05.02 - Begroting 2026
Tekst van het document
Begroting 2026 1
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 7 Begroting in hoofdlijnen ......................................................................................................................... 11 Programma 0 Bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 21 Programma 1 Integrale veiligheid en openbare orde ............................................................................ 27 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 30 Programma 3 Economie ........................................................................................................................ 32 Programma 4 Onderwijs ........................................................................................................................
34 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................. 38 Deelprogramma 5A Vrijetijdsbesteding (Sport en cultuur) ................................................................ 39 Deelprogramma 5B Openbaar groen en (openlucht) recreatie ......................................................... 41 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................................................... 43 Deelprogramma 6A Sociale infrastructuur ........................................................................................ 44 Deelprogramma 6B Werk en Inkomen (Participatiewet) ................................................................... 45 Deelprogramma 6C Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ................................................... 48 Deelprogramma 6D Jeugdhulp.......................................................................................................... 50 Programma 7 Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu .................................................................... 52 Programma 8 Stadsontwikkeling ...........................................................................................................
56 Paragrafen ............................................................................................................................................. 60 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................... 61 Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit ............................................................................ 62 Algemene risico's ........................................................................................................................... 67 Risico's sociaal domein ................................................................................................................. 71 Overige risico's .............................................................................................................................. 74 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................... 80 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................ 81 Openbare ruimte ............................................................................................................................ 82 Gemeentelijk vastgoed ..................................................................................................................
87 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................... 88 Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................................. 93 Paragraaf Wet open overheid .......................................................................................................... 102 Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................................... 104 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................... 115 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................. 120 Financiële begroting ............................................................................................................................ 125 Raadsbesluit ........................................................................................................................................ 148 Bijlagen 2026 .......................................................................................................................................
149 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 150 Investeringskredieten ...................................................................................................................... 169
3
Inkomende subsidies ....................................................................................................................... 170 Landelijke indicatoren ...................................................................................................................... 174 Beleid en regelgeving ...................................................................................................................... 185
4
Aanbiedingsbrief
Aan: De leden van de raad van de gemeente CAPELLE AAN DEN IJSSEL Datum: 7 oktober 2025 Betreft: Aanbiedingsbrief Begroting 2026 Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden we u ter vaststelling de Begroting 2026 aan. De meeste voorstellen die we in deze begroting aan u voorleggen, komen voort uit de besluiten die uw raad bij de Kadernota 2026 genomen heeft. We doen wat we voor ogen hadden: enkele gerichte en noodzakelijke investeringen, kritisch kijken naar onze eigen organisatie en bedrijfsvoering, en een omvangrijk, meerjarig ombuigingspakket uitvoeren. Daarmee behalen we onze doelstelling: een sluitende begroting voor 2026 en 2027, die met voldoende instrumenten nog in de gereedschapskist komend voorjaar kan worden overgedragen aan een nieuw college. Het is de laatste begroting van dit college. Het zal dan ook niet verbazen dat in deze begroting weinig nieuwe plannen staan. Een nieuwe coalitie is straks aan zet om eigen keuzes te maken, in het licht van de financiële situatie die dan van toepassing is. Want hoewel het ravijnjaar voorlopig is doorgeschoven, bestaat het ravijn nog gewoon. Hopelijk is er in het voorjaar een nieuw kabinet dat waarde hecht aan de financiële positie van gemeenten en structurele oplossingen vindt. Omdat we voorlopig onvoldoende op het Rijk kunnen rekenen, hebben we bij de Kadernota 2026 is een omvangrijk ombuigingspakket aan u voorgelegd.
Een deel van de maatregelen in dit pakket is meteen in deze begroting verwerkt. Dat is zichtbaar in verschillende programma’s en in de begrotingen van onze Gemeenschappelijke Regelingen en ‘dochters’, zoals Welzijn Capelle. Andere maatregelen kunnen pas later stapsgewijs of volledig worden opgenomen. Nu er een sluitende begroting voorligt, kunnen we dit hoofdstuk van de ombuigingen afsluiten. Mocht er de komende jaren meer nodig zijn, dan bevat het pakket nog voldoende maatregelen om uit te putten. Dat zal in ieder geval nodig zijn als er nieuwe politieke wensen zijn: Het hebben van grote ambities in combinatie met lage lasten heeft een steeds groter prijskaartje. Na het afronden van deze Begroting is gebleken dat het ingeboekte bedrag bij één van de ombuigingsvoorstellen, namelijk de verhuur van twee verdiepingen van het gemeentehuis, helaas niet realistisch is. Deze drukt niet op het verwachte resultaat van 2026, maar heeft wel effect op de meerjarenbegroting vanaf 2027. We betreuren deze omissie. Er zal worden onderzocht wat wel een realistische opbrengst is, zodat dit bij de Kadernota 2027 herzien kan worden. Aanvullend komt er een externe opdracht voor een onderzoek naar de data en financiën van al ons vastgoed. Dit mede bezien vanuit de ombuigingsopdracht om het beheer en de exploitatie van het vastgoed te centraliseren.
Met de resultaten van dit onderzoek en de marktverkenning voor de verhuur van twee verdiepingen kan een aangepast voorstel richting uw raad worden gedaan. Dit voorstel is bij de Kadernota 2027 gereed. Gericht investeren De ombuigingen vragen met name veel van onze samenleving, die we in de financiële discussies niet uit het oog mogen verliezen. Dus kiezen we er voor om gericht wél te blijven investeren, zoals in een nieuwe Sporthal Schenkel en een nieuwe Kinderboerderij, het Jongeren Perspectief Fonds, de Capelse schuldenaanpak, de maatschappelijke begeleiding van jongvolwassenen en de Veilige fietsroute ‘s-Gravenweg. Verder ronden we met de voorliggende begroting de bestuursperiode af. Het Capels Werk Programma is bijna volledig uitgevoerd, en daarmee het Capels Akkoord “Voor vandaag en morgen". Dat ondanks de Oekraïne-crisis en de energiecrisis, die het begin van deze raadsperiode domineerden. Hoewel we natuurlijk altijd meer willen bieden aan de Capellenaren – in het sociaal domein, in de buitenruimte, op het gebied van veiligheid – is er de afgelopen vier jaar veel gelukt en veel om als bestuur, organisatie en Capellenaren trots op te zijn. 5
Het toekomstperspectief van Capelle als New Town Capelle is een groeikern waar vanaf de jaren ’60 in een kort tijdsbestek flink is gebouwd. Ofwel: een ‘New Town’. Daarmee zijn we een krachtige middelgrote gemeente geworden. Die groei stelt ons nu echter voor een forse opgave: veel buurten zijn gelijktijdig aan herstructurering en vervanging toe. Een opgave die naast onze ambities vanuit de omgevingsagenda staat om de komende tien jaar 10.000 woningen toe te voegen. Dat gaan we vooral realiseren in zes gebieden: Rivium, Roer/Barbizon, Schollevaar, Centraal Capelle, Capelse Brug en De Linie. We werken dit en komend jaar ook aan een samenlevingsagenda. Want de New Towns problematiek heeft ook aanzienlijke (negatieve) gevolgen voor de sociaaleconomische ontwikkeling, de leefbaarheid en de veiligheid van onze gemeente. We zien selectieve migratie, gemiddeld daalt met iedere verhuisbeweging de sociaal economische status. Doordat de fysieke leefomgeving veroudert en wijken sociaal economisch achteruit gaan daalt de aantrekkelijkheid van de leefomgeving en daarnaast zijn er zorgen omtrent onderwijs, jeugd en de bestaanszekerheid. Dit aanpakken zal veel van onze gemeente en Capellenaren vragen, zowel sociaal-maatschappelijk als in onze leefomgeving.
