05.02 - Gebiedsvisie Centraal Capelle
Tekst van het document
Centraal Capelle Gebiedsvisie
22.08.2025
Toekomstbeeld Reigerlaan en Centraal Capelle Vergroening en ruimte voor langzaam verkeer verbinden de delen van de wijk en creëren een levendige, gezonde en sociale leefomgeving – waar ontmoeting vanzelfsprekend is en iedereen zich welkom voelt.
Inhoudsopgave 01
Intro
04
02
Waar staan we samen voor?
10
03
Welke wijk willen we zijn?
18
04
Waar starten we?
40
05
Hoe gaan we aan de slag?
70
Colofon
74
01
Intro
Voorwoord
Met trots presenteren wij u de gebiedsvisie Centraal
We zijn dankbaar voor de betrokkenheid van onze partners.
Ik nodig u van harte uit om samen met ons verder te
Capelle 2025. Deze visie markeert een nieuwe stap in de
De provincie Zuid-Holland benadrukte het belang van
bouwen aan dit centrum van de toekomst. Want Capelle
ontwikkeling van ons stadscentrum – een centrum dat
een gezonde leefomgeving waarin de gezonde keuze
maken we samen.
steeds levendiger, groener en uitnodigender wordt. Een
de makkelijke keuze is. Die gedachte sluit naadloos aan
plek waar ruimte is voor ontmoeting, beweging en welzijn.
bij onze ambitie: een centrum waar wonen, ontmoeten
Een plek die we samen maken.
en welzijn hand in hand gaan. Waar ruimte is voor het
Cor Schaatsbergen
toevoegen van nieuwe woningen, vergroening, waar
Wethouder Stadsontwikkeling
De totstandkoming van deze visie is het resultaat van
bewegen wordt gestimuleerd en waar iedereen zich
een intensieve samenwerking. Samen met inwoners, de
welkom voelt.
provincie Zuid-Holland en vele andere partners hebben we onderzocht wat nodig is om van Centraal Capelle een
De visie op Centraal Capelle is meer dan een uitwerking
gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige omgeving
van onze Stadsvisie en Omgevingsagenda. Het is een
te maken. De inbreng van Capellenaren stond daarbij
ambitieus toekomstbeeld waarin de Capellenaar centraal
centraal. In interactieve werksessies deelden zij hun
staat. We geloven in een centrum dat meebeweegt met
ideeën, zorgen en ambities. Deze waardevolle inzichten
de behoeften van onze inwoners en tegelijkertijd stevig
vormen de basis van deze gebiedsvisie.
geworteld blijft in wat Capelle zo bijzonder maakt.
5
Samenvatting Waarom een nieuwe gebiedsvisie?
Centraal Capelle staat voor diverse uitdagingen, zoals
De ontwikkeling van Centraal Capelle begon in 2016
het creëren van een herkenbaar “Capels” stadscentrum,
met de CentrumXpeditie als startpunt van de eerste
verdichting nabij OV-knooppunten, en het versterken
Gebiedsvisie. Deze visie richtte zich op de bouw van 500
van sociale samenhang, gezondheid en duurzaamheid in
woningen, het verbeteren van verbindingen en het creëren
de wijken. Deze complexe opgaven spelen zich af in een
van een aantrekkelijk stadshart. Ruim tien jaar later is de
gebied waar De Koperwiek, het regionale winkelcentum
conclusie dat deze ambitie grotendeels is gerealiseerd en
zich bevindt in woonbuurten met uiteenlopende
dat de ontwikkelingen in het gebied een aanjagend effect
behoeften. De gebiedsvisie richt zich op het verbeteren
hebben gehad op nieuwe initiatieven. Door veranderingen
van de leefkwaliteit voor alle inwoners, met aandacht voor
in de samenleving, zoals toenemende aandacht voor
woonwensen, sociale binding en een gezonde, veilige
duurzaamheid, veiligheid en gezondheid, biedt de oude
leefomgeving. Om dit effectief aan te pakken, is gekozen
visie onvoldoende houvast. Daarom wordt voortgebouwd
voor een integrale benadering waarin beleid, ruimtelijke en
op het oorspronkelijke gedachtegoed, maar dan met
sociale opgaven én bewonersinzichten samenkomen.
1. Levendig groen & blauw
2. Verbonden & bereikbaar
3. Sociaal & veerkrachtig
4. Samen groeien
nieuwe accenten en actuele inzichten. Welke wijk willen we zijn? Waar staan we samen voor?
Dezelfde thema’s waar de grootste opgaven maar ook de
Met de komst van de Omgevingswet en de vaststelling
grootste kansen lijken te liggen:
van de Stadsvisie in 2021 is er meer nadruk komen
•
te liggen op een integrale benadering van ruimtelijke ontwikkelingen. Deze Stadsvisie is in 2024 uitgewerkt in
identiteit. •
een concrete Omgevingsagenda, waarin het verbeteren van de leefkwaliteit centraal staat onder het motto
Veilige toegankelijkheid, nabijheid en bereikbaarheid voor alle Capellenaren.
•
‘schoner, gezonder en veiliger’. Binnen deze agenda wordt prioriteit gegeven aan gebieden met complexe sociale en
Groenblauw als drager voor leefkwaliteit, klimaat en
Hoogwaardige voorzieningen met veel ruimte voor ontmoeten en gemeenschap.
•
Balans tussen stads en dorps wonen met aandacht
maatschappelijke opgaven. De gebiedsvisie voor Centraal
voor diversiteit en toekomstige woonvraag.
Capelle is hier een uitwerking van en geeft invulling aan de
Deze thema’s en de bijhorende inzichten uit de analyse
urgente woningbouwopgave, maar hanteert nadrukkelijk
hebben we vertaald naar een gebiedsvisie in vier
het principe van gezonde verstedelijking als leidraad. We
verhaallijnen, de stip op de horizon voor Centraal Capelle.
willen gezond kunnen wonen en dat vraagt om nieuwe
Deze verhaallijnen zijn uitgewerkt in ontwerpprincipes
mobiliteitsstrategieën gecombineerd met verdichting
die we als handvatten zullen gebruiken bij het verder
rond OV-knooppunten.
uitwerken van deelprojecten. Daarnaast zijn per verhaallijn ook een aantal concrete ingrepen benoemd en ingetekend
6
op de visiekaart. Een paar voorbeelden: zo ontwikkelen
Hoe gaan we aan de slag?
we een groen rondje Capelle en een kindlint om jong
De gemeente Capelle aan den IJssel ontwikkelt Centraal
en oud veilig, gezond en duurzaam door de wijk te laten
Capelle gebiedsgericht, met oog voor kwaliteit, gezonde
bewegen. We geven parken en pleinen een divers karakter
verdichting en samenwerking. Iedere ontwikkeling
en programma, zodat er een duidelijke identiteit en balans
wordt gezien als onderdeel van het grotere geheel.
ontstaat tussen stedelijk en dorps en tussen rust en
Bewoners, ontwikkelaars en andere partijen worden actief
reuring. We maken een aantal “knips” in het wegennet
betrokken en er is ruimte voor bewonersinitiatieven zoals
om doorgaand verkeer te weren maar de voorzieningen
groenonderhoud of het creëren van ontmoetingsplekken.
bereikbaar te houden. Zo ontstaat een veilig en bruisend hart van de wijk. De verschillende ontwerpprincipes en
De gemeente speelt ook actieve rol, onder meer via
ingrepen zijn per verhaallijn in detail beschreven.
gebiedspaspoorten en sleutelprojecten.
Waar starten we?
Toekomstige initiatieven worden getoetst aan de
De visiekaart schetst het toekomstbeeld voor Centraal
Stadsvisie, Omgevingsagenda en deze gebiedsvisie, met
Capelle, met als doel stapsgewijs te werken aan een
nadruk op positieve gezondheid en maatschappelijke
veilige, gezonde, en duurzame wijk. Daarbij spelen vier
meerwaarde binnen de directe omgeving.
sleutelprojecten een centrale rol. Dit zijn strategische ingrepen die andere ontwikkelingen in de wijk in gang zetten zoals het Kindlint, het Rondje Stadshart, de Stedelijke as en de IJsseldijkzone versterken de ruimtelijke structuur. De mobiliteitsingrepen zijn noodzakelijk om ruimte te maken voor de andere ingrepen en de veiligheid te verbeteren. Deze sleutelprojecten kunnen gefaseerd worden uitgevoerd, maar zorgen met elke fase voor zichtbare kwaliteitsverbetering. Daarnaast wijst de gebiedsvisie kansrijke (her)ontwikkellocaties aan om een deel van de woningbouwopgave voor Capelle van 10.000 extra woningen te realiseren. Door ontwikkelprincipes te koppelen aan deze locaties en zones gericht te verdichten, wordt gestuurd op een verantwoorde en samenhangende groei van de wijk.
