05.02 - Begroting 2023
Tekst van het document
1
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 11 Begroting in hoofdlijnen ......................................................................................................................... 14 Programma 0 Bestuur en ondersteuning .............................................................................................. 18 Programma 1 Integrale veiligheid en openbare orde ............................................................................ 36 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................................................................... 46 Programma 3 Economie ........................................................................................................................ 57 Programma 4 Onderwijs ........................................................................................................................
61 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie .............................................................................................. 66 Deelprogramma 5A Vrijetijdsbesteding (Sport en cultuur) ................................................................ 67 Deelprogramma 5B Openbaar groen en (openlucht) recreatie ......................................................... 75 Programma 6 Sociaal domein ............................................................................................................... 82 Deelprogramma 6A Sociale infrastructuur ........................................................................................ 83 Deelprogramma 6B Werk en Inkomen (Participatiewet) ................................................................... 89 Deelprogramma 6C Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) ................................................. 105 Deelprogramma 6D Jeugdzorg ....................................................................................................... 109 Programma 7 Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu .................................................................. 116 Programma 8 Stadsontwikkeling .........................................................................................................
126 Paragrafen ........................................................................................................................................... 136 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 137 Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit .......................................................................... 138 Algemene risico's ......................................................................................................................... 143 Risico's sociaal domein ............................................................................................................... 151 Overige risico's ............................................................................................................................ 157 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................... 166 Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 167 Openbare ruimte .......................................................................................................................... 168 Gemeentelijk vastgoed ................................................................................................................
173 Overzicht kapitaalgoederen ......................................................................................................... 180 Paragraaf Financiering .................................................................................................................... 182 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 186 Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................................... 192 Samenvatting Verbonden partijen ............................................................................................... 193 Gemeenschappelijke regelingen ................................................................................................. 196 Vennootschappen en coöperaties ............................................................................................... 203 Stichtingen en verenigingen ........................................................................................................ 208 Overige gerelateerde partijen ...................................................................................................... 210 Paragraaf Grondbeleid ....................................................................................................................
214 Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................................. 218 Paragraaf Interbestuurlijk toezicht ................................................................................................... 230
2
Financiële begroting ............................................................................................................................ 231 Raadsbesluit ........................................................................................................................................ 257 Bijlagen 2023 ....................................................................................................................................... 258 Personele sterkte en personeelslasten ........................................................................................... 259 Reserves en voorzieningen ............................................................................................................. 261 Kredietenoverzicht ........................................................................................................................... 282 Bevolkingsprognose ........................................................................................................................ 283 Onderzoeksopdrachten ................................................................................................................... 284
3
Aanbiedingsbrief
Aan: De leden van de raad van de gemeente CAPELLE AAN DEN IJSSEL Datum: 14 oktober 2022 Betreft: Aanbiedingsbrief Begroting 2023
Geachte dames en heren, Hierbij bieden wij u ter vaststelling de Begroting 2023 aan. Deze eerste begroting van ons nieuwe college is opgesteld in een bijzonder onzekere tijd. De gebeurtenissen in Oekraïne grijpen ons allemaal erg aan. Tegelijk zijn wij trots dat wij als gemeente, met steun van vele Capellenaren, opvang van vluchtelingen hebben kunnen realiseren. Bij particulieren thuis en in het Rivium District. Na de hoop op een terugkeer naar ‘normaal’ na twee jaar corona bevinden wij ons nu helaas in een volgende crisisperiode. De torenhoge inflatie, met name die van de energieprijs, zorgt ervoor dat de financiële bestaanszekerheid van grote groepen in de samenleving onder druk staat. Ook in Capelle. De zorgen over geldzaken reiken verder dan de portemonnee, met nadelige effecten op onder meer de gezondheid van mensen, gezinsrelaties en beperkter mogelijkheden om deel te nemen aan het leven van alledag. Deze uitzonderlijke tijden vragen volop onze aandacht en inzet voor onze Capellenaren, onze maatschappelijke instellingen en organisaties en onze ondernemers. Deze groepen vormen de drie pijlers waarlangs wij onze aanpak inhoud geven.
Belangrijk daarbij is om samen met hen verder scherp te krijgen waar de crisis hen het hardste raakt en wat wij als gemeente kunnen doen om te helpen, in aanvulling op de Prinsjesdagmaatregelen van het kabinet en de al beschikbare lokale regelingen en voorzieningen. De crisis zal ook ons als gemeente raken. Naar verwachting zal een groter beroep gedaan worden op ons reguliere ondersteuningsaanbod, zoals de bijzondere bijstand, financiële hulpverlening en maatschappelijk werk. Dit vraagt extra inzet van partijen als Welzijn Capelle, GR IJsselgemeenten Sociale Zaken en het Centrum voor Jeugd en Gezin. Wij moeten daar als bestuur en organisatie snel en wendbaar op kunnen inspelen. Daarnaast zijn gerichte aanvullende maatregelen nodig om te zorgen dat niemand buiten de boot valt. Onze zorg gaat in de eerste plaats uit naar onze inwoners, met name kinderen en ouderen. Dit betekent bijvoorbeeld ruimhartiger inkomensondersteunende regelingen. Maar het gaat evenzeer om sociale maatregelen, zoals ruimere openingstijden van onze wijkcentra, waarbij mensen naast informatie en hulp ook een kop soep met een boterham kunnen krijgen. Ook onderzoeken wij in hoeverre wij instellingen en organisaties, waaronder sportverenigingen, een helpende hand kunnen bieden. Zij vormen het cement van de samenleving dat niet mag afbrokkelen.
Voor ondernemers gaat het er om te zorgen dat zij in geval van financiële problematiek de weg naar informatie en advies goed weten te vinden. En kijken wij, afhankelijk van de behoefte en noodzaak, naar mogelijkheden voor extra ondersteuning. Graag bepalen wij in samenspraak met bewoners, instellingen en organisaties en ondernemers de acties en maatregelen om de bestaanszekerheid te stutten. Wij maken daarbij ook gebruik van goede voorbeelden van initiatieven van andere gemeenten. Op dit moment weten wij nog niet precies wat er op ons afkomt de komende periode en wat dat sociaal, financieel en organisatorisch gaat betekenen. Ook vragen verschillende aangekondigde maatregelen van het Rijk nog verdere uitwerking, bijvoorbeeld die voor het MKB en het
4
maatschappelijk middenveld. Mogelijk dat er ook een maatregel van het Rijk volgt voor sport. Duidelijk is dat wij goed voorbereid moeten zijn. Wij vragen dan ook zowel uw vertrouwen als ook om ons de mogelijkheden te geven om snel en daadkrachtig te kunnen optreden. De factor tijd kan en zal in voorkomende gevallen knellend zijn, waarbij wij lange (maar gedegen) “ambtelijke en bestuurlijke molens” in deze bijzondere omstandigheden zouden willen vermijden. Dat zou in deze begroting financieel kunnen in de vorm van een “stelpost Crisismaatregelen 2023” of een “bestemmingsreserve Crisismaatregelen 2023”, met een bepaald bedrag. Alternatief is dat u ons de ruimte biedt om te besturen en besluiten vanuit het thans voorziene vrije saldo in deze begroting voor het jaar 2023. In de voorliggende conceptbegroting is vooralsnog geen keuze gemaakt voor een stelpost of een bestemmingsreserve, gelet op uw uitgangspunt “eerst besluiten en dan voteren”. Uiteraard vragen wij uw vertrouwen en het bieden van de mogelijkheden om snel en adequaat te kunnen handelen niet zonder dat wij u voor de maatregelen in 2023 een (voor zover mogelijk) uitgewerkt voorstel in uw decemberraad 2022 ter vaststelling zullen voorleggen.