Ook zullen komende gemeenteraden en colleges van B&W moeten doorgaan op de ingezette lijn door lef en bereidheid te tonen om waar mogelijk besluitvorming en realisatie nog verder te versnellen en wellicht (financiële) risico’s te aanvaarden. Dan hebben we er alle vertrouwen in dat Capelle – ondanks het financiële zware weer dat op ons af kan komen – een zonnige toekomst tegemoet gaat. Vervolgprocedure U behandelt de Begroting 2026 op 27 oktober 2025 in de raadsbrede commissie en op 10 november 2025 in de raad. De raad autoriseert de begroting op programmaniveau. De Begroting 2026 sturen wij na vaststelling in de gemeenteraad naar onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland. Informatie en vragen U kunt tot en met dinsdag 21 oktober beleidsinhoudelijke en financieel-technische vragen stellen via bestuursadvies@capelleaandenijssel.nl. Beantwoording vindt plaats via een verzameldocument dat vrijdag 24 oktober naar de gehele raad gestuurd wordt. Vragen die te laat binnenkomen, worden in principe niet meer beantwoord voor de raadsbrede commissie op 27 oktober. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Capelle aan den IJssel, De secretaris
De burgemeester
mr. A.H.P. van Gils
drs. J. Manusama MA
6
Leeswijzer Algemeen Deze begroting richt zich in de eerste plaats op uw gemeenteraad. Daarnaast biedt het Capellenaren, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere overheden – zoals de provincie Zuid-Holland – inzicht in de beleidsplannen en financiële cijfers voor 2026. U vindt alle planning- en controledocumenten digitaal op capelleaandenijssel.begrotingsapp.nl. Voor 2026 gebruiken we de volgende documenten: de kadernota, begroting, bestuursrapportages, slotwijziging en jaarstukken. Alle bedragen in deze begroting staan in duizenden euro’s (x € 1.000), tenzij anders vermeld. Een minteken (-) geeft een negatief bedrag aan (meer kosten of minder inkomsten), een plusteken (+) een positief bedrag (minder kosten of meer inkomsten). In tabellen kunnen kleine afrondingsverschillen voorkomen. Als we ‘u’ of ‘uw’ gebruiken, bedoelen we de gemeenteraad. De Begroting 2026 start vanuit de stand van de Meerjarenbegroting 2025, inclusief de 1e Bestuursrapportage 2025 en de Kadernota 2026, zoals vastgesteld op 10 juli 2025.
Hoe is de begroting opgebouwd? De begroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. Beleidsbegroting De beleidsbegroting is opgebouwd uit het programmaplan (programma's) en paragrafen. De programma’s geven informatie per ‘beleidsveld’. De paragrafen geven informatie over de gemeente in zijn geheel en geven diverse dwarsdoorsneden door de programma’s heen. Ze zijn bedoeld om de raad een beleidsmatig inzicht te geven in beheersmatige zaken. Financiële begroting De financiële begroting bevat een aantal cijfermatige tabellen, zoals het overzicht van baten en lasten, het overzicht van incidentele baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen, geprognosticeerde balans en de reserves en voorzieningen. In deze begroting is een overzicht van de investeringskredieten en een kasstroomoverzicht opgenomen. De Financiële begroting bevat een meerjarenraming van 3 jaar. Autorisatieniveau gemeenteraad Het autorisatieniveau van de gemeenteraad voor de budgetten bevindt zich op de niveaus van de programma’s, behalve binnen programma’s die bestaan uit deelprogramma's. Hier bevindt het niveau zich op de deelprogramma’s.
Wat staat er in het programmaplan (programma's)? Het programmaplan is samengesteld uit de volgende 9 programma’s: •
Programma 0 Bestuur en Ondersteuning
•
Programma 1 Integrale Veiligheid en Openbare Orde
•
Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
•
Programma 3 Economie
•
Programma 4 Onderwijs
•
Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie
•
o
Deelprogramma 5A Vrijetijdsbesteding (Sport en Cultuur)
o
Deelprogramma 5B Openbaar Groen en (openlucht) recreatie
Programma 6 Sociaal Domein o
Deelprogramma 6A Sociale Infrastructuur
o
Deelprogramma 6B Werk en Inkomen (Participatiewet) 7
o
Deelprogramma 6C Wet maatschappelijke Ondersteuning
o
Deelprogramma 6D Jeugdzorg
•
Programma 7 Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu
•
Programma 8 Stadsontwikkeling
Ieder programmahoofdstuk bestaat uit onderstaande onderdelen: •
In het Dashboard geven wij op een visueel overzichtelijke wijze diverse kengetallen en indicatoren weer voor het betreffende programma. De dashboards zijn nog in ontwikkeling. Al lerende en ontwikkelende zoeken we naar de beste manier om via de dashboards het college en raad te informeren en in staat te stellen bij te sturen op doelen ontwikkelingen.
•
In de Missie staat de overkoepelende programmadoelstelling. De missie laat zien waar het programma over gaat.
•
De eerste twee W-vragen zijn: Wat willen we bereiken? (doelstellingen) en Wat gaan we daarvoor doen? (prestaties/activiteiten). Bij 'Wat willen we bereiken' geven we aan welk maatschappelijk effect (of algemene beleidsdoelstelling) we met het programma voor de gemeente willen bereiken. Dit is het domein van de raad. Bij de tweede W-vraag: Wat gaan we daarvoor doen? benoemen we de specifieke prestaties die in het begrotingsjaar worden geleverd en die bijdragen aan de doelstellingen. Deze hebben we zo geformuleerd dat de raad kan controleren of het college de afgesproken prestaties heeft geleverd.
•
Per programma treft u de Wijzigingsvoorstellen aan. Bovenin dit onderdeel staat een financiële samenvatting in tabelvorm van alle voorstellen binnen de begroting van dat programma. Hierbij maken wij onderscheid in onvermijdelijke voorstellen, technische voorstellen, investeringen, beleidsontwikkelingen, beleidswensen en heroverwogen raadsbesluiten.
•
Wat mag het kosten? Bij de derde W-vraag bepaalt uw raad welke financiële middelen nodig zijn voor elk programma. We geven de lasten en baten per programma op hoofdlijnen weer. In de tabel ziet u de totale kosten per programma, zowel exclusief als inclusief de mutaties in de reserves. We hebben alle besluiten tot en met de kadernota en de eerste bestuursrapportage verwerkt. Ook het nieuwe beleid voor het begrotingsjaar en de bijbehorende wijzigingsvoorstellen staan hierin. In de tabellen kunnen kleine afrondingsverschillen voorkomen.
•
Analyse Programma op hoofdlijnen (verschil ten opzichte van vorige Begroting). In deze analyse vergelijken we de raming voor het begrotingsjaar met die van het voorgaande jaar. We laten zien waar de grootste verschillen zitten en geven een toelichting op opvallende ontwikkelingen. Waar relevant, gaan we ook in op meerjarige effecten die invloed hebben op de financiële positie in de jaren na 2026. Denk hierbij aan structurele kostenstijgingen, beleidswijzigingen of verschuivingen in inkomsten.
•
In een aantal programma’s worden ook de Subsidieplafonds weergegeven. In de Algemene Subsidieverordening (ASV) staat dat uw raad subsidieplafonds in de zin van artikel 4:22 Awb kan vaststellen. Een subsidieplafond is het bedrag dat gedurende een bepaald tijdvak ten hoogste beschikbaar is voor de verstrekking van subsidies krachtens een bepaald wettelijk voorschrift (subsidieregeling). Dit betekent overigens niet dat deze bedragen ook daadwerkelijk als subsidie worden verstrekt.
•
Het Besluit en Verantwoording provincies en gemeenten schrijft voor dat we de betrokkenheid van verbonden partijen op een programma inzichtelijk maken. De volledige informatie over verbonden partijen en de betrokkenheid per programma is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.
8
In de bijlagen vindt u per (deel)programma: •
Indicatoren (landelijk verplicht), dit zijn de vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten voorgeschreven indicatoren over de verschillende beleidsterreinen. Alle landelijke indicatoren, behalve die in programma 0, zijn afkomstig uit landelijke databases via waarstaatjegemeente.nl. We zijn afhankelijk van de actualiteit van deze cijfers en hebben hier geen directe invloed op. Het kan daarom zijn dat indicatoren geen recente cijfers bevatten, omdat deze (nog) niet beschikbaar zijn. Conform de toezegging aan uw raad nemen we in deze begroting een verwachtingswaarde of streefwaarde op voor het jaar 2026 op. Een verwachtingswaarde staat bij indicatoren waar we geen directe invloed op hebben (bijvoorbeeld WOZ-waarde) of bij indicatoren waarbij het positief is, mocht de uiteindelijke waarde onder de opgenomen waarde komen (bijvoorbeeld voortijdige schoolverlaters). We streven bij deze indicatoren meestal naar een zo laag mogelijke waarde, maar hebben een verwachting van deze waarde in 2026 gezien ons beleid. De term streefwaarde zou voor deze indicatoren voor verwarring kunnen zorgen en daarom hanteren we hier ook de term verwachtingswaarde. In alle andere gevallen spreken we in deze begroting over streefwaarde. In een aantal gevallen zijn er nieuwe indicatoren toegevoegd in deze begroting.