7
Visiekaart Hoofdpunten De visiekaart voor Centraal Capelle is opgebouwd uit drie hoofdstructuren: het groen-blauw netwerk als landschappelijke ruggengraat, het rondje Stadshart als (groen)stedelijke ruggengraat, en de rivier als historische ruggengraat. Samen vormen zij een sterke basis voor een leefbare, gezonde en inclusieve wijk. Door deze lagen te verbinden, ontstaat een netwerk dat uitnodigt tot ontmoeten en bewegen. Kwaliteit wordt toegevoegd aan het groen via aantrekkelijke parken, veilige routes voor kinderen en ouderen (zoals het kindlint), en ruimte voor spel, sport en verblijf. Elke verdichting gaat gepaard met een investering in de openbare ruimte. De visiekaart biedt ruimte voor rust én reuring, versterkt de identiteit van buurten en bewoners en ondersteunt gezonde mobiliteit via autoluwe straten, goede fietsverbindingen en nabijheid van voorzieningen.
LEGENDA Woonzones
Levendig groen & blauw Extra programma in het groen (reuring)
Stedelijke reuring
Alternatieven route van het rondje
Extra programma aan het water
Dorpse reuring
Groene verbindingen met omgeving
Extra programma in het groen (rust)
Rustig stedelijk
1. Het Groene rondje
Kansen voor verdichting
2 De IJssel en Dijkzone 3. Stedelijke as
Mobiliteit
Stedelijke reuring
4.Rondje Stadshart
Zoeklocatie: fietsenstallingen voor bezoekers
Dorpse reuring
5. Kindlint
Metrostation
Rustig stedelijk
School- en sport locaties
Nieuwe ingang metrostation (Slotlaan)
Karakteristieke gebouwen langs de dijkzone
Groene school- en sportpleinen
10 minuten loopafstand tot metrostation
Oude gebouwen (deels van beschermd dorpsgezicht)
Openbare ruimte:
Metrolijn
Programma
Pleinen
Autowegen (inprikkers)
Winkel
Parken (bestaand)
Bestaande parkeergarage voor bezoekers
Bijeenkomstfunctie, stedelijke reuring
Parken(voorgesteld)
Zoeklocatie: parkeergarage voor bezoekers
(theater, bibliotheek)
Rivierfront met parken
Zoeklocatie: parkeergarage voor bewoners
Bijeenkomstfunctie, dorpse reuring (kerk, buurthuis)
Kansrijke locatie: parkeergarage bij sportcentrum
Ruimte voor lokale initiatieven
8
Leeswijzer
Waar staan we samen voor?
Welke wijk willen we zijn?
Waar starten we?
Hoe gaan we aan de slag?
Inzichten uit beleid, ruimtelijke en sociale analyse en participatie.
Een visie in 4 verhaallijnen.
Sleutelprojecten en ontwikkellocaties.
Uitwerking in gebiedspaspoorten en projecten
1. Levendig groen & blauw isie
Stadsv
isie
Stadsv
2. Verbonden & bereikbaar
visie ingsOmgev a Stads agendOmgevings agendasng Omgevi agenda
3. Sociaal & veerkrachtig 4. Samen groeien
Gewicht 18 t/m 64 jaar Gewicht 18 t/m 64 jaar Gewicht 18 t/m 64 jaar 43%
34% 43%
19% 19% 34%
43%
34%
19%
Visiekaart
9
02
Waar staan we samen voor?
Satelliet foto gedeelte van Centraal Capelle. Kijkend van oost naar west
Waarom een gebiedsvisie? Wat ging vooraf?
Vanuit waar vertrekken we?
in gebiedsvisies en de daarbij behorende paspoorten.
De CentrumXpeditie was in 2016 de start van de
De gebiedsvisie voor Centraal Capelle vertrekt vanuit
Eén van deze gebiedsvisies is die van Centraal Capelle.
uitvoering van de eerste Gebiedsvisie Centraal Capelle.
de woningbouwopgave als directe aanleiding. Om deze
Opgaves vanuit de Stadsvisie en Omgevingsagenda
Met een bouwopgave van bijna 500 woningen in
groei in goede banen te leiden, sluiten we aan bij de
krijgen een uitwerking in deze gebiedsvisie. Voorbeelden
een ‘beleefbare parkstad’, het leggen van logische
koers van de Omgevingsagenda waarin de verbetering
hiervan zijn de vertaling van een bijdrage aan de groei in
verbindingen en het maken van een kloppend
van de kwaliteit van leven in de stad centraal staat
het aantal woningen in Capelle, verstedelijking rondom
stadshart, lag er een mooie ambitie. Nu, bijna 10 jaar
onder het motto ‘schoner, gezonder en veiliger’. Capelle
OV-knooppunten én anders omgaan met parkeren.
later, concluderen we dat we deze ambitie hebben
is van oorsprong sterk autogeorienteerd. Als we willen
waargemaakt. En nog mooier; het realiseren van alle
verdichten en gezond willen verstedelijken is een
New Town
ontwikkelingen zorgt nu voor veel initiatieven in en
mobiliteitstransitie noodzakelijk. Alleen door in te zetten
Capelle is een stad die op verzoek van het Rijk in een
rondom het centrum; het leeft. Laten we nu doorpakken
op de mobiliteitsvolgorde lopen, fietsen en openbaar
kort tijdsbestek snel is gebouwd. Daarom wordt Capelle
en onze ingeslagen weg gebruiken om ons centrum
vervoer en deelmobiliteit en pas als laatste de privéauto
ook wel een “New Town” genoemd. New Town Capelle
nog mooier te maken. Omdat de wereld om ons heen
(STOMP) kunnen we ruimte creëren voor leefkwaliteit en
functioneert anders dan organisch, langzaam gegroeide
verandert, geeft de visie uit 2016 ons onvoldoende
ontmoeting. Daarom maken we een integrale gebiedsvisie
steden. Waardoor nu stevige problematiek aan het licht
handvatten voor thema’s als veiligheid, duurzaamheid
met aandacht voor zowel het fysieke als ook het sociale
komt. Het gaat om gestapelde problemen in vooral de
en gezondheid, maar we bouwen wel voort op het
domein. We kiezen bewust voor het principe van gezonde
verouderde wijken en buurten. Om verdere sociale en
gedachtegoed hiervan.
verstedelijking als leidraad. Daarbij bouwen we voort op de
fysieke achteruitgang te voorkomen, is tijdig ingrijpen
investeringen, energie en kennis die al in Centraal Capelle
nodig. Anders dan in andere steden is de massaliteit en
is gestoken sinds de CentrumXpeditie.
intensiteit waarmee vooral fysieke ingrepen in Capelle
Omgevingswet, Stadsvisie, Omgevingsagenda De komst van de Omgevingswet zorgt voor een
ineens moeten plaatsvinden: veel moet er nu ineens.
verschuiving naar meer regie en taken voor de
Van grof naar fijn
Huizen en gebouwen bereiken gelijktijdig en massaal het
gemeente en meer oog voor veiligheid, duurzaamheid
In de Omgevingsagenda geven we de plekken aan
einde van hun levensduur. Het teveel aan grijs verlaagt de
en gezondheid in de totale afweging van gemeentelijke
waar diverse (soorten) opgaves bij elkaar komen.
aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de publieke ruimte.
belangen. Daarnaast heeft deze wet ervoor gezorgd dat
Omdat we meer regie op de ontwikkeling van onze stad
De brede welvaart in Capelle kent ook al jarenlang een
we de oude structuurvisie hebben gewijzigd in onze
pakken, leggen we prioriteit bij gebieden waar sociaal-
dalende trend. Onze inwoners worden gemiddeld steeds
Stadsvisie; een nieuw kader waarin we onze brede
maatschappelijke opgaven zich concentreren. Ook is er,
armer en specifieke groepen hebben bovengemiddeld
visie op de leefomgeving is vastgelegd. De stadsvisie,
in samenspraak met de partners in de stad, een volgorde
meer problematische schulden. De criminaliteitscijfers
vastgesteld in 2021, is in 2024 concreter uitgewerkt in de
bepaald in de prioritering van de diverse opgaves; “de
liggen hoger en de ervaren gezondheid lager. Bovendien
Omgevingsagenda.
volgorde der dingen”. De Omgevingsagenda schetst de
kunnen onze bewoners dus niet terugvallen op de kracht
contouren van het Capelle van de toekomst. Een stad
van een organisch gegroeide gemeenschap. Onze
met grote opgaves en beperkte ruimte, maar ook de
stad werd immers op de tekentafel ontworpen. Sterke
keuzen voor kwaliteit en voor ‘samen’. Dit werken we uit
wortels die mensen aan de stad en aan elkaar verbinden,
12
Deze complexe opgaven komen hier samen in een
gemeenschap.
gebied waar een regionaal winkelcentrum grenst aan m ra
woonbuurten, elk met een eigen dynamiek en behoefte.