Wij kunnen bovenstaand probleem van het dagelijks door Capellenaren voelen van de crisis en het in de portemonnee merken van de gestegen kosten voor energie en boodschappen niet direct oplossen, daar ligt een taak voor de Rijksoverheid die inmiddels voorstellen aan het uitwerken is. In deze begroting is een voorstel opgenomen om voor 2023 een eenmalig bedrag te geven aan alle Capellenaren. De schuldenproblematiek is een maatschappelijke crisis, waarbij naar ons idee het Rijk aan zet is. Dat neemt niet weg dat wij dus ook onze verantwoordelijkheid voelen en nemen. Ons voorstel voor de eenmalige bijdrage is daar een voorbeeld van. De voorgestelde maatregelen vanuit het Rijk zoals gecommuniceerd op Prinsjesdag stemmen ons hoopvol. Wij blijven goed met de Capellenaren in contact staan hierover en gaan, waar mogelijk, ook actief inspelen op deze problematiek. Zowel voor het komende begrotingsjaar, maar waar mogelijk ook nog in 2022. Een voorbeeld hiervan is dat wij al begonnen zijn met het uitdelen van "10-uurtjes" in de vorm van vers fruit, krentenbollen en broodjes op basisscholen. De inflatie heeft ook effect op onze organisatie en in de uitvoering van ons beleid. Projecten in de buitenruimte zijn fors duurder, energieprijzen stijgen en onderhoud aan ons vastgoed is duurder geworden.
In deze begroting nemen wij daarom een voorstel op om de gemeentelijke energielasten aan te ramen. Wij verwachten dat de prijsstijgingen voorlopig doorzetten en sluiten ook niet uit dat een volgend begrotingsdocument wederom nieuwe prijsstijgingen bevat. Dit zal ook gevolgen hebben voor onze verbonden en gesubsidieerde partijen. Deze partijen, die financieel (deels) van ons afhankelijk zijn en belangrijke taken uitvoeren in en voor onze stad, hebben net zo goed te maken met de hoge inflatie. De komende tijd willen wij in gesprek met deze partijen bepalen welke stappen wij hierin kunnen nemen. Op de arbeidsmarkt is sprake van grote krapte en daardoor is het steeds lastiger om het juiste personeel te vinden en te behouden. Als gemeente hebben wij momenteel veel openstaande vacatures en huren wij tijdelijk personeel in om de werkzaamheden doorgang te laten vinden. Wanneer inhuur niet meer mogelijk is als oplossing voor het personeelstekort komen onze doelen onder druk te staan. Wanneer dit zich voordoet wordt u hierover geïnformeerd, maar uiteraard doen wij er alles aan om de doelstellingen met elkaar te behalen. Ook dit is niet alleen een probleem voor onze organisatie, maar ook voor onze verbonden en gesubsidieerde partijen. De gevolgen van de oververhitte woningmarkt zien wij ook en beschouwen dit ook als een belangrijk speerpunt van ons college.
Wij zetten de koers door die wij eerder met uw raad hebben ingezet voor de ontwikkeling van het Rivium en kijken ook naar andere mogelijkheden om het gemakkelijker te maken om een woning te vinden in Capelle. Dit alles maakt de noodzaak voor een wendbare en flexibele organisatie duidelijk. Ook wanneer wij kijken naar voor ons liggende onzekerheden in het najaar inclusief mogelijke extra coronabesmettingen. Als college stellen wij op dit moment ons CapelsWerkProgramma op. Vooruitlopend hierop hebben wij in deze begroting enkele voorstellen opgenomen die invulling geven aan het Capels Akkoord. Daarnaast gaan wij graag met u het gesprek aan over welke onderwerpen voor u van belang zijn voor het komende jaar. Zo willen wij invulling geven aan de goede samenwerking tussen uw raad en ons college.
5
In financieel opzicht presenteren wij, met uitzondering van de jaren 2029 en 2030, voordelige begrotingssaldi. Wij adviseren om terughoudend om te gaan met het inzetten van deze voordelen en deze te gebruiken ter versterking van onze vermogenspositie. Dit om ook in de toekomst financieel weerbaar te blijven. 1. Beleidsinhoudelijke ontwikkelingen Hieronder geven wij enkele belangrijke beleidsinhoudelijke punten weer. Bestuur en organisatie Wij willen een bestuur zijn dat luistert naar de zorgen van Capellenaren en dat de tweedeling in de samenleving verkleint i.p.v. vergroot. Wij werken aan het opbouwen van vertrouwen om Capellenaren (weer) te overtuigen dat meedenken, inspreken en stemmen ertoe doen. Dit betekent dat wij luisteren, in gesprek gaan, informeren, verbinden, inspireren en inspelen op wat er leeft onder Capellenaren. Bijvoorbeeld door op zoek te gaan naar nieuwe initiatieven om de betrokkenheid van de jeugd bij de gemeente te vergroten. En een plan te maken om het Denk & Doe Mee Fonds structureel te borgen binnen de organisatie. Als gemeente krijgen wij meer taken. De uitvoering daarvan wordt complexer waarbij wij rekening houden met autonome ontwikkelingen (toenemende juridificering, participatie) en grote opgaven. Dit zorgt ervoor dat er meer van medewerkers wordt gevraagd. Medewerkers ervaren momenteel een grote werkdruk.
De krapte op de arbeidsmarkt zorgt er daarnaast voor dat medewerkers sneller een loopbaanstap maken buiten de organisatie en dat vacatures moeilijk of niet in te vullen zijn (soms ook niet door inhuur). Om onze dienstverlening op niveau te houden en alle bestuurlijke ambities waar te maken is cruciaal dat de gemeente een aantrekkelijke, veilige en moderne werkgever is. Veiligheid Uw raad besluit later over het nieuwe Integrale Veiligheidsbeleid (IVB). Binnen het IVB vallen meerdere ontwikkelingen. De High Impact Crimes zijn afgenomen en er is sprake van een toename op het gebied van cybercrimes en woonoverlast. De lockdowns en corona hebben hierop invloed gehad. Een groot deel van de Capelse jeugd gedraagt zoals wij het graag zien, maar een klein deel vraagt om specifieke aandacht en aanpak omdat wij een toename zien van gewelddadig gedrag binnen deze groepen. Opgavegericht werken is ook een werkwijze die wordt toegepast bij veiligheid en waarbij wij met name stadsmariniers en veiligheidsplannen inzetten. In het Capels Akkoord stellen wij voor om een digitale stadsmarinier aan te trekken en extra handhavers om ook op zondag te kunnen handhaven.
Binnen de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) wordt uitvoering gegeven aan scenario 2, “Basis op orde” uit de Ontwikkelagenda van de VRR, waarmee de VRR haar vakbekwaamheid op orde brengt en zich kan richten op externe ontwikkelingen binnen de maatschappij (bijvoorbeeld de klimaat- en energietransitie, digitalisering, informatisering en robotisering, Covid-19). Fysiek domein Een optimale verkeersdoorstroming en bereikbaarheid van Capelle is een belangrijk uitgangspunt van ons. Verkeersveiligheid, speciaal van kwetsbare doelgroepen, is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Om Capelle nog beter bereikbaar te maken, brengen wij de verschillende vormen van vervoer meer met elkaar in balans. Innovatie is daarbij belangrijk waarbij wij Capelle willen voorbereiden op duurzame en toekomstgerichte mobiliteitsvormen. In het programma mobiliteit is verkeersveiligheid een belangrijk thema. We actualiseren het wegenplan van onze stad en kijken waar we van 50km/h naar 30 km/h kunnen gaan en hanteren hierbij de uitgangspunten van Duurzaamveilig. In het uitvoeringsprogramma Mobiliteit is ook de Algeracorridor opgenomen; hier ligt de voorkeursbeslissing voor, waarna de nadere uitwerking volgt. We werken hier aan de korte termijn maatregelen. Voor het onderdeel fiets brengen wij het Capelse fietsnetwerk in beeld, en proberen daar waar mogelijk tegelpaden door asfalt te vervangen.
