02.03 - verslag cie SOB 18-02-2025

Het wordt nu mede ingevoerd op basis van de ervaringen die zijn opgedaan, niet alleen hier, maar ook bij Rivium en enkele andere projecten. Vastgesteld is dat dat geprotocolleerder zal moeten worden gedaan. Vervolgens wordt gewerkt aan een P&C-cyclus die een stuk strakker en korter is. Op dit moment wordt gewerkt aan een ontwerp, dat is besproken met de auditcommissie en nog verder zal worden besproken, waarna het aan de raad wordt voorgelegd. Mevrouw FEUTH geeft aan op meerdere vragen nog geen antwoord te hebben gehad. Wethouder STOUT meent de vraag welke vorm van aanbesteding is gekozen wel degelijk te hebben beantwoord: aanvankelijk is een reguliere aanbesteding nagestreefd, maar toen op een gegeven moment het project wel erg complex begon te worden is de bouwer aan tafel gevraagd en besloten in de richting van een bouwteam te gaan. Mevrouw FEUTH vraagt hoe een bouwer wordt geselecteerd als er geen aanbesteding wordt gehouden. Wethouder STOUT legt uit dat wel een aanbesteding is gehouden, maar dat het geen reguliere aanbesteding is. Bij een reguliere aanbesteding wordt het hele project van A tot Z uitgewerkt en als dat allemaal klaar is en de constructeur heeft tekeningen gemaakt en noem-maar-op, dan wordt een bouwer geselecteerd. De bouwer zit dan dus niet aan tafel, maar komt er pas in het laatste stadium bij.

Omdat toen bleek dat er verkeerde aannames waren gemaakt, is geconcludeerd dat de bouwer voortaan eerder aan de tafel moet worden gevraagd. Een bouwteam is echter geen aanbesteding op zich, maar heeft alleen nog de mogelijkheid samen met bouwteampartners het ontwerp te kneden.

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 18 februari 2025

Pagina:

15

Mevrouw FEUTH vraagt of hieruit dan de les is geleerd dat bij een project dat complex dreigt te worden al meteen bij het VO een bouwer moet worden betrokken. Een andere vraag die nog openstaat luidde of al meer inzicht bestaat in de 5% die nog resteert. Desgevraagd verduidelijkt zij dat in mei door de wethouder was gezegd dat de raming waarvoor geld werd gevraagd was gebaseerd op afgegeven offertes en toezag op 95% van het werk. De overige 5% was nog enigszins onzeker. Is daar inmiddels wat meer zicht op? Wethouder STOUT bevestigt dat hieruit lessen zijn geleerd. Als besloten wordt niet meer dan een ‘x’bedrag uit te geven aan een project, zou het goed zijn, zeker als het zo'n complex project betreft, de bouwer veel eerder aan de tafel te vragen, zodat die kan meedenken over het ontwerp. Hij benadrukt overigens nogmaals dat het bij een reguliere aanbesteding volgens hem echt niet goedkoper zou zijn geworden. Hij denkt eerder dat de bouwer de gemeente voor erger heeft behoed, al zou het wel beter zijn geweest wanneer deze gewoon vanaf het begin aan de tafel had gezeten. Ingaande op de laatste vraag van mevrouw Feuth licht hij toe dat in het begin een post onvoorzien wordt geraamd, die op dat moment vrij hoog is. Al naar gelang het project vordert, is het de bedoeling dat voor tegenvallers de post onvoorzien wordt gebruikt.

Naar hij heeft begrepen, worden op dit moment geen zaken meer verwacht die nog komen en heeft men de zaak goed in beeld. Hij gelooft dan ook niet dat men hier nog met overschrijdingen te maken zal krijgen. De oplevering van een en ander is voorzien in oktober. Een vraag is ook gesteld over de communicatie. Zoals bekend, heeft men drie weken geleden met een tentje op de Markt gestaan om de bewoners de mogelijkheid te geven van alles over het Stadsplein te weten te komen. Volgens hem is dat heel goed bezocht en geprobeerd zal worden de bewoners te blijven informeren over het tijdstip waarop bepaalde werkzaamheden worden uitgevoerd, enz. Ook met de horeca, die ook wel wat vragen heeft, is een overleg gepland. De heer VAN BUREN zegt nog steeds op zoek te zijn naar de feiten in het antwoord van de wethouder: hoeveel bouwers zijn aan het begin van het proces uitgenodigd om na te denken of zij aan tafel zouden komen om het gesprek dat de wethouder zo graag wilde te voeren, of is slechts één bouwer benaderd en is er daarmee dus een ondershandse aanbesteding geweest aan één bouwer, die daarna het project heeft binnengehaald? Wethouder STOUT verneemt naast zich dat er drie bouwers zijn benaderd en dat daarbij de aanbevelingen van de rekenkamer zijn gevolgd. Er is goed gekeken wat voor bouwers het waren en of ze het aan zouden kunnen, meervoudig ondershands hoort hij nu.