Ab
De keuze om in een New Town zoals Capelle te komen
n va
Rij
g we se ek
tegenwicht in de vorm van samenredzaamheid binnen de
eg lw
se or ev ck
ho
voor de openbare ruimte, van straatprofielen tot riolering.
en uw
verduurzaming alsook een dringende kwaliteitsimpuls
welvaart achteruitloopt, ontbreekt in New Town Capelle
Co
zijn daarmee niet vanzelfsprekend. Wanneer de brede
Centrum
De Omgevingsagenda en de daar op volgende
aanbod van relatief goedkope woningen); andersom
gebiedsvisies zijn gericht op het verbeteren van de
kiezen bewoners die het beter krijgen er vaker voor om
leefkwaliteit van alle Capellenaren. Dat betekent onder
hun New Town te verlaten (selectieve migratie). Als New
andere rekening houden met woonwensen, het versterken
Town kan Capelle echter ook oplossingen bieden voor
van sociale binding en ontmoeting en het creëren van
de nabije toekomst. New Towns waren in de vorige eeuw
een veilige, gezonde en aantrekkelijke leefomgeving waar
een oplossing voor huisvestingsvraagstukken en ook
inwoners zich thuis voelen en trots op kunnen zijn.
Capelle kan dat weer zijn, met de aanhoudende druk op de
Ervoor zorgen dat het aanpakken van deze complexe
woningmarkt. Voor veel mensen voldoen New Towns zoals
opgaven ook echt tot een betere leefkwaliteit leidt, vraagt
Capelle ook nog aan het oorspronkelijke ideaal van ruime
om een andere manier van werken. Niet alleen vanuit
woningen dicht bij de grote stad. De New Towns waren
programma of woningbouwopgave, maar ook vanuit de
en zijn nog steeds aantrekkelijk voor jonge gezinnen, met
behoeften van bewoners en de kwaliteit van de volledige
Het plangebied
een gunstige prijs-kwaliteitverhouding van een huis met
omgeving. Daarom zijn de ambities en opgaven voor het
Centraal Capelle wordt begrensd door de Abram van
tuin. Met het toevoegen van woontypen voor ouderen
gebied in kaart gebracht vanuit vier sporen:
Rijckevorselweg, de Hollandsche IJssel, de Slotlaan en de
laan Slot
of te blijven wonen, is steeds vaker een negatieve (groot
el
d
an
ll Ho
ss e IJ
h sc
Projectgrenzen voor Centraal Capelle
Couwenhoekseweg. Het omvat de wijk Middelwatering
kan de doorstroom meer op gang komen, waardoor meer eengezinswoningen voor starters vrijkomen. En New
1. Wat zegt het huidige beleid?
Oost en een deel van Middelwatering West. Binnen dit
Town Capelle heeft nog steeds ruimte om slim nieuwe
2. Ruimtelijke opgaven en kansen
gebied liggen belangrijke stedelijke functies, waaronder
woonsegmenten en nieuwe functies toe te voegen en het
3. Sociale opgaven en kansen
het winkelcentrum De Koperwiek en het gemeentehuis.
groene karakter te behouden.
4. Wat zeggen onze bewoners?
Er wonen circa 11.500 inwoners en er staan ruim 5600
Een nieuwe benadering Centraal Capelle heeft opgaven op verschillende schaalniveaus: het ontwikkelen van een herkenbaar, ‘Capels’ stadscentrum, het toevoegen van woningen nabij openbaar vervoer en het aanpakken van buurtgerichte thema’s zoals sociale samenhang, gezondheid en
De ruimtelijke en sociale kansen en opgaven zijn in
woningen.
kaart gebracht in de studie “Gezond Ontwerpen” in samenwerking met PosadMaxwan en de Provincie ZuidHolland. Wat onze bewoners zeggen is opgehaald via het traject “Gezondheid op de tekentafel” dat begeleid is door het Institute for Positive Health (iPH) met ondersteuning van PosadMaxwan.
13
Wat zegt het huidige beleid? Twee beleidsdocumenten vormen samen het kader voor
De Omgevingsagenda noemt een aantal concrete
de uitwerking van de gebiedsvisie voor Centraal Capelle:
opgaven die in Centraal Capelle spelen. Meer specifiek
de Stadsvisie en de Omgevingsagenda.
het versterken van het fijnmazige blauwgroene netwerk,
STADS VISIE CAPELLE AAN DEN IJSSEL
Capelle is onderdeel van de regionale grootstedelijke economie. De scherpe afname in werkgelegenheid tot 2017 – met name in de bouw-, ICT-, zakelijke dienstverlening en groot- en detailhandel – wordt
•
gecompenseerd door een sterke groei van de regionale economie. Terwijl Capelle met een sterkere vergrijzing
en daarmee afnemende beroepsbevolking te maken gaat krijgen, groeit de omgeving, met name Rotterdam, bovengemiddeld zowel in bevolking als in economische groei en werkgelegenheid. De werkgelegenheid groeit in Capelle sinds 2017 ook weer. We ons inzetten om
ook tussen buurten. Daar hoort ook het versterken van
de werklocaties beter bereikbaar te maken (ook digitaal) en een aantrekkelijk klimaat te maken voor
bedrijven om zich te vestigen en te blijven. Verder zetten we in op meer duurzame en flexibele werklocaties (qua functie) die we samen met de ondernemers
De Stadsvisie schetst een lange termijnvisie aan de hand
de relatie tussen het centrum en de IJssel bij. Daarnaast
van 4 speerpunten:
benoemt de agenda meerdere opgavegebieden voor
aantrekkelijker willen maken. Tot slot blijft een zeer actief accountmanagement voor economie één van de speerpunten.
duurzaam stadsonderhoud, zoals het Slotplein, het
Dat vraagt van Capelle anticiperen op deze ontwikkelingen.
Trends en ontwikkelingen •
•
2. Identiteit en kwaliteiten
•
thuiswerken blijvend is. Daarnaast wordt er steeds meer online gewinkeld. Dit leidt tot een toename van bezorgingen in woonwijken met af en aan rijdende busjes die voor onrust en onveilige situaties kunnen zorgen. Hiermee wordt Capelle meer divers en creëert
het, naast de rustige groene woonwijken, ook interessante woonmilieus voor meer stedelijk georiënteerde doelgroepen: bijvoorbeeld mensen
stedelijk georiënteerd appartement. Of jonge één- en twee persoonshuishoudens die de rust van Capelle
willen combineren met de grootstedelijke voorzieningen om de hoek e.d.
verder kunnen ontwikkelen.
vertaling krijgen binnen deze gebiedsvisie, in lijn met
de ambities uit de Stadsvisie en de 10 keuzes die in de 5. Gezonde en aantrekkelijke Capelse omgeving
2. Identiteit en kwaliteiten
2. Identiteit en kwaliteiten
De groeiende regio en de transitie naar een bredere kenniseconomie zorgt voor een toenemende vraag naar stedelijke woon- en werkconcepten.
CAPELLE A AN DEN IJSSEL – STADSVISIE
1. Voorwoord en andere inleidende of wettelijke zaken
1. Voorwoord en andere inleidende of wettelijke zaken
Naast wonen zijn dit ook de gebieden waar stedelijke voorzieningen en hoogwaardige werkgelegenheid zich
4. Leefbare en veilige Capelse wijken
Omgevingsagenda zijn beschreven.
aantrekkelijke horeca, zogenaamde PDV-concepten.
Het combineren van de on- en offline wereld vraagt om nieuwe aanpassingen. De verwachting is dat meer
andere een toename in deelsystemen, e-bikes, e-scooters.
Capelle Centum. Deze opgaven moeten een ruimtelijke 24
van de Alexanderknoop. Vitale, compacte winkelgebieden en moderne detailhandel buiten de normale winkelstructuur met
centraal ontsloten locaties met voorzieningen. De vervoersmogelijkheden en -behoeften met onder
alsook een verdichtingskans rondom het metrostation 3. Capelle: sociale en inclusieve stad
De ontwikkeling van de A16 corridor met de 3e stadsbrug en daarop aansluitend de ontwikkeling
waarvan de kinderen het huis uit zijn en die hun eengezinswoning willen verruilen voor een meer
Het gelijktijdig gezamenlijk ouder worden zorgt voor een sluimerende vraag naar nieuw woningaanbod op
Slotpark, de Oude Plaats, Centrum 2.0 en de 747-buurten 1. Voorwoord en andere inleidende of wettelijke zaken
•
Door het creëren van ov-georiënteerde woon- en werkmilieus ontstaat er naar verwachting een positief effect op de verschuiving van autogebruik naar andere
vormen van vervoer zoals fietsen en openbaar vervoer.