Vergroten van veiligheid, comfort en fietsgemak staan hier voorop. Ook willen wij optimale service verlenen zodat de openbare buitenruimte schoon, heel en veilig blijft. Op het gebied van biodiversiteit, waterrobuustheid en hittebestendigheid willen wij zorgen voor een fijne leefomgeving om te wonen en te werken voor de Capellenaar. Nu en in de toekomst. Daarbij houden we rekening met een buitenruimte die aantrekkelijk is voor zowel senioren als de jeugd. Ondanks alle prijsstijgingen blijft de jaarlijkse indexering van de tarieven voor afval en riolering beperkt. Duurzaamheid, de klimaatcrisis en de energietransitie zijn wel grote uitdagingen waarvoor we
6
gezamenlijk staan. Plannen om onze duurzaamheidsdoelstellingen te halen moeten haalbaar, betaalbaar en realistisch zijn. Daarbij werken wij bijvoorbeeld aan een verdere energiebesparing, het uitwerken van een duurzaamheidslening en het stimuleren van het plaatsen van zonnepanelen. Wij verwachten tot dusver dat op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking treedt. Dit brengt een andere manier van werken met zich mee, waarbij wij meer integraal samenwerken, zowel extern als intern. Om in te spelen op deze ontwikkeling werken wij de Stadsvisie uit in de Omgevingsagenda. Deze Omgevingsagenda raakt niet alleen aan het fysiek domein, maar aan alle domeinen. Wonen is een belangrijk speerpunt voor 2023 en de jaren die volgen. Het landelijke woningtekort is ook voelbaar in onze stad. Daarom zetten wij zo optimaal mogelijk in op de ontwikkeling van bijvoorbeeld het Rivium, maar ook op andere projecten in de stad. Sociaal domein Samenhang, verbinding en innovatie blijven kerndoelen in het sociaal domein. Daarbij benutten wij ‘’best practices’’ en de kennis en ervaring van inwoners en organisaties in Capelle. Capelle blijft inzetten op een sluitend netwerk van ondersteuning, zorg en hulp voor Capellenaren die die ondersteuning nodig hebben. Met korte wachttijden en een snelle doorstroom.
Een passend en bereikbaar aanbod van voorzieningen op het gebied van zorg en ondersteuning, welzijn, onderwijs, sport en cultuur maakt Capelle tot een stad waar iedereen gelijke kansen heeft. Kinderen en jongeren willen wij gelijke kansen bieden in Capelle. Samenwerking van scholen en andere bij jeugd betrokken organisaties zijn daarbij cruciaal. Waar kinderen meer risico lopen op een onderwijsachterstand of langdurige armoede wordt extra (preventief) ingezet. Succesvolle concepten van de KinderLabs en Homebase gaan wij daarom verder uitbreiden en bestendigen. Kinderen die opgroeien in een veilige en gezonde omgeving kunnen verder, in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. In zo goed mogelijke gezondheid ouder worden is een groot goed. Ook daarom zetten wij in op leefstijl en werken wij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen via een campagne en leefstijlambassadeurs. Wij hebben oog voor de opgave die voor ons ligt met betrekking tot de hervormingsagenda Jeugd. In de komende periode werken wij de kostenbeheersende maatregelen verder uit met onze partners. Cultuur en sport dragen bij aan een prettige, gezonde en vitale leefomgeving. Wij stimuleren daarom een breed aanbod aan mogelijkheden in de buitenruimte. Buitenruimten die toegankelijk is voor iedereen en ontmoetingen tussen mensen mogelijk maakt.
Wij onderzoeken de mogelijkheden voor meer sport en beweging in de buitenruimte en meer evenementen in de buitenlucht. Wij vinden het belangrijk dat iedereen volwaardig deel kan nemen aan de samenleving. Om die reden verruimen wij de bijdrage uit het Jeugdfonds Sport & Cultuur voor het diplomazwemmen. Daarnaast verhogen wij de inkomensgrens voor een bijdrage uit het Jeugdfonds Sport & Cultuur van 120% naar 130% van het wettelijk sociaal minimum. Ook starten wij een pilot sport- en beweegregeling voor 60+ers. De ingezette acties op het gebied van "Wees loyaal, koop lokaal" hebben laten zien dat wij een warm hart hebben voor de Capelse ondernemers. Daarom zetten wij deze aanpak structureel door en evalueren deze in 2024. Samen met de huidige en toekomstige horecaondernemers werken wij aan het versterken en verbeteren van de Capelse horeca. Hiermee optimaliseren wij onder andere de samenwerking met en tussen deze ondernemers. Dit nemen wij mee in het Programma Economie. 2. Financiële resultaat De onderstaande tabel laat de financiële resultaten zien: het saldo van baten en lasten. Met voorstel 0.11 in deze begroting stellen wij voor om de taakstelling uit de begroting te halen en in het vervolg door de eindstand van de begroting inzichtelijk te maken welke eventuele financiële opgave er is.
7
Begroting en meerjarenbegroting Financiële eindstand (bedragen in € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Eindstand Begroting 2022
V5.031
V970
V710
V1.218
N336
N919
N1.339
N1.339
Eindstand Najaarsnota 2021
V3.582
V3.818
V1.670
V1.940
V304
V1.367
V109
V109
Eindstand Voorjaarsnota 2022
V5.114
V2.793
V1.156
V1.446
N225
N1.371
N1.267
N1.527
Actualisatie
N2.355
N2.280
N2.259
N2.361
N2.399
N2.259
N1.861
N2.025
V395
V12.803
V16.720
V4.506
V4.676
V4.372
V2.510
V1.451
V3.154
V13.316
V15.617
V3.591
V2.052
V742
N618
N2.101
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Wijzigingsvoorstellen Eindstand Begroting 2023 Restant taakstelling
Uit de tabel blijkt dat er met uitzondering van de jaren 2029 en 2030 sprake is van een voordelig saldo. Voor met name de jaren 2024 en 2025 is er sprake van een fors voordelig saldo. Dit wordt veroorzaakt door de hogere algemene uitkering zoals uit de Meicirculaire 2022 blijkt. De jaren 2029 en 2030 laten een nadelig begrotingssaldo zien. Ten opzichte van het verwachte resultaat bij de Voorjaarsnota, rekening houdend met de toen nog in de begroting opgenomen taakstelling, is er ook voor deze jaren sprake van verbetering. Met de nog lopende onderzoeksopdrachten en het feit dat het tekort pas ontstaat in 2029, vinden wij het niet raadzaam om nu bezuinigingen door te voeren voor deze jaren. We voelen en nemen zeker de verantwoordelijkheid om op termijn ook voor deze jaren een sluitende begroting te presenteren. In de Najaarsnota 2021 (voorstel 0.24) hebben wij enkele activiteiten structureel opgenomen in onze begroting. Eerder waren deze activiteiten incidenteel opgenomen in de begroting. Met het oog op een financieel solide begroting zijn deze posten structureel in de begroting opgenomen.