Waar er waarden uit eerdere jaren bekend zijn, zijn deze ook ingevuld onder de noemer 'Jaarrekening'. Voor een beperkt aantal gevallen geldt dat het niet mogelijk is een streef- of verwachtingswaarde op te nemen. In de tekst staat dan toegelicht waarom dat het geval is.
•
Beleid en regelgeving, hierin staan de beleidsstukken die bij de betreffende programma's horen en vastgesteld zijn door uw raad. Deze nota’s zijn openbaar en op internet te vinden.
Wat staat er in de paragrafen? De paragrafen zijn een belangrijk element in de begroting. De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Veel paragrafen zijn hierdoor een belangrijke aanvulling op de informatie over de (meerjaren)begroting. Vrijwel alle paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. De paragrafen vormen de kaders die uw raad ons stelt voor het beheer en de uitvoering van het beleid (en de begroting). Uw raad heeft hiermee instrumenten in handen om: 1. de beleidslijnen van de diverse onderdelen van de financiële functie vast te stellen; 2. de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. We hebben de onderstaande paragrafen opgenomen: •
Weerstandsvermogen en risicobeheersing;
•
Onderhoud kapitaalgoederen;
•
Financiering;
•
Bedrijfsvoering;
•
Wet open overheid;
•
Verbonden partijen;
•
Grondbeleid;
•
Lokale heffingen.
Wat staat er in de financiële begroting? De financiële begroting bevat: •
Overzicht baten en lasten;
•
Reservemutaties per programma;
•
Overzicht taakvelden per programma;
•
Incidentele baten en lasten;
•
Algemene dekkingsmiddelen; 9
•
Financiële positie;
•
Post onvoorzien;
•
Geprognosticeerde balans;
•
EMU-saldo;
•
Kasstroomoverzicht;
•
Reserves en voorzieningen;
•
Financiering (treasury);
•
Vennootschapsbelasting.
Wat staat er in de bijlagen? De bijlagen worden ter informatie verstrekt aan uw raad. In deze begroting zijn de volgende bijlagen opgenomen: •
Reserves en voorzieningen;
•
Investeringskredieten;
•
Inkomende subsidies;
•
Indicatoren;
•
Beleid & regelgeving.
10
Begroting in hoofdlijnen Eindstand Begroting 2026 In de Kadernota 2026 staan de financiële veranderingen door bijvoorbeeld autonome ontwikkelingen, de algemene uitkering en prijs- en areaalindexaties. Daarnaast geeft de kadernota ook inzicht in nietautonome ontwikkelingen, voorstellen voor wijzigingen en ombuigingen die we willen meenemen in de Begroting 2026. De raad stelde op 10 juli 2025 de Kadernota vast. We verwerken deze drie categorieën in de Begroting 2026. Begroting en meerjarenbegroting Ontwikkeling begrotingssaldo
2026
2027
2028
2029
Beginstand Kadernota 2026
-16.794
-20.650
-23.180
-24.261
5.004
6.024
1.313
1.430
-11.790
-14.626
-21.867
-22.831
Actualisatie
3.749
3.469
3.348
2.160
Wijzigingsvoorstellen
-131
-693
-2.477
-3.927
Ombuigingen
12.086
15.867
16.658
18.670
Inzet Algemene Reserve in 2026
2.000
Eindstand Begroting 2026
5.914
4.017
-4.337
-5.926
Autonome ontwikkelingen (inclusief erratum) Kadernota 2026 inclusief autonome ontwikkelingen
Actualisatie Begroting In onderstaande tabel is aangegeven welke bijstellingen er zijn gedaan bij het actualiseren van de begroting. Onder de tabel worden de diverse onderdelen kort toegelicht. Actualisatie 1
Indexatie 2,6%
2
2026
2027
2028
2029
-2.151
-2.285
-2.651
-2.576
Vrijval stelpost prijzen
3.733
3.733
3.733
3.733
Personeelsbegroting
-2.004
-3.175
-3.080
-3.145
Voorziening appa
-41
-50
10
12
Vrijval stelpost lonen
2.448
3.502
3.502
3.502
3
Kapitaallasten
31
61
166
-106
4
Rente
588
962
613
-135
5
Dotatie voorziening onderhoud
-473
-538
-598
-598
6
Leges omgevingsvergunningen
267
-78
-78
-78
7
Toerekening overhead afval en riool
338
338
338
338
8
Verkiezingen
-47
-93
151
-49
9
Extra dividend Stedin
432
409
564
663
10
Vrijval werkbudget CapelleWerkt
431
431
431
431
11
Actualisatie overig
198
251
248
167
3.749
3.469
3.348
2.160
Saldo
1. Indexatie In de Kadernota reserveren we bedragen voor prijsstijgingen van goederen en diensten 2,6% (€ 1.530.000), voor verbonden partijen (€ 1.656.000)en voor andere onderdelen (€ 547.000) Bij het actualiseren van de begroting passen we deze bedragen aan waar dat nodig is. Wat overblijft van deze stelposten voegen we toe aan het begrotingssaldo. Dit voordeel ontstaat vooral doordat we minder nodig hebben voor verbonden partijen en overige onderdelen dan we vooraf inschatten.
11
2. Personeelsbegroting We hebben de personeelsbegroting aangepast. Daarbij nemen we ook de formatie mee die we betalen uit andere budgetten, en de bijdrage aan de voorziening APPA (pensioenregeling voor politieke ambtsdragers). De stelpost die we hiervoor in de Kadernota reserveren, gebruiken we nu niet meer. Dit bedrag komt vrij en verbetert het begrotingssaldo. 3. Kapitaallasten We rekenen de kapitaallasten (afschrijving en rentetoerekening) volledig door en passen ze aan. Ook verschuiven we de planning van een aantal investeringen. Daarnaast voegen we nieuwe investeringen toe, zoals de toekomst van Sporthal Schenkel, de nieuwbouw van de kinderboerderij en extra krediet voor het Kindcentrum in de Florabuurt. Door de aangepaste planning ontstaat er een financieel voordeel in de jaren 2026 tot en met 2028. In latere jaren ontstaat juist een nadeel. De afschrijving voor de nieuwbouw van de kinderboerderij begint in 2029. Dat verklaart het nadeel in dat jaar. De afschrijving van de andere nieuwe investeringen begint nog later, waardoor het effect daarvan nog niet zichtbaar is in de onderstaande tabel. 4. Rente Voor de nieuwe investeringsplanning nemen we extra langlopende leningen op. Daarbij hanteren we een rekenrente van 3%, zoals afgesproken in de uitgangspuntenbrief.
Door de aangepaste planning van investeringen (zie onderdeel 3: Kapitaallasten) merken we het effect van deze leningen pas vanaf 2029. In de jaren daarvoor hebben we minder externe financiering nodig dan eerder gedacht. Daardoor vallen de rentelasten lager uit. 5. Dotatie voorziening onderhoud De stortingen en onttrekkingen aan de voorziening onderhoud zijn opgenomen in het meerjaren onderhoudsplan (MJOP). Dit is geactualiseerd en heeft geleid tot extra dotaties ten laste van de begroting. 6. Leges omgevingsvergunningen De legesopbrengsten zijn geactualiseerd in lijn met de prognose van woningaantallen. De lasten voor complexe bouwprojecten spreiden zich over enkele jaren en de baten doen zich voor op het moment van indienen van een omgevingsvergunning. Daarom zijn ook de dotaties en onttrekkingen aan de Voorziening omgevingsvergunningen bijgesteld. 7. Toerekening BTW en overhead aan afval en riool In lijn met de raadsvergadering over ombuigingen (10 juli) wordt BTW en meer overhead toegerekend aan afval en riool. Dit leidt tot een hogere onttrekking aan de voorzieningen afval en riool. 8. Verkiezingen De werkbudgetten voor verkiezingen zijn in de diverse begrotingsjaren in lijn gebracht met de te verwachten toekomstige verkiezingen. 9. Extra dividend Stedin Van Stedin wordt de komende jaren hogere dividend verwacht, oplopend van € 432.000 in 2026 tot € 663.000 in 2029. 10.
