05.02 - Begroting 2023
Tekst van het document
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Lasten
N7.935
N8.796
N9.587
N9.410
N9.471
N9.450
N9.457
N9.453
N9.457
N9.458
Baten
V577
V679
V693
V690
V686
V685
V685
V685
V685
V685
N7.358
N8.117
N8.894
N8.720
N8.785
N8.766
N8.772
N8.768
N8.772
N8.774
Reserve bedrijfsvoering
N175
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Reserve eenmalige uitgaven
V18
V152
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Totaal mutaties reserves
V18
V152
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N7.341
N7.965
N8.894
N8.720
N8.785
N8.766
N8.772
N8.768
N8.772
N8.774
Saldo van baten en lasten Mutaties reserves:
Resultaat
Analyse verschil Begroting 2022 naar Begroting 2023 Omschrijving
Lasten Baten Saldo
Mutatie Resultaat Reserves
Handhaving (BG23 1.1)
N275
N275
N275
Bijdrage VRR (Act23)
N161
N161
N161
Digitale stadsmarinier (BG23 1.2)
N124
N124
N124
Ontwikkelagenda VRR (VJN22 1.1)
N120
N120
N120
Grenzenstellend jongerenwerk (VJN22 1.2)
N115
N115
N115
Aanpak woonoverlast (NJN21 1.2)
V90
V90
V90
Integraal Veiligheidsbeleid - Groepsaanpak (BG23 1.3)
N81
N81
N81
Aanpassing budgetten energie (BG23 0.6)
N37
N37
(impulsgelden) weerbaar bestuur (NJN21 1.1 (VJN22 0.17 NJN20 1.1) via reserve eenmalig
V116
V116
Directe personeels- en apparaatskosten
N93
Overige verschillen (N36 via reserve eenmalig)
V9
Totaal
N791
N37 N116
N93 V14
N0 N93
V23
N36
N13
V14 N777
N152
N929
Incidentele baten en lasten De grijze cellen zijn mutaties in de reserves. Taakveld Omschrijving
Incidentele baten
Incidentele lasten
2022
2022
2023 e.v.
1.1
Taxatie verzekering Slotlaan (VJN22 0.17)
V4
1.2
Impuls weerbaar bestuur
V60
N60
1.2
Actieplan corana; kwijtschelding leges via reserve eenmalig (VJN222 0.2)
V10
N10
1.2
Weerbaarheidsgelden via reserve eenmalig (VJN22 0.17)
V56
N56
1.2
Wijkveiligheidsplan via reserve eenmalig (VJN22 0.17)
V32
Totaal
2023 e.v.
N32
V162
N0
N158
N0
Subsidieplafond Subsidieregeling
Plafond
Antidiscriminatievoorziening
68
45
Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Missie Wij maken en behouden een schone, hele en veilige buitenruimte. Om Capelle beter bereikbaar te maken investeren wij in de infrastructuur voor de auto, deelvervoer, openbaar vervoer en het fietsnetwerk in Capelle en verbindingen met de regio. Zo brengen wij de verschillende vormen van verkeer en vervoer in balans. Ook blijven wij aandacht geven aan het vergroten van de verkeersveiligheid en dragen wij bij aan een duurzame en toekomstgerichte stad. Wat willen wij bereiken? Schone, hele en veilige openbare buitenruimte Wij zijn verantwoordelijk voor een schone, hele en veilige openbare buitenruimte. Indicatoren BG23 - Waardering voor het schoonmaken van de bestrating De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Eenheid: gemiddeld rapportcijfer.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
6,5
6,0
6,0
6,0
Jaarrekening
6,0
6,2
6,2
BG23 - Meldingen buitenruimte Aantal meldingen buitenruimte zoals meldingen over verharding, groen, verlichting, afval en riolering. Deze indicator heeft betrekking op programma 2, 5B en 7. Wij presenteren deze indicator alleen in programma 2. Eenheid: aantal meldingen. Door de maatregelen als gevolg van de pandemie zagen wij in 2020 en 2021 een intensiever gebruik van de directe woonomgeving door onze inwoners. Dit resulteerde in meer meldingen dan gemiddeld in die jaren. Voor 2023 verwachten wij een daling van het aantal meldingen.
Bron: interne registratie
46
Boekwerk
2020
2021
2022
2023
Verwachtingswaarde
6.000 meldingen
6.500 meldingen
6.700 meldingen
6.300 meldingen
Jaarrekening
11.099 meldingen
9.449 meldingen
meldingen
meldingen
BG23 - Afhandeling meldingen buitenruimte binnen termijn Percentage meldingen buitenruimte (zoals verharding, groen, verlichting, afval en riolering) die binnen de termijn worden afgehandeld. Deze indicator heeft betrekking op programma 2, 5B en 7. Wij presenteren deze indicator alleen in programma 2. Eenheid: %.
Bron: interne registratie Boekwerk
2020
2021
2022
2023
Streefwaarde
98 %
98 %
98 %
98 %
Jaarrekening
94 %
92 %
%
%
Wat willen wij bereiken? Verschillende vormen van vervoer in balans Wij verbeteren de doorstroming en bereikbaarheid in Capelle. Daarbij hebben wij aandacht voor verschillende vervoersvormen zoals openbaar vervoer, fietsers, voetgangers en autovervoer. Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Openbaar vervoer beleid opstellen Wij starten met het opstellen van OV-beleid waarin wij de visie en gewenste ontwikkelingen voor de toekomst van onze stad verwerken. Portefeuillehouder: Van Woudenberg BG23 | Fietsbeleid evalueren (Capels Akkoord) Wij evalueren het Fietsplan 2010-2020 ‘Slim op de Fiets’ en stellen het nieuwe fietsbeleid op voor de periode vanaf 2023. Portefeuillehouder: Van Woudenberg BG23 | Doorstroming autoverkeer Algeracorridor verbeteren (Capels Akkoord) Wij verbeteren de doorstroming op de Algeracorridor op korte termijn door het realiseren van openbaar vervoer-, fiets- en automaatregelen. Wij doen dit samen met regionale overheden. Ook bereiden wij de lange termijn maatregelen voor vanuit de Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT) Verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam. Portefeuillehouder: Van Woudenberg
47
Wat willen wij bereiken? Verkeersveilige stad Wij blijven prioriteit geven aan verkeersveiligheid. Indicatoren BG23 - Geregistreerde ongevallen Het aantal geregistreerde ongevallen zijn ongevallen waar politie bij is geweest. Wij vinden het van belang om inzicht te geven in het aantal geregistreerde ongevallen, maar niet gepast om hier een verwachtingswaarde voor op te nemen. Eenheid: aantal geregistreerde ongevallen.
Bron: Viastat Boekwerk
2018
Jaarrekening 285 geregistreerde ongevallen
2019
2020
2021
295 geregistreerde ongevallen
244 geregistreerde ongevallen
252 geregistreerde ongevallen
BG23 - Gewonden bij geregistreerde ongevallen Aantal gewonden bij geregistreerde ongevallen. Geregistreerde ongevallen zijn ongevallen waar politie bij is geweest. Wij vinden het van belang om inzicht te geven in het aantal gewonden bij geregistreerde ongevallen, maar niet gepast om hier een verwachtingswaarde voor op te nemen. Eenheid: aantal gewonden.
Bron: Viastat Boekwerk
2018
2019
2020
2021
Jaarrekening
37 gewonden
55 gewonden
53 gewonden
54 gewonden
48
BG23 - Dodelijke slachtoffers bij geregistreerde ongevallen Aantal dodelijke slachtoffers bij geregistreerde ongevallen. Geregistreerde ongevallen zijn ongevallen waar politie bij is geweest. Wij vinden het van belang om inzicht te geven in het aantal dodelijke slachtoffers bij geregistreerde ongevallen, maar niet gepast om hier een verwachtingswaarde voor op te nemen. Eenheid: aantal dodelijke slachtoffers.
Bron: Viastat Boekwerk
2018
2019
2020
2021
Jaarrekening
2 dodelijke slachtoffers
0 dodelijke slachtoffers
0 dodelijke slachtoffers
0 dodelijke slachtoffers
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Verlagen snelheden op 50km/h wegen onderzoeken Steeds meer gemeenten onderzoeken welke gebiedsontsluitingswegen met een snelheid van 50 km/h verlaagd kunnen worden naar een snelheid van 30 km/h. Ook wij inventariseren voor welke wegen deze snelheidsverlaging mogelijk en nuttig is. Dit stemmen wij af met hulpdiensten en openbaar vervoer-partijen . Portefeuillehouder: Van Woudenberg BG23 | Verkeersveiligheidsaanpak uitwerken (Capels Akkoord) Wij stellen de verkeersveiligheidsaanpak vast waarbij wij zowel naar locaties met veel verkeersongevallen (blackspots) als naar potentiele ongevalslocaties kijken. Hierbij werken wij met de "risicogestuurde verkeersveiligheidsaanpak". Deze aanpak is een uitwerking van het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) en de Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid (RUAVV). Portefeuillehouder: Van Woudenberg BG23 | Fietspaden veiliger maken (Capels Akkoord) Het aantal eenzijdige fietsongevallen neemt de laatste jaren toe, met name onder ouderen. Om het aantal fietsongevallen te verminderen, zetten wij ons in om de infrastructuur zo veilig mogelijk te maken voor fietsers. Voor een optimaal fietscomfort voorzien wij fietspaden zoveel mogelijk van asfaltverharding. Waar mogelijk verbreden wij fietspaden en verwijderen fietspaaltjes.
