ontwikkelen van en voor Capelle

Toetsingskader

Rol van de gemeente

Gebiedsontwikkeling van Centraal Capelle leidt tot een

Deze gebiedsvisie vormt het ontwikkelkader van Centraal

In het algemeen faciliteert de gemeente in de ontwikkeling

gebied met een hoge kwaliteit en hoge woningdichtheden.

Capelle. Voor de gebieden waar een gebiedspaspoort

van de verschillende initiatieven. De gemeente neemt een

Hierbij wordt gebiedsgericht gewerkt, dat wil zeggen dat

wordt opgesteld, geldt dit gebiedspaspoort als

actieve rol bij het opstellen van gebiedspaspoorten en de

we iedere ontwikkeling niet als zelfstandig zien, maar als

toetsingskader.

ontwikkeling van sleutelprojecten.

gebiedsontwikkelingen doen we als gemeente niet alleen.

Voor het verevenen van uitgangspunten met betrekking

De ontwikkeling van het gebied – de realisatie van de

We organiseren dit met en voor de Capellenaar, ook in

tot mobiliteit, water en groen kan in een gebiedspaspoort

verschillende projecten – ligt primair bij de marktpartijen.

de toekomst. Bij de verdere ontwikkeling van Centraal

bovenwijkse afspraken worden gemaakt, in lijn met het

Capelle leggen we een accent op gezond verdichten,

vereveningsfonds wonen in het Woonprogramma.

onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling. Deze

Indien nodig kan de gemeente ook kiezen voor een actieve

werken we gebiedsgericht en werken we met flexibiliteit

rol (actieve grondpolitiek) bij de verdere ontwikkeling van

en blik op de toekomst. We zetten in op samenwerken met

plannen of gebieden.

ontwikkelende partijen en vragen ook de Capellenaar te komen met eigen initiatieven of plannen.

72

De werkzaamheden van de gemeente bestaan voor het belangrijkste deel uit het opstellen van 6 gebiedspaspoorten, het uitvoeren van de 4 sleutelprojecten en het zorgen voor de benodigde mobiliteitsaanpassingen. Onderstaand geeft op hoofdlijnen aan op welke wijze we dit willen doen. Een aanpassing van de visie op mobiliteit is randvoorwaardelijk om te komen tot realisatie van deze gebiedsvisie. Gebiedspaspoorten

Uitwerking in gebiedspaspoorten en projecten Potentiële projectgebieden & gebiedspaspoorten 1.

Centrum Oost

2.

747 buurt Oost

3.

747 buurt West

4.

Mient Zuid

5.

Lijstersingel

6.

Slotpark e.o.

De gemeente neemt een actieve rol bij het opstellen

1.

van gebiedspaspoorten om de kaders en de ambitie op deelgebied te bepalen, waarna de ontwikkeling van het

1.

5.

gebied voortvarend moet verlopen en de benodigde

3.

samenhang in de ontwikkeling binnen het gebied

2.

wordt geborgd. Vervolgens kan daarna een wijziging omgevingsplan plaatsvinden.

3.

4. 6.

73

Colofon Deze studie is uitgevoerd door PosadMaxwan in opdracht van de gemeente Capelle aan den IJssel PosadMaxwan: Elena Bulanova, Jurre van Kuijk, Anna Kalligeri Skentzou, Marianne Lefever, Anežka Vonášková Kwaliteitscontrole: Emilie Koch Posad Maxwan Binckhorstlaan 36 2516 BE Den Haag tel: 070 322 2869 Versie 22 augustus 2025

74