Stichting CapelleWerkt We nemen het werkbudget voor stichting CapelleWerkt uit de begroting. De stichting stopt, dus we hebben dit budget niet meer nodig. Bij het actualiseren van de begroting valt dit bedrag vrij en komt het ten goede aan het saldo. 11. Actualisatie overig Dit betreft het saldo van de overige, niet nader gespecificeerde bijstellingen.
12
Wijzigingsvoorstellen In de onderstaande tabel is weergegeven welke wijzigingsvoorstellen bij de Kadernota zijn vastgesteld en hoe deze in de begroting zijn verwerkt. Afwijkingen van de Kadernota worden kort tekstueel toegelicht. De inhoudelijke uitwerking van de wijzigingsvoorstellen treft u in de diverse programma’s aan. Per voorstel geven we aan welk type wijziging het is. Analyse investeringen en niet-autonome ontwikkelingen Nummer Onderwerp
Investering
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Bermweg West
-397
-
-
-
-13
Verwerkt
-397
-
-
-
-
-
-
-
-
-13
Veilige fietsroute 's-Gravenweg
-130
-7
-7
-7
-7
Verwerkt
-130
-
-
-
-
-
-7
-7
-7
-7
Toekomst Sporthal Schenkel
-16.046
-
-
-75
-75
Verwerkt
-16.196
-
-
-75
-75
-150
-
-
-
-
-4.100
-
-
-
-125
-4.075
-
-
-
-
25
-
-
-
-125
-
-
-
-
-209
-197
-197
-197
-209
-197
-197
-197
-
-
-
-
-550
-550
-550
-550
Investeringen 2.1
Verschil 2.2
Verschil 5A.1
Verschil 5B.2
Nieuwbouw Kinderboerderij Verwerkt Verschil Beleidsontwikkelingen
4.1
Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting 2026-2029 Verwerkt Verschil
4.2
Leerlingenvervoer Verwerkt Verschil
5B.1
-550
-550
-550
-550
Beheerkosten parkrand Noord Fascinatio
-148
-148
-148
-148
Verwerkt
-141
-141
-141
-141
7
7
7
7
-112
-378
-374
-377
Verschil 6B.1
Extra inzet Capelse schuldenaanpak Verwerkt Verschil
6B.2
Beëindigen Capelse wegwijzer Verwerkt Verschil
6B.3
Vervolg Jongeren Perspectief Fonds Verwerkt Verschil
6D.1
Actualisatie begroting Jeugdhulp Verwerkt
-246
131
131
30
30
30
30
21
21
21
21
-9
-9
-9
-9
-90
-131
-131
-131
-90
-131
-131
-131
-
-
-
-
1.546
2.040
759
-689
606
-720
-2.169
-1.434
-1.479
-1.480
Basisgeluidemissie (BGE)
-30
-30
-30
-30
Verwerkt
-30
-30
-30
-30
-
-
-
-
Toekomstbestendig energiesysteem (alleen tekst)
-
-
-
-
Verwerkt (vervallen)
-
-
-
-
-
-
-
-
Het Nieuwe Rivium (alleen tekst)
-
-
-
-
Verwerkt (budgettair neutraal)
-
-
-
-
-
-
-
-
-8
-
-
-
Verschil 8.1
-243
131
355
Verschil 7.2
-247
-1.191
Verschil 7.1
-351 -239
Verschil Beleidswensen 0.2
Stemmal voor burgers met een visuele beperking
13
Analyse investeringen en niet-autonome ontwikkelingen Verwerkt Verschil 1.1
Stopzetten wijkbrandweerfunctionaris Verwerkt
8.2
-
-
-
-
85
85
85
85
-
-
-
-
-85
-85
-85
Maatschappelijke begeleiding jongvolwassenen
-85
-85
-85
-85
Verwerkt
-85
-85
-85
-85
-
-
-
-
Wijziging aanpak soortenmanagementplan
65
-200
-
-
Verwerkt
65
-200
-
-
Verschil
-
-
-
-
Projecten opgavegebieden (alleen tekst, uitwerken 2025 t/m 2028 in BG)
-
-
-
-
-50
-50
-50
-50
-50
-50
-50
-50
-1.072
-1.004
-2.201
-3.653
Verschil 7.3
-
-
-85
Verschil 6C.1
-8
Verwerkt Verschil Totaal verwerkt
-20.798
Totaal vastgesteld KN26
-20.673
1.247
1.176
24
-1.565
-125
-2.318
-2.180
-2.225
-2.088
345
311
267
269
596
-
-
-
-
-
-
-
4.5 Actualisatie Strategisch Huisvestingplan Onderwijs Capelle aan den IJssel 2025-2041
-
-
-543
-543
6B.4 Armoedebestrijding kinderen middelen meicirculaire
-
-
-
-
6B.5 Meicirculaire Participatie
-
-
-
-
4.840
-
-
-
-
Totaal aanvullende verwerking
-4.760
941
311
-276
-274
Totaal Verwerking B26
-25.558
-131
-693
-2.477
-3.927
Verschil Aanvullende wijzigingsvoorstellen P0
0.3 Vrijval stelpost te oormerken AU
P4
4.3 Afbouw subsidieregeling onderwijskansen 4.4 Aanvullend krediet realisatie Kindcentrum Florabuurt
P6 P7
7.5 Investering persleiding Schollevaar
-9.600
Investeringen 2.1 Bermweg West en 2.2 Veilige fietsroute 's-Gravenweg: De kapitaallasten zijn niet in de wijzigingsvoorstellen opgenomen maar zijn integraal verwerkt bij de Actualisatie van de begroting (zie Begroting in hoofdlijnen). 5B.2 Nieuwbouw Kinderboerderij: In de Kadernota werd uitgegaan van oplevering van de kinderboerderij in 2028. Bij de actualisatie van de begroting wordt de oplevering echter verwacht in 2029. Hierdoor zijn de kapitaallasten van € 125.000 niet in 2029 maar vanaf 2030 in de begroting opgenomen. Beleidsontwikkelingen 4.1 Programma en Overzicht voorzieningen huisvesting 2026-2029: Dit betreft de in 2025 toegekende aanvragen waarvoor (gedeeltelijk) geen dekking beschikbaar is. Het gaat hierbij om Horizon Koggerwaard en De Ontmoeting (PCPO). 4.2 Leerlingenvervoer: Door het intrekken van de aanbesteding is gekozen voor een tijdelijke overeenkomst met de huidige vervoerder tegen marktconforme tarieven. Dit waarborgt de continuïteit van het vervoer, maar leidt tot hogere kosten. 5B.1 Beheerkosten Parkrand Noord-Fascinatio: Het voornemen is om natuurlijk bermbeheer toe te passen, dit is wenselijk vanuit ecologisch oogpunt, om een natuurlijk beeld te krijgen en omdat dit kosten bespaart. 6B.1 Extra inzet Capelse Schuldenaanpak: Extra investeringen zijn nodig om tijdelijke capaciteit (budgetcoaches) structureel te maken en aanvullende inzet te realiseren.
6B.2 Beëindiging Capelse Wegwijzer: De Capelse Wegwijzer wordt beëindigd wegens beperkte gebruikscijfers, een onvoldoende zoekstructuur en hoge kosten.