Dit doen wij samen met de Fietsersbond en andere belanghebbenden. Portefeuillehouder: Van Woudenberg
Wat willen wij bereiken? Duurzaam op weg Wij zetten ons in voor het terugbrengen van de CO2-uitstoot in het verkeer.
49
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Beleid voor deelmobiliteit uitwerken Wij stellen een deelmobiliteitsvisie op, waarin wij verschillende mobiliteitsconcepten zoals de deelauto, -fiets en -scooter op elkaar afstemmen. Bij het opstellen hiervan nemen wij ervaringen mee van de afgelopen jaren en andere gemeenten. De lokale uitwerking sluit aan bij het nog vast te stellen regionale beleid vanuit de MRDH. Portefeuillehouder: Van Woudenberg BG23 | Verder werken aan de bewoners- en werkgeversaanpak Vanuit de bewonersaanpak stimuleren wij Capellenaren om de fiets meer te gebruiken. Binnen de werkgeversaanpak benaderen wij werkgevers om hun werknemers te verleiden (regelmatig) thuis te werken (hybride) en op een meer duurzame wijze naar het werk te reizen. Dit doen wij samen met Zuid-Holland Bereikbaar (voorheen De Verkeersonderneming, Bereik! en Bereikbaar Haaglanden en Rijnland). Portefeuillehouder: Van Woudenberg
Wat willen wij bereiken? Toekomstbestendige stad De mobiliteitsbehoefte verandert en de keuzes voor vervoerswijzen daarmee ook. Wij bereiden de stad voor op het gebruik van nieuwe manieren van reizen. Wij spelen in op de klimaatverandering en onderzoeken waar wij maatregelen kunnen treffen om de wateroverlast door het gebruik van andere verharding te verminderen. Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Parkshuttle testen in gemengd verkeer Voor het rijden van de ParkShuttle op de openbare weg zijn nog aanvullende maatregelen nodig om de veiligheid te garanderen. Denk hierbij aan het inzetten van verkeersregelaars en aanpassingen bij de kruisingen (o.a. de slagbomen) en de fietsoversteekplaatsen. Ook gaan wij door met testen om de ParkShuttle in 2025 te laten rijden tussen het overige verkeer (mixed traffic). Portefeuillehouder: Westerdijk en Van Woudenberg BG23 | Omgeving waterbus inrichten en monitoren gebruik Wij richten de omgeving rondom de waterbushalte Rivium slim in zodat zoveel mogelijk mensen hier op een prettige wijze gebruik van kunnen maken. Wij monitoren het gebruik van de waterbus en passen waar nodig loop- en fietsroutes aan. Ook bekijken wij of er voldoende parkeerplaatsen zijn voor auto's en fietsen.
Portefeuillehouder: Westerdijk BG23 | Waterdoorlatende parkeerplaatsen aanleggen (Capels Akkoord) Om wateroverlast op straat te verminderen, gaan wij binnen IBOR-projecten parkeerplaatsen waar mogelijk voorzien van waterdoorlatende (groene) bestrating. Portefeuillehouder: Wilson Ontwikkelingen Leveren van maatwerk Het leveren van maatwerk binnen onze projecten in de buitenruimte, wordt steeds belangrijker. Hierin zien wij een trend waarbij de werkzaamheden verschuiven van groot naar klein onderhoud.
50
Kaderstellende nota's • • • • • • • •
Uitvoeringsprogramma Programma Mobiliteit 2021-2025 (BBV 492105 juli 2021; Uitvoeringsprogramma 530254 juli 2021); Programma Mobiliteit 2020-2030 (Raadsvoorstel 406688 maart 2021); Meerjaren Perspectief Vastgoed 2019 (BBV 1031427 juni 2019); Paraplubestemmingsplan “Parkeren van de gemeente Capelle aan den IJssel” (BBV 1002988 juli 2018); Parkeernota en Uitvoeringsprogramma 2015 (BBV 739886 december 2015); Beleidsnota “Vastgoed in beweging 2013” (BBV 518742 juli 2013); Nota Beleidskaders “Optimalisatie gemeentelijk vastgoed 2012” (BBV 464890 oktober 2012); Fietsplan SLIM op de Fiets (BBV 121099 juni 2010).
Verbonden partijen Zie voor een totaaloverzicht van de partijen waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft de paragraaf Verbonden partijen. Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Maatschappelijke effecten Concurrerende en bereikbare metropoolregio. Doelstelling voor programma Het bieden van een optimale balans tussen mobiliteit, leefbaarheid en verkeersveiligheid en het bevorderen van gebruik van openbaar vervoer en fiets. Wijzigingsvoorstellen De wijzigingsvoorstellen van programma 2 staan hieronder weergegeven. 2.1 Prijsstijgingen Prijsstijgingen – Onvermijdelijk Lasten: N 245 vanaf 2023 Kasstroom: N 245 vanaf 2023 De nasleep van de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne hebben een dusdanig verstorende werking op de internationale markten dat de gevolgen voor ons niet volledig te overzien zijn. Voor onze asfaltwerken zien wij een sterkere prijsstijging dan bij andere onderdelen van de buitenruimte. Daarom stellen wij u voor deze budgetten te indexeren cf. de CBS index voor gesloten verharding met 26%, vanwege het ontbreken van zicht op de lange termijn prijsontwikkeling, stellen wij vooralsnog voor deze prijsstijging N 200 structureel te verwerken. Tegelijkertijd met het asfalteren wordt er ook nieuwe belijning aangebracht op de weg. Hiervoor zien wij een prijsstijging van 12% waarmee de structurele lasten N 15 stijgen.
De prijsontwikkelingen op het gebied van brandstof en de schaarste in personeel heeft ook zijn invloed op de gladheidbestrijding. Om deze op een verantwoorde manier te kunnen continueren zien wij ons genoodzaakt een structurele prijsstijging door te voeren. Het betreft een indexering binnen de lopende contracten voor de onderdelen brandstof en personeel van 50% en 10%, totaal N 30. Daarnaast is er voor de aanvoer van strooizout en de onderhoudscontracten een stijging van de kosten. Wij stellen u voor de lasten in de begroting te verhogen met N 245 structureel vanaf 2023. 2.2 Straatreiniging Straatreiniging – Onvermijdelijk Lasten: N 300 vanaf 2023 Kasstroom: N 300 vanaf 2023 Door de jaren heen is het schoon houden van de buitenruimte, en specifiek de verharding, duurder geworden. Eén van de oorzaken is de toegenomen intensiteit van het onkruid door het veranderende klimaat. Er moet nu meer en vaker weggehaald worden dan voorheen, om het gewenste onderhoudsniveau te behalen. Door de veranderende weersomstandigheden moet er vaker onkruid bestreden worden, wat resulteert in hogere lasten. Wij stellen u voor de lasten in de begroting te verhogen met N 300 structureel vanaf 2023.
51
2.3 MIRT Algeracorridor (Krediet 8.000) MIRT Algeracorridor - Onvermijdelijk Lasten / Baten: N 90 vanaf 2031 (indicatief) Kasstroom: N 8.000 De Algeracorridor kent op dit moment congestieproblemen. Samen met alle regionale overheden wordt er voor € 68 miljoen geïnvesteerd om de bereikbaarheid voor alle modaliteiten op deze corridor te verbeteren. Wij dragen hieraan € 8 miljoen bij. Naast een betere doorstroming neemt als gevolg van ongelijkvloerse kruisingen ook de verkeersveiligheid toe en wordt waar mogelijk de stedelijke leefkwaliteit verbeterd (binnen de wettelijke kaders) en een bijdrage geleverd aan de mobiliteitstransitie. In de 1e helft 2023 wordt voor de MIRT Algeracorridor een bestuursovereenkomst over proces en financiën gesloten, welke aan de Raad nog wordt voorgelegd. Mogelijk dat dit gevolgen heeft voor de planning en daarmee de geraamde uitgaven. Wij stellen u voor een krediet van N 8.000 in 2030 beschikbaar te stellen. 2.4 Versnellingsafspraken project Rivium District en Vervoersknoop (Krediet 36.360 / -29.320) Rijkssubsidie versnellingsagenda project Rivium District en de vervoerknoop - Beleidskeuze Lasten / Baten: N 235 vanaf 2027 (stelpost 30 jaar) Kasstroom: N 36.360 / V 29.320 in 2023 t/m 2026 De ministeries van VRO en IenW willen de realisatie van woningbouw versnellen.
