02.03 - conceptverslag Raadsbredecie 250630 (19.30 uur)

Verslag van de vergadering van de raadsbrede commissie, gehouden op maandag 30 juni 2025 in de raadzaal van het gemeentehuis, Rivierweg 111 te Capelle aan den IJssel, aanvang 19.30 uur Aanwezig zijn als:

voorzitter:

de heer mr. P.M. D. Weijers;

volksvertegenwoordigers:

mevrouw mr. D.E. Armfield, raadslid Leefbaar Capelle; de heer J. Frieser, raadslid Leefbaar Capelle; de heer drs. M.G. Jaliens, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw L.D. Poppe, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw J.W. Lauw-Schouten, raadslid Leefbaar Capelle; de heer F. Patty, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw W.J. Ravenna, raadslid Leefbaar Capelle; de heer G. Spruit, raadslid Leefbaar Capelle; de heer W. Vervat, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw L. Feuth, raadslid D66; de heer J. Hooijkaas, raadslid D66; de heer J.G. Stegeman, raadslid D66; de heer mr. Z. Schelkers, raadslid D66; de heer dr. ir. S.S. Safavi Nic, raadslid VVD; de heer prof. dr. M.W. van Buuren, raadslid SGP; de heer H.T. Verhoef, burgerraadslid SGP; mevrouw A.V.A. Raaijen, raadslid PvdA; mevrouw M. Aktaş, raadslid GroenLinks; mevrouw S.F.I. Roos BSc, raadslid GroenLinks; de heer ing. P. Eilander, raadslid ChristenUnie; mevrouw H.A. Groenendijk-de Vries MEd, raadslid ChristenUnie; de heer drs. N.H. van Buren MCD, burgerraadslid CDA; mevrouw J. den Engelsman, raadslid CDA; de heer ing. J. Breepoel, burgerraadslid SP;

college:

de heer drs. J.J. Manusama, burgemeester; de heer S. Geissler, wethouder; de heer R. van Hemert, wethouder; de heer M.E. Wilson, wethouder; de heer D.B. van Woudenberg, wethouder, de heer C. Schaatsbergen, wethouder

secretaris:

de heer S.G.V. Schouten;

griffier:

mevrouw drs. T.A. de Mik;

ambtelijke ondersteuning:

de heer B. van Leuven, bestuurs-/concernadviseur; de heer mr. A.H.P. van Gils, gemeentesecretaris;

notulist:

de heer A. de Krom (Notuleerservice Dictum).

Op de publieke tribune zijn bij aanvang van de vergadering 14 personen aanwezig. 1. Opening, mededelingen en vaststelling agenda. De VOORZITTER opent de raadsbrede commissievergadering om 19.30 uur en heet allen welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De VOORZITTER deelt mee dat van wethouder Faassen vanwege familieomstandigheden bericht van verhindering is ontvangen. Ook de raadsleden Vlot en Pengel zijn met kennisgeving afwezig. Wethouder Schaatsbergen zal vanaf een later moment de vergadering bijwonen.

1728035/2041307

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 2 van 18

In de vergadering van de commissie BVM van 23 juni jl. is gemeld dat het verslag van de besloten raadsbrede commissievergadering van 3 juni 2025 niet kon worden vastgesteld, omdat nog niet iedereen daarvan kennis had kunnen nemen, omdat het verslag niet bij de stukken zat. Hij vraagt de commissieleden BVM of dit verslag nu alsnog kan worden vastgesteld. Aldus wordt besloten. 2. Spreekrecht inwoners Mevrouw TIEMAN spreekt als volgt in: “Geachte leden van de gemeenteraad. Graag richt ik mij vanavond tot u als hoogste bestuursorgaan binnen de gemeente. Mijn naam is Wendy Tieman, en ik sta hier namens mijzelf, als bezorgde Capellenaar. De gemeente Capelle staat voor een ongekend grote bezuinigingsoperatie. Op 11 november 2024 werd een vervolgaanpak ombuigingsopgave door uw raad vastgesteld in een openbare raadsvergadering. Hierin waren 22 onderzoeksrichtingen opgenomen, ook wel quick scans of ombuigingsopgave genoemd. Op 4 februari jongstleden voerde de raad in een openbare raadsbrede commissievergadering met elkaar het gesprek over de kernwaarden. Het was de start van een dialoog over wat het beschermen waard is, een zogenaamd afwegingskader maken was het voornemen. Op 11 maart ontving de raad een openbare collegebrief, waarin van de 22 quick scans er al één afgevallen bleek. De redenen werden toegelicht. De overige ombuigingsopgaven werden samengevoegd in zes clusters.

Op 25 maart werd de raad in een openbare raadsbrede commissievergadering geïnformeerd door de controller en door Deloitte over relevante benchmarks en de mogelijkheden en onmogelijkheden om deze te gebruiken. Op 6 mei ontving de raad een openbare collegebrief met de uitkomsten van het burgerpanel over de bezuinigingen. En toen werd het stil voor de Capellenaar die het proces volgde. Op 2 juni werd tijdens de openbare raadsvergadering een punt van de agenda afgevoerd. Het betrof agendapunt 8, opheffen van geheimhouding van documenten inzake bezuinigingen, te weten documenten die samen hingen met een bijeenkomst op 13, 14 en/of 15 mei - de openbare stukken zijn niet eenduidig over de datum of data - en een besloten commissievergadering op 26 mei. Die documenten zouden met het toen voorliggende besluit op 13 juni openbaar worden. De voorzitter stelde echter voor om punt 8 van de agenda af te voeren met de volgende onderbouwing: “Vanuit het presidium is al het verzoek gedaan om het verslag vooralsnog niet openbaar te maken. En vanuit het college is het verzoek gekomen dit ook nog niet te doen voor wat betreft de achterliggende stukken, omdat dit stukken betreffen waar partijen nog niet over geïnformeerd zijn, dan wel de gemeente nog moet onderhandelen.” De gemeenteraad stemde unaniem in. De stukken bleven dus geheim.

Vanavond staat de kadernota op de agenda met daarin zeer summiere informatie over de bezuinigingen, zie bijlage 2. De Capellenaar tast volledig in het duister over waarom er nog zeven ombuigingsvoorstellen zijn afgevallen. Van de wel in de kadernota opgenomen ombuigingsvoorstellen worden de financiële consequenties van de afzonderlijke voorstellen nergens duidelijk. Ook wordt van veel voorgenomen bezuinigingen niet duidelijk wat de mogelijke nadelige consequenties zijn of wat een voorstel überhaupt precies behelst. Zo blijkt bijvoorbeeld ook uit de reactie van de Adviesraad Sociaal Domein, dat die moet gissen naar wat de sluiting van het wijkcentrum Schollevaar betekent. Wat is er de afgelopen maanden gebeurd? Hoe is er een keuze gemaakt over de verschillende ombuigingsopgaven? Op basis waarvan? Welk afwegingskader is gebruikt? Hoe zijn de belangen van verschillende mensen gewaarborgd, bijvoorbeeld van kwetsbare inwoners? Kortom, een besluitvormingsproces over bezuinigingen, dat heel transparant begon, is in korte tijd een proces achter gesloten deuren geworden.