3. Capelle: sociale en inclusieve stad
3. Capelle: sociale en inclusieve stad
MET HET OOG OP DE TOEKOMST
MET HET OOG OP DE TOEKOMST
1
25
4. Leefbare en veilige Capelse wijken
4. Leefbare en veilige Capelse wijken
5. Gezonde en aantrekkelijke Capelse omgeving
Stadsvisie Capelle aan den IJssel
5. Gezonde en aantrekkelijke Capelse omgeving
6. Hoe werken we samen in Capelle
6. Hoe werken we samen in Capelle
6. Hoe werken we samen in Capelle
7. En verder … (uitvoering/programma e.d.)
Naast deze twee documenten zijn er andere
7. En verder … (uitvoering/programma e.d.)
7. En verder … (uitvoering/programma e.d.)
beleidsstukken die waardevolle input leveren voor de uitwerking van de gebiedsvisie: Programma Wonen, We willen Capelle door ontwikkelen van groeikern naar
Programma Economie, Programma Duurzaamheid,
een stad met dorps karakter waar het prettig en veilig
Programma Buitenruimte, Toetsingskader Hoogbouw en
wonen, werken en leven is. Groei wordt vooral opgevangen
Programma Mobiliteit.
in stedelijke zones rond OV-knooppunten waarbij het groenblauwe raamwerk de drager is. De ambities moeten
Het beleid vraagt om een kwaliteitsimpuls op
een concrete vertaling krijgen in Centraal Capelle.
verschillende thema’s in Centraal Capelle om de leefkwaliteit te verbeteren voor alle Capellenaren die
Er worden in de visie ook een aantal uitdagingen benoemd
hier wonen, werken, en verblijven. Deze kwaliteitsimpuls
waar deze gebiedsvisie deels antwoord op moet geven.
gaat samen met de zoektocht naar mogelijke
Zo staan we o.a. voor sterke vergrijzing en een groep
verdichtingslocaties om een deel van de 10.000 woningen
kwetsbare Capellenaren die we meer veerkracht moeten
uit de woonopgave te realiseren. Deze kunnen deels in
geven. Maar ook voor een woonopgave die vraagt om
Centraal Capelle landen maar wat zijn dan de slimste en
diversiteit en slimme verdichting die meerwaarde biedt
meest gezonde plekken om woningen toe te voegen in
voor iedereen en een groenblauw netwerk dat een
deze wijk? Daar geeft de gebiedsvisie ook een antwoord
kwaliteitsslag nodig heeft op stads- en wijkschaal.
op.
Omgevingsagenda 1.0-versie | december 2024
Omgevingsagenda Capelle aan den IJssel, 2024
14
Ruimtelijke opgaven en kansen Rond 1930 bestond Capelle aan den IJssel uit enkele kleine
de bereikbaarheid van belangrijke voorzieningen als de
kernen langs de IJssel en de Schenkel. In de afgelopen
Koperwiek te raken.
honderd jaar is deze plek uitgegroeid van een verzameling dorpen tot het centrum van een middelgrote stad, met
Het gebied kent een goede mix aan lokale en regionale
meerdere metrostations en een modern winkelcentrum:
voorzieningen, van de Koperwiek tot de scholencluster,
de Koperwiek. Centraal Capelle laat deze ontwikkeling het
sport en cultuur. Kleinschalige buurtvoorzieningen en
duidelijkst zien — een gebied met een stedelijke functie
ontmoetingsplekken liggen veelal goed verspreid door het
en een dorps karakter. Dit vormt de basis voor de unieke
gebied, maar ontbreken in met name de 747 buurt en het
identiteit van Centraal Capelle.
gebied ten westen daarvan. Daarnaast liggen in Centraal Capelle heel wat buurten die in de Omgevingsagenda
Centraal Capelle heeft al een fijnmazig groenblauw
aangeduid zijn voor duurzaam stadsonderhoud, zoals het
netwerk dat deels samenloopt met wandel- en fietspaden.
Slotplein, het Slotpark, de Oude Plaats, Centrum 2.0 en
Het gaat echter vooral om relatief uniform kijkgroen. Er
de 747-buurten. Hier ligt een kans voor het verbeteren van
ligt een kans om een duidelijke hiërarchie en diversiteit
de leefkwaliteit via de openbare ruimte, straatprofielen en
aan te brengen in dit netwerk en doelbewuste plekken
door slimme verdichting toe te passen.
Capelle 1963 Historische lijnen: AVR/spoor en IJsseldijk Landschappelijke elementen: Slotenpatroon, Oude slot, Kerklaan Historische bebouwing: Dorsstraat, Oude plaats en Kerklaan
om te vormen naar gebruiksgroen waar ontmoeten en ontspannen centraal staat. Zo kan het groenblauwe netwerk een krachtige drager worden voor Centraal Capelle. De wijk wordt heel goed ontsloten door metro en autowegen wat helaas ook leidt tot veel doorgaand verkeer in de wijk o.a. langs de Rembrandt- en Meeuwensingel. Binnen 10 minuten wandelen en fietsen bereik je een metrostation vanuit quasi heel de wijk. De N219 vormt een grote barrière en scheidt het centrum van andere delen van de stad. De oversteekplaatsen over de N219 zijn groot en onaantrekkelijk voor langzaam verkeer (fietsen en voetgangers). Er ligt een goed fiets- en wandelnetwerk, maar toch wordt het beperkt gebruikt. Er ligt een kans om met een duidelijkere hiërarchie in het wegennet meer voorrang te geven aan wandelen en fietsen zonder aan
Schets ruimtelijke analyse - groen: Capelle heeft een groot en fijnmazig groen netwerk, maar het is versnipperd en monotoon.
15
Sociale opgaven en kansen Capelle heeft, zoals veel gemeenten in de Randstad,
aantrekkelijker en toegankelijker maken van het aanwezige
een aantal duidelijke sociale opgaven die ook al in
blauwgroene netwerk.
de Stadsvisie en de Omgevingsagenda benoemd worden. Deze opgaven spelen ook in Centraal Capelle.
De ervaren gezondheid van onze inwoners is een van
Zo gaat de vergrijzing hier sneller dan het landelijke
de laagste in de regio Rotterdam-Rijnmond waarbij
gemiddelde wat extra druk legt op de zorgvoorzieningen,
opvalt dat het risico op eenzaamheid, angststoornis en
het woningaanbod en de toegankelijkheid van de
depressie hoog is. De sociale cohesie in Capelle is laag
leefomgeving.
wat de mentale veerkracht en onderlinge betrokkenheid
Score 80-85
onder druk zet. Ongeveer 50% van de bewoners voelt Daarnaast is het terugdringen van luchtvervuiling en
zich op regelmatig basis eenzaam. Daarnaast heeft
geluidsoverlast een belangrijke opgave. Vooral omdat het
een kwart van onze inwoners moeite met rondkomen wat
aantal inwoners dat langs drukke wegen woont sinds 2017
afbreuk doet aan hun veerkracht en zelfredzaamheid.
is verdubbeld en een op vijf ernstige geluidshinder ervaart vaak met slaapverstoring tot gevolg. Dit
Deze opgaven vragen meer dan de sociale aanpak die
vraagt om aandacht voor de woningkwaliteit maar ook
al in de Visie sociaal domein beschreven is. Ze vragen
hoe we ons verplaatsen en een duidelijke hiërarchie in het
om een integrale verbetering van de leefomgeving. Door
wegennet om rustige en gezonde woonbuurten mogelijk
onder andere het verbeteren van de woonkwaliteit, ruimte
te maken.
te maken voor verenigingen en ontmoeten, zowel binnen
Beweegvriendelijkheid analyse
als buiten, een goede balans tussen rust en reuring Hoewel Centraal Capelle als groen en kindvriendelijk
in de wijk en het behouden van nabijheid van werk en
wordt ervaren blijkt dat bewoners weinig bewegen.
voorzieningen, dragen we bij aan het aanpakken van deze
Slechts weinigen lopen of fietsen naar werk of school,
sociale opgaven.
en minder dan 50% van de inwoners haalt de
27-45% voldoet aan beweegrichtlijnen
beweegnorm. Dit draagt bij aan de hardnekkige gezondheidsopgave rond overgewicht. Ruim de helft van de volwassenen heeft overgewicht en 20% leidt aan obesitas. Ook Capelse kinderen kampen steeds vaker met gewichtsproblemen. De huidige inrichting gericht op autobereikbaarheid, gratis parkeerruimte en verkeersdrukte belemmert gezonde keuzes. Zonder ingrijpende verandering zal verdere verdichting deze problemen versterken. Er ligt een belangrijke kans in het
Thema Gezonde leefomgeving: luchtkwaliteit
Percentage mensen dat voldoet aan beweegrichtlijnen RIVM
16
Wat zeggen onze bewoners? Proces
Werkbijeenkomsten
en horeca, het vergroenen en veiliger maken van
Voor de ontwikkeling van de gebiedsvisie Centraal
De eerste werkbijeenkomst draaide om de betekenis van
het gebied rond het Stadsplein, het verbeteren van
Capelle organiseerde de gemeente een participatief
gezondheid in de wijk en de relatie tussen gezondheid
oversteekplaatsen, het toevoegen van speellocaties bij het
traject gericht op het bevorderen van gezondheid in
en de fysieke leefomgeving. In de tweede bijeenkomst
Amandelpark, het tegengaan van hittestress door meer
de leefomgeving. Bewoners, woningcorporatie, zorg-
werden de uitkomsten vertaald naar vier centrale
bomen, het verhogen van biodiversiteit met inheemse
en welzijnsorganisaties en het ontwerpteam werden
thema’s: Levendig groen en water, Stads Capelle met
beplanting, het realiseren van waterverbindingen zoals
betrokken via vier werkbijeenkomsten. Doel was het
een dorps karakter, Hart voor wonen – van jong tot oud,
kanoroutes en steigers, en het versterken van routes voor
ophalen van wensen en ideeën over hoe de leefomgeving
en Iedereen beweegt. Deze thema’s werden herkend
wandelen en fietsen. Ook werd het belang benoemd van
gezonder, groener en meer verbonden kan worden
door de deelnemers, die aanvullingen gaven op de kaart.
betrokkenheid van bewoners bij de lokale natuur en het
ingericht.