Die aanbevelingen zijn in ieder geval gevolgd en daar is één bouwer uitgekomen. Mevrouw TIEMAN komt terug op de opmerking van de wethouder dat de oplevering van het geheel in oktober is te verwachten. Het vorig jaar was er sprake van dat een en ander in maart ’25 klaar zou zijn, dus vóór het terrasseizoen. Toen werd het stilgelegd, wat drie maanden vertraging zou opleveren, zodat het juni zou worden. Vorig jaar al heeft ze gevraagd hoe het dan moet met het terrasseizoenit. Als het nu oktober wordt, wil ze graag weten hoe het dan voor de ondernemers uitpakt en ook waar die extra vertraging nu weer vandaan komt. Wethouder STOUT erkent dat het een extra vertraging is, maar bij zijn weten staat dat ook in de stukken die aan de raad zijn toegezonden. De heer VAN GILS brengt daarop een kleine correctie aan: in het stuk is vermeld ‘na de zomer 2025’. Desgevraagd voegt hij eraan toe niet te kunnen zeggen of het dan iets eerder kan worden dan oktober. Wethouder STOUT vervolgt dat de gemeente hierover in gesprek is met de horecaondernemers. Er is een redelijke strook vrijgehouden, maar of men daaraan voldoende ruimte heeft, zal moeten blijken. Als het project wat vordert, kan mogelijk nog wat worden geschoven met de hekken om meer ruimte te maken. Naast zich hoort hij overigens zeggen dat de terrassen open kunnen.

Hij zegt toe hierop later nog eens terug te komen en dan verslag te zullen doen van het resultaat van het overleg met de horecaondernemers. Mevrouw PENTERMAN haakt aan bij wat de wethouder zojuist over de communicatie heeft toegelicht. Het is wel mooi met een kraampje op de markt te staan, maar er zijn natuurlijk veel mensen die hele-

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 18 februari 2025

Pagina:

16

maal niet op de markt komen. Misschien is het een suggestie om bijvoorbeeld op de schermen rondom het Stadsplein de oplevering en eventueel de verschillende fasen te communiceren, zodat mensen een beeld hebben bij wat daar gebeurt. Wethouder STOUT vindt dat een goed idee. Overigens is hij nog vergeten te melden dat er ook een app is waarmee mensen informatie kunnen inwinnen Tweede termijn De heer OUDSHOORN stelt vast dat ondanks de uitvoerige termijn van de wethouder de kernvraag waarom de aanbestedingsvorm niet is geëvalueerd, nog altijd niet is beantwoord. De aanbestedingsvorm ‘an sich’ kan niet worden teruggevonden in de evaluatie, want de periode waarover geëvalueerd is, valt pas daarna. De discussie in de raadsvergadering van mei ging juist over de gekozen contractvorm/aanbestedingsvorm. Derhalve blijft zijn vraag openstaan waarom die aanbestedingsvorm niet is geëvalueerd. Het verheugt hem ten slotte dat in antwoord op de vraag van mevrouw Feuth over de 5% overschrijding die nog een beetje boven de markt hing, is aangegeven dat zo’n overschrijding niet verwacht wordt, want dat leek hem, gezien het voortraject, een behoorlijk risico. Mevrouw TIEMAN sluit zich aan bij de opmerkingen van de heer Oudshoorn. Wethouder STOUT deelt mede dat de heer Tobé straks zal uitleggen hoe het precies met de aanbesteding zat en wat daarover geëvalueerd is.