Waarom? Transparante besluitvorming is toch een hoog goed? U staat toch allemaal voor een navolgbaar en controleerbaar besluitvormingsproces? Of niet? Ik hoop dat u als afzonderlijke partijen vanavond bereid bent om verantwoording aan de Capellenaar af te leggen, waarom u het noodzakelijk vond om de vergaderingen van 13 en 26 mei in beslotenheid te doen en waarom u ermee instemde om het raadsvoorstel om de geheimhouding op te heffen af te voeren van de agenda. Ook ben ik erg benieuwd wanneer u als gemeenteraad van plan bent om de betreffende stukken alsnog openbaar te maken. Openbaarheid is geen doel op zich. Het gaat erom dat de Capellenaar het besluitvormingsproces kan volgen en zich een oordeel kan vormen over de manier waarop hij of zij vertegenwoordigd wordt door gemeenteraadsleden. Over minder dan een jaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Voor de kiezer moet duidelijk zijn welke partij waarvoor staat, zeker als u zo'n € 20 miljoen gaat bezuinigen. Ik hoop dat dat vanavond helder wordt. Ik wens u daarbij veel succes, want het lijkt mij niet makkelijk om in de openbaarheid te spreken over deze bezuinigingen, met zoveel geheime documenten, waarop u ongetwijfeld uw keuzes baseert, maar waaraan u niet mag refereren. Dank u wel.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 3 van 18

3. Kadernota 2026 en ombuigingen De VOORZITTER deelt mee dat de kadernota geen P&C-product is, maar dient als voorbereiding op de wel verplicht op te leveren begroting. De financiële gevolgen van de autonome ontwikkelingen, die zijn opgenomen in de kadernota, raken het budgetrecht van de raad. Deze kadernota schetst de hoofdlijnen van het financiële beleid voor 2026 en geeft een doorkijk voor de jaren 2027 tot en met 2029. Gevraagd wordt de Kadernota 2026 inclusief de geschetste ombuigingen vast te stellen. De heer KERVER benut de vergadering vanavond graag om met elkaar in de openheid de diepte in te gaan. In de raadsvergadering van 10 juli houdt hij zijn algemene beschouwingen. Hij is het volledig eens met de inspreekster en voelde ook ongemak bij de stukken. Vervolgens merkt hij op dat Leefbaar Capelle al met al tevreden terugkijkt op de afgelopen periode. De gemeenteraad heeft de schouders gezet onder het taaie onderwerp. Men wilde vaak sneller, de verwachtingen zaten niet altijd op één lijn, maar er ligt wel een voorstel, waarvan men iets kan vinden. De heer VAN BUUREN meent dat het aan de raad is om alsnog iets te vinden van het openbaar maken van stukken en informeert naar de wens van Leefbaar Capelle in dat verband. De heer KERVER wil de stukken zo snel mogelijk voor iedereen openbaar gemaakt zien.

Leefbaar Capelle is blij dat het college heeft gekeken naar een extra taakstelling op de bedrijfsvoering, waardoor die uitkomt op € 3 miljoen. Het is een prima uitgangspunt om eerst met de organisatie op zoek te gaan naar financiële middelen, eer men daarvoor naar de Capellenaren gaat. Een andere taakstelling is er op de jeugdzorg. Capelse guppen verdienen volgens Leefbaar Capelle de allerbeste zorg, maar ook is te constateren dat de kosten hiervoor steeds meer oplopen en de gemeente steeds minder middelen ervoor krijgt vanuit Den Haag. Hij geeft complimenten aan het college, in het bijzonder wethouder Faassen, dat keer op keer ruimte vindt op besparingen die minimaal pijn doen. In Capelle is steeds vaker te zien de vruchten van de lokale aanpak te plukken. Daarmee wil hij de komende jaren laten doorgaan en ook bezien wat nog op te pakken is, wat zorgt voor enorme besparingen, een betere kwaliteit en kortere wachtlijsten. Er zit geen verdere ophoging in de ozb verwerkt. Lage lasten blijven voor Leefbaar Capelle een zeer belangrijk speerpunt. De afvalstoffenheffing stijgt wel en wordt kostendekkend. Alleen onder de voorwaarde van kostendekkendheid en een gefaseerde uitrol gaat Leefbaar Capelle daarmee akkoord. Gesteld is dat er mogelijkheden zijn om bezuinigingen op subsidies te realiseren, waarbij het negatieve effect beperkt blijft.

Hij is wel benieuwd of daaraan iets meer invulling gegeven kan worden. Het is in zijn ogen wenselijk om op zoek te gaan naar alternatieve financiering, bijvoorbeeld in de vorm van social return of samenwerking met lokale en nationale ondernemers en instanties. Op dit moment is er nog weinig zicht op wat dat kan betekenen. Hij is benieuwd wat dat betekent voor vrijwilligers en –organisaties. Kan de negatieve maatschappelijke impact beperkt blijven en is er daarvan een beeld? Ook moet kritisch worden gekeken naar voorzieningen van en ombuigingen bij verbonden partijen en hen wordt gevraagd om een minimale besparing over de gehele lijn. De heer VAN BUUREN vraagt of Leefbaar Capelle voldoende houvast heeft aan het collegevoorstel om te bepalen of die taakstelling op subsidies wenselijk is. Afgezien van het bedrag van € 400.000,moet afgewacht worden wat daarvan de uitwerking is. De effecten van kortingen kunnen overal neerslaan. De tevoren te stellen vraag is waar kortingen op moeten plaatsvinden, bijvoorbeeld op evenementen, cultuur of het Van Cappellenhuis. De heer KERVER vindt die vraag heel relevant en ook Leefbaar Capelle heeft met subsidies geworsteld. Het gevoel is momenteel nogal dubbel. Enerzijds is er bezorgdheid over de impact op de maatschappij, maar anderzijds krijgen sommige partijen best veel geld, waarbij het de vraag is wat die partijen de Capellenaar opleveren.

Wat hem betreft wordt vastgehouden aan het gestelde bedrag om vervolgens het gesprek aan te gaan. De heer VAN BUUREN vraagt hoe Leefbaar Capelle het traject dan ziet van het vaststellen van de kadernota richting de begroting en of hij van mening is om in de tussenliggende periode het gesprek te voeren over om welke subsidies het precies gaat en aan welke randvoorwaarden bij een korting wordt gedacht. Nu geeft men het college eigenlijk een carte blanche van € 400.000,-. Dat vindt hij onwenselijk. De heer KERVER zit daar dubbel in. Enerzijds is het fijn zaken af te kaderen, maar anderzijds wil hij niet over elke subsidie in gesprek gaan. Leefbaar Capelle wil het bedrag van € 400.000,- aan het college meegeven om daarmee alvast aan de slag te gaan. Ook wil hij de komende periode wel het verdere gesprek aangaan. Mevrouw DEN ENGELSMAN vernam uit technische antwoorden dat het werkelijke bezuinigingsbedrag € 548.000,- is, omdat het Isala Theater eruit gehaald is.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 4 van 18

Zij vraagt of Leefbaar Capelle van mening is dat de tekst heel erg summier is en een onderzoeksopdracht meegegeven moet worden, die eerst afgerond moet worden. Zij is namelijk bang voor wat de ene tekstregel zal betekenen voor vrijwilligersorganisaties. De heer KERVER is niet bekend met de laatste antwoorden op technische vragen en vraagt daar meteen duiding over vanuit het college. Hij ziet heel veel onderzoeksvoorstellen met summiere informatie, zoals de taakstelling op de bedrijfsvoering. Leefbaar Capelle is daarom zeker bereid om het verdere gesprek aan te gaan. In de verhuur van het gemeentehuis kan Leefbaar Capelle zich vinden, zowel aan maatschappelijke als commerciële partijen. Ook is Leefbaar Capelle verheugd over het voorstel voor de nieuwe kinderboerderij. Op de huidige locatie blijven is geen optie. De kinderboerderij wordt gekoesterd. Hij ziet graag een concreet plan tegemoet, ook omdat dierenwelzijn een belangrijk thema is voor Leefbaar Capelle. Blijven investeren is ook terug te lezen in het stedelijk kader en de versnellingsopdracht voor woningbouw. Het is goed dat meer woningen ook zorgen voor meer ozb en een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds. Veel belangrijker voor Leefbaar Capelle is bouwen voor de Capellenaren, die het verdienen om in de gemeente te kunnen blijven wonen.