In de derde bijeenkomst vond verdieping plaats op vier
stimuleren van sociale netwerken in de wijk.
deelgebieden in Centraal Capelle: Slotpark en Vuykpark, Tijdens de bijeenkomsten werd gebruik gemaakt van de
Lijsterpark en Stadsplein, Stadsplein en Amandelpark, en
Het proces benadrukte het belang van een integrale
toolkit Positieve Gezondheid op de tekentafel, ontwikkeld
het Rondje Stadshart met de route naar de IJsseldijk.
aanpak waarin gezondheid, ruimte, mobiliteit en ontmoeting met elkaar verbonden zijn. Het sluit aan op de
door iPH en Adema Architecten. Deze toolkit is gebaseerd op de zes dimensies van Positieve Gezondheid:
Belangrijkste benoemde sterktes, kansen en
principes uit de Omgevingswet en op landelijke akkoorden
lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving,
knelpunten.
rondom preventie, welzijn, bewegen en gezonde
kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren.
De werkateliers en digitale participatie leverden
leefomgevingen. De opgehaalde wensen en inzichten
Deelnemers vulden het spinnenweb ‘Mijn Positieve
waardevolle inzichten op. Bewoners gaven aan veel
vormen een stevige inhoudelijke basis voor de verdere
Gezondheid’ in om hun tevredenheid over deze dimensies
waarde te hechten aan plekken zoals het Schollebos,
uitwerking van de gebiedsvisie Centraal Capelle.
in beeld te brengen en te bepalen welke aspecten meer
Hitland, de IJssel, het Slotpark en het Vuykpark vanwege
aandacht nodig hadden. Vervolgens werd de vertaalslag
hun rust, natuur en uitzicht. Ook het winkelcentrum De
gemaakt naar de woon- en leefomgeving. Er werd een
Koperwiek en de goede metroverbindingen werden
Positieve Gezondheidsscan van de leefomgeving van
positief genoemd.
het centrumgebied van Capelle aan de IJssel besproken. Ook digitaal werd input van bewoners opgehaald via de
Het gebrek aan groen op het Stadsplein werd
tool Maptionnaire, waarbij zij op een kaart van Centraal
benoemd. Bewoners wezen verschillende plekken aan
Capelle konden aangeven waar zij trots op waren en welke
als ontmoetingsplek, waaronder het Stadsplein, De
plekken aandacht nodig hadden, gerelateerd aan de zes
Koperwiek, sportvoorzieningen, het Huis van de Wijk en
dimensies van Positieve Gezondheid.
het scholengebied. Uit de sessies kwamen veel concrete voorstellen voort, zoals het activeren van het Slotpark met speelplekken
Foto eerste werksessie bij het Gemeentehuis Capelle
17
03
Welke wijk willen we zijn?
19
Van analyse naar visie ANALYSE + PIJLERS
De vijf pijlers uit de Omgevingsagenda hebben we
EEN VISIE IN VIER VERHAALLIJNEN
Omgevingsagenda
Gebiedsvisie
Pijler 1 Identiteit en kwaliteit
Verhaallijn 1 Levendig groen & blauw
vertaald naar vier verhaallijnen. De analyse (beleid, ruimtelijk, sociaal, bewoners) komen steeds dezelfde thema’s naar voor waar de grootste opgaven maar ook de grootste kansen lijken te liggen: 1.
Groen en blauw landschap als een belangrijke drager voor leefkwaliteit, identiteit en kwaliteit.
2.
Betere bereikbaarheid voor fietsers en voetgangers, door het versterken van wandel- en fietsroutes met veilige toegankelijke, nabijgelegen verbindingen voor
Pijler 2 Dorps Capelle Pijler 3 Stads Capelle Pijler 4 Groen en waterrijk
Verhaallijn 2 Verbonden & bereikbaar
Verhaallijn 3 Sociaal & veerkrachtig
alle Capellenaren. 3.
Een leefbare stad met een ‘sociaal maatschappelijk
Verhaallijn 4 Samen groeien
verbonden’ dorps karakter en hoogwaardige voorzieningen met veel ruimte voor ontmoeten en gemeenschap. 4.
Elke buurt met eigen kwaliteit en verdichting rond OV-knooppunten en balans tussen stads en dorps
Pijler 5 Samenwerken
Participatietraject 2024-2025
wonen met aandacht voor diversiteit en toekomstige woonvraag. Deze thema’s en de bijhorende inzichten uit de analyse hebben we vertaald naar vier verhaallijnen, die samen de basis vormen voor de gebiedsvisie, de stip op de horizon voor Centraal Capelle.
20
Verhaallijn 1
Verhaallijn 2
Verhaallijn 3
Verhaallijn 4
Levendig groen & blauw
Verbonden & bereikbaar
Sociaal & veerkrachtig
Samen groeien
Waterrijk Capelle
Gezonde mobiliteit
Leefbaarheid & gemeenschapsgevoel
Verdichting met balans tussen rust en
De IJssel wordt sterker bij de wijk betrokken
De openbare ruimte wordt zo ingericht
Centraal Capelle wordt een wijk waar jong en
reuring.
en is makkelijk om te bereiken door veel
dat iedereen zich veilig en gemakkelijk kan
oud zich thuis voelen en naar elkaar omkijken.
Verdichting gebeurt met oog voor kwaliteit,
routes, ook de diverse waterstructuren in
verplaatsen. Een sterke focus herkenbare
De focus ligt op sterke sociale cohesie en een
waarbij rust en levendigheid in evenwicht
de wijken krijgen nieuwe functies, met extra
routes voor iedereen en een goede
omgeving waarin bewoners gemeenschap
zijn. De identiteit van de woonwijken wordt
aandacht voor klimaatadaptatie, waterkwaliteit
verbinding tussen het centrum en de buurten
ontstaat door sterke sociale netwerken,
versterkt en nieuwe ontwikkelingen sluiten aan
en ecologie. Water krijgt een recreatieve,
stimuleren beweging en sociale interactie. De
een zorgzame buurt en het behoud van het
bij de buurtgerichte aanpak.
verbindende en levendige rol.
mobiliteitsaanpak volgt het STOMP-principe
dorpsgevoel.
en houdt de wijk voor alle leeftijden actief en uitnodigend. Groener en aantrekkelijker Capelle
Veilige en Toekomstbestendige
Sterk en toegankelijk voorzieningenniveau
Wonen voor iedereen
Een buurt waar groen en water uitnodigen
infrastructuur
Centraal Capelle behoudt en versterkt haar
Een gevarieerd woningaanbod voor alle
tot bewegen, ontmoeten en ontspannen.
In Capelle bereik je alle locaties gemakkelijk,
voorzieningen met een diverse mix van
doelgroepen, met oog voor vergrijzing en
Met routes door de wijk en naar omliggende
ook zonder auto. Je fietst prettig en veilig naar
culturele en sociale functies die ontmoeting
sociale verbondenheid. Voor elke levensfase
parken biedt het ruimte voor mens en dier,
het centrum of het park, of wandelt binnen 15
stimuleren. Alle voorzieningen zijn nabij,
is er een geschikte woning, met keuze uit
van actieve plekken tot rustige hoekjes. Groen
minuten naar voorzieningen. Het openbaar
toegankelijk en afgestemd op alle doelgroepen.
woningen in het centrum met reuring of rustige
en blauw versterken zowel de natuur als de
vervoer is betrouwbaar en eenvoudig te
Je wordt logischerwijs verleid tot het ontdekken
woonbuurten met collectieve binnentuinen
gemeenschap, terwijl het versnipperde groen
gebruiken, waardoor iedereen zich vrij kan
van bestaande gewaardeerde plekken, zoals
of geclusterde woonvormen, zodat iedereen
kwalitatief met elkaar verbonden wordt.
verplaatsen. Dit draagt bij aan een veilige en
de dijk en het Slotpark, die meer kansen bieden
zich veilig en welkom voelt met ruimte waar
leefbare omgeving met minder hinder.
voor ontmoeting en recreatie.
buren elkaar kunnen ontmoeten en initiatieven kunnen ontplooien.