Voor het begrotingsjaar 2023 gaat het om de volgende activiteiten: • Uitbreiding kinderlabs Schenkel & Oostgaarde (N 135 vanaf 2023); In voorstel 6A.4 neemt u het besluit dat reeds verwerkte structurele middelen benodigd blijven; • Toezicht rechtmatigheid Wmo & jeugdhulp (N 100 vanaf 2023); • Versterking aanpak eenzaamheid (N 50 vanaf 2023). Waar wij eerder hebben toegezegd voor de betreffende activiteiten met een evaluatie te komen, gaan wij niet eerder over tot het doen van uitgaven dan nadat er een evaluatie heeft plaatsgevonden en hier positief over is besloten door uw raad. Wijzigingsvoorstellen Na de actualisatie hebben wij diverse wijzigingsvoorstellen opgesteld, die wij u voor besluitvorming voorleggen. In de programmabegroting hebben wij deze per programma toegelicht. Een deel van de wijzigingsvoorstellen beschouwen wij als onvermijdelijk, zoals het verwerken van de Meicirculaire 2022 en de verhoging van de energielasten. Een aantal andere voorstellen betreft beleidskeuzes. De voorstellen die gerelateerd zijn aan ons Capels Akkoord en die een financieel gevolg hebben, geven wij hieronder weer: Begroting en meerjarenbegroting 2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
0.9 Ambtelijke capaciteit
N406
N356
N206
N206
N206
N206
N206
N206
1.1 Handhaving
N440
N440
N440
N440
N440
N440
N440
N440
1.2 Digitale stadsmarinier
N183
N183
N183
N183
N183
N183
N183
N183
3.2 Wees loyaal, koop lokaal
N50
N50
N50
N50
N50
N50
N50
N50
5A.1 Stadsfeest
N150
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
5B.1 Hoger onderhoudsniveau
N400
N400
N400
N400
N400
N400
N400
N400
5B.2 Ecologisch maaibeheer
N65
N65
N65
N65
N65
N65
N65
N65
6A.5 Kinderlabs
N240
N480
N480
N480
N480
N480
N480
N480
6B.3 Ophogen inkomensgrens Jeugdfonds
N17
N25
N0
N0
N0
N0
N0
N0
6B.4 Pilot Jongerenregeling sport en cultuur
N17
N42
N0
N0
N0
N0
N0
N0
6B.7 Aanpassen bijdrage zwemles Jeugdfonds Sport & Cultuur
N60
N60
N60
N60
N60
N60
N60
N60
N2.028 N2.101 N1.884 N1.884 N1.884 N1.884 N1.884 N1.884
8
Wij zetten met deze wijzigingsvoorstellen een eerste stap in het realiseren van onze ambities uit het Capels Akkoord. Daarnaast zijn er ook ambities uit het Capels Akkoord die nu nog niet financieel zijn meegenomen in deze begroting. In de komende P&C producten komen wij hierop terug. Risico’s In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing rapporteren wij over de risico's die wij als gemeente lopen. Onze weerstandsratio is hoog en dus meer dan voldoende om de nu bekende en gekwantificeerde risico's op te vangen. Waar wij verwachten dat het risico zich ook daadwerkelijk voor zal gaan doen, verwerken wij dit in de begroting. Zo stellen wij voor om de energielasten te verhogen. 3. Financiële kengetallen en EMU-saldo Het exploitatieresultaat wat hierboven is toegelicht, is niet het enige middel om de financiële gezondheid van gemeenten te beoordelen. Er zijn bijvoorbeeld ook posten die niet meegenomen worden in dit saldo, maar wel tot feitelijke uitgaven leiden, zoals uitgaven in voorzieningen of investeringskredieten. Sinds een aantal jaar is het daarom voor gemeenten verplicht om financiële kengetallen te berekenen. Ook berekenen wij het EMU-saldo, wat een inschatting geeft van alle verwachte kasstromen: alle feitelijke inkomsten en uitgaven.
Hieronder zijn de signaleringswaarden zoals de provincie Zuid-Holland deze hanteert voor de beoordeling van de kengetallen weergegeven. In deze begroting zien wij op de lange termijn dat onze kengetallen verbeteren. Signaleringswaarden provincie Zuid Holland voor ratio's
Categorie A minst risicovol
Categorie B neutraal
Categorie C meest risicovol
1 netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
<90%
90-130%
>130%
2 solvabiliteit
>50%
20-50%
<20%
Netto schuldquote De Netto schuldquote, gecorrigeerd voor doorverstrekte leningen, laat de volgende ontwikkeling zien: Netto schuldquote (gecorr.)
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
NJN 2021
41,4%
52,3%
61,0%
76,0%
83,1%
87,2%
89,7%
91,4%
VJN 2022
34,1%
34,3%
47,9%
59,3%
71,1%
77,0%
84,7%
86,7%
92,6%
39,0%
48,7%
53,3%
66,3%
70,3%
77,0%
81,0%
90,0%
Begroting 2023
2030
Solvabiliteit De solvabiliteit, oftewel de verhouding “eigen vermogen / totaal vermogen”, ontwikkelt zich als volgt: Solvabiliteit
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
NJN 2021
56,3%
53,9%
52,4%
49,2%
47,6%
46,7%
46,2%
46,0%
VJN 2022
56,8%
58,3%
54,9%
51,6%
48,4%
46,7%
44,9%
44,4%
43,5%
54,4%
53,8%
54,3%
51,4%
50,3%
48,8%
47,8%
46,0%
Begroting 2023
2030
EMU-saldo Het EMU-saldo geeft in grote lijnen de kasstroom weer. Een negatief bedrag betekent dat er meer geld van de bankrekening af gaat, dan dat erop komt. Het EMU-saldo ontwikkelt zich als volgt: EMU-saldo
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
NJN 2021
-41.276
-20.246
-16.889
-27.873
-15.903
-8.525
-7.342
-2.208
VJN 2022
-40.099
128
-24.034
-22.863
-25.878
-13.359
-15.440
-9.144
-7.998
-10.355
-17.214
-9.479
-25.056
-10.041
-13.710
-13.707
-16.298
Begroting 2023
2030
Ondanks dat de kengetallen een verbetering laten zien ten opzichte van de Voorjaarsnota 2022, achten wij het raadzaam om onze vermogenspositie in de komende jaren te versterken. Zoals uit het EMU-saldo blijkt is er op basis van de begroting sprake van een financieringsbehoefte in alle jaren. Dit betekent dat we jaarlijks meer geld moeten lenen dan dat we aflossen. Per saldo gaat het in de periode 2023 tot en met 2030 om afgerond € 116 miljoen. Dit komt ook naar voren uit de ontwikkeling van de schuldquote. Op langere termijn is dit financieel geen houdbare situatie. De komende jaren is er sprake van een overschot op de begroting. Elke euro die wordt uitgegeven van dit overschot heeft tot gevolg dat er meer geleend moet worden. Om die reden willen wij terughoudend zijn in het (volledig) besteden van dit overschot en dit (deels) inzetten ter verbetering van onze vermogenspositie.
9
4. Naamswijzigingen programma’s Voor een tweetal programma’s in deze begroting stellen wij een naamswijziging voor. Voor programma 6D stellen wij voor de titel aan te passen naar Jeugdzorg, wat beter de lading dekt dan Jeugdhulp. Programma 6D gaat namelijk niet alleen over het verlenen van hulp, maar juist ook over zorg. Voor programma 7 stellen wij voor om de term duurzaamheid toe te voegen aan de titel, waarmee de titel Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu wordt. Dit sluit beter aan bij de ambities in het programma. Wij stellen verder voor om de programma-indeling voor deze raadsperiode gelijk te houden aan de vorige raadsperiode. 5. Vervolgprocedure U behandelt de Begroting 2023 op 31 oktober 2022 en 1 november 2022 in de commissies en op 14 november 2022 in de raad. De raad autoriseert de verantwoording op programmaniveau. De Begroting 2023 sturen wij na vaststelling in de gemeenteraad naar onze toezichthouder de provincie Zuid-Holland. 6. Informatie en vragen U kunt beleidsinhoudelijke en financieel-technische vragen stellen bij de afdeling Financiën via p&c@capelleaandenijssel.nl. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders van Capelle aan den IJssel, De secretaris
De burgemeester
w.g.
w.g.
A.L. Duijmaer van Twist
mr. P. Oskam
10
Leeswijzer Algemeen Primaire doelgroep van deze begroting is uw gemeenteraad. Daarnaast is het bedoeld om Capellenaren, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere overheden, waaronder de provincie Zuid-Holland, inzicht te geven in de beleidsvoornemens en de financiële cijfers over 2023. Planning en control documenten zijn digitaal te terug te vinden op de site capelleaandenijssel.begrotingsapp.nl. In 2023 kennen wij de volgende planning en control documenten: begroting, voorjaarsnota, najaarsnota en jaarstukken. Alle in de begroting genoemde bedragen zijn x € 1.000, tenzij anders aangegeven. In de tabellen kunnen afrondingsverschillen ontstaan. Waar in de tekst geschreven staat ‘u’ of ‘uw‘ bedoelen wij de gemeenteraad. Hoe is de begroting opgebouwd? De begroting is opgebouwd uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. Beleidsbegroting De beleidsbegroting is opgebouwd uit het programmaplan (programma's) en paragrafen. De programma’s geven informatie per ‘beleidsveld’. De paragrafen geven informatie over de gemeente in zijn geheel en geven diverse dwarsdoorsneden door de programma’s heen. Ze zijn bedoeld om de raad een beleidsmatig inzicht te geven in beheersmatige zaken.