Blij is hij eveneens met de investering in de nieuwbouw van Sporthal Schenkel. Met de voorliggende cijfers, de meevallers en de beheersbare begroting is dat wel mogelijk en verantwoord. Capelle blijft investeren, onder meer met de kapitaallastenreserve, die steeds meer gemeenten gebruiken. Investeren blijft ook in de jeugd door middel van de kinderlabs, een uniek concept in Capelle, dat omliggende gemeenten met bewondering bekijken. Tevens blijft de gemeente investeren in senioren en hun mobiliteit, via het gratis OV voor AOW’ers. Daarnaast blijft parkeren in Capelle gratis. De Capelse winkelcentra behoren tot de top van de regio. Wat Leefbaar Capelle betreft mag er niet op veiligheid worden bezuinigd, zeker niet in deze tijd. Het is jammer dat de brandweervrouw lijkt te verdwijnen. Ziet het college de meerwaarde daarvan in? Samen met de ChristenUnie kijkt Leefbaar Capelle of er daarvoor mogelijkheden zijn. Snijden in budgetten en voorzieningen is nooit leuk. Hij dankt wethouder Van Woudenberg en de voorzitter van de werkgroep Ombuigingen voor hun bijdragen aan de stukken en hun rol in het proces. Hij is blij dat dit allemaal kan, met de beperkte schade van de ombuigingen. Hij roept het college op om samen met de VNG een krachtige lobby richting Den Haag te blijven voeren, dat uiteindelijk de oorzaak van de problemen is.

De heer SCHELKERS waardeert iedereen die zich voor het voorliggende voorstel heeft ingezet, evenals het proces van de raad. Die opgave was niet eenvoudig en vraagt om zorgvuldige keuzen. D66 hoopt dat de raad nu tot een breed gedragen besluit kan komen. De geheimhouding rondom het proces is een punt van zorg. Hij begrijpt dat bepaalde informatie vertrouwelijk moet blijven, maar de Capellenaar moet ook kunnen volgen waarom de raad bepaalde keuzes maakt. Transparantie is namelijk essentieel voor draagvlak. Daarom vraagt hij het college om daarop te reflecteren en hoe kan worden gezorgd dat inwoners voelen dat keuzes ook voor hen zijn uitgelegd. Moet er niet toch zorgvuldig in stukken worden gekeken wat zich al dan niet leent voor openbaarheid, zonder de belangen van de gemeente en betrokken partijen te schaden? D66 staat in de basis positief tegen de voorgestelde koers van noodzakelijke ombuigingen en tegelijkertijd te blijven investeren in de stad. Die balans vindt hij belangrijk. Er is ruimte gevonden voor een nieuwe sporthal Schenkel en er is oog voor Capellenaren die het moeilijk hebben. Juist nu is die groep niet uit het oog te verliezen. Er is wel sprake van een verhoging van de afvalstoffenheffing en rioolheffing, wat wrang voelt. Ook D66 staat voor een betaalbare gemeente, maar het principe van kostendekkendheid is nu onvermijdelijk.

Een lichtpunt is ook dat kostendekkendheid bijdraagt aan het besef van de noodzaak om minder afval te produceren. Hij vraagt of voor subsidies de kaasschaaf wordt gehanteerd en roept het college op om te bezien hoe kortingen uitpakken, die niet disproportioneel moeten zijn. Het college moet daarover in gesprek blijven met maatschappelijke partners, zodat tijdig bijsturen mogelijk blijft. De heer VAN BUUREN vraagt of de heer Schelkers een voorkeur heeft voor de kaasschaafmethode. De heer SCHELKERS pleit daarvoor nu, omdat hij vermoedt dat daarmee € 400.000,- te behalen zal zijn. Hij wil dus niet stoppen met de ene subsidie en doorgaan met de andere subsidie. De heer VAN BUUREN is er nog niet uit om voor de kaasschaafmethode te kiezen, omdat daarmee wellicht de impact van kortingen nodeloos wordt gespreid. Wellicht hebben gerichtere keuzes een effect waardoor bepaalde organisaties niet in hun functioneren worden belemmerd. De heer SCHELKERS pleit dan ook voor een hardheidsclausule als een organisatie van belang door lagere subsidie niet meer blijkt te kunnen functioneren. In de toekomst zal wel verder gekeken moeten worden naar moeilijke keuzen tussen wat wel en niet meer te doen. Nu pleit hij wel voor de kaasschaafmethode.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 5 van 18

De heer VAN BUREN constateert dat D66 pas wil bijsturen als er zorgen zijn. Beter is wellicht eerst te onderzoeken waarop men wil bezuinigen. Dat leidt dan tot onrust en paniek bij een beperkt aantal organisaties in plaats van bij alle gesubsidieerde partijen en vrijwilligers. De heer SCHELKERS heeft dat niet gezegd. Het voorstel is nu om € 400.000,- als bezuiniging te behalen en dat wil hij laten doen met de kaasschaafmethode. Het college moet daarbij in acht nemen wie die kaasschaaf wel en niet kan lijden, wat ook vooraf en tijdens het proces om maatwerk vraagt. De heer VAN BUREN hoort nu dat bij D66 de deur toch op een klein kiertje staat om vooraf onderzoek te doen. De heer SCHELKERS verwacht dat bij het voorstel gedegen onderzoek zal zijn gedaan naar de impact. Bij D66 leeft de vraag in hoeverre het college de opzegging van de brandweervrouw nog wil doorzetten, omdat die al bij de meeste huishoudens die aandacht behoeven is langsgegaan, zodat het niet meer effectief is om die functie te continueren. De voorstellen betekenen ook iets los te laten van de traditionele financiële voorzichtigheid, wat volgens hem de juiste keuze is, juist om te zorgen dat geld niet op de plank blijft liggen, terwijl de behoefte daaraan groot is. Het gaat om investeren in Capelle.

Het braafste jongetje van de klas zijn betekent dat er minder geld naar Capelle gaat, wat volgens hem onnodig en een slechte zaak is. D66 hecht grote waarde aan het overeind houden van sport- en cultuurregelingen voor jongeren en mensen met een smalle beurs. Sport en cultuur zijn namelijk geen luxe en zijn essentieel voor gezondheid, meedoen en zelfvertrouwen. Hij vraagt of het college wil toezeggen dat die regelingen geborgd blijven en welke voorstellen het daartoe zal doen. De heer SAFAVI NIC geeft aan dat Capelle zich al twee jaar in een slechte financiële situatie bevindt en vanavond ombuigingsvoorstellen worden besproken. De VVD was altijd kritisch op de keuze om in eerste instantie gebruik te maken van algemene middelen om tekorten te dekken. De meest recente jaarstukken laten zien dat de tekorten lager zijn dan verwacht. Er ligt nu een pakket voor waarover de VVD gematigd tevreden is. De gemeente voldoet daarmee weer aan de begrotingsregels van de provincie en ook is er niet zoveel ruimte meer in het financieel jarenperspectief. De VVD kan zich vinden in het niet sluitend hebben van de laatste jaren om de druk op Den Haag te houden, teneinde aan te tonen dat de gemeente nog steeds niet genoeg geld krijgt voor de uit te voeren taken.

De oproep aan de wethouder Financiën en de burgemeester is om die druk op Den Haag er zoveel mogelijk op te houden, om te zorgen voor het binnenkrijgen van extra gelden, zodat de gemeente niet alleen een uitvoeringsorganisatie van het Rijk is, maar ook zelf beleid kan blijven voeren. De heer VAN BUUREN vraagt de heer Safavi Nic uit te leggen wat die met Den Haag bedoelt. De heer SAFAVI NIC bedoelt daarmee de centrale regering in Den Haag, die financieel beleid maakt en bepaalt hoeveel geld er naar gemeenten toevloeit. De heer VAN BUUREN wijst erop dat die regering uit een coalitie van mensen en partijen bestaat en heeft er moeite mee dat de schuld daar wordt weggelegd, omdat allen in meer of mindere mate Den Haag zijn. De heer SAFAVI NIC stelt dat lid zijn van een partij niet betekent het overal mee eens te zijn. De VVD stuurt op zelf nadenken en een mening vormen. De heer VAN BUUREN vraagt hoe hoog de VVD de kans acht om meer geld uit het gemeentefonds te krijgen, gezien het recente besluit van de regering om 5% van het bruto nationaal product aan defensie uit te gaan geven. De heer SAFAVI NIC zag de gemeentelijke tekorten al vanaf 2024 ontstaan, waarin het gemeentebestuur zelf de hand heeft en waarvoor het een eigen verantwoordelijkheid moet nemen.