Om snel stappen te kunnen zetten, hebben beide ministeries samen met regionale overheden versnellingsafspraken gemaakt. Het kabinet trekt nu € 1,5 miljard uit voor alle grootschalige woningbouwinitiatieven. Het Rijk geeft 50%-75% subsidie voor alle goedgekeurde voorstellen. Het meest waarschijnlijke scenario is dat het Rijk definitief gaat besluiten om het percentage naar 50% bij te stellen. Voor het project Rivium District en de vervoersknoop gaat het in totaal om een investeringsbedrag van € 39,1 miljoen exclusief Btw. De voorwaarde van het Rijk om subsidie te verstrekken, is dat wij samen met de regio het overige deel van de investeringskosten financieren en dat wij hiervoor garant staan. Naast 50% subsidie van het Rijk (€ 19,55 miljoen) verwachten wij een bijdrage van de regionale partners van € 9,77 miljoen. Het gevraagde voorlopige krediet bedraagt in dit scenario € 7,04 miljoen. Wij stellen u voor de door het Rijk vereiste garantstelling ad € 19,55 miljoen een voorlopig krediet van € 7,04 miljoen als voorlopig krediet en de daarmee gepaarde mogelijke afschrijvingslasten als stelpost in de Begroting op te nemen. Voor het concreet beschikbaar stellen van investeringskredieten leggen wij separate besluitvorming aan u voor. Projecten
Raming
Parkshuttle - Waterbushalte - P&R
N17.200
Bovenplanse infrastructuur (o.a. publieke fietsparkeerplaatsen)
N2.100
Fietstunnel A16
N9.000
Fietsbrug doorfietsroute Rivium-Kralingse Zoom
N8.000
Zuidelijke doorfietsroute via de dijk en Rivium
N2.800
Totaal projecten / krediet
N39.100
Subsidie Rijk (50%) - begrotingswijziging
V19.550
Restant te financieren door gemeente en regio
N19.550
Cofinanciering reeds in gemeentelijke begroting
V2.740
Verwachte aanvullende bijdrage regionale partners - begrotingswijziging
V9.770
Gevraagd voorlopig krediet
N7.040
Begrotingswijziging kredieten
Raming
Totaal uitgaven projecten / krediet
N39.100
Cofinanciering reeds in gemeentelijke begroting
V2.740
Te voteren krediet uitgaven
N36.360
Subsidie Rijk (50%) en verwachte aanvullende bijdrage regionale partners
V29.320
Te voteren krediet inkomsten
V29.320
Gevraagd voorlopig krediet
N7.040
52
2.5 Parkshuttle (Krediet 600) ParkShuttle Rivium – Beleidskeuze Lasten / baten: N 200 in 2023 en N 40 vanaf 2024 Kasstroom: N 800 in 2023 In de Voorjaarsnota 2022 2.3 is extra krediet beschikbaar gesteld (637) voor de meerkosten die voortvloeien uit een verkeersveiligheidsaudit. Dit gaat o.a. om het installeren van waarschuwingsinstallaties en verkeersregelautomaten, het aanpassen van een kruising en het plaatsen van diverse extra voorzieningen ter voorbereiding op het rijden van de ParkShuttle in gemengd verkeer. Aanvullend onderzoek heeft aangetoond dat ook voor het laten rijden van de ParkShuttle op de gesloten baan extra uitgaven noodzakelijk zijn, voornamelijk om de veiligheid van de fietsers te bevorderen. Het betreft bijvoorbeeld aanpassingen van de fietsoversteken bij overwegen, het (eventueel) aanpassen van slagbomen en het opnieuw inrichten van de fietspaden rondom de ParkShuttle baan (krediet 600). Voor het inzetten van verkeersregelaars, ureninzet en aanvullende onderzoeken is een bedrag van N 200 benodigd. Wij hebben dit project aangemeld bij de MRDH en deze is opgenomen in het concept van het IPVa2023. Mocht de MRDH hier positief op beschikken, zullen wij de bijdrage in de begroting verwerken via de P&C-cyclus. Wij stellen u voor een krediet beschikbaar te stellen van 600 en de lasten in de begroting met N 200 in 2023 en met N 40 vanaf 2024 te verhogen.
2.6 Verkeerssituatie bedrijventerrein Capelle West e.o. (Krediet 1.000) Verkeerssituatie bedrijventerrein Capelle West e.o. - Beleidskeuze Lasten / Baten N 50 vanaf 2024 Kasstroom: N 1.000 in 2023 De inrichting bij de Poolvosweg, Admiraal Helfrichweg en Gemzenstraat voldoen niet aan de inrichtingsprincipes van Duurzaam Veilig. De snelheid op deze wegen zijn 50 km/h terwijl er geen gescheiden fietspaden aanwezig zijn. Daarnaast rijdt er meer dan gemiddeld vrachtverkeer vanwege de functies in bedrijventerrein Capelle-West. De maximum snelheid passen wij daarom aan naar 30 km/h met voorzieningen voor fietsers en verharding die goed bestand is tegen vrachtverkeer. Wij stellen u voor een krediet beschikbaar te stellen van 1.000 en de lasten in de begroting te verhogen met N 50 vanaf 2024. 2.7 Verkeersveiligheid (Krediet +1.220 / -1.220) Verkeersveiligheid – Beleidskeuze Lasten / Baten: n.v.t. Kasstroom: N 1.220 / V 1.220 in 2023 In het kader van de verkeersveiligheid ontvangen wij diverse subsidies met een totaal van V 1.220 voor enkele IBOR projecten. De nadruk hierbij ligt op het verbeteren van de verkeersveiligheid d.m.v. het aanpassen van fietsoversteekplaatsen, het plaatsen van rotondes en kruispuntplateaus en het verbeteren van de veiligheid rondom schoolzones. De investering voor deze maatregelen bedraagt N 1.220.
Wij stellen u voor een krediet ter beschikking te stellen van 1.220 en dit te dekken uit de te ontvangen subsidies -1.220 . 2.8 Fietsoversteek Reigerlaan (Krediet 42) Fietsoversteek Reigerlaan – Beleidskeuze Lasten / Baten: N 2 vanaf 2024 Kasstroom: N 42 in 2023 Wij verbeteren de verkeersveiligheid ter hoogte van de fietsbrug Pelikaanweg – Reigerlaan. Dit doen wij mede op basis van input van de Fietsersbond. Vele scholieren passeren hier dagelijks en steken de Reigerlaan over. Middels kleinschalige aanpassingen voorkomen wij toekomstige (bijna) fietsongevallen. Wij stellen u voor een krediet beschikbaar te stellen van 42 en de lasten in de begroting te verhogen met N 2 vanaf 2024.
53
2.9 Veiliger maken fietspaden (Krediet 500) Veiliger maken fietspaden - Beleidskeuze Lasten / Baten: N 25 vanaf 2024 Kasstroom: N 500 in 2023 Wij willen het fietsgebruik in Capelle aan den IJssel stimuleren en de verkeersveiligheid op fietspaden verbeteren. Meer fietsgebruik sluit aan op de duurzaamheidsdoelen en is daarnaast goed voor de doorstroming van het autoverkeer. Daarom asfalteren wij (veelgebruikte) fietspaden die nu nog voorzien zijn van tegelverharding Wij stellen u voor een krediet beschikbaar te stellen van 500 en de lasten in de begroting te verhogen met N 25 vanaf 2024. 2.10 i-VRI's (Krediet 650) Omvormen naar i-VRI’s – Beleidskeuze Lasten / Baten: N 77 vanaf 2024 Kasstroom: N 650 in 2023 Wij voorzien de VRI’s op de Hoofdweg (N 400) en Algeracorridor (N 250) van nieuwe, slimme software. De i-VRI's bevorderen de doorstroming door rekening te houden met verschillende systemen, zoals navigatiesystemen in auto’s en smartphones. Op basis van deze systemen, het verkeersaanbod en de instellingen past de i-VRI het regelprogramma zo snel en slim mogelijk aan. Ook reageert een i-VRI sneller wanneer bepaalde voertuigen voorrang moeten krijgen t.o.v. het overige verkeer, bijvoorbeeld een aankomende ambulance of lijnbus.