Financiële begroting De financiële begroting bevat een aantal cijfermatige tabellen, zoals het overzicht van baten en lasten, het overzicht van incidentele baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen, geprognosticeerde balans en de reserves en voorzieningen. In deze begroting is een overzicht van de investeringskredieten en een kasstroomoverzicht opgenomen. De Financiële begroting bevat een meerjarenraming van 7 jaar. Autorisatieniveau gemeenteraad Het autorisatieniveau van de gemeenteraad voor de budgetten bevindt zich op de niveaus van de programma’s, behalve binnen programma’s die bestaan uit deelprogramma's. Hier bevindt het niveau zich op de deelprogramma’s.
Wat staat er in het programmaplan (programma's)? Het programmaplan is samengesteld uit de volgende 9 programma’s: • Programma 0 Bestuur en Ondersteuning • Programma 1 Integrale Veiligheid en Openbare Orde • Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat • Programma 3 Economie • Programma 4 Onderwijs • Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie o Deelprogramma 5A Vrijetijdsbesteding (Sport en Cultuur) o Deelprogramma 5B Openbaar Groen en (openlucht) recreatie • Programma 6 Sociaal Domein o Deelprogramma 6A Sociale Infrastructuur o Deelprogramma 6B Werk en Inkomen (Participatiewet) o Deelprogramma 6C Wet maatschappelijke Ondersteuning o Deelprogramma 6D Jeugdzorg • Programma 7 Volksgezondheid, duurzaamheid en milieu • Programma 8 Stadsontwikkeling Ieder programma bestaat uit onderstaande onderdelen: •
In de missie staat de overkoepelende programmadoelstelling. De missie laat zien waar het programma over gaat;
•
De eerste twee W-vragen zijn: Wat willen wij bereiken (doelstellingen) en Wat gaan wij daarvoor doen (prestaties/activiteiten). Bij "Wat willen wij bereiken" geven wij aan welk maatschappelijk effect (of algemene beleidsdoelstelling) wij met het betreffende programma voor de gemeente willen bereiken. Dit is het domein van de raad. Bij de tweede W-vraag (wat
11
gaan wij daarvoor doen) benoemen wij de specifieke prestaties die in het begrotingsjaar worden geleverd en die bijdragen aan de doelstellingen. Deze hebben wij zo geformuleerd dat de raad kan controleren, tussentijds of via het jaarverslag, of het college de afgesproken prestaties heeft geleverd. Aan de doelstellingen hebben wij eveneens, waar van toepassing, indicatoren weergegeven. Dit betreffen zowel eigen Capelse indicatoren als verplichte landelijke indicatoren. De landelijke indicatoren zijn vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten voorgeschreven indicatoren over de verschillende beleidsterreinen. Alle landelijke indicatoren, behalve die in programma 0, zijn afkomstig uit landelijke databases via waarstaatjegemeente. Wij zijn afhankelijk van de actualiteit van deze cijfers en hebben hier geen invloed op. De gegevens van eind augustus 2022 zijn opgenomen. Op de site www.waarstaatjegemeente.nl is een vergelijking met andere gemeenten mogelijk. Wij geven de cijfers van Capelle en Nederland in een grafiek weer. De Capelse indicatoren geven, net als de landelijke indicatoren, een beeld van de reeds gerealiseerde en na te streven prestaties en effecten op de beleidsvelden. Dit zijn echter ‘Capelse’ indicatoren, omdat ze niet landelijk voorgeschreven zijn.
In deze begroting nemen wij bij zowel de landelijke als de Capelse indicatoren ook een verwachtingswaarde of streefwaarde voor het jaar 2023 op. Een verwachtingswaarde staat bij indicatoren waar wij geen directe invloed op hebben (bijvoorbeeld WOZ-waarde) of bij indicatoren waarbij het positief is mocht de uiteindelijke waarde onder de opgenomen waarde komen (bijvoorbeeld voortijdige schoolverlaters). Wij streven bij deze indicatoren meestal naar een zo laag mogelijke waarde, maar hebben een verwachting van deze waarde in 2023 gezien ons beleid. De term streefwaarde zou voor deze indicatoren voor verwarring kunnen zorgen en daarom hanteren wij hier ook de term verwachtingswaarde. In alle andere gevallen spreken wij in deze begroting over streefwaarde. In aantal gevallen zijn er nieuwe indicatoren toegevoegd in deze begroting. Waar er waarden uit eerdere jaren bekend zijn, zijn deze ook ingevuld onder de noemer "Jaarrekening". •
In de ontwikkelingen wordt een korte beschrijving gegeven van de context, de achtergronden en de actuele ontwikkelingen die binnen het programma spelen;
•
De kaderstellende beleidsnota’s zijn kaderstellende beleidsstukken die bij dit programma horen en vastgesteld zijn door de gemeenteraad. Deze nota’s zijn openbaar en op internet te vinden. Waar mogelijk zijn ze ook gerubriceerd naar de verschillende taakvelden;
•
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten schrijft voor dat wij de betrokkenheid van verbonden partijen op een programma inzichtelijk maken. De volledige informatie over verbonden partijen is te vinden in de paragraaf Verbonden partijen;
•
Per programma treft u de wijzigingsvoorstellen aan. Hierbij maken wij onderscheid in onvermijdelijke voorstellen, technische voorstellen en beleidskeuzes;
•
Wat mag het kosten? Bij de derde W-vraag stelt de raad de voor het programma benodigde financiële middelen vast. De lasten en baten per programma specificeren wij globaal. In de tabel worden de totale kosten per programma vermeld exclusief en inclusief de mutaties in de reserves. Alle besluitvorming tot en met de voorjaarsnota is verwerkt. Het nieuwe beleid hebben wij hierin inclusief de wijzigingsvoorstellen opgenomen. In de tabellen kunnen afrondingsverschillen ontstaan;
•
Analyse verschil Begroting. Analyse op hoofdlijnen waarin het verschil in raming van het begrotingsjaar met de raming van het voorgaande begrotingsjaar wordt gepresenteerd;
•
Het onderdeel Incidentele baten en lasten betreft bedragen hoger of gelijk aan 100, die geen onderdeel zijn van regulier budget en zich gedurende een periode van maximaal 3 jaar voordoen. Een afwijking op een structureel budget is geen incidentele baat of last. De grijs gemarkeerde velden zijn de incidentele mutaties in de reserves;
•
In een aantal programma’s wordt ook de subsidieplafonds weergegeven. In de Algemene Subsidieverordening (ASV) is opgenomen dat de raad subsidieplafonds in de zin van artikel 4:22 Awb kan vaststellen. Een subsidieplafond is het bedrag dat gedurende een bepaald tijdvak ten hoogste beschikbaar is voor de verstrekking van subsidies krachtens een bepaald wettelijk voorschrift (subsidieregeling). Dit betekent overigens niet dat deze bedragen ook daadwerkelijk als subsidie worden verstrekt.
12
Wat staat er in de paragrafen? De paragrafen zijn een belangrijk element in de begroting. De paragrafen geven een ‘dwarsdoorsnede’ van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Veel van de paragrafen zijn hierdoor een belangrijke aanvulling op de informatie over de (meerjaren)begroting. Vrijwel alle paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten. De paragrafen vormen de kaders die de raad voor het college stelt voor het beheer en de uitvoering van het beleid (en de begroting). De raad heeft hiermee instrumenten in handen om: 1. de beleidslijnen van de diverse onderdelen van de financiële functie vast te stellen; 2. de hoofdlijnen van de uitvoering te controleren. Wij hebben de onderstaande paragrafen opgenomen: • Weerstandsvermogen en risicobeheersing; • Onderhoud kapitaalgoederen; • Financiering; • Bedrijfsvoering; • Verbonden partijen; • Grondbeleid; • Lokale heffingen; • Interbestuurlijk toezicht.