21
Verhaallijn 1. Levendig groen & blauw
Het groene karakter en aanwezige water zijn een van de belangrijke ruimtelijke kwaliteiten van Centraal Capelle. In de gebiedsvisie wordt ingezet op het versterken van deze kwaliteiten. In Centraal Capelle nodigen groen en water uit tot bewegen, ontmoeten en ontspannen. Routes door de wijk en naar omliggende parken bieden ruimte voor zowel mens als dier, van actieve plekken tot rustige hoekjes. Groen en blauw versterken de ecologische waarden en
Relatie met de IJssel
Het 3-30-300 principe
Versterken van de beleving van de Hollandse IJssel door
Iedereen vaart wel bij een gezonde groene leefomgeving.
het toevoegen van recreatieve voorzieningen langs het
Het 3-30-300-principe helpt daarbij: zicht op drie bomen
water.
vanuit elke woning, 30% kroonbedekking in elke buurt en maximaal 300 meter tot een kwalitatief groen gebied.
verbindingen, vergroening en klimaatbestendigheid van de wijk en vormen een belangrijke gemeenschappelijke identiteitsdrager.
Kwaliteit toevoegen aan het groenblauwe netwerk
‘Rondje Capelle’
Het bestaande landschap met parken, water en brede
wandelroutes, beginnend met het ‘Rondje Capelle’ als
groene corridors, vormt de ruimtelijke kwalitatieve
onderdeel van het stedelijk groennetwerk. Dit biedt
hoofdstructuur van Centraal Capelle.
kansen om verbindingen te maken met Hitland en andere
De landschappelijke dragers vormen een netwerk van
parken in de omgeving en in de wijk. Het rondje bestaat uit brede ecologische en natuurrijke corridors met veilige en aantrekkelijke wandel- en fietspaden.
22
Klimaatadaptatie
Beleving en kwaliteit van water versterken
De openbare ruimte wordt klimaatadaptief ingericht, met
Water krijgt opnieuw een beleefbare en betekenisvolle
vergroening als centrale strategie. Pleinen, schoolpleinen,
plek in de stad. Door de toevoeging van bijvoorbeeld
straten en binnenhoven worden vergroend om hittestress
steigers, zitplekken en recreatieve voorzieningen aan het
tegen te gaan, water beter op te vangen en leefbaarheid te
water wordt de gebruikskwaliteit vergroot en ontstaat
verbeteren.
ruimte voor ontmoeting, ontspanning en educatie. Tegelijk wordt de ecologische waarde versterkt door betere doorstroming, natuurvriendelijke oevers en zicht op cultuurhistorie.
Groene en uitnodigende plekken
Lokale flora & fauna
Groene ruimtes krijgen een diverse programmering en
Bevorderen van biodiversiteit en ecologie door het
een uitnodigend karakter, zodat direct duidelijk is welke
aanplanten van inheemse flora en het creëren van habitats
activiteiten hier mogelijk zijn. Deze plekken hebben
voor lokale fauna om tot een veerkrachtig groenblauw
diverse karakters en eigen landschappelijke identiteit met
netwerk te komen, ook bij een veranderend klimaat.
een duidelijke balans tussen rust en reuring.
23
Verhaallijn 1. Levendig groen & blauw INGREPEN HOOFDSTRUCTUREN
3. Stedelijke As
programmering zoals culturele evenementen of een
Het groen-blauw raamwerk versterkt de
Een levendige oost-westverbinding langs scholen,
horecapaviljoen. Verbindt beter met het Slotplein, het
hoofdverbindingen binnen de wijk én met de omliggende
sportvelden, het stadsplein, winkelcentrum en
Dief- en Duifhuisje en de dijkzone.
gebieden. De focus ligt op verblijfskwaliteit, biodiversiteit,
metrostation De Terp. Onder de metrobaan komt
Amandelpark – rustig stadspark
klimaatadaptatie en ruimte voor beweging en ontmoeting.
ruimte voor groen, urban sports en overdekte
De groene tegenhanger van het stadsplein. Vol schaduw,
Er is een duidelijke hiërarchie tussen hoofd- en bijroutes.
ontmoetingsplekken.
biodiversiteit en ruimte voor natuurbeleving..
1. Het Groene rondje
4. Rondje Stadshart
Activeren met speelplekken, zitplekken en ruimte voor
We ontwikkelen een rondje Capelle - een groene
Het bestaande Rondje Stadshart wordt doorgetrokken
ontmoeting aan de IJssel. Wordt zo aantrekkelijker voor
wandelroute van ongeveer een uur. De route verbindt de
tot aan de dijk. Langs de ring liggen brede, beschaduwde
dagelijks gebruik.
grotere parken van de stad met lokale groene corridors en
wandelroutes met ruimte voor vergroening.
Reigerlaan – groen welkomstplein
Vuykpark – rivierpark
plekken, waaronder de dijk langs de Hollandsche IJssel, de
Transformatie van het parkeerterrein tot een
Slotlaan, het Vuykpark en het Slotpark.
5. Kindlint
aantrekkelijk, voetgangersvriendelijk plein met terrassen,
Noordrand: Verbinding via de ’s-Gravenweg of een
Een veilige en speelse langzaamverkeersroute die
fietsenstallingen en waterbeleving.
verlengd pad langs de Ringvaart naar het Kralingse Bos.
scholen, pleinen, parken, sportvoorzieningen en winkels
Oostrand: Groene corridors langs de Couwenhoekseweg
met elkaar verbindt. De route is gericht op alle leeftijden
AANVULLENDE MAATREGELEN
richting de dijk, met een apart wandelpad naast het
en stimuleert beweging, spel en ontmoeting.
•
Balans tussen rust en reuring
•
Toekomstbestendige buitenruimte
fietspad. Dijkzone: Met het Slotpark, Vuykpark en Kievitpark als
KWALITATIEVE GROENE PLEKKEN
•
Vergroening van school- en sportpleinen
schakels. De dijk biedt uitzicht op de IJssel en een dorpse
De parken krijgen elk een eigen profiel (stads-, wijk- of
•
Biodiversiteit verhogen met o.a. broedeilanden,
sfeer met menselijke schaal.
buurtpark) en een duidelijke identiteit, passend bij hun
Westrand: Groene lijn langs de Slotlaan en het Oude
ligging en gebruik. Samen vormen ze een netwerk van rust
Laantje. Kwaliteitsverbetering nodig; op korte termijn
en reuring:
alternatieve routes langs Jacob van Ruysdaelsingel en de
Lijsterpark - levendig en bruisende stadspark
Mient.
Een centrale ontmoetingsplek naast het gemeentehuis.
van biodiversiteit, zoals voor meer gebruik door de
Hier ontstaat ruimte voor spelen, sport en verblijf. Een
mensen
drijvend groen, verticale tuinen, pluk- en moestuinen •
Vergroening van straten: Ruimte voor grote schaduwgevende bomen.
•
Waterkwaliteit verbeteren, zoals voor vergroten
2. De IJssel en Dijkzone
deel van het parkeerterrein wordt park, met verbeterde
Een langgerekte, recreatieve en ecologische zone. We
toegang en verbinding met het water.
Strategische ingrepen verbeteren de ecologie
versterken uitzichtpunten en rustplekken, en maken van
Slotpark - rustig buurtpark met extra programma
én maken het water beleefbaar voor bewoners.
de Dorpsstraat een hoogwaardige langzaamverkeersroute
Behoudt zijn rustige, monumentale karakter met
Terrassen, zitplekken, steigers en strandjes zorgen
met dorpse sfeer.
oude bomen en historische elementen. Krijgt lichte
voor ontspanning, beweging en ontmoeting aan het
•
Waterkwaliteit verbeteren en activeren
water.
24
Park Hitland
Schollebos
Stationsbuurt
Couwenhoekseweg ‘s Gravenweg: grootschalig veenweide relict Ringvaart Schenkelse dreef
THEMAKAART LEVENDIG GROEN & BLAUW
Amandelpark
Liefdeslaantje
LEGENDA
Dijkstructuur
1. Het Groene rondje
Lijsterpark
Alternatieven route van het rondje
Groen welkomstplein aan de Reigerlaan Kerklaan
Groene verbindingen met omgeving
Kievitpark
2 De IJssel en Dijkzone 3. Stedelijke as 4.Rondje Stadshart 5. Kindlint
Slotlaan
Dorpsstraat - Kerklaan
School en sport locaties
De Mient
Groene school- en sportpleinen Openbare ruimte:
Vuykpark
Pleinen
Hollandsche IJssel
Parken (bestand) Parken(voorgesteld) Rivierfront met parken Extra voorzieningen in het groen (reuring)
Slotpark Oude plaats
Extra voorzieningen aan het water Extra voorzieningen in het groen (rust) Beschermd dorpsgezicht Cultuurhistorische waterstructuur
25
Verhaallijn 2. Verbonden & bereikbaar
De keuze om in Centraal Capelle te verdichten en meer woningen toe te voegen maakt het noodzakelijk om mobiliteit anders in te richten. Gezond wonen is alleen mogelijk als wandelen, fietsen en openbaar vervoer vanzelfsprekende keuzes worden. De gebiedsvisie richt zich daarom op het stimuleren van duurzame en actieve mobiliteit volgens het STOMP principe (Stappen, Trappen,
Langzaam verkeer op de 1e plek
Duidelijke hiërarchie van routes
Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (MaaS) en
Langzaam verkeer wordt actief bevorderd, zoals fietsen
Een overzichtelijk netwerk verbindt alle buurten met de
ten slotte de Priveauto). Het gaat hierbij om een beter
en wandelen, en een comfortabele inrichting van de
metro, de dijk en omliggende buurten via herkenbare
verbonden Centraal Capelle, waarbij wordt aangetakt op
openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting. Stimuleren
hoofd- en zijroutes.