14
6B.3 Vervolg Jongeren Perspectief Fonds: Er is is extra budget nodig om de JPF-aanpak voort te zetten, zodat jongvolwassenen van 18 tot en met 27 jaar die niet in aanmerking komen voor een reguliere schuldregeling, geholpen kunnen worden met hun schulden en problemen op andere leefgebieden. 6D.1 Actualisatie begroting Jeugdhulp: Bij het opstellen van de kadernota zijn wij abusievelijk extracomptabel uitgegaan van een hogere last als uitgangspunt dan dat daadwerkelijk in de primaire begroting is opgenomen en dit hebben wij in deze begroting hersteld. Aanvullende wijzigingsvoorstellen 0.3 Vrijval stelpost te oormerken AU: Enkele te oormerken bedragen vallen vrij, omdat deze niet of slechts deels worden gebruikt. 4.3 Afbouw subsidieregeling onderwijskansen: Omdat een afbouwtermijn per activiteit complex bleek, was een uniforme overgangsregeling nodig om duidelijkheid en uitvoerbaarheid te waarborgen. 4.4 Aanvullend krediet realisatie Kindcentrum Florabuurt: Er is een aanvullend investeringsbedrag vastgesteld bovenop het bestaande budget, bestemd voor de realisatie van scholen, gymzaal, kinderlab en de huisvesting van kinderopvang en Pameijer. 4.5 Actualisatie Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs: De kosten voor tijdelijke huisvesting worden vanaf 2028 jaarlijks als stelpost geraamd, omdat vooraf niet duidelijk is voor welke projecten dit nodig is.
6B.4 Armoedebestrijding kinderen middelen meicirculaire en 6B.5 Participatie: Deze onderwerpen zijn opgenomen in de meicirculaire en verwerkt in de begroting. 7.5 Investering persleiding Schollevaar: Het krediet wordt niet langer in de begroting opgenomen, omdat vervanging op korte termijn niet nodig is.
Ombuigingen In onderstaande tabel is weergegeven welke ombuigingen bij de Kadernota zijn vastgesteld en hoe deze in de begroting zijn verwerkt. Niet alle ombuigingen zijn verwerkt; deze zijn ook in de tabel terug te vinden. Onder de tabel wordt dit toegelicht. Analyse Ombuigingen Nummer
Onderwerp
Investering
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Vastgestelde Taakstelling Bedrijfsvoering 1 KN26
1.738
1.738
1.738
1.738
Gerealiseerd: Taakstelling Bedrijfsvoering 1
1.379
1.380
1.380
1.380
Niet gerealiseerde taakstelling Bedrijfsvoering 1
-359
-358
-358
-358
Nader in te vullen efficiency organisatie
-300
-300
-300
-300
Overige verschillen ALG.1
-59
-58
-58
-58
Totaal niet gerealiseerd
-359
-358
-358
-358
Vastgestelde Overige Ombuigingen KN26
7.037
12.243
13.721
15.718
Gerealiseerd: Overige Ombuigingen
6.028
11.165
12.113
14.150
Niet gerealiseerde overige ombuigingen
-1.009
-1.078
-1.608
-1.568
Extra taakstelling Bedrijsvoering 2
-300
-600
-900
-1.300
GRIJ
-208
-208
-208
-208
BTW Promen
-278
-278
-278
-278
Overige verschillen ALG.2
7
8
8
8
Totaal niet gerealiseerd
-779
-1.078
-1.378
-1.778
Verlagen van de stelpost prijsindexatie
1.539
182
25
0
Gerealiseerd: Verlagen van de stelpost prijsindexatie
1.539
182
25
0
0
0
0
0
Ombuigingen ALG.1
ALG.2
ALG.3
Totaal niet gerealiseerd
15
Analyse Ombuigingen ALG.4
Verlagen van de stelpost volume accress
3.140
3.140
3.140
3.140
Gerealiseerd: Verlagen van de stelpost volume accress
3.140
3.140
3.140
3.140
0
0
0
0
Totaal KN26
Totaal niet gerealiseerd
13.454
17.303
18.624
20.596
Totaal Verwerking B26
12.086
15.867
16.658
18.670
Verschil vastgesteld en gerealiseerd
-1.368
-1.436
-1.966
-1.926
Toelichting op de niet verwerkte ombuigingen: 1. Nader in te vullen efficiency organisatie € 300.000 Dit ombuigingsvoorstel wordt later uitgewerkt en verwerkt in de Kadernota 2027. 2. Extra taakstelling Bedrijfsvoering 2 € 300.000 oplopend tot € 1.300.000 in 2029 Dit ombuigingsvoorstel wordt later uitgewerkt en verwerkt in de Kadernota 2027. 3. GR IJsselgemeenten € 208.410 In het ombuigingsvoorstel was een lager aandeel (68% in plaats van 70%) van de kosten voor Capelle opgenomen. Hierover zijn de gesprekken met de andere gemeenten te laat gestart om tot overeenstemming te komen. 4. BTW Promen € 278.173 In het ombuigingsvoorstel was een teruggave BTW van € 347.716 over vijf voorgaande jaren, aangezien voor een jaarlijkse hoger te declareren BTW bedrag. In de meerjarenbegroting is nu € 69.543 verwerkt. Toelichting Overige ombuigingen Alg 2 - kapitaallastenreserve: Algemeen Als onderdeel van de Overige ombuigingen (Alg.2), Basis op orde, zijn twee kapitaallastenreserves ingesteld. Met deze bestemmingsreserves wordt een deel van de jaarlijkse afschrijvingen van investeringen gedekt. Hierdoor worden de lasten op de begroting vanaf 2026 verlaagd zonder dat dit ten koste gaat van de investeringsruimte en het begrotingssaldo. Vanuit de Algemene reserve is € 50 mln. beschikbaar gesteld. Hiervan is € 39,4 mln.
toegevoegd aan kapitaallastenreserve I ter dekking van afschrijvingen op bestaande investeringen en € 10,6 mln. aan kapitaallastenreserve II ter dekking van afschrijvingen op toekomstige investeringen. De reserves worden zodanig beheerd dat deze voldoende zijn om de toekomstige afschrijvingslasten mee te dekken. Kapitaallastenreserve I Kapitaallastenreserve I is ingezet voor de dekking van de afschrijvingen op enkele bestaande investeringen. Dit zijn investeringen met relatief hoge boekwaarden en lange afschrijvingstermijnen (Comeniuscollege, IJsselcollege, Aquapelle, De Olijfboom en Wijkontsluiting Schollevaar). De gezamenlijke boekwaarde hiervan is € 39,4 mln. Dit is dus gelijk aan het saldo van Kapitaallastenreserve I. Met deze reserve wordt vanaf 2026 € 1,2 mln. bespaard.