De meerjarenbegroting is in de afgelopen jaren stelselmatig teruggelopen en de VVD heeft altijd aandacht ervoor gevraagd om daarop in te grijpen. De VVD kijkt dus zeker kritisch naar zichzelf, maar heeft slechts beperkte invloed, ook op de uitkeringen uit het gemeentefonds. Waar het landelijke geld vandaan moet komen is inderdaad de vraag en hij denkt dat de keuze voor defensie over de hele lijn pijn zal gaan doen. Het kan zijn dat belastingen moeten stijgen of op sociale voorzieningen bezuinigd moet worden, omdat 5% van het bruto nationaal product uitgeven aan defensie heel veel is. De heer VAN BUUREN gaat het aan het hart dat de meest trouwe schatkistbewaarder zonder slag of stoot met zo’n kadernota akkoord gaat, waarvan het meerjarenperspectief niet sluitend is. Voor de heer SAFAVI NIC is dat ook een dilemma bij de VVD. De tekorten in de jaren 2028 en 2029 voldoen echter wel aan de begrotingsregels van de provincie. Er is nog tijd om eventueel voor die jaren bij te sturen.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 6 van 18

Het ombuigingspakket bevat voor alle partijen positieve punten en pijnpunten. De VVD heeft gepleit voor investeren in Sporthal Schenkel. Wethouder Van Hemert is opdracht gegeven dat die sporthal er komt. Die sporthal bevindt zich nu in een dermate slechte staat, dat het niet verantwoord is om daarmee voort te gaan. Hij complimenteert wethouder Van Hemert met het bereikte resultaat. Blij is hij ook met de nieuwe bestemming van de kinderboerderij, die belangrijk is voor opvoeding en opleiding van kinderen en recreatie. Verder is er extra geld veilig gesteld voor schuldenaanpak en veilige fietsroutes. Een pijnpunt vindt hij de lastenverhoging, die echter wel goed te verantwoorden is, omdat afvalstoffenheffing en rioolheffing nu niet kostendekkend zijn. De VVD was kritisch op het proces, maar kan zich uiteindelijk wel zeer vinden in het voorliggende resultaat. De heer VAN BUUREN gaat eerst in op het verzoek van de inspreekster om te reflecteren op de gemaakte keuzen. Hij was voorstander van geheimhouding van stukken, teneinde de ruimte te hebben om in alle openheid zonder commotie vanuit de samenleving over alle opties te praten. Vervolgens heeft het college tijd nodig gehad om uit te leggen wat keuzes inhouden en dat vindt hij heel legitiem. Er zijn nu afwegingen gemaakt en het lijkt hem evident om de stukken nu zo snel mogelijk openbaar te maken.

Een aantal opties is niet gekozen vanwege de maatschappelijke impact. Hij is het met de inspreekster eens dat de keuzes in de kadernota weinig uitleg en toelichting bevatten. Daarom is het noodzaak dat de achterliggende stukken voor de Capellenaar te raadplegen zijn. De heer SCHELKERS vraagt of goed nadenken over openbaarmaking en het weglakken van passages nodig is als de zakelijke belangen van de gemeente of van derden kunnen worden geschaad. De heer VAN BUUREN kan zich niet indenken dat dat aan de hand is. Als dat wel zo mocht zijn is het college mans genoeg om dat met goede argumenten met de raad te delen. Gezien de stukken denkt hij dat dat wel meevalt. Mevrouw DEN ENGELSMAN vraagt of de SGP ook van mening is dat de raad een minimale input heeft gekregen om te handelen. Zij had verwacht dat de raad breder zou zijn geïnformeerd, met wellicht scenario’s. De heer VAN BUUREN gaat op die vraag in bij de rest van zijn betoog. De SGP was eigenlijk een beetje teleurgesteld over de kadernota. In algemene zin viel het hem tegen met een aantal afgepaste maatregelen de eerste jaren de begroting sluitend te maken, maar niet structureel. Daarom heeft de SGP gepleit voor het werken met scenario’s en eventueel tranches, zodat er iets te kiezen zou zijn en te kunnen bijplussen. Dat daarvoor niet is gekozen heeft hem teleurgesteld en daarover is de SGP kritisch.

De SGP had echt gedacht dat het college, zeker met een aantal strenge partijen aan boord, een solide meerjarenperspectief zou neerleggen. Dat is nu niet gebeurd. Er is een selectie gemaakt uit een brede verkenning, waaruit meer maatregelen mogelijk waren geweest om een sluitend meerjarenperspectief neer te leggen. Het college moet volgens hem voorzichtig zijn met het spreken over Capelle. Enerzijds de loftrompet steken en anderzijds Capelle afbranden om voor te willen sorteren op extra middelen in het kader van de new towns problematiek past niet. Wellicht kan men genuanceerd spreken over de mooie en schaduwzijden van de gemeente. Hij vraagt of bekend is of de provincie genoegen neemt met voorstellen die nog niet hard zijn en waarvan het de vraag is hoe omvangrijk ze zijn. Ombuigingen worden ook gevonden in lastenverhogingen en hij vraagt hoe die zich verhouden tot uitspraken van het burgerpanel. Het doet de SGP leed dat gekozen wordt voor lastenverzwaringen bij twee heffingen zonder dat wordt gekeken naar draagkracht. Bij ozb-verhogingen kan men wel inspelen op de draagkracht van degene die deze belasting betaald. De heer KERVER wijst erop dat de afvalstoffenheffing en rioolheffing een kwijtscheldingsmogelijkheid bevatten. De heer VAN BUUREN is daarmee bekend, en die mogelijkheid is bestemd voor degenen die zich aan de onderkant van de inkomenspiramide bevinden.

Kwijtschelding is een vrij bot instrument, dat rekening houdt met de draagkracht van de minst vermogenden, maar voor het overige zijn die heffingen heel generiek. Dat tegenargument overtuigt hem dus niet, al is het fijn dat die kwijtscheldingsregeling er is.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 7 van 18

De SGP is bezorgd over de extra taakstelling van de organisatie, omdat daarbij geen inhoudelijke kaders worden meegegeven. De werkdruk wordt in het medewerkerstevredenheidsonderzoek regelmatig als aandachtspunt genoemd en Capelle wenst een aantrekkelijke werkgever te zijn en blijven, ook gelet op de steeds krapper wordende arbeidsmarkt. De raad zou in positie moeten komen om inhoudelijke kaders mee te geven over hoe die taakstelling op de organisatie uitpakt. Verder vraagt hij hoe realistisch de genoemde bezuinigingsbedragen zijn. Eerder was te zien dat een geplande bezuiniging op herhuisvesting van het Werkplein ongedaan moest worden gemaakt vanwege het niet rond krijgen van de businesscase. Een van de uitgangspunten is realistisch begroten, wat niet betekent riskant begroten, wat volgens de SGP nu wel aan de hand is. Stelposten voor prijsindexatie en volumeaccres vallen vrij, waardoor er meer risico’s ontstaan en kostenstijgingen doorwerken in het tekort van de gemeentelijke begroting. De zachte woningbouwvoorraad wordt voor 50% meegenomen en te verwachten ontvangen subsidies worden meegenomen als een verwachte baat. Eerder zijn al maatregelen genomen in het kader van realistisch begroten.