Het slimmer maken van de verkeerslichten op de Algeracorridor maakte onderdeel uit van de KTA-maatregelen, maar omdat er binnen dit programma geen subsidie beschikbaar is voor aanpassingen aan verkeerslichten, leggen wij voor beide een subsidieaanvraag voor aan MRDH. Na ontvangst van de betreffende beschikkingen zullen wij de subsidie verwerken in de begroting. Wij stellen u voor een krediet beschikbaar te stellen van 650 en de lasten in begroting te verhogen met N 77 vanaf 2024. 2.11 Aanleg ondergrondse infrastructuur Aanleg infrastructuur - Beleidskeuze Lasten / Baten: N 248 in 2023 en N 248 in 2024 Kasstroom: N 248 in 2023 en N 248 in 2024 Wij willen faciliteren bij de aanleg van een openbaar glasvezelnetwerk in Capelle. Dit zal gebeuren in zes fases, in de gebieden waar nu nog geen glasvezelaansluitingen gerealiseerd zijn. Naast de aanleg van de hoofdstructuur zullen gelijktijdig ook de huisaansluitingen worden gerealiseerd bij Capellenaren die glasvezel willen afnemen. Aansluitend hierop willen wij ook de warmte- en energietransitie ondersteunen en faciliteren. Om de buitenruimte heel en veilig te houden en overlast waar mogelijk te beperken is hiervoor tijdelijk 1,5 fte benodigd, totaal N 155. Rekening houdend met de overhead (N 93) bedragen de lasten voor uitbreiding van de formatie N 248.
Wij stellen u voor de lasten in de begroting te verhogen met N 248 in 2023 en 2024. Aanleg glasvezel
2023 - 2024
Programma 0
N93
Programma 2
N155
Totaal nieuw te begroten
N248
54
Wat mag het kosten? Omschrijving
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Lasten
N9.254
N10.170
N10.298
N10.877
N11.249
N11.748
N12.499
N12.786
N13.341
N13.885
Baten
V951
V716
V679
V644
V644
V644
V644
V644
V644
V644
N8.303
N9.455
N9.619
N10.233
N10.605
N11.104
N11.855
N12.142
N12.696
N13.241
Reserve bedrijfsvoering
V52
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Reserve eenmalige uitgaven
V826
V856
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Totaal mutaties reserves
V878
V856
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N7.425
N8.598
N9.619
N10.233
N10.605
N11.104
N11.855
N12.142
N12.696
N13.241
Saldo van baten en lasten Mutaties reserves:
Resultaat
Analyse verschil Begroting 2022 naar Begroting 2023 Omschrijving
Lasten Baten Saldo
Mutatie Reserves Resultaat
Aanpassing budgetten energie (BG23 0.6)
N813
N813
Budget verharding, CTW (NJN21 2.4)
V463
V463
N38
N813
Voorbereidings MIRT(VJN21 2.8 - NJN21 2.2 - BG22 - VJN22 0.17 )
V445
V445
N136
Straatreiniging (BG23 2.2)
N300
N300
V425 V309 N300
Vervoersknoop Rivium (VJN20 2.4 - VJN21 2.6 - VJN22 0.14)
V349
V349
Prijsstijgingen (BG23 2.1)
N245
N245
N100
V249
KTA - Capelseplein (NJN21 2.2 - BG22 2.1 - VJN22 0.17)
V220
V220
Parkshuttle (BG23 2.5)
N200
N200
Nieuwe mobiliteit ( NJN21 2.2 - BG22 2.1 -VJN22 0.17 )
V185
V185
N137
V48
Verkeersbeleid - Meten is weten ( BG22 2.1 - NJN21 2.2 )
V181
V181
N40
V141
N127
N245 N140
V80 N200
Verkeersveiligheid (NJN21 2.2 - BG22 2.1 - VJN22 0.17)
V166
V166
Aanleg ondergronds infrastructuur (BG23 2.11)
N155
N155
V39
Opstellen programma buitenruimte (NJN21 2.7
V120
V120
Verkeerseducatie (NJN21 2.2 - BG22 2.1)
V114
V114
N87
V27
Fietsbeleid (VJN22 2.4 - NJN22 2.2)
V94
V94
N40
V54
Wegcategorisering weg en fiets (BG22 2.1)
V78
V78
KTA - iVRI's ( BG22 2.1 - NJN21 2.2 )
V70
V70
N155 V120
V78 N40
V30
Werkgevers- en bewonersaanpak ( BG22 2.1 )
V56
V56
V56
Afschrijvingen en toegerekende rente
N551
N551
N551
Directe personeels- en apparaatskosten
N396
Overige verschillen Totaal
N396
N396
N9
N37
N46
V29
N17
N128
N37
N165
N856
N1.021
Incidentele baten en lasten De grijze cellen zijn mutaties in de reserves. Taakveld Omschrijving
Incidentele baten
Incidentele lasten
2022
2022
2023 e.v.
2.1
Vervoersknoop Rivium; deels dekking reserve eenmalige uitgaven
V100
2.1
MIRT Oververbinding regio Rotterdam (VJN21 2.8-NJN21 2.2-VJN22 0.17)
V136
2.1
Fietsbeleid via reserve eenmalig (NJN21 2.2)
V40
N94
2.1
Meten is weten via reserve eenmalig (NJN21 2.2)
V40
N181
2.1
Verkeerseducatie via reserve eenmalig (NJN21 2.2)
V43
2.1
KTA i-VRI's via reserve eenmalig (NJN21 2.2)
V40
2.1
Verkeersveiligheid via reserve eenmalig (NJN21 2.2-VJN22 0.17)
V127
2.1
Actieplan corana; Verkeer via reserve eenmalig (VJN2022 0.2)
V15
2023 e.v.
N15
55
Taakveld Omschrijving
Incidentele baten 2022
2.1
Nieuwe mobiliteit via reserve eenmalig (NJN21 2.2-VJN22 0.17)
V137
2.1
KTA Capelseplein via reserve eenmalig (NJN21 2.2-VJN22 0.17)
V140
2.1
CTW via reserve eenmalig (VJN22 0.17)
Totaal
2023 e.v.
Incidentele lasten 2022
2023 e.v.
N185
V38 V856
N0
N475
N0
Subsidieplafond Niet van toepassing.
56
Programma 3 Economie Missie Een krachtige lokale economie en een sterk en divers bedrijfsleven met binding aan de stad zijn van grote waarde. Wij werken samen met ondernemers aan een toekomstbestendige Capelse economie. Wij stimuleren de samenwerking tussen Capelse ondernemers. Wat willen wij bereiken? Toekomstbestendig ondernemersklimaat Wij werken nauw samen met ondernemers in Capelle om het ondernemersklimaat verder te versterken. Dat doen wij samen met ondernemers- en winkeliersverenigingen en de BedrijfsInvesteringsZones Capelle XL en Capelle West. Wij gaan samen met ondernemers aan de slag om bestaande bedrijventerreinen en winkelcentra aantrekkelijk en concurrerend te houden. Ook werken wij aan een toekomstbestendige Capelse horeca. Dat doen wij door het opstellen van een Actieplan horeca. Indicatoren BG23 - Functiemenging (landelijke indicator) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. Eenheid: %.
Bron: waarstaatjegemeente.nl (CBS BAG / LISA - bewerking ABF Research) Regio
2020
2021
2022
2023
Verwachtingswaarde
53,0 %
53,0 %
53,0 %
52,0 %
Capelle aan den IJssel
52,8 %
52,4 %
-
-
Nederland
53,2 %
53,3 %
-
-
BG23 - Vestigingen (van bedrijven) (landelijke indicator) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar. De directe vergelijking met de MRDH is niet meer mogelijk op waarstaatjegemeente en wordt niet meer getoond.