16
Kapitaallastenreserve II Kapitaallastenreserve II bevat € 10,6 mln. Deze reserve kan worden aangewend ter dekking van afschrijvingen op toekomstige investeringen. De inzet van deze kapitaallastenreserve is bedoeld voor investeringen met een hoge afschrijvingstermijn van minimaal 40 jaar zodat over een lange periode de kapitaallastenreserve dekking biedt voor de afschrijvingslasten in de exploitatie. Als in de enige jaren het jaarrekeningsaldo ruimte biedt om deze kapitaallastenreserve op te hogen dan is dat mogelijk. Het aanvullen en inzetten van de kapitaallastenreserve moet goedgekeurd worden door de gemeenteraad. De inzet moet expliciet zijn vermeld in het raadsvoorstel. Het gebruik van de reserve voor andere doeleinden, zoals operationele kosten of andere niet-gerelateerde uitgaven, is niet toegestaan. In onderstaande tabel is de stand van de twee kapitaallastenreserves weergegeven, tezamen met de boekwaarde van de activa waarvan de afschrijvingen gedekt worden vanuit kapitaallastenreserve. Stand kapitaallastenreserve
1-1-2026
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
31-12-2029
I - Bestaande activa
39.372
38.164
36.956
35.748
34.540
II - Nieuwe investeringen
10.628
10.628
10.628
10.628
10.628
Totaal kapitaallastenreserve
50.000
48.792
47.584
46.376
45.168
Boekwaarde bestaande activa
1-1-2026
31-12-2026
31-12-2027
31-12-2028
31-12-2029
Comenius college
12.775
12.357
11.940
11.522
11.105
IJsselcollege
10.799
10.461
10.124
9.786
9.449
Aquapelle
8.638
8.395
8.152
7.910
7.667
Nieuwbouw De Olijfboom
4.874
4.742
4.610
4.479
4.347
Wijkontsluiting Schollevaar
2.287
2.208
2.129
2.052
1.973
Totaal boekwaarde
39.372
38.164
36.956
35.748
34.540
Structureel en reëel evenwicht De provincie geeft een dringend advies om in het raadsvoorstel of de inleiding van de begroting al een staat op te nemen waaruit het structureel evenwicht van de begroting blijkt. In deze begroting nemen we deze staat hieronder op. De provincie benadrukt dat er geen sprake zijn van een opschuivend sluitend perspectief. Onze meerjarenbegroting voldoet hieraan. Structureel begrotingssaldo
2026
2027
2028
2029
Lasten exclusief mutaties reserves
-294.061
-292.933
-303.184
-310.263
Baten exclusief mutaties reserves
296.617
295.743
297.138
302.629
2.556
2.809
-6.045
-7.634
Toevoegingen reserves
-50.014
-14
-14
-14
Onttrekkingen reserves
53.373
1.223
1.723
1.723
Geraamd saldo van baten en lasten
Geraamd resultaat
5.914
4.018
-4.337
-5.926
Elimineren incidentele lasten incl. incidentele toevoegingen reserves
13.682
18.131
7.779
28.721
Elimineren incidentele baten incl. incidentele onttrekkingen reserves
-14.770
-19.218
-8.489
-29.871
4.826
2.931
-5.047
-7.076
Structureel begrotingssaldo
17
Overleg met toezichthouder Provincie Zuid-Holland (PZH) In aanloop van het opstellen van de Begroting 2026 is meermalen ambtelijk overleg gevoerd met PZH over het overzicht incidentele baten en lasten, de doorgevoerde ombuigingen 2026 en overige mutaties. Incidentele baten en lasten Een groot deel van de incidentele baten en lasten heeft betrekking op projecten binnen het grondbedrijf (grondexploitaties) en gebiedsontwikkeling van Het Nieuwe Rivium. De incidentele lasten en baten betreffen verder onder andere de verkoop van grond aan Stedin en verkoop van snippergroen. PZH geeft aan zich te kunnen vinden in het overzicht incidentele baten en lasten. Zie voor een volledig overzicht van de incidentele baten en lasten de tabel in de Financiële begroting. Doorgevoerde ombuigingen 2026 en overige mutaties PZH geeft aan de opgenomen baten van subsidies en OZB opbrengsten van de zachte woningbouw als niet reëel aan te merken. Daarnaast heeft PZH in hun brief Financieel toezicht begroting 2026 aan de GRJR aangegeven dat PZH voor de gemeentelijke begrotingen uitgaat van de in de GRJR opgenomen adviesbegroting. PZH verzoekt de gemeenten die afwijken hiervan een onderbouwing aan te leveren. Als dit onvoldoende lukt, word door PZH bij de beoordeling van de begroting uitgegaan van de raming zoals in opgenomen door de GRJR.
De door de gemeente opgenomen bedrag voor de verbonden partij GRJR is € 1.554.362 lager dan aangegeven door de GRJR in hun september 2025 prognose. Hiervoor is door de gemeente een onderbouwing aangeleverd bij PZH. Wij gaan ervanuit dat deze onderbouwing voldoende is voor PZH. Inzetten van een onttrekking aan de algemene reserve Een definitieve beoordeling van PZH op de Begroting 2026 vindt plaats na vaststelling door de gemeenteraad en na inzending van de Begroting 2026. Om te voorkomen dat in de definitieve beoordeling meerdere posten als niet reëel worden aangemerkt, wordt voorgesteld om zekerheidshalve € 2.000.000 te onttrekken aan de Algemene reserve. Deze € 2.000.000 wordt door PZH voor 2026 nog gezien als een structurele dekkingsmiddel en voorkomt een eventueel erratum op de Begroting 2026 in december 2025. Een onttrekking aan de Algemene reserve wordt ook door PZH geadviseerd. Structureel begrotingssaldo
2026
2027
2028
2029
Structureel begrotingssaldo excl. onttrekking € 2 mln. in 2026
2.826
2.930
-5.047
-7.076
Onttrekking aan de algemene reserve in 2026
2.000
0
0
0
Te ontvangen subsidies
-750
-750
-750
-750
OZB opbrengsten zachte woningbouw
-360
-360
-360
-360
Structureel begrotingssaldo
3.716
1.820
-6.157
-8.186
Mutaties in de algemene reserve Onderstaand is het verloop van de algemene reserve weergegeven. De belangrijkste mutatie is de onttrekking van € 50 miljoen als ombuigingsmaatregel voor het vormen van twee reserves kapitaallasten, de reserve Kapitaallasten bestaande investeringen en de reserve Kapitaallasten toekomstige investeringen voor respectievelijk € 39,4 miljoen en € 10,6 miljoen. Het bedrag van € 39,4 miljoen is ingezet om de jaarlijkse afschrijvingslasten in de exploitatie op bestaande investeringen met € 1,2 miljoen te verlagen.
18
Verloop van de Algemene reserve (bedragen x € 1.000) Stand
Saldo eind 2024
Saldo eind 2025
144.004
Saldo eind 2026
144.004
Saldo eind 2027
143.599
Saldo eind 2028
97.513
Saldo eind 2029
101.531
97.194
Mutaties: - Inzet dekking negatief resultaat
-4.431
- Vormen van reserves kapitaallasten - Geprognosticeerd begrotingssaldo Stand eind jaar
-2.000 -50.000
144.004
4.026
5.914
4.018
-4.337
-5.926
143.599
97.513
101.531
97.194
91.268
Ontwikkeling van de investeringsplanning Onderstaand zijn de totale geplande netto investeringen per jaarschijf weergegeven met daaronder de cumulatieve investeringsbudgetten vanaf 2025. Met netto wordt bedoeld de verwachte uitgaven minus de verwachte inkomsten van subsidies. Deze investeringsopgave betekent dat hiervoor aanvullende langlopende leningen worden aangetrokken met bijbehorende stijgende rentelasten voor de meerjarenbegroting. Daarnaast betekent dit ook stijgende afschrijvingslasten. In het onderdeel bijlagen is een nadere specificatie opgenomen van de investeringsbudgetten voor de jaren 2025 tot en met 2033. Verloop van de investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
Netto investering
46.023 47.027 55.425 63.640 47.272 42.862 36.092 32.384 32.163
Cumulatieve investering
46.023 93.050 148.474 212.114 259.386 302.248 338.340 370.724 402.888
Ontwikkeling rente- en afschrijvingslasten In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de rente- en afschrijvingslasten vermeld. In meerjarenperspectief is een forse toename zichtbaar. Dit vloeit voort uit bovenstaande investeringsplanning. Er worden aanvullende langlopende leningen aangetrokken met bijbehorende stijgende rentelasten als gevolg. Ook de afschrijvingslasten nemen fors toe vanwege de voorgenomen investeringen. Verloop van de rente- en afschrijvingslasten (bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
Afschrijving
10.822 12.438 14.315 15.504 17.176 19.226 20.069 21.157 21.927
Rente
1.998 3.043 4.735 6.479 8.202 9.693 11.165 12.402 13.704
Totaal rente en afschrijving
12.820 15.481 19.050 21.983 25.378 28.919 31.234 33.559 35.631
De afschrijvingslasten nemen in meerjarenperspectief fors toe. Deze toename wordt veroorzaakt door de afschrijvingen op lopende en nieuwe investeringskredieten. Deze kredieten zijn verstrekt in eerdere P&C producten. Wel vindt in de actualisatie van deze begroting fasering plaats van de uitgaven over diverse jaarschijven en zijn daarnaast de financiële effecten van investeringsvoorstellen uit de Kadernota verwerkt. Dat zijn: - Herinrichting Bermweg en Lupinestraat - Veilige fietsroute 's-Gravenweg - Aanvullend krediet realisatie Kindcentrum Florabuurt - Toekomst Sporthal Schenkel - Nieuwbouw Kinderboerderij - Investering persleiding Schollevaar In onderstaande tabel wordt inzichtelijk in welke programma's de afschrijvingslasten zijn opgenomen.