Vaart de gemeente inmiddels niet te scherp aan de wind en is alle lucht niet uit de begroting geduwd, waardoor de kans op tegenvallers inmiddels groter is dan 50%? De heer SCHELKERS wijst op de provinciale spelregels, waar de gemeente binnen blijft en vraagt waar voor de SGP wel de grens ligt. De heer VAN BUUREN begrijpt dat de coalitie er baat bij heeft om de grenzen op te zoeken, maar een deel van de maatregelen heeft volgens hem niet zozeer met spelregels te maken. Eerder is gezegd minder af te schrijven vanwege het rekening houden met onderrealisatie van investeringen. Ook worden minder rentelasten opgenomen en het negatieve begrotingssaldo wordt niet meegerekend in de financieringsbehoefte. De SGP maakt zich zorgen over de cumulatieve effecten van deze maatregelen, zodat de gemeente eerder met tegenvallers wordt geconfronteerd. Hij gelooft binnen de spelregels te opereren, maar het baart hem zorgen heel veel lucht uit de begroting te drukken. De heer SCHELKERS vraagt of de heer Van Buuren de gemeente strenger wil laten zijn dan de gestelde regels, ondanks dat er daardoor geen extra geld naar de Capellenaar gaat. De heer VAN BUUREN gaat niet mee in de tegenstelling tussen strenger zijn dan de regels en daarmee geen geld naar de Capellenaar laten gaan. Op een gegeven moment anticipeert men op zoveel gunstige factoren dat de kans toeneemt dat die niet allemaal plaatsvinden.

Hij is benieuwd welke extra kosten de versnelling van de woningbouw met zich meebrengt. Eerder kreeg de raad te horen dat het tempo van Stadsontwikkeling zou moeten worden afgestemd op de capaciteit bij Stadsbeheer en hij vraagt waar dat argument is gebleven. Er wordt bezuinigd op huurtarieven en hij informeert naar de maatschappelijke impact daarvan en of huurders die bezuiniging wel kunnen opvangen. Stichting Welzijn Capelle moet zich concentreren op activiteiten in wijken waar die het hardst nodig zijn en waar de druk het grootst is en hij wil weten wat dat concreet betekent en hoe men bepaalt waar activiteiten het hoogst noodzakelijk zijn. Tevens wil hij weten wat dat betekent voor wijken die daarbuiten vallen. De SGP is niet enthousiast over het verhuizen van de muziekschool, omdat in het verleden al veel is bezuinigd op muziekonderwijs. Door de ene mooie plek, die van alle gemakken en faciliteiten is voorzien, te vervangen door spreiding van het muziekonderwijs over het maatschappelijk vastgoed in Capelle, vallen heel veel voordelen weg. Dezelfde aarzeling heeft hij bij het laten vervallen van het lokaal beschikbaar stellen van het vakantiepaspoort en de Rotterdampas. De SGP zal haar bezuinigingsvoorstellen bij de raadsbehandeling inbrengen.

Eerder is gesproken over het in balans brengen van inkomsten en uitgaven bij medebewindstaken en hij vraagt waar dat voornemen gebleven is. Hij vraagt of op basis van precies dezelfde stukken als vorig jaar een besluit genomen wordt over Sporthal Schenkel. Wellicht heeft het college in de tussentijd gewerkt aan het beter uitwerken van de scenario’s, waarin de vorige keer belangrijke hiaten zaten. Wat de SGP betreft wordt de raad in de gelegenheid gesteld om alle scenario’s in voldoende mate tegen elkaar af te wegen. De SGP is geen voorstander van een kapitaallastenreserve, die in feite ook een algemene reserve is. Wel is hij benieuwd voor welk type uitgaven en binnen welke uitgangspunten van die kapitaallastenreserve gebruik mag worden gemaakt. De heer KERVER is wel een voorstander van een kapitaallastenreserve en vraagt waarom de SGP daartegen is, ook omdat de provincie die goedkeurt. De heer VAN BUUREN vindt niet alles wat mag verstandig. De SGP heeft zich altijd verzet tegen een kapitaallastenreserve, omdat men daarmee met eenmalig geld structurele uitgaven doet. Heel veel gemeenten maken er van gebruik, maar de SGP wil het tekort niet met kunstgrepen wegwerken. De heer SAFAVI NIC legt uit dat een kapitaallastenreserve bedoeld is om investeringen te kunnen doen.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 8 van 18

De heer VAN BUUREN verwacht dan een voorstel om periodiek een dotatie aan de kapitaallastenreserve te doen als die reserve is uitgeput. De heer SAFAVI NIC begrijpt dat een kapitaallastenreserve ook voor langjarige investeringen bedoeld is. Mevrouw AKTAŞ spreekt waardering uit voor de ambtelijke organisatie. De kadernota, het ombuigingsdocument en alle bijlagen getuigen van grote inzet. Zij erkent de complexiteit van de financiële situatie, waarin de gemeente zich bevindt en waardeert de transparantie die de stukken bieden. GroenLinks vindt het belangrijk dat de gemeente zo transparant mogelijk is richting haar burgers. GroenLinks is daar niet heel alert op geweest en vindt dat deze stukken zo snel mogelijk openbaar gemaakt moet worden en dat de communicatie richting burgers zorgvuldig gebeurt. De kadernota laat zien dat de gemeente financieel onder druk staat. De uitdagingen zijn groot en men staat voor keuzes die invloed zullen hebben op het dagelijks leven van veel Capellenaren. De tekorten dwingen de raad om prioriteiten te stellen. Het is aan de politiek om die keuzes te maken en te bepalen wie daarvan de gevolgen voelt.

Voor GroenLinks is het uitgangspunt helder: beschermen wat kwetsbaar is en niet accepteren dat de rekening onevenredig wordt neergelegd bij mensen met een kleine portemonnee of bij voorzieningen, die juist bijdragen aan sociale samenhang, kansengelijkheid of duurzaamheid. Wat betreft subsidies vindt GroenLinks dat activiteiten in de stad het cement zijn van de samenleving. Ze brengen mensen samen en bieden kansen voor ontwikkeling, ontmoeting, sport, cultuur, natuur en ontspanning. Tegelijkertijd erkent zij dat in tijden van schaarste efficiëntie van belang is. GroenLinks ziet zeker kansen om het subsidiestelsel efficiënter te maken en organisaties te stimuleren tot meer sociaal ondernemerschap. Dat vraagt een andere manier van werken en denken en daar hoort ook ondersteuning bij vanuit de gemeente. GroenLinks vraagt het college daarom hoe die ondersteuning concreet wordt vormgegeven en hoe wordt voorkomen dat kleine kwetsbare organisaties disproportioneel hard geraakt worden door deze taakstelling. GroenLinks vindt dat activiteiten, die bijdragen aan beleidsdoelen, ook in de toekomst zoveel mogelijk moeten worden behouden. Haar fractie is blij dat er niet wordt bezuinigd op de kinderlabs. Deze plekken spelen een onmisbare rol in het versterken van de pedagogische basis in de wijken.

Ze zijn laagdrempelig, gericht op ondersteuning van ouders en kinderen en bieden preventieve hulp, die veel zwaardere trajecten kan voorkomen. Bezuinigen op deze voorziening zou haaks staan op de Hervormingsagenda Jeugd. GroenLinks steunt dan ook de lijn om deze voorziening te behouden. De heer SCHELKERS vraagt of GroenLinks ervoor pleit niet te bezuinigen op subsidies en alleen efficiencyvoordelen wil realiseren. Mevrouw AKTAŞ ziet dat het college een licht scenario van € 400.000,- voorstaat. Bij de uitwerking kijkt het vooral naar sociaal ondernemerschap en dat organisaties via andere wegen gelden binnen zouden moeten krijgen. Zij vraagt hoe organisaties dat zullen doen en welke ondersteuning de gemeente daarbij zal bieden. GroenLinks maakt zich grote zorgen over de voorstellen om de Rotterdampas en het vakantiepaspoort niet langer via de gemeente Capelle aan te bieden. Deze regelingen zijn bedoeld om gezinnen met een kleine portemonnee te laten meedoen aan sport, cultuur en recreatie. Voor kinderen in kwetsbare situaties maken ze een wereld van verschil. Het voorstel om de Rotterdampas voortaan alleen nog via de gemeente Rotterdam aan te bieden zonder Capelse korting of een regeling voor lage inkomens vindt zij niet uitlegbaar. Zij wil dat de gemeente Capelle ook haar eigen sociale verantwoordelijkheid blijft nemen.