Bron: waarstaatjegemeente.nl (LISA) 57
Regio
2020
Verwachtingswaarde
120,0 per 1.000 inw.15 t/m 120,0 per 1.000 inw.15 t/m 122,0 per 1.000 inw.15 t/m 145,0 per 1.000 inw.15 t/m 64 jaar 64 jaar 64 jaar 64 jaar
2021
2022
2023
Capelle aan den IJssel
129,2 per 1.000 inw.15 t/m 140,9 per 1.000 inw.15 t/m 64 jaar 64 jaar
-
Nederland
158,1 per 1.000 inw.15 t/m 165,1 per 1.000 inw.15 t/m 64 jaar 64 jaar
-
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | BIZ Capelle West vernieuwen Wij zetten in op het vernieuwen van de BIZ Capelle West. Portefeuillehouder: Faassen BG23 | Gebiedsinrichtingsplan Capelle West opstellen Wij stellen een toekomstgericht gebiedsrinrichtingsplan Capelle West op. Portefeuillehouder: Faassen BG23 | Programma Economie opstellen Wij stellen een nieuw Programma Economie op. Portefeuillehouder: Faassen
Ontwikkelingen Actieplan corona succesvol Wij hebben meerdere stimuleringsmaatregelen genomen om de lokale economie een zetje in de rug te geven tijdens en na de coronapandemie (zie het Actieplan corona). De komende maanden worden diverse maatregelen uit het plan voortgezet. Ondernemers uit onze winkelgebieden staan er, ondanks corona, relatief goed voor. Er is nog altijd sprake van een laag leegstandspercentage (Capelle 8,3%; Groot-Rijnmond 10,7%). De komende periode moet blijken of deze weerbaarheid ook aanhoudt op de lange termijn. Kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • •
Verordening logiesbelasting 2023 (Raad december 2022); Verordening marktgeld 2023 (Raad december 2022); Verordening BI-zone Capelle West 2023-2027 (BBV 740093 september 2022); Structuurvisie Detailhandel 2021 (BBV 472728 juli 2021); Verordening BI-zone CapelleXL 2021-2025 (BBV 336464 oktober 2020); Programma Economie 2019-2022 ‘Aan de slag voor de economie van morgen’ (BBV 1078692 april 2019); Verordening Winkeltijden Capelle aan den IJssel 2015 (BBV 946055 november 2017); Nota Buitenreclame Capelle aan den IJssel 2015 (BBV 646380 maart 2015); Marktverordening Capelle aan den IJssel 2011 (Raadsvoorstel Verseon 218310 september 2011).
Verbonden partijen Zie voor een totaaloverzicht van de partijen waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft de paragraaf Verbonden partijen. Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) Maatschappelijke effecten Concurrerende en bereikbare metropoolregio. Doelstelling voor programma Het versterken van de economische ontwikkeling van de regio. 58
Wijzigingsvoorstellen De wijzigingsvoorstellen van programma 3 staan hieronder weergegeven. 3.1 Voorterreinen- en gevelfonds bedrijventerrein Capelle West Voorterreinen- en gevelfonds bedrijventerrein Capelle West - Beleidskeuze Lasten / Baten: N 250 in 2023 Kasstroom: N 250 in 2023 Het bedrijventerrein Capelle West is een al wat ouder bedrijventerrein waar, om vitaal en concurrerend te blijven, samen met de bedrijven een vernieuwing van de buitenruimte en de bedrijven is gewenst. Een eerste stap is het instellen van een Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) geweest zodat er voor de gemeente en de ondernemers één duidelijk aanspreekpunt is voor dit gebied. Een tweede stap is de herziening van het bedrijvenlijst voor het bestemmingsplan Capelle West; hiermee hebben wij ongewenst bedrijvigheid qua gevaar, omgevingseffecten als geluid aantrekken van verkeer voorkomen en duidelijk ingezet op behoud van dit bedrijventerrein voor een specifieke groep bedrijven. Nu staan wij op het punt de buitenruimte aan te pakken, directe aanleiding is dat in dit gebied een IBOR-project van start gaat waarbij de ondergrondse infrastructuur en de wegen worden aangepakt. Voor de periode 2023-2024 staat de uitvoering van werkzaamheden in Capelle West gepland. Wij zijn bezig met een projectplan voor een integrale gebiedsaanpak voor bedrijventerrein Capelle West, dit valt uiteen in twee grote onderdelen: 1.
Het maken van een gebiedsinrichtingsplan; 2. Het instellen van een voorterreinen en voorgevelfonds. Het aanpakken van de voorterreinen en voorgevels dient bij voorkeur te zijn afgerond, voordat de uitvoering van de inrichtingsplannen wordt gestart. Wij stellen dan ook voor het Voorterreinen- en voorgevelfonds nu in te stellen zodat ondernemers kunnen beginnen met de uitwerking van hun plannen voor de aanpak van de panden. De ondernemers kunnen voor het uitvoeren van deze plannen een bijdrage aanvragen van maximaal 50% van de kosten, waarbij een plafond geldt. Wij stellen u voor om de lasten in de begroting te verhogen met N 250 in 2023. 3.2 Wees loyaal, koop lokaal (Capels Akkoord) Wees loyaal, koop lokaal - Beleidskeuze Lasten : N 50 vanaf 2023 Kasstroom: N 50 vanaf 2023 De actie "Wees loyaal, koop lokaal" was een groot succes in Coronatijd. Wij hebben vooral ingezet op een ‘feel good’ campagne in deze uitdagende tijden. Wij hebben het kopen en bestellen van producten bij lokale ondernemers fors gepromoot. Dit deden wij met sandwichborden, oproep op Socials, een Koop Lokaal filmpje (op https://capelleaandenijssel.begrotingsapp.nl/begroting2023/programma/programma-3-economie vindt u het filmpje) en persoonlijke aandacht middels bedrijfsbezoeken. Wij willen deze in coronatijd opgezette campagne uitbreiden.
Vanaf 2023 zetten wij in op de ondersteuning van eigen initiatieven in winkelgebieden om het winkelgebied te promoten en de samenwerking tussen winkeliers te bevorderen. Hierbij denken wij o.a. aan evenementen en aankleding van winkelgebieden. Hiervoor is een bedrag van N 40 benodigd. Daarnaast willen wij vanuit deze campagne vanaf 2023 ook de weekmarkt gaan promoten. De weekmarkt wordt goedbezocht en heeft op marktdagen een aantrekkende werking op het naastgelegen winkelcentrum De Koperwiek. Samen met de Marktcommissie gaan wij de acties bepalen om de weekmarkt nog beter op de kaart te zetten. Hierbij denken wij onder meer aan een lokale/regionale reclamecampagne en periodieke acties op de weekmarkt zelf. Hiervoor is een bedrag van N 10 benodigd. Wij gaan dit beleid in 2024 evalueren, maar stellen wel voor de lasten structureel aan te ramen. Als de evaluatie positief is, dan staan de lasten al begroot vanaf 2025. Als de evaluatie negatief is, ramen wij de lasten op dat moment af. Wij stellen voor de lasten te verhogen met N 50 structureel vanaf 2023.
59
Wat mag het kosten? Omschrijving
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Lasten
N1.042
N1.686
N1.509
N1.191
N1.182
N1.179
N1.180
N1.181
N1.182
N1.182
Baten
V671
V787
V762
V762
V762
V762
V762
V762
V762
V762
Saldo van baten en lasten
N371
N898
N747
N429
N421
N418
N419
N419
N420
N420
Reserve bedrijfsvoering
N117
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Reserve eenmalige uitgaven
N94
V398
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Totaal mutaties reserves
N211
V398
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Resultaat
N582
N500
N747
N429
N421
N418
N419
N419
N420
N420
Mutaties reserves:
Analyse verschil Begroting 2022 naar Begroting 2023 Omschrijving
Lasten Baten Saldo
Mutatie Resultaat Reserves
Voorterreinen- en gevelfonds bedrijfventerrein Capelle West (BG23 3.1)
N250
N250
Hoofdweg vak A (NJN21 3.2 - VJN22 0.17), via reserve eenmalige uitgaven
V226
V226
N226
N0
BedrijfsInvesteringsZone CapelleXL (NJN 21 3.2), deels via reserve eenmalige uitgaven
V110
V110
N95
V15
V27
N27
MKB-Deal (VJN21 3.1), via reserve eenmalige uitgaven
V55
Wees loyaal, koop lokaal (BG23 3.2)
N50
N28
N50
BedrijfsInvesteringsZone Capelle-West (NJN 21 3.2 - VJN22 0.17), deels via reserve eenmalige uitgaven
V45
V45
N250
N0 N50
N25
V20
Opstellen prog.Economie (NJN21 3.4)
V30
V30
V30
Afschrijvingen en toegerekende rente
N38
N38
N38
Directe personeels- en apparaatskosten
V39
Overige verschillen
V10
V2
V12
N25
N13
Totaal
V177
N26 V151
N398
N247
V39
V39
Incidentele baten en lasten De grijze cellen zijn mutaties in de reserves. Taakveld Omschrijving
Incidentele baten 2022 2023
Incidentele lasten
2024 2022 2023 e.v.
3.2
Hoofdweg vak A via reserve eenmalig (NJN21 3.2-VJN22 0.17)
3.2
Gebiedsinrichtingsplan bedrijventerrein Capelle-west (BG23 3.1)
3.3
Projectplan BIZ deel via reserve eenmalig (BG21 3.1 - NJN21 3.2)
V75
N175 N100
3.3
MKB-deal via reserve eenmalig (VJN22 0.17)
V28
N28
3.3
Voorber.budget BIZ Capelle-West via reserve eenmalig (NJN21 3.2 - VJN22 0.17)
V45
N45
3.4
Actieplan corana; Koop lokaal via reserve eenmalig (VJN2022 0.2)
V15
N15
3.4
Actieplan corana; Workshops via reserve eenmalig (VJN2022 0.2)
V10
Totaal
2024 e.v.