Volgens hem moet de raad overigens echt bij zichzelf te rade gaan, want het is de raad geweest die er op een gegeven moment voor heeft gekozen hiervan een mooi Stadsplein te willen maken en daarover de inwoners te horen. Op dat moment is volgens hem ook het budget losgelaten en toen zijn er VO’s en DO’s gemaakt. . . . De heer OUDSHOORN merkt op dat hiermee totaal wordt afgeweken van de vraag. Er is een budgetoverschrijding geweest op basis van de gekozen aanbestedingsvorm: de manier waarop het is aangevlogen. Die manier van aanvliegen is niet door de raad bepaald, maar door het college en door de aanbestedingsvorm. De vraag was of de manier van aanbesteden geëvalueerd kan worden en dan heeft hij helemaal niets aan een verhaal over iets wat gedaan is omdat de bewoners dat willen en dat het meer geld gaat kosten. Vooraf was bekend wat voor Stadsplein men wilde hebben, met allerlei tierelantijntjes eraan, en daar is een budget tegenover gesteld. Het is vervolgens tweeënhalve keer zo duur geworden en daar gaat het nu om. Hij vraagt dus waarom de manier van evalueren niet is geëvalueerd. Wethouder STOUT probeert duidelijk te maken dat, als de bewoners wordt gevraagd wat voor plein ze willen hebben, en dat resulteert in een heel mooi plein, het heel logisch is dat het duurder wordt dan aanvankelijk was bedacht. Als die bouwer dan aan tafel zit, heeft men daarmee te maken.

Als iedereen had gewild dat het bij die 1,5 of 2 miljoen euro moest blijven, had men heel snel die bouwer aan tafel moeten hebben om duidelijk te maken dat het maximale bedrag 2 miljoen euro was. Daarvoor heeft de raad echter niet gekozen. De raad vond het nodig een heel mooi Stadsplein te maken, terecht, want dat verdient Capelle ook, maar dan is dat wel de consequentie. Mevrouw TIEMAN memoreert dat zij in de commissievergadering die hieraan in het voorjaar was gewijd, duidelijk te kennen heeft gegeven het heel vervelend te vinden dat in de wandelgangen, maar ook in vergaderingen, continu van alles geframed wordt over dit dossier. In alle verslagen hierover wordt er continu op gehamerd dat het de raad is geweest die dit allemaal per se zo prachtig en duur wilde hebben. Dat is echter pertinente onzin en zij vindt het supervervelend dat dit keer op keer herhaald wordt. Zij maakt daar bezwaar tegen en doet dat bij dezen nog een keer. Wethouder STOUT verzoekt de heer Tobé in te gaan op de evaluatie van de aanbesteding. De heer TOBÉ benadrukt dat de vraag waarom gekozen is voor een aanbesteding via een bouwteamconstructie in het onderzoek van de gemeente de eerste vraag is geweest. Eerst is daarvoor geanalyseerd wat een bouwteam is. Aan de vorming van een bouwteam gaat conform het inkoopprotocol ook een aanbesteding vooraf.

Daaruit zijn in dit geval drie partijen geselecteerd in de aannemerssfeer die dit werk kunnen. Uit het onderzoek is gebleken dat echt een goede analyse gemaakt is waarom een bouwteam meer passend is en daarna is conform het inkoopproces gezocht naar de beste wijze om die partijen te selecteren. Dat wil ook zeggen dat die evaluatie plaatsgevonden heeft

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 18 februari 2025

Pagina:

17

op dat stukje aanbesteding, dus niet het hele bouwteam is daarin geëvalueerd, maar wel is netjes aanbesteed om te komen tot een selectie vanuit deze drie partijen tot deze partij. De vraag of echt gekeken is naar de reden waarom gekozen is voor een bouwteamconstructie en of de aanbesteding van dat bouwteam ook goed heeft plaatsgevonden, kan dus bevestigend worden beantwoord. Onafhankelijk kon worden vastgesteld dat degenen die hierin de leiding hadden dat ook zuiver hebben gedaan en dat ook dat proces geëvalueerd is. Dezerzijds is geëvalueerd of ook een juiste keuze is gemaakt om tot een bouwteam te komen en de onderzoeksconclusie luidde bevestigend. Met de kennis van nu zou een bouwteam eerder in het proces aanbeveling hebben verdiend, maar een bouwteam wordt juist ingezet voor een proces dat complex is. Met de watertechniek, een winkelcentrum dat open moet blijven, een Stadsplein dat open moet blijven, een metro die rijdt en hulpdiensten is in het stuk dat door de ambtelijke organisatie gemaakt is beargumenteerd waarom zij hier een voorkeur heeft voor een bouwteam. Dat is zorgvuldig onderzocht. Het klopt dat het leidt tot een overschrijding van acht ton. Zou op een andere wijze zijn aanbesteed, dan zou geselecteerd zijn op andere voorwaarden en daar kan een ander proces uit voortkomen, maar dat heeft ook een andere insteek.