Wat staat er in de financiële begroting? De financiële begroting bevat: • Overzicht baten en lasten; • Reservemutaties per programma; • Overzicht taakvelden per programma; • Incidentele baten en lasten; • Algemene dekkingsmiddelen; • Financiële positie; • Post onvoorzien; • Geprognosticeerde balans; • EMU-saldo; • Kasstroomoverzicht; • Reserves en voorzieningen; • Financiering (treasury); • Vennootschapsbelasting; • Continueren activiteiten. Wat staat er in de bijlagen? De bijlagen worden ter informatie verstrekt aan de gemeenteraad. In deze begroting zijn de volgende bijlagen opgenomen: • Personele sterke en personeelslasten; • Reserves en voorzieningen; • Kredietenoverzicht; • Bevolkingsprognose en woningbouwplanning; • Onderzoeksopdrachten. Tot en met de Begroting 2022 werd naast bovengenoemde bijlagen een bijlage Algemene uitkering opgenomen met detailinformatie over de opbouw van het gemeentefonds. In lijn met het laten vervallen van de taakveldraming kiezen wij ervoor deze bijlage niet meer op te nemen. De uitwerking van de meicirculaire 2022 treft u aan in een wijzigingsvoorstel in programma 0.
13
Begroting in hoofdlijnen Eindstand Begroting 2023 Wij laten in deze begroting een voordelig resultaat zien in de eerste jaren. Met voorstel 0.11 in deze begroting stellen wij voor om de taakstelling uit de begroting te halen en in het vervolg door de eindstand van de begroting inzichtelijk te maken welke eventuele financiële opgave er is. Daarnaast geven wij met deze begroting al deels invulling aan de ambities zoals opgenomen in het Capelse Akkoord en weten wij ook, gezien de prijsstijgingen, een eenmalige compensatie te geven aan de Capellenaren. In de onderstaande tabel laten wij de resultaten op hoofdlijnen zien. Verderop in dit hoofdstuk vindt u de individuele wijzigingsvoorstellen. In de actualisatie van de meerjarenbegroting hebben wij, conform de uitgangspuntenbrief voor de Begroting 2023, verschillende budgetten geactualiseerd. Het gaat hierbij onder andere over de salarissen, indexaties van verbonden partijen en indexaties van subsidies. Daarnaast zijn de prijsgevoelige budgetten geïndexeerd met de prijsindex. Begroting en meerjarenbegroting Financiële eindstand (bedragen in € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Eindstand Begroting 2022
V5.031
V970
V710
V1.218
N336
N919
N1.339
N1.339
Eindstand Najaarsnota 2021
V3.582
V3.818
V1.670
V1.940
V304
V1.367
V109
V109
Eindstand Voorjaarsnota 2022
V5.114
V2.793
V1.156
V1.446
N225
N1.371
N1.267
N1.527
Actualisatie
N2.355
N2.280
N2.259
N2.361
N2.399
N2.259
N1.861
N2.025
V395
V12.803
V16.720
V4.506
V4.676
V4.372
V2.510
V1.451
V3.154
V13.316
V15.617
V3.591
V2.052
V742
N618
N2.101
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Wijzigingsvoorstellen Eindstand Begroting 2023 Restant taakstelling
Actualisatie Begroting In de actualisatie van de meerjarenbegroting hebben wij, conform de uitgangspuntenbrief voor de Begroting 2023, verschillende budgetten geactualiseerd. Het gaat hierbij onder andere over de salarissen, indexaties van verbonden partijen in lijn met uw besluiten over de begrotingen van deze partijen en indexaties van subsidies. Een aantal van deze indexaties is vrij omvangrijk, zoals bij het CJG (+/- 800). Daarnaast zijn de prijsgevoelige budgetten geïndexeerd met de prijsindex. Het gehanteerde prijsindex is 3,0%, in lijn met de meicirculaire 2022. Waar er, op basis van contracten, een andere prijsindex van toepassing is, hebben wij dit toegepast. De toerekening van de lasten vanuit de bedrijfsvoering naar de verschillende programma's houden wij periodiek tegen het licht. Bij de actualisatie van deze begroting hebben wij dit ook weer gedaan wat heeft geresulteerd in verschuivingen over programma's heen. Hierdoor is er sprake van een lagere toerekening aan afval en riolering, waardoor er ook sprake is van een lagere onttrekking aan de respectievelijke voorzieningen. In de actualisatie is eveneens de raming voor het wachtgeld aangepast naar de actuele situatie. Het uitgangspunt hierbij is dat wij ervan uitgaan dat er voor 50% gebruik gemaakt zal worden van het maximale wachtgeld. Met name hierdoor ontstaat de trendbreuk bij de Salarissen en sociale lasten.
De afschrijvingslasten zijn beoordeeld op juistheid. Vanuit deze beoordeling is geconstateerd dat er op de langere termijn sprake is van een (beperkte) verlaging van de afschrijvingslasten. In de tabel hieronder geven wij inzicht in de financiële gevolgen van de actualisatie. Actualisatie
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
N1.236
N1.287
N1.315
N1.498
N1.533
N1.526
N1.412
N1.505
Belastingen
N10
N10
N10
N10
N10
N10
N10
N10
Sociale uitkeringen en eigen bijdragen
N62
N62
N62
N62
N62
N62
N62
N62
Ingeleend personeel
N13
N13
N13
N13
N13
N13
N13
N13
N1.772
N1.690
N1.683
N1.727
N1.747
N1.686
N1.567
N1.643
Salarissen en sociale lasten
Overige goederen en diensten Sociale uitkeringen in geld
N25
N23
N3
N1
N1
N3
N11
N23
Inkomensoverdrachten en subsidies
N632
N638
N578
N632
N647
N618
N703
N631
Mutatie reserves
N150
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Mutatie voorzieningen
N379
N350
N379
N350
N350
N379
N350
N672
14
Actualisatie
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Afschrijvingen
N320
N203
N300
N259
N215
N77
V75
V147
Overige verrekeningen
V296
V296
V296
V296
V296
V296
V296
V296
Grondexploitaties
N32
N32
N32
N32
N32
N32
N32
N32
Totaal lasten
N4.336
N4.012
N4.079
N4.288
N4.314
N4.110
N3.789
N4.147
Belastingen
V770
V744
V776
V744
V744
V776
V744
V1.068
Huren
V314
V314
V314
V314
V314
V314
V314
V314
Leges en andere rechten
V424
V431
V432
V567
V588
V530
V627
V498
Overige goederen en diensten
V74
V74
V74
V74
V74
V74
V74
V74
Mutatie reserves
V150
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
Mutatie voorzieningen
N147
N226
N170
N167
N200
N238
N226
N228
Overige verrekeningen
V408
V408
V408
V408
V408
V408
V408
V408
Grondexploitaties
N13
N13
N13
N13
N13
N13
N13
N13
Totaal baten
V1.980
V1.732
V1.820
V1.927
V1.915
V1.851
V1.929
V2.122
Saldo
N2.355
N2.280
N2.259
N2.361
N2.399
N2.259
N1.861
N2.025
Structureel en reëel evenwicht De provincie geeft een dringend advies om in het raadsvoorstel of de inleiding van de begroting al een staat op te nemen waaruit het structureel evenwicht van de begroting blijkt. In deze begroting nemen wij deze staat hieronder op. De provincie benadrukt dat er mag geen sprake zijn van een opschuivend sluitend perspectief. Onze meerjarenbegroting voldoet hieraan met uitzondering van de jaren 2029 en 2030. De Provinciaal toezichthouder beoordeelt het saldo van structurele baten en lasten tot en met 2026. In deze jaren hebben wij een structureel sluitende begroting. Begroting en meerjarenbegroting Financiële eindstand (bedragen in € 1.000) Eindstand Begroting 2023 Correctie saldo incidentele baten en lasten Saldo structurele baten en lasten
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
V3.154
V13.316
V15.617
V3.591
V2.052
V742
N618
N2.101
V176
N415
V150
N405
N0
N0
N0
N0
V3.330
V12.901
V15.767
V3.186
V2.052
V742
N618
N2.101
Wijzigingsvoorstellen De inhoudelijke uitwerking van de wijzigingsvoorstellen treft u in de diverse programma’s aan. Per voorstel geven wij aan of het een onvermijdelijke wijziging is of dat het wijzigingsvoorstel een beleidskeuze is. Prog. Wijzigingsvoorstel / nr.