V226 N250
V399
N10 N0
N0 N273 N350
N0
Subsidieplafond Niet van toepassing.
60
Programma 4 Onderwijs Missie In Capelle werken wij samen met de scholen en andere bij jeugd betrokken organisaties aan een sterke educatieve en sociale basis. Wij willen dat kinderen en jongeren gelijke kansen krijgen en zich gezond ontwikkelen. Wij zetten in op een doorlopende ontwikkellijn van 0 tot 27. Als er belemmeringen zijn in de ontwikkeling kijken wij samen met de partners op welke wijze dit kan worden opgelost. Elk kind krijgt onderwijs in een modern en fris gebouw. Elke jongere krijgt kansen op een startkwalificatie. Daarnaast zetten wij in op het doorbreken van de cyclus op laaggeletterdheid door het versterken van de basisvaardigheden van jong en oud. Wat willen wij bereiken? Sluitend netwerk- samenhang onderwijs, zorg en ondersteuning Wij bevorderen dat kinderen en jongeren gelijke kansen krijgen zodat zij als volwaardig burger kunnen meedoen in de samenleving. Dit doen wij door zo vroeg mogelijk in te zetten op een sluitend netwerk van onderwijs, educatie, zorg en ondersteuning. Indicatoren BG23 - Geïndiceerde doelgroeppeuters dat geplaatst is op de voorscholen Geïndiceerde doelgroeppeuters (peuters met indicatie van CJG) dat geplaatst is op de voorscholen. Eenheid: percentage Boekwerk
2023
Verwachtingswaarde
70 %
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Toename gebruik voorschoolse educatie (Capels Akkoord) Wij maken afspraken met de aanbieders van voorschoolse educatie over de deelname. Portefeuillehouder: Westerdijk BG23 | Afspraken tussen onderwijs, kinderopvang en gemeente versterken Dit doen wij onder meer door het opstellen van een samenwerkingsagenda LEA (Lokaal Educatieve Agenda) voor de periode 2023-2026. In LEA-verband maken wij afspraken over doorgaande ontwikkellijnen (kinderopvang en VVE, PO en VO), passend onderwijs en zorg en ondersteuning. Portefeuillehouder: Westerdijk BG23 | Samenhang rondom onderwijskansen versterken Het Rijk stelt voor de periode 2023-2026 nieuwe gelden voor onderwijskansen beschikbaar. Wij herijken ons beleid om nog meer samenhang te bereiken in de aanpak. Portefeuillehouder: Westerdijk
Wat willen wij bereiken? Gezonde en duurzame schoolgebouwen Wij willen dat ieder kind onderwijs krijgt in een modern en fris schoolgebouw.
61
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Subsidie frisse schoolgebouwen monitoren In 2021 en 2022 is subsidie door het Rijk beschikbaar gesteld voor frisse schoolgebouwen, ook wel bekend als de SUVIS regeling. Na een inventarisatie van de schoolgebouwen hebben wij via de SUVIS regeling subsidie aangevraagd voor 14 scholen. Alle 14 deelnemende scholen hebben de subsidie toegekend gekregen. De schoolbesturen voeren in 2023 de werkzaamheden voor frisse schoolgebouwen uit. Wij begeleiden, monitoren en controleren. De werkzaamheden dienen uiterlijk in februari 2025 afgerond te zijn. Portefeuillehouder: Van Woudenberg
Wat willen wij bereiken? Niet van school zonder startkwalificatie Wij willen dat iedere jongere beschikt over een startkwalificatie, zodat zij een goede uitgangspositie op de arbeidsmarkt hebben. Indicatoren BG23 - Absoluut verzuim (landelijke indicator) Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2019' staat voor schooljaar '2018/2019'. Eenheid: per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatieplicht). De streefwaarde voor 2023 is gedaald, omdat wij verwachten dat de aantallen teruglopen naar het niveau van voor de coronapandemie.
Bron: waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado) Regio
2021
2022
2023
Verwachtingswaarde 2,9 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
2020
3,0 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
4,2 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
2,9 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
Capelle aan den IJssel
2,1 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
4,7 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
-
-
Nederland
2,7 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
2,5 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl)
-
-
BG23 - Relatief verzuim (landelijke indicator) Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. De periodeaanduiding '2021' staat voor schooljaar '2020/2021'. Eenheid: per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatieplicht). De waarden in 2020 (Capelle en Nederland) zijn lager door de effecten van de schoolsluitingen vanwege de coronapandemie. De verwachtingswaarde voor 2023 is gedaald t.o.v. de verwachtingswaarde 2022, omdat wij verwachten dat de aantallen teruglopen naar het niveau van voor de coronapandemie.
62
Bron: waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado) Regio
2021
2022
2023
Verwachtingswaarde 33 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
2020
35 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
43 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
35 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
Capelle aan den IJssel
11 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
37 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
-
-
Nederland
18 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
19 per 1.000 leerlingen (leerplicht+kwalificatiepl.)
-
-
BG23 - Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) (landelijke indicator) Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2020" staat voor schooljaar "2019/2020". Eenheid: %. Onze cijfers zijn beter te vergelijken met Rotterdam i.p.v. Nederland. Dit komt doordat de problematiek van Capelse jongeren te vergelijken is met Rotterdamse jongeren. RMC Rijnmond is de grootste RMC regio van Nederland met z'n eigen zware grootstedelijke problematiek, nog meer dan regio Amsterdam, Utrecht als Haaglanden.
Bron: waarstaatjegemeente.nl (DUO/Ingrado) Regio
2020
2021
2022
2023
Verwachtingswaarde
2,6 %
2,8 %
2,6 %
2,3 %
Capelle aan den IJssel
2,3 %
2,5 %
-
-
Rotterdam
2,5 %
2,7 %
-
-
Nederland
1,7 %
1,9 %
-
-
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Inzetten op versterken preventieve activiteiten Wij gaan samen met RMC, leerplicht en ander instanties zorgdragen voor een aanpak die zich richt op het voorkomen van voortijdig schoolverlaten. Portefeuillehouder: Westerdijk
63
Ontwikkelingen Programma voor wegwerken leervertraging verlengd Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is verlengd tot en met 2025. Gemeenten hebben meer tijd gekregen om het programma uit te voeren. Kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • • • • • •
Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs 2022 (SHO) (RV 692968 maart 2022); Uitvoeringsplan gemeentelijke gelden Nationaal Programma Onderwijs (BBV 654785 december 2021); Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang 2021 (BBV 409859 juni 2021); Uitvoeringsplan '(Digi)taal begint lokaal 2021 – 2023’ (BBV 533480 juni 2021); Verordening bekostiging leerlingenvervoer Capelle aan den IJssel 2021 (BBV 499895 juni 2021); Uitvoeringsprogramma Elk kind verdient dezelfde basis en meer 2021-2022 (BBV 409859 april 2021); Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Capelle aan den IJssel 2021 (RV 442872 april 2021); Aanpak laaggeletterdheid: (Digi)taal begint lokaal’ (310102 november 2020); Kansen voor ieder kind, onderwijskansenbeleid Capelle aan den IJssel 2020 e.v. (BBV 143405 februari 2020); Meerjaren Perspectief Vastgoed 2019 (BBV 1031427 juni 2019); Notitie Brede school netwerken 2015 e.v. (BBV 610133 december 2014); Beleidsnota “Vastgoed in beweging 2013” (BBV 518742 juli 2013); Nota Beleidskaders “Optimalisatie gemeentelijk vastgoed 2012” (BBV 464890 oktober 2012).