de netwerken van de stad en directe omgeving. Logische
van de mobiliteitstransitie door verbeteren van fietsroutes
comfortabele en aantrekkelijke verbindingen maken
en wandelroutes voor een betere doorwaadbaarheid.
de keuze voor een verplaatsing te voet of op de fiets eenvoudiger. Daarnaast wordt een netwerk ontwikkeld van actieve plekken voor alle leeftijden. In Centraal Capelle bereik je alle plekken en voorzieningen gemakkelijk, ook zonder auto. Fiets prettig naar het centrum, of wandel binnen 15 minuten naar voorzieningen. Het openbaar vervoer is betrouwbaar en eenvoudig te gebruiken, waardoor iedereen zich vrij kan verplaatsen.
Autoluw centrum
Bereikbaar, maar niet doorkruisbaar
Het centrum wordt autoluw ingericht om de veiligheid en
Centraal Capelle wordt geen doorgangsroute.
verblijfskwaliteit te vergroten, en de barrierewerking van
Door het inzetten op een beperkt aantal inprikkers
wegen te verminderen. Tegelijkertijd blijft het centrum
wordt sluipverkeer tegengegaan, terwijl woningen,
goed bereikbaar en aantrekkelijk.
voorzieningen en parkeergarages wél toegankelijk blijven, en daarmee Centraal Cappele.
26
Toekomstgerichte OV
Combinatie van stimuleren en begrenzen
Er liggen kansen om het openbaar vervoernetwerk
Een gezonde mobiliteitsaanpak vraagt om méér dan alleen
in en rond Centraal Capelle in de toekomst verder te
betere routes. Het is de combinatie van maatregelen die
optimaliseren. Denk aan betere aansluitingen, slimme
werkt: investeren in aantrekkelijke en veilige infrastructuur
overstappunten en het toepassen van Mobility as a
voor lopen en fietsen, én tegelijkertijd het gebruik van de
Service (MaaS) .
auto voor korte ritten ontmoedigen.
Routes verbeteren
Voor iedereen/inclusief
Verbeter de kwaliteit, leesbaarheid en veiligheid van
Zorg voor toegankelijke infrastructuur en openbare ruimte
fietspaden en wandelroutes, zodat dagelijks bewegen
voor alle bewoners.
vanzelfsprekend en prettig wordt.
27
Verhaallijn 2. Verbonden & bereikbaar INGREPEN LANGZAAM VERKEER CENTRAAL
2. Autoluw centrum
Centraal Capelle ligt op loopafstand van meerdere
Het gebied rondom het winkelcentrum en de verbindingen
metrostations. Om deze uitstekende bereikbaarheid beter
naar scholen, het Lijsterpark (west), het sportcentrum en
te benutten én bewoners te stimuleren meer te lopen of te
Amandelpark (oost) en de dijk (zuid) wordt autoluw. Het
fietsen, verbeteren we het netwerk voor langzaam verkeer.
Rondje Stadshart geeft voorrang aan voetgangers en
•
Aanleggen van extra comfortabele, brede voetpaden
fietsers en auto is te gast. Rijbanen worden waar mogelijk
die ook toegankelijk zijn voor mensen met een
versmald of verwijderd om barrières te verminderen en
beperking. Extra aandacht voor groen en beleving
verbindingen te verbeteren.
2.
centrum. •
•
FIETS ALS AANTREKKELIJK ALTERNATIEF
verharding en verbreding. Veiliger maken van
We stimuleren het gebruik van de fiets door:
oversteekplaatsen, met prioriteit voor voetgangers.
•
De toegankelijkheid van de openbare ruimte voor •
Oplossen van ontbrekende schakels in het
logistiek en openbaar vervoer, zodat essentiële functies optimaal kunnen blijven functioneren. •
Toevoegen van parkeerhuizen aan de randen van
Realisatie van een nieuw parkeerhuis achter het
Verbeteren van de verbinding met omliggende wijken,
grond, zodat de omliggende openbare ruimte benut
het verminderen van drempels, het aanleggen van
groene randen buiten het centrum fietsen.
Twee kernprojecten:
dubbelgebruik. •
gemeentehuis, met een fietsenstalling op de begane
zodat Capellenaren makkelijk naar het centrum én de •
voor bezoekers én bewoners, met kansen voor
fietsnetwerk.
verbeterd of gewaarborgd. Dit omvat onder andere veilige voetpaden en oversteekplaatsen.
Behoud van goede bereikbaarheid voor hulpdiensten,
het centrum (binnen het Rondje Stadshart), bedoeld
Verbeteren van bestaande routes door betere
mensen die minder goed ter been zijn, moet worden
Verbetering van de verkeersafwikkeling en het terugdringen van verkeersdrukte.
•
langs de routes. •
Invoering van een 30 km/u-zone rondom het
kan worden voor sport, spel en ontmoeting. •
Bij nieuwbouw: inzetten op slimme parkeersystemen,
Realiseren van voldoende en veilige fietsenstallingen
gezamenlijke stallingsgarages en ruimtebesparende
bij alle entrees van het centrum en metrostations,
oplossingen.
inclusief bewaakte plekken
1. Kindlint
AANVULLENDE MAATREGELEN
Het kindlint is een route voor langzaam verkeer, bedoeld
AUTOVERKEER: BEREIKBAAR, NIET
voor lopen, langzaam fietsen (bijvoorbeeld voor kinderen
DOORKRUISBAAR
en ouderen) en skaten. Het pad moet breed genoeg zijn en
Om langzaam verkeer centraal te stellen en fietsgebruik
gescheiden liggen van het autoverkeer, bij voorkeur met
veiliger te maken, zijn aanpassingen in het autonetwerk
een groene strook als buffer. De nadruk ligt op veilige en
nodig.
aangename wandelroutes voor jong en oud, met duidelijke
•
•
Openbaar vervoer: Verbetering van frequentie, dekking en toegankelijkheid van het netwerk.
•
Verkeersveilige schoolzones: Beperken van autoverkeer, kindvriendelijke inrichting, stimuleren van fietsgebruik.
Het centrum blijft bereikbaar voor auto’s via vier
•
Sociale veiligheid : Meer verlichting en sociale
bewegwijzering en veilige oversteekplaatsen. Voor meer
toegangswegen (inprikkers), maar doorgaand
controle rond metrohaltes, met name Capelle-
informatie zie hoofdstuk vier.
autoverkeer wordt geweerd. Dit vraagt om:
Centrum.
1.
Transformatie van de Reigerlaan en Rivierweg om sluipverkeer te voorkomen (door middel van knippen).
28
1. Kindlint Toegankelijke openbare ruimte
THEMAKAART VERBONDEN & BEREIKBAAR LEGENDA
2. Autoluw centrum
Autoluwe zones (Centrum, Dorpsstraat) Kindlint Veilige oversteekplaatsen langs het kindlint Schoolzone (verkeersveilige omgeving) Lokaal fietsnetwerk
Zoeklocatie parkeergarage
Regionale fietsroutes Zoeklocatie: fietsenstallingen voor bezoekers Metrostation Nieuwe ingang metrostation (Slotlaan)
2. Autoluw centrum Inprikker
10 minuten loopafstand tot metrostation Metrolijn Comfortabele OV-halte in het centrum Autowegen (inprikkers) Allee bestemmingsverkeer in het centrum (parkeren, logistiek) Geen doorgaande route Bestaande parkeergarage voor bezoekers Bestaande parkeerterrein Zoeklocatie: parkeergarage voor bezoekers Zoeklocatie: parkeergarage voor bewoners
29
Verhaallijn 3. Sociaal & veerkrachtig De ambitie voor Centraal Capelle is veerkrachtig te zijn. In de Gebiedsvisie staan de inwoners en gebruikers centraal. De fysieke ruimte draagt bij aan het stimuleren van ontmoeting en sociale cohesie tussen bewoners van alle leeftijden. Dit gevoel van verbinding maakt de stad weerbaarder. Hiervoor zijn ruimtes nodig waar deze sociale interactie kan plaatsvinden. Nieuwe ontwikkelingen worden ontworpen met oog voor de
Hart van de stad
Stad voor iedereen
menselijke maat en zijn inclusief. Er zijn voorzieningen
Regionale functie van Centraal Capelle behouden.