Begroting en meerjarenbegroting 2023
2024
2025
2026
2027
2028
Onvermijdelijk 2029
2030 / beleidskeuze
0.1
Algemene Uitkering gemeentefonds, Meicirculaire 2022
V15.908 V20.465 V21.743 V9.500 V10.040 V10.040 V10.040 V10.040 Onvermijdelijk
0.2
Rente
N255
N453
N581
N771
N974 N1.014 N1.196 N1.360 Onvermijdelijk
0.3
Stelpost Prijzen
V298
V247
V237
V151
V159
0.4
Stelpost Lonen
0.5
Extra Wethouder
0.6
Aanpassing budgetten energie
0.7
Toezichthouder Basisregistratie Personen
N125
N125
0.8
Griffie
N129
N119
N99
N99
N99
N99
N99
N99 Beleidskeuze
0.9
Ambtelijke capaciteit (Capels Akkoord)
N406
N356
N206
N206
N206
N206
N206
N206 Beleidskeuze
0.10
GR IJsselgemeenten
N61
N122
N122
N122
N122
N122
N122
N122 Beleidskeuze
0.11
Taakstelling sluitende begroting
N0
N0
N0
N0
N0
0.12
Eenmalige compensatie 2023
N4.610
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
1.1
Handhaving (Capels Akkoord)
N440
N440
N440
N440
N440
N440
N440
N440 Beleidskeuze
1.2
Digitale stadsmarinier (Capels Akkoord)
N183
N183
N183
N183
N183
N183
N183
N183 Beleidskeuze
1.3
Integraal Veiligheidsbeleid Groepsaanpak
N81
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
V177
V26
V26 Onvermijdelijk
N1.083 N1.083 N1.083 N1.083 N1.083 N1.083 N1.083 N1.083 Onvermijdelijk N93
N93
N93
N93
N93
N93
N93 Onvermijdelijk
N1.844 N1.217
N93
N609
N346
N346
N346
N346
N346 Onvermijdelijk
N125
N125
N125
N125
N125
N125 Onvermijdelijk
N0 N1.000 N1.000 Beleidskeuze
15
Prog. Wijzigingsvoorstel / nr.
Begroting en meerjarenbegroting
Onvermijdelijk / beleidskeuze
2.1
Prijsstijgingen
N245
N245
N245
N245
N245
N245
N245
N245 Onvermijdelijk
2.2
Straatreiniging
N300
N300
N300
N300
N300
N300
N300
N300 Onvermijdelijk
2.3
MIRT Algeracorridor
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Onvermijdelijk
2.4
Versnellingsafspraken project Rivium District en Vervoersknoop
N0
N0
N0
N0
N235
N235
N235
N235 Beleidskeuze
2.5
Parkshuttle
N200
N40
N40
N40
N40
N40
N40
N40 Beleidskeuze
2.6
Verkeerssituatie bedrijventerrein Capelle West e.o.
N0
N50
N50
N50
N50
N50
N50
N50 Beleidskeuze
2.7
Verkeersveiligheid
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
2.8
Fietsoversteek Reigerlaan
N0
N2
N2
N2
N2
N2
N2
N2 Beleidskeuze
2.9
Veiliger maken fietspaden
N0
N25
N25
N25
N25
N25
N25
N25 Beleidskeuze
2.10
i-VRI's
N0
N77
N77
N77
N77
N77
N77
N77 Beleidskeuze
2.11
Aanleg ondergrondse infrastructuur
N248
N248
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
3.1
Voorterreinen- en gevelfonds bedrijventerrein Capelle West
N250
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
3.2
Wees loyaal, koop lokaal (Capels Akkoord)
N50
N50
N50
N50
N50
N50
N50
N50 Beleidskeuze
5A.1
Stadsfeest (Capels Akkoord)
N150
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
5B.1
Hoger onderhoudsniveau (Capels Akkoord)
N400
N400
N400
N400
N400
N400
N400
N400 Beleidskeuze
5B.2
Ecologisch maaibeheer (Capels Akkoord)
N65
N65
N65
N65
N65
N65
N65
N65 Beleidskeuze
5B.3
Meer en beter groen
N100
N100
N100
N100
N100
N100
N100
N100 Beleidskeuze
6A.1
Opvang vluchtelingen Oekraïne
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Onvermijdelijk
6A.2
Ziektevervanging Stichting Welzijn Capelle
N60
N60
N60
N60
N60
N60
N60
N60 Beleidskeuze
6A.3
Gevolgen Corona thema mentaal en fysiek gezond
N100
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
6A.4
Vervolg Jeugdnota 'De basis voor groei 2021-2024
N250
N250
N250
N250
N250
N250
N250
N250 Beleidskeuze
6A.5
Kinderlabs
N240
N480
N480
N480
N480
N480
N480
N480 Beleidskeuze
6A.6
Incidentele middelen voor ouderencoaching
N85
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
6B.1
Budget inburgering
V57
N22
N13
N18
N18
N18
N18
N18 Onvermijdelijk
6B.2
Bijdrage Promen
N193
N194
N182
N26
V187
V210
V230
V254 Onvermijdelijk
6B.3
Ophogen inkomensgrens Jeugdfonds van 120% naar 130% wettelijk sociaal minimum (Capels Akkoord)
N17
N25
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
6B.4
Pilot Jongerenregeling sport en cultuur 18 tot en met 26 jaar (Capels Akkoord)
N17
N42
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
6B.5
Ophogen bijdrage collectieve zorgverzekering
N210
N210
N210
N210
N210
N210
N210
N210 Beleidskeuze
6B.6
Schuldenaanpak jongeren
N110
N110
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
6B.7
Aanpassen bijdrage zwemles Jeugdfonds Sport & Cultuur (Capels Akkoord)
N60
N60
N60
N60
N60
N60
N60
N60 Beleidskeuze
6C.1
Prijs-en volume stijging Wmo
V199
V253
V294
V349
V405
V484
V211
N43 Onvermijdelijk
6C.2
Taakstelling eigen bijdrage huishoudelijke hulp - Meicirculaire
N0
N0
V273
V277
V277
V277
V277
V277 Onvermijdelijk
6D.1
Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR): definitieve Begroting 2023
N28
N361
N603
N857 N1.119 N1.388 N1.664 N1.948 Onvermijdelijk
6D.2
Kostenbesparende maatregelen Hervormingsagenda Jeugd
N1.615
6D.3
Begroting CJG
N1.015 N1.015 N1.015 N1.015 N1.015 N1.015 N1.015 N1.015 Beleidskeuze
7.1
Actieplan Omgevingslawaai
N40
N40
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Onvermijdelijk
7.2
Basis Geluid Emissieplan
N25
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Onvermijdelijk
7.3
Lasten afval
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Onvermijdelijk
7.4
Tarief afvalstoffenheffing
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
V460 V1.911 V1.998 V2.050 V2.050 V2.050 V2.050 Beleidskeuze
16
Prog. Wijzigingsvoorstel / nr.
Begroting en meerjarenbegroting
Onvermijdelijk / beleidskeuze
7.5
GGD afname van plusproduct in verband met omgevingswet
N25
N25
N25
N25
N25
N25
N25
N25 Beleidskeuze
8.1
Leges en Voorziening omgevingsvergunningen
N107
V115
V115
V115
V115
N0
N0
N381 Onvermijdelijk
8.2
Stationsgebied Schollevaar
N100
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
8.3
Openbaar gebied Wiekslag
N0
N0
N10
N10
N10
N10
N10
N10 Beleidskeuze
8.4
Participatie en communicatie
N50
N50
N50
N50
N50
N50
N50
N50 Beleidskeuze
8.5
Warenarburg
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
8.6
Omgevingsagenda
N250
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
8.7
Gebiedspaspoort Centrumgebied
N150
N0
N0
N0
N0
N0
N0
N0 Beleidskeuze
N2
N0
N0
N1
N0
N0
N0
N0
Afronding Totaal
V395 V12.803 V16.720 V4.506 V4.676 V4.372 V2.510 V1.451
Financiële kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten schrijft voor dat wij door middel van financiële kengetallen inzicht geven in onze financiële positie. In deze Begroting 2023 ontwikkelen de kengetallen zich in grote lijnen positiever dan bij de Voorjaarsnota 2022. De netto schuldquote blijft tot en met 2030 in de categorie "minst risicovol" op basis van de signaleringswaarde van de Provincie. De solvabiliteit verschuift in 2028 van "minst risicovol" naar "neutraal" . Dit was in de Voorjaarsnota 2022 vanaf 2026. Daarnaast is zichtbaar dat er sprake is van een negatieve structurele exploitatieruimte vanaf 2029. Een verdere toelichting op de ratio's vindt u bij de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Financiële ratio's
Rekening 2021
Begroting 2022
2023 2024 2025 2026 2027 2028
2029 2030
1a netto schuldquote
19,1%
37,8% 39,0% 48,8% 53,4% 66,3% 70,3% 77,0% 81,0% 90,0%
1b netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
19,0%
37,7% 39,0% 48,7% 53,3% 66,3% 70,3% 77,0% 81,0% 90,0%
2 solvabiliteit
64,5%
54,9% 54,4% 53,8% 54,3% 51,4% 50,3% 48,8% 47,8% 46,0%
3 grondexploitatie
1,7%
2,8% -1,7% 0,3% 1,3% 2,6% 1,7% 2,0% 2,2% 2,3%
4 structurele exploitatieruimte
7,0%
3,5% 1,2% 5,2% 6,4% 1,4% 0,9% 0,3% -0,3% -0,9%
5 belastingcapaciteit
76,3%
78,0% 71,0% N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.