Verbonden partijen Zie voor een totaaloverzicht van de partijen waarin de gemeente een bestuurlijk en/of een financieel belang heeft de paragraaf Verbonden partijen. Stichting Boeiend Leren in Capelle en Krimpen (BLICK) Maatschappelijke effecten De stichting verzorgt openbaar onderwijs. Doelstelling voor programma Het voorzien in voldoende openbaar onderwijs in de gemeente. Wijzigingsvoorstellen Programma 4 heeft geen wijzigingsvoorstellen. Wat mag het kosten? Omschrijving
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Raming 2027
Raming 2028
Raming 2029
Raming 2030
Lasten
N8.649
N15.171
N9.335
N9.121
N9.214
N9.629
N10.143
N10.186
N10.242
N10.293
Baten
V4.294
V9.634
V4.634
V4.291
V4.288
V4.286
V4.286
V4.286
V4.286
V4.286
Saldo van baten en lasten
N4.355
N5.537
N4.701
N4.830
N4.926
N5.342
N5.857
N5.900
N5.955
N6.006
Reserve bedrijfsvoering
N111
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Reserve eenmalige uitgaven
N124
V372
N150
N0
N0
V328
N0
N0
N0
N0
Totaal mutaties reserves
N235
V372
N150
N0
N0
V328
N0
N0
N0
N0
N4.590
N5.165
N4.851
N4.830
N4.926
N5.014
N5.857
N5.900
N5.955
N6.006
Mutaties reserves:
Resultaat
64
Analyse verschil Begroting 2022 naar Begroting 2023 Omschrijving
Lasten Baten Saldo
In 2022 incidenteel budget ventilatie scholen (VJN22 0.2 - VJN224.3)
V2.527 N2.000 V527
In 2022 incidenteel budget verhuiskosten SHO (BG22) via reserve eenmalig
V171
Deel budget BSN aandachtsscholen bekostingen uit OAB-gelden (BG22 4.1)
V109
Eigendomsoverdracht onderwijs MFC Fascinatio (VJN22 4.4)
V147
Ambtelijke capaciteit (BG23 0.9)
N99
In 2022 overgeheveld budget OAB vanuit 2021 (NJN21 4.5)
Mutatie Resultaat Reserves V527
V171
N321
N150
V109 113
V109
V34
V34
N99
N99
V2.400
2400
N0
N0
In 2022 (826) en 2023 (339) incidentele middelen NPO (NJN21 4.4)
V487
487
N0
N0
In 2022 incidenteel budget actieplan corona ventiatie scholen (NJN21 0.17) via reserve eenmalig
V150
V150
Afschrijvingen en toegerekende rente
N151
N151
Directe personeels- en apparaatskosten
V130
V130
Overige verschillen (N51 via reserve eenmalig)
N35
N35
N51
N86
V5.836 N5.000 V836
N522
V314
Totaal
N150
N0 N151 V130
Incidentele baten en lasten De grijze cellen zijn mutaties in de reserves. Taakveld Omschrijving
Incidentele baten
Incidentele lasten
2022 2023 2024 2025
2026 e.v.
2022 2023 2024 2025
2026 e.v.
V178
N171
N178
4.2
Strategische Huisvestingsplan Onderwijs (VJN2018 4.2NJN21 4.2), verhuiskosten en eenmalige investering; dekking reserve eenmalig
V171
4.2
Aanpak laaggeletterdheid (NJN21 4.5)
V39
4.2
Verhuiskosten Comenius College (VJN22 4.2) via reserve eenmalig
4.2
Actieplan corana; aanvullende middelen ventilatie scholen via reserve eenmalig (NJN21 0.17/VJN22 0.2)
4.2
Taxatie Berliozstraat via reserve eenmalig (VJN22 0.17)
4.2
SPUK ventilatie in scholen (VJN 4.1)
4.2
V150 V350
N150 N350
V12 V1.833
N1.833
Ventilatie onderwijsgedeelte MFC Fascinatio (VJN 4.3)
V185
N494
4.3
SPUK NPO (NJN21 4.4)
V826 V339
N826 N339
4.3
Actieplan corana; Capelle stagestad via reserve eenmalig (VJN2022 0.2)
V40
N40
Totaal
V3.456 V339
N0
N0 V328 N3.714 N339
N0
N0 N328
Subsidieplafond Subsidieregeling
Plafond
Onderwijskansen
1.000
Peuteropvang
1.300
Brede Schoolnetwerken
314
65
Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Missie Capelle is een bruisende stad met een breed aanbod van voorzieningen en activiteiten: sport, cultuur, talentontwikkeling en recreatie. Iedere Capellenaar is welkom om hieraan op een laagdrempelige manier mee te doen. Wij behouden het cultureel erfgoed en stimuleren de beleving daarvan. Wij werken verder aan een buitenruimte met mogelijkheden om te bewegen en te recreëren. Wij richten de buitenruimte waterrobuust en hittebestendig in. Het Capelse groen is belangrijk om gezond in de stad te kunnen wonen en werken. Wij vergroten de bewustwording hierover. Wij versterken met groen blauwe structuren de biodiversiteit. Deelprogramma's en taakvelden Het programma Sport, cultuur en recreatie is onderverdeeld in 2 deelprogramma's : • Programma 5A: Vrije tijdsbesteding (Sport en Cultuur)(taakveld 5.1 t/m 5.6); • Programma 5B: Openbaar groen en (openlucht) recreatie (taakveld 5.7).
66
Deelprogramma 5A Vrijetijdsbesteding (Sport en cultuur) Wat willen wij bereiken? Sporten en bewegen voor een betere gezondheid en welzijn Het verbeteren van gezondheid en welzijn van de Capellenaar door sport en bewegen. Indicatoren BG23 - Waardering sportvoorzieningen De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
-
-
-
6,9
Jaarrekening
6,8
6,8
6,9
-
BG23 - % Niet-sporters (landelijke indicator) Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Dit onderzoek vindt om de vier jaar plaats. Sinds 2017 geldt er landelijk een nieuwe beweegrichtlijn. De huidige voorgeschreven indicator is niet voldoende om te meten of de Capellenaren voldoende bewegen, aangezien deze indicator niets zegt over de nieuwe beweegrichtlijn. Om te voldoen aan de nieuwe richtlijn moeten volwassenen namelijk minimaal 150 minuten matig intensief bewegen per week, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen. Verder moeten volwassenen minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten doen, voor ouderen gecombineerd met balansoefeningen. In de bewonersenquête 2021 zijn resultaten opgenomen over de nieuwe beweegrichtlijn. Deze data is terug te vinden op de Capelse buurtmonitor onder Bewonersenquête/Data/Algemene voorzieningen/Sport.
Bron: waarstaatjegemeente.nl (Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM)
67
Regio
2020
2021
2022
2023
Verwachtingswaarde
45,0 %
45,0 %
45,0 %
45,0 %
Capelle aan den IJssel
49,7 %
-
-
-
Nederland
49,3 %
-
-
-
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Prestatieafspraken 2023 Sportief Capelle naleven De prestatieafspraken 2023 zijn gebaseerd op de drie speerpunten uit het sport- en beweegbeleid: 1. Gezondheid en welzijn bevorderen; 2. Sociaal-maatschappelijke doelstellingen realiseren; 3. Capelse infrastructuur breder inzetten voor de breedtesport. Door middel van voorlichting en een bewustwordingscampagne voor alle Capellenaren stimuleren wij de sport- en beweegparticipatie. Ten aanzien van het bevorderen van een gezonde leefstijl en kennismaking ondersteunen wij het onderwijs in de vorm van themaweken, sportdagen en lespakketten. Ook worden sport- en beweeg (kennismakings-) activiteiten voor de doelgroep ‘ouderen’ aangeboden waarbij kennismaking van het aanbod het uitgangspunt is en doorstroming naar (structureel) aanbod het beoogde effect. Verder monitoren wij de voortgang en effecten van de toegang, integrale samenwerking op het gebied van preventie/vroegsignalering met andere samenwerkingspartners zoals Stichting Welzijn Capelle en het Centrum voor Jeugd en Gezin. Portefeuillehouder: Westerdijk BG23 | Lokaal sportakkoord: impuls vitaliseren sportverenigingen Wij geven een impuls aan het vitaliseren van de sportverenigingen door inzet op behoud en werven van leden.
Portefeuillehouder: Westerdijk BG23 | Lokaal sportakkoord: inzet op vitale ouderen Via de methode mijn positieve gezondheid enthousiasmeren wij niet-vitale ouderen tussen de 65-80 jaar voor een passend en bestaand beweegaanbod. Portefeuillehouder: Wilson BG23 | Lokaal sportakkoord: zinvolle naschoolse vrijetijdsbesteding stimuleren Wij stimuleren een zinvolle naschoolse vrijetijdsbesteding voor leerlingen in het voortgezet onderwijs door het aanbieden van activiteiten voor een actieve en gezonde leefstijl. Portefeuillehouder: Westerdijk BG23 | Lokaal sportakkoord: inzet gezonde leefstijl interventie Wij bevorderen een gezonde leefstijl door het aanbieden van extra beweegactiviteiten toegespitst op Capellenaren in een sociaal-economisch kwetsbare situatie. Portefeuillehouder: Wilson
Wat willen wij bereiken? Cultuuraanbod passend bij Capelle Wij zorgen voor een inclusief aanbod van kunst, cultuur en evenementen dat past bij de vraag van de Capellenaar, voor iedereen aansprekend en toegankelijk.