Ontwerpen voor alle leeftijden, van 8 tot 80. Het ontwerp van de openbare ruimte is inclusief.
voor alle doelgroepen, zoals een theater, horeca met gezonde eetgelegenheden en diverse culturele voorzieningen. De bestaande gewaardeerde plekken zoals de historische dijk of Slotpark zijn gemakkelijk te vinden en bieden kansen om te ontmoeten en te recreëren. Parallel werkt de gemeente aan de ‘Visie sociaal domein’ om ook een samenhangende benadering te waarborgen.
Ontmoeten staat centraal
Beperken van overlast
We creëren meer ontmoetingsplekken en bevorderen
We werken aan het verminderen van overlast in de
sociale interactie zowel voor inwoners van het centrum,
openbare ruimte door het aanwijzen van gebieden voor
als voor andere Capellenaren. Deze plekken zorgen ervoor
rust en reuring.
dat mensen van verschillende achtergronden elkaar kunnen ontmoeten.
30
Toegankelijkheid van voorzieningen verbeteren
Zelfregie bevorderen
Openbare ruimtes en faciliteiten worden voor iedereen
mee te denken, mee te doen en samen vorm te geven aan
toegankelijk.
buurtinitiatieven.
Versterken van gemeenschapsactiviteiten
Geschiedenis als inspiratie
We stimuleren en ondersteunen activiteiten die de
Oude elementen en verhalen vormen de basis voor
gemeenschapszin bevorderen.
innovatieve en duurzame oplossingen in de nieuwe
Bewoners worden uitgenodigd en ondersteund om actief
ontwikkelingen.
31
Verhaallijn 3. Sociaal & veerkrachtig INGREPEN PROGRAMMA
naar zorgvoorzieningen toe. Huisartsen, apotheken en
AANVULLENDE MAATREGELEN
1. Centrum met bovenstedelijke functies
fysiotherapeuten worden waar mogelijk op loopafstand
Versterken sociale netwerken
Het centrum biedt een mix van functies – winkelcentrum,
(max. 500 meter) van zorgbehoevende doelgroepen, zoals
•
theater, bibliotheek en gemeentehuis – die goed op
ouderen, georganiseerd. Dit bevordert zelfstandig wonen in
elkaar aansluiten en met elkaar verbonden zijn via een
de eigen wijk.
Zelfregie en eigenaarschap stimuleren in de wijk (zoals schoonmaakacties of buurttuinen).
•
hoogwaardige, toegankelijke openbare ruimte. Duidelijke
Gemeente biedt ruimte aan versterken dorpsgevoel: Organiseer activiteiten die het dorpsgevoel
en veilige routes voor langzaam verkeer verbinden deze
5. Specifieke behoeften van jongeren
voorzieningen met de omliggende buurten. Bovenregionale
Er is een duidelijke behoefte aan programma’s en
Behoud en versterking van het
voorzieningen krijgen hier een herkenbare en centrale plek.
faciliteiten die specifiek zijn afgestemd op de jongere
voorzieningenniveaubuurt
doelgroep in Capelle. Dit vraagt om creatieve en
•
2. Onderwijs en sportclusters
inspirerende oplossingen binnen de clusters en openbare
De onderwijs- en sportclusters in Centraal Capelle zijn
ruimtes, zoals een skatepark of participatief ontworpen
veilig, goed bereikbaar en uitnodigend voor alle leeftijden.
voorzieningen die aansluiten bij de interesses van jongeren.
versterken, zoals burendag en straatspeeldag.
Ontwikkeling van buurtmoestuinen en sociale werkplekken zoals een repaircafé in afstemming met Promen.
•
Dankzij het netwerk voor langzaam verkeer zijn ze
Ontwerpen sport- en spelvoorzieningen in samenspraak met bewoners en met afdeling
eenvoudig bereikbaar, en de buitenruimte biedt ruimte voor
HOOFDSTRUCTRUREN
ontmoeting, beweging en verblijf. Groene schoolpleinen
Kindlint
(Sociale) Veiligheid/veiligheidsbeleving bevorderen
en speelplekken blijven buiten schooltijden toegankelijk
Het kindlint is een verkeersveilige, autoluwe route voor
•
en worden vanzelfsprekende onderdelen van de openbare
langzaam verkeer die belangrijke bestemmingen voor
ruimte, waar leren en spelen ook buiten de schoolmuren
jong en oud (van 8 tot 80 jaar) met elkaar verbindt –
Toegankelijke, inclusieve openbare ruimte
plaatsvinden.
zoals scholen, parken, pleinen, winkels, sportvelden en
•
Stadsbeheer en Sportief Capelle. Verlichting op plekken zoals metrohaltes verbeteren in afstemming met afdeling Stadsbeheer. Extra zitplekken langs routes (bijvoorbeeld op-
zorgvoorzieningen. Het stimuleert zelfstandig en veilig
de-route-bankjes) in samenspraak met afdeling
3. Ontmoetingsplek voor de buurt
verplaatsen, buitenspelen en bewegen. Door de herkenbare
Stadsbeheer.
Rond het winkelcentrum Slotplein, het Van
inrichting, veilige oversteken en verblijfskwaliteit langs de
Capellenhuis, scholen en kerken ontstaan kleinschalige
route, draagt het Kindlint bij aan een gezonde, toegankelijke
ontmoetingsplekken. Er is speciale aandacht voor het
en sociale wijk
versterken van de verbinding tussen het Slotplein en het Slotpark.
Fijnmazig netwerk en groen raamwerk Een samenhangend netwerk van voet- en fietspaden
4. Gezondheidsvoorzieningen voor de toekomstige
verbindt grotere parken en buurtgroen met elkaar. Zo
bewoners
wordt gezond bewegen gestimuleerd en maken bewoners
Met een groeiend aantal bewoners neemt ook de vraag
dagelijks gebruik van het groen in de wijk.
32
THEMAKAART SOCIAAL & VEERKRACHTIG
Winkels aan Kanaalweg
LEGENDA
Winkelcentrum De Terp
3. Ontmoetingsplek in de buurt
A. Centrum met bovenstedelijke functies B. Onderwijs- en sportcluster C. Ontmoetingsplek voor de buurt Fijnmazig netwerk voor langzaam verkeer
Stedelijke as
Kindlint Stedelijke as
2. Onderwijs- en sportcluster
Ruimte voor ontmoeting: Openbare ruimte 1. Centrum
Groenzones Versterken identiteit van het dorpse karakter langs de IJssel (dorpse reuring Programma en voorzieningen
2. Onderwijs- en sportcluster
Winkelvoorziening Bijeenkomstfunctie (zoals theater of bibliotheek) Onderwijs (school, college, bibliotheek) Sportlocatie
3. Ontmoetingsplek in de buurt
Bijeenkomstfunctie (kerk, buurthuis) Woonzorglocatie Sportplek Speelplek Ontmoetingsplek
3. Ontmoetingsplek in de buurt: Slotplein
School / College Horeca Winkels Muziekpodium Gemeentehuis Ruimte voor lokale initiatieven
33
Verhaallijn 4. Samen groeien
Centraal Capelle groeit op een toekomstbestendige manier. Ruimte voor ontwikkeling gaat hand in hand met het behoud van de bijzondere kwaliteiten. Gezonde verdichting vindt plaats met oog voor de lokale karakteristieken. Verdichting moet hand in hand gaan met investeringen in kwalitatieve structuren, zoals het groenblauwe netwerk, verbindingen voor langzaam verkeer en openbare ruimte. Groeien doen we samen en voor iedereen; er wordt gestreefd naar een gezonde mix
Balans rust en reuring
Ruimte voor wooncarrière
van woonmilieus en woningtypen die het mogelijk maken
Rust en reuring gebruiken voor verstedelijken en
Centraal Capelle biedt ruimte voor verschillende
om door te groeien binnen de wijk en daarmee de sociale
woonlocaties: zones van dorpse reuring, zone van
levensfasen. Door een divers woningaanbod toe te voegen
samenhang te vergroten. De buitenruimte nodigt uit om
stedelijke reuring, en zone van rustig stedelijk.
– van starterswoningen tot seniorenappartementen –
elkaar te ontmoeten.
wordt doorstroming binnen de wijk mogelijk gemaakt.
Verdichting rondom kwaliteit
Samen wonen, samen leven
Beleving van groen en water vanuit de woning.
In Centraal Capelle wordt ingezet op collectieve en geclusterde woonvormen die ontmoeting stimuleren. Denk aan binnenhoven, gedeelde tuinen, daktuinen of gezamenlijke woonruimtes.
34
Variatie
Verdichten met verbinding
Variatie in woningtypologieën, doelgroepen en
Verdichting wordt ingezet als kans om de sociale
prijsklassen binnen een cluster zorgt voor meer sociale
samenhang in de wijk te versterken. Nieuwe woningen
verbondenheid.
worden niet geïsoleerd toegevoegd, maar als onderdeel van sterke, herkenbare woonclusters met gedeelde buitenruimtes, ontmoetingsplekken en gemengde doelgroepen.