Daarom wil zij weten waarom dit voorstel wordt gedaan, terwijl het effect hiervan direct voelbaar is voor minima. Wat betreft het vakantiepaspoort vraagt spreekster het college om te monitoren hoeveel gezinnen alsnog een vakantiepaspoort afnemen via de gemeente Rotterdam, teneinde op basis daarvan een evaluatie en eventueel een bijstelling van het beleid mogelijk te maken. GroenLinks waardeert de inzet om de kinderboerderij te behouden en toekomstbestendig te maken door deze te verplaatsen naar een duurzame locatie in het Schollebos. De kinderboerderij is een geliefde en laagdrempelige plek in Capelle voor jong en oud. De keuze om hierin te investeren ondersteunt GroenLinks en sluit aan bij wat de gemeente wil: een stad die zorgt voor natuur, ontmoeting en educatie voor jong en oud. GroenLinks is het eens met het voorstel om niet te bezuinigen op het onderhoudsniveau van de buitenruimte, gazons en bladkorven. Een goed groenbeheer draagt bij aan een prettige, gezonde en leefbare stad en voorkomt ook hogere kosten op lange termijn. Bij het hondenpoepbeleid constateert zij dat de herinvoering van de hondenbelasting is onderzocht, met als conclusie dat dit geen positief effect zou hebben op de begroting. Toch vraagt zij het college waarom niet is overwogen om deze inkomsten te genereren als dat mogelijk is.

Graag wil zij hierop een toelichting en een kwantificering van de mogelijke opbrengsten.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 9 van 18

GroenLinks vindt dat zwemles in het waterrijke Nederland geen luxe, maar een noodzaak is. Uit onderzoek is bekend dat mensen met lage inkomens een duidelijke risicofactor zijn voor het niet behalen van een zwemdiploma. En dat brengt niet alleen gezondheidsrisico's met zich mee, maar ook uitsluiting van deelname aan sport en recreatie. GroenLinks vindt het schrappen van het budget voor vangnetzwemmen dan ook zorgelijk, wetende dat minima, die net boven de norm van 130% van het wettelijk sociale minimum zitten hier gebruik van zouden kunnen maken. Te zien is ook dat dit budget volledig wordt benut en zij pleit dan ook voor behoud van dit vangnet. Spreekster begrijpt de keuze om de rioolheffing en afvalstoffenheffing geleidelijk te verhogen, maar vraagt zich af waarom de ozb buiten beschouwing is gelaten. Voor GroenLinks is het logisch om alle lasten evenwichtig te bekijken, inclusief de ozb, ook wetende dat Capelle wat betreft het ozb-tarief onder het landelijk gemiddelde zit. Er is geen taakstelling op gratis OV voor AOW’ers voorgesteld, maar wel is er een mogelijkheid om deze regeling anders in te zetten, zodat de gemeente de kosten daarvan kan verlagen. GroenLinks pleit eerder voor gratis OV voor minima.

Er is een structurele taakstelling op de bedrijfsvoering van € 1,7 miljoen en zij constateert dat daarnaast is voorgesteld om een aanvullende taakstelling op de organisatie te leggen, oplopend tot € 1,3 miljoen in 2029. Zij vraagt zich af hoe deze bezuiniging concreet gerealiseerd gaat worden. Het kan haars inziens niet de bedoeling zijn om deze opgave financieel te verwerken zonder duidelijk beeld van de uitvoering en de vraag. Daarom is zij benieuwd of er al ideeën zijn over de invulling van deze taakstelling en of er concrete plannen zijn. Mevrouw DEN ENGELSMAN vraagt of GroenLinks bang is dat vangnetzwemmen niet in het jeugdsportfonds zit of daaruit gehaald zal worden. Mevrouw AKTAŞ is bezorgd dat kinderen van gezinnen uit een huishouden met een inkomen net boven de 130% van het wettelijk sociaal minimum buiten de boot vallen, omdat ze geen beroep kunnen doen op het jeugdsportfonds. Het lijkt haar daarom verstandig om vangnetzwemmen voor kinderen van die gezinnen toch beschikbaar te stellen. De heer SCHELKERS wil weten waarop GroenLinks wel wil bezuinigen. Mevrouw AKTAŞ wil voornamelijk de inkomsten verhogen, zoals vanuit de ozb en op gratis OV voor AOW’ers bezuinigen. De heer SCHELKERS stelt vast dat GroenLinks het voornamelijk zoekt in hogere belastingen en wil dan een berekening van de opbrengsten daarvan zien.

Mevrouw AKTAŞ heeft ook een lijst met voorstellen aangeleverd, waarin is aangegeven hoe groot de totale taakstelling zou moeten zijn. Mevrouw RAAIJEN dankt de inspreekster voor haar input en is voor openbaarheid en transparantie, zodat zoveel mogelijk stukken openbaar gemaakt zouden moeten worden. De PvdA ziet de noodzaak om sterk te bezuinigen en wil stilstaan bij de richting waarnaar toe dat moet gebeuren. Uit de enquête onder Capellenaren kwam een aantal do’s en don’ts, waarmee veel is gedaan. Die lijst is niet op alle punten doorgevoerd kunnen worden. Zij is blij niet te bezuinigen op groen en de buitenruimte en dat wordt gezorgd voor een groen en schoon Capelle. Daamaast is zij heel erg blij met het behoud van de kinderboerderij, een ontmoetingsplek waarvoor de PvdA staat. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES geeft vanuit haar overtuiging richting aan haar politiek handelen. De ChristenUnie staat voor waardering van elk mens, jong en oud, met het gezin en de jeugd centraal. Zij gelooft in dichtbij georganiseerde zorg en in preventie boven reparatie. De ChristenUnie zet zich in voor duurzaamheid, goed lokaal vervoer met bijzondere aandacht voor de fiets en neemt financiële verantwoordelijkheid serieus. Tegen die achtergrond is het collegevoorstel bezien. Zij spreekt waardering uit voor het vele verzette werk.

Veel van haar waarden ziet zij in het voorstel terug: de pogingen om voorzieningen overeind te houden, het oog voor de sociale kant bij bezuinigingen en het zoeken naar balans. Tegelijk ziet zij ook keuzes waar de ChristenUnie een andere afweging zou maken, waarvan zij drie voorbeelden noemt. Ten eerste vraagt financiële verantwoordelijkheid om echte keuzes. Zorgen zijn er over het gebruik van boekhoudkundige ingrepen, het inzetten van de kapitaallastenreserve en het toevoegen van zachte woningbouwopbrengsten aan de ozb-opbrengsten. Deze maatregelen lijken op het eerste gezicht realistisch en aantrekkelijk, maar die schuiven de pijn vooruit en verminderen het zicht op het werkelijke structurele tekort, wat niet past bij transparant en degelijk financieel beleid. De ChristenUnie zou liever een echte ombuiging zien in plaats van het inzetten van de kapitaallastenreserve. Ter dekking zou een lichte verhoging van de ozb bespreekbaar zijn. Zelfs met die verhoging blijft Capelle een relatief goedkope gemeente en stelt die de gemeente in staat om het voorzieningenniveau grotendeels op peil te houden.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 10 van 18