68
Indicatoren BG23 - Waardering theater De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Deze indicator is bij de bewonersenquête 2021 niet uitgevraagd in verband met de coronacrisis. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
7,9
7,7
8,0
8,0
Jaarrekening
7,7
8,0
-
BG23 - Waardering totaalaanbod aan evenementen De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Deze indicator is bij de bewonersenquête 2021 niet uitgevraagd in verband met de coronacrisis. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2023
Streefwaarde
-
-
8,0
Jaarrekening
6,7
6,8
-
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Culturele infrastructuur behouden en versterken (Capels Akkoord) Wij zorgen voor een gezonde culturele infrastructuur waar alle Capellenaren aan kunnen deelnemen. Wij stimuleren actief onderlinge samenwerking in het culturele veld en cultureel ondernemerschap. Hiervoor maken wij gebruik van de opbrengsten uit de evaluatie van de cultuurnota ''Verrassend divers'' en de dialoog met de Capelse cultuur- en evenementensector. Deze opbrengsten vormen tevens de bouwstenen voor het ontwikkelen van de nieuwe Capelse cultuurvisie. Portefeuillehouder: Van Woudenberg
69
BG23 | Impuls voor evenementen Wij onderzoeken de mogelijkheden om meer evenementen in de buitenlucht te faciliteren. Hierbij maken wij concrete prestatieafspraken met onze partners over de promotie van hun initiatieven. Portefeuillehouder: Van Woudenberg BG23 | Brug tussen citymarketing en cultuur (Capels Akkoord) Wij kijken wat de toegevoegde waarde van cultuur kan zijn voor citymarketing. Bijvoorbeeld door verbanden te leggen tussen de culturele sector en het bedrijfsleven. In deze context onderzoeken wij de haalbaarheid van een jaarlijks Stadsfeest op basis van een kostendekkend businessmodel. Portefeuillehouder: Van Woudenberg Wat willen wij bereiken? Waarde van de bibliotheek versterken Wij versterken de waarde van de bibliotheek en haar diensten door verbinding te zoeken met de onderwerpen jeugd (waaronder de gezinsaanpak) en het doorbreken van de cyclus op laagtaligheid door onder meer de inzet op basisvaardigheden, waaronder de digitale vaardigheden. Indicatoren BG23 - Waardering openbare bibliotheek De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Deze indicator is bij de bewonersenquête 2021 niet uitgevraagd in verband met de coronacrisis. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
7,6
7,3
7,7
7,7
Jaarrekening
7,3
7,7
-
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Digitaal burgerschap versterken (Capels Akkoord) Inzet en activiteiten gericht op mediawijsheid onder kinderen en het digitaal sterker maken van (kwetsbare) volwassenen. Portefeuillehouder: Westerdijk BG23 | Maatschappelijk ondernemerschap bibliotheek uitbouwen De bibliotheek is maatschappelijk relevant, vergroot haar zichtbaarheid binnen het sociaal domein en bouwt haar cultureel ondernemerschap uit. Portefeuillehouder: Westerdijk
70
Wat willen wij bereiken? Behouden en beleving van cultureel erfgoed Wij behouden het cultureel erfgoed en stimuleren de beleving daarvan. Indicatoren BG23 - Een goede staat van onderhoud van gemeentelijke monumenten Eenheid: %.
Bron: rapportage Monumentenwacht Boekwerk
2020
2021
2022
2023
Streefwaarde
98 %
98 %
98 %
99 %
Jaarrekening
99 %
99 %
-
%
BG23 - Deelnamepercentage aan de stimuleringsregeling gemeentelijke monumenten Eenheid: %. Er is sprake van een lichte groei van het aantal deelnemers. Die groei willen wij blijven stimuleren.
Bron: (vrijwillige) abonnementen op de Monumentenwacht Boekwerk
2020
2021
2022
2023
Streefwaarde
45 %
48 %
50 %
50 %
Jaarrekening
46 %
49 %
%
%
Ontwikkelingen Toekomst sporthal Schenkel In 2021 is besloten om te laten onderzoeken of sloop en nieuwbouw van sporthal Schenkel financieel en ruimtelijk een toekomstbestendige variant is. Het onderzoek brengt ook de maatschappelijke en financiële impact van een variant tot sloop en geen nieuwbouw in kaart. Eind 2022 wordt besluitvorming over de uit te werken voorkeursvariant gevraagd. In 2023 wordt de gekozen variant uitgewerkt in een aantal scenario’s qua functies en activiteiten.
71
Monumentenbeleid Bij de uitwerking van de Stadsvisie besteden wij in 2023 ook aandacht aan het opstellen van een Monumentennota. Hierin verwerken wij alle monumenten die wij binnen onze stad hebben en de criteria waaraan deze moeten voldoen. Kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • •
Dienstverleningsovereenkomst Sportief Capelle 2022-2026 (BBV 654610 21 december 2021); Een epiloog de nadere uitwerking van "Het volgende hoofdstuk'' (BBV 211554 oktober 2020); Meerjaren Perspectief Vastgoed 2019 (BBV 1031427 juni 2019); Erfgoednota 2018 (BBV 972063 oktober 2018); Nota cultuur- en evenementenbeleid “Verrassend divers” 2018 e.v. (BBV 927795 december 2017); Nota Visie op Sport ‘’Sport doet meer’’ (BBV 861129 maart 2017); Visie op bibliotheekwerk 2017-2022 “Het volgende hoofdstuk” (BBV 772306 december 2016); Beleidsnota “Vastgoed in beweging 2013” (BBV 518742 juli 2013); Nota Beleidskaders “Optimalisatie gemeentelijk vastgoed 2012” (BBV 464890 oktober 2012).
Verbonden partijen Zie voor een totaaloverzicht van de partijen waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft de paragraaf Verbonden partijen. Isala Theater B.V. Maatschappelijke effecten In stand houden van een culturele voorziening en het verlevendigen van het stadshart. Doelstelling voor programma Het stimuleren, bevorderen en faciliteren van het kunst- en cultuuraanbod in de gemeente op het gebied van beeldende kunst, muziek, dans en toneel. Rijksmonument Dorpsstraat 164 B.V. Maatschappelijke effecten In stand houden cultuur voor de gemeenschap door het verkrijgen, behouden en duurzaam exploiteren van het rijksmonument Dorpsstraat 164. Het creëren en behouden van de toegankelijkheid van het pand voor de gemeenschap ten behoeve van de activiteiten op het gebied van kunst en cultuur en al wat voor het vorenstaande in de meest ruime zin bevorderlijk kan zijn. Doelstelling voor programma Het behouden, stimuleren, bevorderen en faciliteren van cultuur. Sportief Capelle B.V. Maatschappelijke effecten Exploitatie, beheer en onderhoud sportaccommodaties, ondersteuning van sportverenigingen en sportstimulering burgers. Doelstelling voor programma Het stimuleren van sport en bewegen én het gelegenheid geven tot sportbeoefening door het beschikbaar stellen van accommodaties voor sportbeoefening.
Stichting Bibliotheek aan den IJssel Maatschappelijke effecten De bibliotheek is een voorziening waar mensen informatie kunnen vinden en elkaar kunnen ontmoeten. De bibliotheek heeft onder andere een uitleenfunctie en educatiefunctie. De bibliotheek richt zich binnen ‘een leven lang ontwikkelen’ specifiek op twee geprioriteerde groepen: • Jeugd tot 18 jaar- taal als basis • Kwetsbare volwassen (met een achterstand in de (digitale) basisvaardigheden) – meedoen in de samenleving. Doelstelling voor programma Het in stand houden van de bibliotheekfunctie.
72
Stichting Kunstzinnige Vorming Rotterdam (SKVR) Maatschappelijke effecten De SKVR geeft muziekonderwijs of -cursussen en organiseert muziekactiviteiten. De SKVR ontvangt subsidie om met deze activiteiten een basis te creëren voor actieve en passieve muziekbeleving voor de Capelse jeugd. Doelstelling voor programma Het in stand houden van een muziekschool. Wijzigingsvoorstellen De wijzigingsvoorstellen van deelprogramma 5A staan hieronder weergegeven. 5A.1 Stadsfeest (Capels Akkoord) Onderzoek Stadsfeest - Beleidskeuze Lasten / Baten: N 150 in 2023 Kasstroom: N 150 in 2023 Wij hebben de wens om te komen tot een jaarlijks Stadsfeest aan den IJssel. In opstart wellicht voornamelijk met publiek geld, maar uiteindelijk op basis van een kostendekkend businessmodel. Wij onderzoeken wat de gewenste vorm is voor het Stadsfeest en wat de (financiële) haalbaarheid hiervan is. Het onderzoek start in 2023. De uitkomsten van het onderzoek verwachten wij medio 2023 en op basis daarvan zal een vervolgactie plaatsvinden. Om in de tussentijd de Capellenaren wel een stadsfeest te bieden, verkennen wij de mogelijkheden van wederom een SMAACK XL in 2023. Voor het onderzoek en SMAACK XL is een bedrag van N 150 nodig. Wij stellen u voor om de lasten in de begroting incidenteel te verhogen met N 150 in 2023. Wat mag het kosten? Omschrijving
Rekening 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Raming 2024