6 debt service coverage ratio 7 afschrijvingsratio
2,6 3,0%
0,4
1,7
3,0
3,1
1,7
1,7
1,5
1,4
1,3
3,2% 3,6% 4,8% 5,6% 5,9% 6,7% 6,9% 7,0% 7,4%
17
Programma 0 Bestuur en ondersteuning Missie Wij willen een gemeente zijn voor en van alle Capellenaren. Met een bestuur dat luistert naar de zorgen en ideeën van Capellenaren. Om samen te zoeken naar perspectief en oplossingen waarbij wij denken in mogelijkheden. Een betrouwbaar bestuur dat de tweedeling in de samenleving niet groter, maar juist kleiner maakt. Een bestuur dat ook vertrouwen geeft en Capellenaren (weer) overtuigt dat meedenken, inspreken, stemmen en meedoen ertoe doet. Wij willen de denk- en doe-kracht van de Capellenaar te stimuleren en daarvoor alle ruimte bieden. Als bestuur en gemeente zijn wij integer, transparant, zichtbaar en controleerbaar. Daarbij is onze dienstverlening van een hoog niveau en zijn onze financiën structureel op orde. Wat willen wij bereiken? Optimale dienstverlening Wij zorgen voor een optimale dienstverlening. Zowel in het gemeentehuis als met onze digitale dienstverlening. Veel diensten en producten zijn de afgelopen jaren al gedigitaliseerd. Wij kiezen voor "digitaal tenzij". Het moet voor Capellenaren altijd mogelijk zijn om diensten en producten ook aan de balie aan te vragen. Daarbij staat de menselijke maat centraal waarbij wij maatwerk leveren. De vervolgstap is om onze dienstverlening 'aan de achterkant' goed in te richten. Dit geeft een impuls aan de kwaliteit van onze dienstverlening.
Indicatoren BG23 - Waardering dienstverlening De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
7,7
7,7
7,7
7,7
Jaarrekening
7,2
7,2
7,4
18
BG23 - Waardering van online dienstverlening (aanvragen product of dienst) De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: Bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
-
-
-
7,8
Jaarrekening
7,6
7,8
7,7
-
BG23 - Waardering van online dienstverlening (afspraak maken) De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: Bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
-
-
-
7,6
Jaarrekening
7,5
7,6
7,4
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Afhandeling eerste klantcontact Capellenaren Om onze dienstverlening vanuit het Klantcontactcentrum (KCC) aan de Capellenaar verder te verbeteren, brengen wij in kaart wat er voor nodig is om meer vragen in het eerste klantcontact af te handelen. Portefeuillehouder: Geissler BG23 | Digitalisering interne afhandeling aanvragen Capellenaren Wij brengen in kaart wat er nodig is om interne processen te digitaliseren waardoor bijvoorbeeld de doorlooptijd van aanvragen verkort kan worden. Portefeuillehouder: Burgemeester
19
Wat willen wij bereiken? Transparantie en communicatie Wij communiceren actief en stimuleren interactie met Capellenaren. Dit betekent dat wij luisteren, in gesprek gaan, informeren, verbinden, inspireren en inspelen op wat er leeft in Capelle. In onze communicatie staat de Capellenaar centraal. Wij communiceren in duidelijke en begrijpelijke taal dat voor iedereen toegankelijk is. Om daarmee bij te dragen aan de doelen van de gemeente om duidelijk, zichtbaar en transparant te zijn. Wij communiceren veel digitaal en zijn daarbij digitaal toegankelijk. Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Communicatiebeleidsplan opstellen Het communicatiebeleidsplan 2023 geeft invulling aan onze communicatievisie- en stijl. Het Capels Akkoord en de doelen van het bestuur geven richting aan onze communicatiedoelen. Zoals de vernieuwing van de gemeentelijke huisstijl, sociale media, doelgroepencommunicatie en arbeidsmarktcommunicatie. In 2023 wordt het plan vastgesteld. Portefeuillehouder: Geissler BG23 | Informatiehuishouding nog beter op orde brengen Wij willen een transparante en controleerbare gemeente zijn. Daarvoor willen wij onze informatiehuishouding beter op orde brengen. Dat doen wij door de aanbevelingen van de archiefinspectie uit te voeren. Voor de volgende tweejaarlijkse archiefinspectie (eind 2023 / begin 2024) hebben wij dit gereed. Portefeuillehouder: Van Woudenberg
Wat willen wij bereiken? Versterking lokale democratie Wij geven Capellenaren het vertrouwen en willen stimuleren dat zij meedenken, inspreken en stemmen. Als bestuur en organisatie leren wij van participatieprocessen. Indicatoren BG23 - Waardering over het gemeentebestuur De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Eenheid: rapportcijfer.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
6,5
6,7
6,5
6,7
Jaarrekening
6,5
6,5
6,5
20
BG23 - Houdt het gemeentebestuur voldoende rekening met de wensen van de bevolking? De bewonersenquête vindt in de oneven jaren plaats. Bij de berekening van het percentage is het aandeel van de respondenten dat bij deze vraag 'geen mening' heeft ingevuld, buiten beschouwing gelaten. Eenheid: %.
Bron: bewonersenquête Boekwerk
2017
2019
2021
2023
Streefwaarde
50 %
50 %
50 %
54 %
Jaarrekening
54 %
46 %
49 %
%
Wat gaan wij daarvoor doen? BG23 | Visie en verordening burgerparticipatie uitvoeren (Capels Akkoord) De in 2021 vastgestelde “Visie Burgerparticipatie” en de Verordening participatie gemeente Capelle aan den IJssel 2021 voeren wij uit. Dit doen wij door het inzetten van onze participatie-instrumenten en te onderzoeken of er nog nieuwe vormen van participatie passen bij Capelle. Portefeuillehouder: Burgemeester BG23 | Jongerenparticipatie vergroten (Capels Akkoord) Wij werken aan nieuwe initiatieven om de betrokkenheid van de jeugd bij de gemeente te vergroten (naast bestaande instrumenten). Een voorbeeld daarvan is een jongerenapp. Portefeuillehouder: Burgemeester en Hartnagel BG23 | Denk & Doe Mee fonds structureel maken (Capels Akkoord) De denk- en doekracht van Capellenaren te stimuleren, door het Denk & Doe Mee Fonds structureel te maken en de zichtbaarheid van het fonds en besluitvorming over initiatieven te vergroten. Hiertoe werken wij een voorstel uit om het fonds conform de uitkomst van de evaluatie per 1 januari 2024 structureel in te bedden. Portefeuillehouder: Hartnagel
Wat willen wij bereiken? Aantrekkelijk werkgever Om onze ambities voor de stad waar te maken willen wij dat de gemeente Capelle aan den IJssel een aantrekkelijk werkgever is waar wij met plezier werken. Om dat te doen besteden wij aandacht aan ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden, arbeidsvoorwaarden, de cultuur van de organisatie om ervoor te zorgen dat wij voldoende goede medewerkers in dienst krijgen en behouden.