19
Afschrijving afgeronde investeringen
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
0 - Bestuur en ondersteuning
175
107
97
97
89
46
46
44
44
1 - Integrale veiligheid en openbare orde
77
79
78
78
77
77
14
14
13
2.278
2.269
2.256
2.256
2.238
2.225
2.220
2.182
2.179
2 - Verkeer, vervoer en waterstaat 3 - Economie
24
24
24
24
24
24
24
24
24
4 - Onderwijs
1.954
1.919
1.925
1.925
1.925
1.925
1.921
1.921
1.921
5A - Vrijetijdsbesteding (sport en cultuur)
1.934
1.877
1.877
1.877
1.700
1.699
1.650
1.650
1.467
5B - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
841
831
830
830
827
827
798
794
790
6 - Sociaal domein (6A, 6B, 6C en 6D)
945
884
834
670
487
340
207
96
96
2.324
2.324
2.323
2.323
2.298
2.298
2.298
2.140
1.895
271
271
271
271
270
270
270
270
270
Afschrijving afgeronde investeringen
10.822 10.584 10.515 10.351
9.936
9.732
9.447
9.134
8.697
Afschrijving nieuwe investeringen
2025
7 - Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu 8 - Stadsontwikkeling
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
0 - Bestuur en ondersteuning
0
37
248
259
269
269
282
206
206
1 - Integrale veiligheid en openbare orde
0
19
32
32
32
32
32
32
32
2 - Verkeer, vervoer en waterstaat
0
727
1.420
1.869
2.487
3.140
3.655
4.118
4.590
3 - Economie
0
0
0
0
0
0
0
0
0
4 - Onderwijs
0
2
143
243
935
1.373
1.516
1.859
1.859
5A - Vrijetijdsbesteding (sport en cultuur)
0
24
56
56
190
592
650
732
855
5B - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
0
354
623
805
1.010
1.286
1.450
1.614
1.779
6 - Sociaal domein (6A, 6B, 6C en 6D)
0
171
299
428
556
685
813
942
913
7 - Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu
0
343
679
1.047
1.345
1.702
1.807
2.105
2.581
8 - Stadsontwikkeling
0
177
300
415
415
415
415
415
415
Afschrijving nieuwe investeringen
0
1.854
3.800
5.153
7.241
Totaal afschrijving
9.494 10.621 12.023 13.230
10.822 12.438 14.315 15.504 17.176 19.226 20.069 21.157 21.927
Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten schrijft voor dat we door middel van financiële kengetallen inzicht geven in onze financiële positie. Gemeenten zijn vrij om hier zelf duiding aan te geven. Niettemin heeft de provincie Zuid-Holland in een themacirculaire een aantal signaleringswaarden aangegeven. De signaleringswaarden worden nader toegelicht in het onderdeel Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit. Vanwege investeringen moeten meer leningen worden aangetrokken, wat ongunstig is voor de schuldquote. De solvabiliteit verslechtert in meerjarenperspectief omdat de begrotingsresultaten afnemen. De kengetallen benadrukken de noodzaak van ombuigingen. Financiële ratio's
Rekening 2024
Begroting 2025
2026 2027 2028
2029
2030
2031
2032
2033
1a netto schuldquote
30,6%
46,3% 59,8% 72,8% 90,8% 101,5% 116,1% 130,0% 142,6% 153,2%
1b netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
29,3%
45,2% 58,6% 71,7% 89,7% 100,4% 115,0% 128,8% 141,4% 152,1%
2 solvabiliteit
55,6%
47,2% 43,7% 40,2% 35,0% 31,6% 27,9% 24,7% 20,9% 17,2%
3 grondexploitatie
0,3%
0,8% 1,2% 1,6% 2,1%
1,8%
1,9%
0,0%
0,0%
0,0%
4 structurele exploitatieruimte
2,2%
1,5% 1,5% 1,0% -1,8%
-2,3%
-3,9%
-4,8%
-6,0%
-6,4%
5 belastingcapaciteit
73,4%
76,7% 81,4% N.v.t. N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
6 debt service coverage ratio 7 afschrijvingsratio
1,3 3,4%
0,8
0,8
0,6
0,5
0,5
0,5
3,5% 4,2% 4,9% 5,1%
0,0
1,5
1,4
5,5%
6,2%
6,6%
6,9%
7,1%
20
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Dashboard
Missie We willen een gemeente zijn voor en van alle Capellenaren. Met een bestuur dat luistert naar de zorgen en ideeën van Capellenaren. Om samen te zoeken naar perspectief en oplossingen, waarbij we denken in mogelijkheden. Een betrouwbaar bestuur dat de tweedeling in de samenleving niet groter, maar juist kleiner maakt. Een bestuur dat ook vertrouwen geeft en Capellenaren (weer) overtuigt dat meedenken, inspreken, stemmen en meedoen ertoe doet. We willen de denk- en doekracht van de Capellenaar stimuleren en daarvoor alle ruimte bieden. Als bestuur en gemeente zijn we integer, transparant, zichtbaar en controleerbaar. Daarbij is onze dienstverlening van een hoog niveau en zijn onze financiën structureel op orde.
Wat willen we bereiken? Optimale dienstverlening We zorgen voor een optimale dienstverlening. Zowel in het gemeentehuis als met onze digitale dienstverlening. Veel diensten en producten zijn de afgelopen jaren al gedigitaliseerd. We kiezen voor 'digitaal tenzij'. Het moet voor Capellenaren altijd mogelijk zijn om diensten en producten ook aan de balie aan te vragen. Daarbij staat de menselijke maat centraal waarbij we maatwerk leveren. De vervolgstap is om onze dienstverlening 'aan de achterkant' goed in te richten. Dit geeft een impuls aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Digitalisering interne afhandeling aanvragen Capellenaren Er is binnen de unit Burgerzaken/KCC een onderzoek gestart welke formulieren met minimale financiële middelen eenvoudig gedigitaliseerd kunnen worden om de dienstverlening aan Capellenaren verder te verbeteren en moderniseren. Naar verwachting zal dit het aantal baliebezoeken reduceren.
21
Informatiehuishouding op orde brengen De belangrijkste uitdagingen op het gebied van informatiebeheer in 2026 zijn het aantrekken van een nieuwe gemeentearchivaris, informatiemanager en bewustwording creëren op het gebied van informatiebeheer. Met de inwerkingtreding van de nieuwe Archiefwet op 1 juli 2026, is de gemeente verplicht een gediplomeerde gemeentearchivaris aan te wijzen. Daarbij wordt onderzocht of mogelijk in 2026 bij andere gemeenten kan worden aangesloten. Het doen van onderzoek en de werving van een kandidaat met de juiste opleiding zullen de nodige tijd in beslag nemen. Het aantrekken van een nieuwe informatiemanager is in 2023 al in gang gezet. Dat heeft toen niet tot het gewenste resultaat geleid. In de tussentijd is intern besloten om de rol van (strategisch) informatiemanager onder te brengen bij BCO. De werving is inmiddels gestart en de inspanningen zijn erop gericht dat de rol van informatiemanager in het eerste kwartaal van 2026 is ingevuld. In 2024 is het inspectierapport op de informatiehuishouding uitgebracht. De belangrijkste conclusie is dat de daaraan voorafgaande twee jaar gewerkt is aan verbeteringen, maar binnen de organisatie de uitdagingen onvoldoende worden herkend om daadwerkelijk ‘in control’ te komen.
Door het vertrek van de teammanager, gemeentearchivaris en allround medewerker in 2025, is het tot nu toe niet gelukt om alle verbeterpunten in 2025 op te pakken. Als onderdeel van een in 2025 opgesteld verbeterplan is vanuit team Informatie wel gestart met ‘kwaliteitscyclusgesprekken’ met de verschillende afdelingen. Deze gesprekken hebben tot doel het inventariseren van de stand van zaken met betrekking tot informatiebeheer en het formuleren van adviezen waarmee de teams zelf aan de slag kunnen gaan. Daarnaast moeten deze gesprekken bijdragen aan meer bewustzijn van de verantwoordelijkheid die teams hebben om de informatiehuishouding op orde te krijgen. In 2026 worden nog meer acties in gang gezet om het bewustzijn op dit gebied binnen de organisatie te vergroten. Te denken valt aan het organiseren van informatiebijeenkomsten, trainingen en workshops over goed en efficiënt informatiebeheer. Naast het voortzetten van deze gesprekken, wordt in 2026 verder gewerkt aan andere aanbevelingen uit het inspectierapport op de informatiehuishouding. Hiermee worden tegelijkertijd verschillende indicatoren uit het Meerjarenplan Digitale Informatiehuishouding 2026-2030 van de VNG opgepakt. Dit plan is erop gericht gemeenten te helpen voldoen aan de verplichtingen die de Wet open overheid stelt aan de openbaarheid en informatiehuishouding van overheidsorganisaties.