Verder sluit zij zich aan bij wat de SGP en GroenLinks hierover zeiden als het gaat om sterke schouders die de zwaarste lasten dragen. Men kan namelijk niet de goedkoopste gemeente, groenste gemeente en de gemeente met de beste voorzieningen tegelijk zijn. Zij wil niet graag dat de Capellenaar meer moet betalen, maar er is een groot financieel probleem en de gemeente vraagt een eerlijke bijdrage in ruil voor transparantie, toekomstbestendigheid en het behoud van wat de gemeenschap belangrijk vindt. Ook de gemeente zelf snijdt fors in haar uitgaven. De lasten worden dus gedeeld. De heer VAN BUUREN wijst erop dat van de Capellenaar in 2029 € 94,- extra wordt gevraagd en wil weten of de ChristenUnie dat aanvaardbaar vindt en bereid is om verder in de uitgaven te snijden. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES wil ook nadenken over snijden in uitgaven, maar wil ook de inkomsten op 50/50-basis verhogen. Aan de voorkant wil zij een ozb-verhoging niet uitsluiten. Er is een afweging tussen afvalstoffenheffing en rioolheffing die elke Capellenaar in de portemonnee treffen, terwijl bij de ozb rekening kan worden gehouden met sterke schouders die de zwaarste lasten kunnen dragen. Voor haar is die afweging nog geen gelopen race. De heer VAN BUUREN begrijpt dat de ChristenUnie pleit voor een aanvullende lastenverhoging, maar niet om aanvullend op andere punten te bezuinigen.

Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES vindt verdere lastenverhoging niet onbespreekbaar. De heer SPRUIT stelt dat niet alleen rijke mensen in een eigen woning wonen. Degenen die een of twee jaar terug een woning hebben gekocht hebben daar veel geld voor betaald. Veel huizenbezitters hebben dus behoorlijke lasten die de ChristenUnie nog eens fors wil gaan verhogen. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES wijst in dat verband op de hypotheekrenteaftrek, welk voordeel arme mensen die geen huis hebben kunnen kopen niet hebben gehad. Zij pleit ten tweede voor het behoud van de bewaakte en bemenste fietsenstalling, die goed is voor de werkgelegenheid, mensen kans biedt om deel te nemen aan de arbeidsmarkt en de drempel verlaagt om met de fiets naar het centrum te komen. Het past naadloos bij de inzet op duurzame mobiliteit. Om dat mogelijk te maken stelt zij voor het gratis OV te beperken tot AOW-gerechtigden met een minimuminkomen. Menig AOW’er kan deze kosten best zelf dragen. Met een gerichtere inzet van middelen is volgens haar meer te bereiken. Zij wil ten derde blijven investeren in jeugd, preventie en duurzaamheid. Bezuinigen op zaken als jeugd, preventie en duurzaamheid is voor de ChristenUnie onwenselijk. Die terreinen zijn namelijk van structureel belang voor een gezonde en weerbare samenleving. Elke euro geïnvesteerd in een sterke basis voorkomt hoge kosten later.

Daarom vraagt zij opnieuw aandacht voor een wijkbrandweerfunctionaris en zal zij een amendement indienen voor het behoud daarvan. Het is haars inziens in een gemeente met veel ouderen en steeds meer hoogbouw van onschatbare waarde dat brandpreventie alle aandacht krijgt. Voorkomen is immers beter dan genezen. De ChristenUnie was steeds voorstander van een sporthal, omdat sport en bewegen kunnen bijdragen aan gezondheid en sociale samenhang. Zij is blij dat de sporthal met flankerende voorzieningen nu toch gerealiseerd zal worden. Die zal bijdragen aan het welzijn van de Capellenaren. De ChristenUnie waardeert de koers van het college, maar zou op onderdelen andere keuzes maken, die naar haar idee transparanter, financieel degelijker en meer toekomstgericht zijn. Zij vraagt de nog geheim gehouden stukken zo spoedig mogelijk openbaar te maken. Verder vraagt zij:  in hoeverre er sprake is van een implementatierisico voor het verhuren van ruimten in het gemeentehuis;  wat de achterliggende redenering is van het sluiten in plaats van het herbestemmen van het wijkcentrum Schollevaar;  of het wel realistisch is om te willen besparen op leegstaande klaslokalen;  wat maakt dat de aanscherping op het hondenpoepbeleid is afgevoerd en of het niet de verantwoordelijkheid van de hondenbezitter zelf is dat hondenpoep opgeruimd wordt.

Mevrouw DEN ENGELSMAN zegt dank voor het in de afgelopen periode samen doorlopen proces. Het CDA is voorstander van het behoud van de wijkbrandweerfunctionaris, die belangrijk werk dichtbij inwoners doet voor de veiligheid. Ouderen blijven langer thuis wonen in complexen, die daarvoor niet geschikt zijn. De functionaris kan daarbij in de toekomst een belangrijke adviserende rol blijven spelen. Het CDA steunt sport en bewegen en het volgen van een gezonde leefstijl, wat ook op andere plekken dan Sporthal Schenkel kan, namelijk op scholen en bij sportverenigingen. Het uitgebreide scenario 3 met commerciële ruimtes staat zij niet voor in het kader van behoudend omgaan met financiële middelen.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 11 van 18

Over het IZA-regioplan is vermeld dat voor bewustwording en gezonde leefstijl een integrale wijkaanpak wenselijk is. De wijk is de plek waar het regioplan moet gaan landen. Het gaat om breed preventieve en wijkgerichte samenwerking, dicht bij de leefwereld van inwoners en informele netwerken om zo zwaardere zorg te voorkomen. Een vitaliteitshuis op één plek in Schenkel ziet zij daarom niet zitten, omdat ouderen meer dan 30 tot 50 minuten met het OV daar naartoe zouden moeten reizen. De lasten worden in 40 jaar afgeschreven, terwijl installaties korter meegaan. Het college hanteert niet de afgesproken componentenmethode vanwege het voorkomen van administratieve lasten. Spreekster vraagt hoe zwaar het college de administratieve last beschouwt en of daarop een reflectie is te geven. Bij investeringskredieten is een lijst gevoegd met uitgaven tot en met 2024. Zij vraagt het college of het bereid is om hetzelfde overzicht als in de Begroting 2025 in de kadernota op te nemen. Dan kan inzichtelijk worden of sprake is van een vervangingsinvestering of een beleidsmatige keuze. Een aantal financiële kaders is genoemd in bijlage 1, maar wellicht is het ook goed om streefcriteria op te nemen, zoals financiële ratio’s. Het gaat bijvoorbeeld om een uitgangspunt voor de netto schuldenquote, de debt service ratio of de structurele exploitatieruimte.

Het CDA is teleurgesteld over de ombuigingen en had een beknopte weergave van de bezuiniging van € 15 miljoen verwacht, gezien ook de betrokken samenleving. Zij had verwacht dat in de openbaarheid scenario’s waren voorgelegd met een meer tekstuele uitleg over de inhoud van bezuinigingen, die inwoners, maatschappelijke, culturele en sportorganisaties onevenredig fors gaan raken. De vraag is wat is bedoeld met het sluiten van wijkcentrum Schollevaar en wat de alternatieven voor organisaties zijn die daarvan gebruik maken. Ook wil zij weten hoe dat zich verhoudt tot onderzoek van Movisie. De begroting staat vanaf 2026 onder druk. Belangrijk uitgangspunt voor het CDA is het rentmeesterschap, waarbij men middelen goed moet beheren voor komende generaties. Korte termijnbezuinigingen mogen niet ten koste gaan van het lange termijnwelzijn van inwoners. Het CDA is dan ook tegen het sluiten van locaties van Welzijn Capelle, die voor jong en oud belangrijk zijn. Die locaties wil zij buiten de ombuigingen laten. Enkel wordt gesproken over sluiting van locaties buiten de SES-wijken. Voor het CDA hadden hier de locaties benoemd kunnen worden. Capelle hanteert de term ‘lage SES-wijken’ voor kwetsbare wijken. Uit de toegestuurde CBS-gegevens blijken er vier wijken te zijn die hierbuiten vallen. In twee ervan beheert Stichting Welzijn Capelle geen locaties.