De wethouder noemde eerder Design in Beeld en dat kan ook leiden tot een ander ontwerp, omdat een plafond wordt meegegeven aan het bedrag. De heer OUDSHOORN concludeert dat nu hetzelfde gebeurt als op de avond van de technische beantwoording: de wethouder beantwoordt hem via de ambtenaren. Daarom wil hij de wethouder nogmaals vragen waarom de aanbestedingskeuze, de aanbestedingsvorm, niet is geëvalueerd. Nu is de keuze die gemaakt is geëvalueerd en dat is echt een andere insteek. Er is een hele ris aanbestedingsvormen en wat bij deze gemist wordt, is dat is teruggekeken naar het begin van het proces: welke aanbestedingsvormen hadden hier allemaal plaats kunnen vinden en als die evaluatie was uitgevoerd, was dan op dezelfde keuze uitgekomen? Kortom, had daarop niet een evaluatie plaats kunnen vinden? Wethouder STOUT meent eerder te hebben aangegeven dat dat inderdaad het geval had kunnen zijn. Als men dit geweten had, had men wellicht kunnen besluiten een plafondbedrag af te spreken en bij zo’n complex de bouwer eerder aan tafel te halen, misschien zelfs wel vóór het ontwerp, zodat deze had kunnen meedenken in het ontwerp. Dat is volgens hem ook een van de leermomenten die is meegegeven: overweeg bij elk project goed welke aanbestedingsvorm het beste past bij het project.

Dus ja: het had hier anders gedaan kunnen worden, maar nee: deze aanbestedingsvorm heeft niet geleid tot een absurde overschrijding van het budget. Eerder heeft de bouwer de gemeente hier behoed voor mogelijk meer risico. Mevrouw Tieman verzekert hij dat hier niks heeft willen framen. Hij heeft alleen het proces willen schetsen wat met elkaar is gelopen. In het begin werd gedacht dat een nieuw Stadsplein ongeveer 2 miljoen euro zou kosten. Vervolgens is een proces ontstaan met de inwoners, om te kijken wat zij zouden willen en hoe hier een mooi Stadsplein gemaakt zou kunnen worden. Helaas heeft dat ertoe geleid dat het duurder is geworden. Daar kan men van alles van vinden, maar hij is ervan overtuigd dat Capelle straks over een prachtig Stadsplein zal beschikken met mooie waterpartijen, bomen, enzovoort. Het zou nog mooier zijn als het in één geheel zou overgaan naar de overkant, maar daar zal hij het verder niet over hebben. De heer OUDSHOORN zegt de gemeentesecretaris dank voor diens uitvoerige toelichting, die het nodige vertrouwen geeft. Nu hij de wethouder heeft horen zeggen dat het in een volgend geval misschien anders zou worden gedaan, is wat hem betreft de hele evaluatie teniet gedaan, want je zou toch mogen verwachten dat men het met de kennis van de afgelopen zeven jaar hoe dan ook de volgende keer anders zou doen.

Wethouder STOUT voelt zich hierdoor toch weer uitgedaagd. Hij heeft zeker niet gezegd dat het de volgende keer misschien anders zal worden gedaan. Wat hij heeft gezegd is dat, als men dit Stadsplein nog een keer over had mogen doen, het anders zou zijn gedaan en de bouwer wellicht eerder aan tafel zou zijn gevraagd. Daar is iedereen het over eens. Hij heeft ook gezegd dat bij elk project in de toekomst gedegen zal worden nagegaan welke aanbestedingsvorm daarbij past. De VOORZITTER sluit hiermee de beraadslagingen. De vraag of dit als hamerstuk kan worden geagendeerd hoeft niet te worden gesteld, omdat het stuk voor de commissie is geagendeerd en hiermee is afgedaan.

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 18 februari 2025

Pagina:

18

6. Rondvraag Van de rondvraag wordt geen gebruik gemaakt. 7. Sluiting De VOORZITTER sluit te 22.43 uur de vergadering. Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Stadsontwikkeling en -Beheer van 1 april 2025, de secretaris,

de voorzitter,