Ondanks deze inspanningen, zal in 2026 een nieuwe inspectieronde worden uitgevoerd, waarbij de verwachting is dat het mogelijk opnieuw een kritisch rapport zal opleveren over de minimale verbeterstappen die we zullen hebben kunnen zetten in 2025. Gemeenteraadsverkiezingen De gemeenteraadsverkiezingen in 2026 zijn op woensdag 18 maart en vallen onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Het proces bestaat uit het opstellen van kandidatenlijsten door politieke partijen, de inrichting en toegankelijkheid van stembureaus, en de waarborging van een zorgvuldig en transparant stem- en telproces. Na de openbare bekendmaking van de verkiezingsuitslag wordt de nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd. In de begroting 2026 is voor de organisatie van de verkiezing een bedrag van 157.000 opgenomen.
Wat willen we bereiken? Transparantie en communicatie In het beleidsplan communicatie van de gemeente Capelle aan den IJssel presenteren we onze visie en strategie op het gebied van communicatie aan de hand van vijf Capelse Pijlers. Hiermee willen we Capellenaren met duidelijke en effectieve communicatie proactief bereiken en betrekken bij dat wat er echt toe doet in Capelle. In het beleidsplan zijn de doelstellingen, ambities en visie van de organisatie en het bestuur en het coalitieakkoord van het college onze uitgangspunten voor de inrichting van onze communicatie in Capelle aan den IJssel. In een tijd waarin heldere en begrijpelijke informatie, duidelijke taal, digitale toegankelijkheid en het betrekken van onze burgers van essentieel belang zijn.
22
Binnen de gemeente spelen talloze onderwerpen die relevant zijn voor alle Capellenaren. Het aantal daarvan neemt ook toe omdat gemeenten steeds meer verantwoordelijkheden krijgen vanuit het Rijk. Communicatie wordt in toenemende mate betrokken bij deze dossiers. Per afdeling en per beleidsthema kijken de communicatieadviseurs wat nodig is om het onder de aandacht te brengen van interne en externe betrokkenen. Daarbij hebben de communicatieadviseurs ook de rol om de overkoepelende gemeentelijke communicatiestrategie in het vizier te houden om optimale samenhang te creëren. We hebben onze communicatie georganiseerd op basis van 5 communicatiepijlers: 1. 2. 3. 4. 5.
Onze communicatie is duidelijk en we zijn bereikbaar, zodat iedere Capellenaar kan meedoen; De organisatie luistert en gaat in gesprek met de Capellenaar; Interne communicatie, woordvoering en huisstijl bepalen (ook) wie we zijn; Communicatie biedt maatwerk, zoekt naar mogelijkheden, is creatief en toont lef; Communicatie is sparringpartner voor de hele organisatie.
Wat willen we bereiken? Versterking lokale democratie In de Visie Burgerparticipatie staat hoe we als gemeente ons participatiebeleid uitvoeren en samen met de stad werken. Dit doen we door het inzetten van onze participatie-instrumenten en door te onderzoeken of er nog nieuwe vormen van participatie passen bij Capelle. Omdat we graag een uitnodigende gemeente willen zijn, benaderen we onze inwoners, bedrijven en organisaties om mee te denken, mee te doen en zelf zaken op te pakken. We blijven kijken naar manieren om de betrokkenheid van de jeugd bij de gemeente te vergroten. Onze participatievisie kent de volgende Capelse speerpunten: 1. 2. 3. 4. 5.
Van 'buiten naar binnen' denken en werken; Maatwerk in participatievorm leveren; Moeilijk bereikbare doelgroepen betrekken; Betrokkenheid en eigenaarschap vergroten; Gelijkwaardige samenwerking waar mogelijk.
Wat willen we bereiken? Aantrekkelijke werkgever In het HR-beleidsplan presenteren we op welke wijze de gemeente Capelle aan den IJssel ervoor zorgt een aantrekkelijk werkgever te zijn. Een werkgever waar medewerkers met plezier komen en blijven werken en zich veilig voelen. We vinden het belangrijk dat iedereen ongeacht achtergrond, cultuur, seksuele geaardheid, religie, fysieke en mentale mogelijkheden zich welkom en gewaardeerd voelt. We besteden veel aandacht aan duurzame inzetbaarheid en de ontwikkeling van onze medewerkers. We hebben een talentprogramma, organiseren een safariweek en in de zomer een drukbezochte vitaliteitsdag. We streven naar een gezonde balans tussen werk en privé en vinden werkgeluk heel belangrijk. Sinds 2024 besteden extra veel aandacht aan stagiaires. Vooruitlopend op het stagebeleid hadden we het afgelopen jaar 23 stagiaires. We zien stage en afstuderen ook als instroomkanaal voor mogelijke nieuwe medewerkers. We hebben onze HR-activiteiten georganiseerd op basis van 'de reis' die een medewerker bij ons als werkgever maakt: 1. 2. 3.
Instroom; Doorstroom; Uitstroom.
We vinden alle fasen even belangrijk en besteden veel tijd en aandacht aan de kwaliteit van onze dienstverlening.
23
Post onvoorzien Wij zijn bevoegd tot bestedingen ten lasten van de post onvoorzien. De omvang van de post onvoorzien is begroot op € 0,50 per inwoner, oftewel € 34.000. De post onvoorzien maakt deel uit van taakveld 0.8 Overige baten en lasten.
Wijzigingsvoorstellen De wijzigingsvoorstellen van programma 0 staan hieronder weergegeven. Programma 0 - Wijzigingsvoorstel
2026
2027
2028
-8
0
0
0 Beleidswens
Burgemeester
0.2 Vrijval stelpost te oormerken AU
345
311
267
269 Onvermijdelijk
van Woudenberg
Totaal
338
311
267
269
0.1 Stemmal
2029 Categorie
Portefeuillehouder
0.1 Stemmal voor burgers met een visuele beperking Het onderstaande wijzigingsvoorstel heeft uw raad al bij de Kadernota 2026 als niet autonome ontwikkeling goedgekeurd. De Adviesraad Sociaal Domein bracht in september 2024 ongevraagd advies uit over het aanschaffen en benutten van een stemmal. Deze stemmal biedt mensen met een visuele beperking de mogelijkheid zelfstandig te stemmen en zo hun stemgeheim te behouden. We vinden toegankelijkheid en behoud van het stemgeheim bij verkiezingen van groot belang. Daarom maken we het bij verkiezingen op één van de stemlocaties mogelijk om te stemmen met behulp van een stemmal. Hieraan koppelen we de voorwaarde dat de stemmal door de Rijksoverheid beschikbaar wordt gesteld en we de uitkomsten van het lopende experiment met de nieuwe stembiljetten kunnen benutten.
0.2 Algemene uitkering uit het Gemeentefonds In de Kadernota 2026 zijn de financiële gevolgen van de Meicirculaire 2025 verwerkt en geeft voor de Begroting 2026 geen mutatie. In de septembercirculaire 2024 en de meicirculaire 2025 zijn voor diverse taken bedragen ter beschikking gesteld welke tijdelijk op de stelpost te oormerken bedragen zijn opgenomen. Aangezien deze bedragen niet of slechts ten dele worden aangesproken, vallen deze deze bedragen vrij. Stelpost te oormerken bedragen Algemene uitkering (bedragen * € 1.000)
2026
2027
2028
2029
Vrijval
345
311
267
269
24
Specificatie budgetten Raad, Griffie en Rekenkamer De gemeenteraad gaat over de budgetten van de raad, de griffie en de rekenkamer. Deze budgetten staan in hetzelfde taakveld 0.1 Bestuur. In onderstaand overzicht worden deze budgetten gespecificeerd. Specificatie budget Raad en Raadscommissies, Griffie en Rekenkamer (TV 0.1 Bestuur)
Rekening 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raad en Raadscommissies
-679
-1.265
-1.200
-1.200