In Capelle-West en Fascinatio doet Stichting Welzijn Capelle dat wel, namelijk Knop-Op en het huis van de wijk in Fascinatio. Het huurcontract van het huis van de wijk Fascinatio loopt pas in 2028 af. Zij vraagt of deze twee locaties zullen worden gesloten en waarom die niet in het voorstel vermeld zijn. Zij is benieuwd wat de wijk daarvan zal vinden en wil weten of nu een besluit volgt over sluiting van locaties zonder dat met organisaties in de wijken is gesproken. Een alternatieve bezuiniging is het niet openen van een vijfde kinderlab, wat € 350.000,- scheelt. Dat geld kan worden ingezet voor basisvoorzieningen, zoals het open houden van een huis van de wijk. Gekeken kan ook worden hoe efficiënt met ruimte is om te gaan. Zij vraagt of goed is gekeken naar te hanteren kruisbestuivingen en denkt dat dat niet is gebeurd. Met een deel van die bezuiniging is ook een deel van de bezuiniging op de subsidies op te vangen. In de muziekschool zit ook het jeugdtheaterhuis en daar ziet zij liever een andere bezuiniging, zoals op Capsloc dat € 750.000,- per jaar kost. Dat aan de markt overdragen levert meer op dan het verplaatsen van de muziekschool. Die muziekschool kan ook een broedplaats worden van talentontwikkeling. Verder vraagt het CDA zich af of het poppodium nog wel past binnen de statuten van een welzijnsorganisatie.

Ook is spreekster benieuwd of de muziekschool nog wel gesloten kan worden als er geen alternatieve locaties voor gebruikers gevonden kunnen worden. Keuzes raken heel veel maatschappelijke organisaties, waar vrijwilligers zich dagelijks inzetten, het cement van de samenleving. Het CDA heeft grote moeite met € 548.000,- aan bezuinigingen op subsidies. Wellicht kan het college uitsluitsel geven over de besparing op subsidies. Een kaasschaafmethode zal volgens haar onevenredig veel organisaties raken. Het CDA kan niet alleen leven met een prijsindexatie niet toepassen. Zij wil eerst daarnaar onderzoek doen en daarbij organisaties betrekken. Wellicht is een efficiencyslag te maken en kan gekeken worden naar overlappingen, zoals bij vier kinderlabs en buitenschoolse activiteiten. Daarna kan het college terugkomen met de onderzoeksresultaten en een onderbouwd voorstel doen. Zij vraagt of het college breid is tot onderzoek naar bezuiniging op subsidies en bij de begroting met een voorstel te komen. De heer VAN BUREN vindt het van belang dat het college garantie geeft op de wedstrijd- en trainingskwaliteit van sportvelden en -zalen, zodat sportbonden die niet afkeuren.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 12 van 18

Het CDA is ook wars van kunstgrepen, zoals de inzet van een kapitaallastenreserve en wil weten hoe dotaties daaraan gedaan worden en hoe lasten echt gaan landen. De zachte woningvoorraad is wellicht meegenomen in de ozb-opbrengst. De productie van woningen blijft echter achter en hij wil daarom weten in hoeverre die zachte woningvoorraad is ingeboekt. Volledige kostendekking bij de afvalstoffenheffing en rioolheffing klinkt goed, maar hij heeft daarmee wel wat moeite. Hij wil graag weten hoe voorlichting en handhaving kunnen zorgen om die heffingen omlaag te brengen door gewenst gedrag. Rentmeesterschap is ook zorgen voor de omgeving. Het CDA is benieuwd of de verkooplust van grond niet ten koste gaat van de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte. Hij vraagt hoe het college trafohuisjes bij het middenstation wil realiseren. Het CDA wil weten in hoeverre de huidige gebruikers in Sporthal Schenkel kunnen blijven. Voor hen was hun toekomst namelijk niet altijd duidelijk. De heer BREEPOEL is voorstander van transparantie en openbaarheid en zou graag zien dat geheimhouding op stukken zo snel mogelijk wordt opgeheven. Het is goed te bezuinigen op de bedrijfsvoering, maar wel wil de SP externe inhuur zoveel mogelijk voorkomen. Op de bezuiniging van het wijkcentrum Schollevaar wil hij graag een reactie van de wethouder. De VOORZITTER schorst de vergadering.

Schorsing (21.32 – 21. 50 uur). De VOORZITTER heropent de vergadering. Wethouder VAN WOUDENBERG vertelt dat de eerste kadernota een nieuw document is dat in een beperkt aantal pagina’s de Begroting 2026 voorbereidt. Daarin is geschetst waarmee het college bezig is en waar de gemeente heen wil. Het document bevat misschien niet alle verwachte informatie, maar zaken die in de begroting terecht komen worden niet dubbel in de kadernota opgenomen, dit om de zuiverheid van de kadernota te laten zien. Het belangrijkste in de voorliggende kadernota is de ombuigingsoperatie. Het college heeft het afgelopen jaar met de raad gewerkt aan een sluitende begroting in 2029, maar is daarvan in het voorjaar afgestapt. Uit de voorjaarsnota van het Rijk blijkt namelijk dat gemeenten in 2026 en 2027 een substantiële extra bijdrage krijgen, maar vanaf 2028 nog steeds te maken hebben met onzekerheid. De VNG heeft ook opgeroepen te laten zien tekorten te hebben voor de jaren 2028 en 2029 en toe te willen werken naar overleg hierover met het Rijk. Die gesprekken gaat de VNG de komende periode voeren. Het college heeft gezegd dat advies te volgen en 2026 en 2027 sluitend te krijgen en voor 2028 en 2029 een klein tekort te hebben. Er wordt nog wel omgebogen tot 2029, maar dat is eigenlijk onvoldoende voor het bedrag dat gevonden zou moeten worden.

Met 2028 en 2029 sluitend te krijgen laat men indirect zien de problemen van het Rijk op te lossen, terwijl heel veel taken zijn overgeheveld naar gemeenten, die niet voldoende gefinancierd worden. De gemeente boekt autonome kostenstijgingen naar de toekomst toe in, maar zet de gelden uit het gemeentefonds structureel in een stelpost. Het college heeft nu gezegd bij het inboeken van kosten daartegenover ook de inkomsten van het gemeentefonds te zetten. Het college heeft voorgesteld niet het hele accres te laten vrijvallen, maar de helft, zijnde € 3,1 miljoen. Dat geldt ook voor de subsidieinkomsten en voor de woningbouwplannen, waarbij ook de inkomsten zijn meegenomen. Het zijn allemaal semi-zachte financiële instrumenten die de gemeente reëel kan meenemen. Bij de kapitaallastenreserve wordt een deel van de algemene reserve voor de begroting ingezet. Daaraan wordt uiteindelijk weer gedoteerd vanuit toekomstige positieve resultaten als de raad daarmee instemt. Die kapitaallastenreserve zal niet helemaal revolverend zijn en zal in de Financiële verordening verder worden uitgewerkt. De afgelopen jaren is een zorgvuldig proces doorlopen, waarbij allerlei voorstellen zijn gedaan. Als men die alle openbaar maakt komen consequenties naar voren, die misschien naderhand niet waar blijken te zijn.

Daarom zijn gesprekken daarover in beslotenheid gevoerd en zijn documenten in beslotenheid aan de raad gegeven. De raad vraagt vrij massaal om het openbaar maken daarvan. Hij stelt voor het document grondig op onjuistheden te screenen en punten die het zakelijk belang van de gemeente schaden af te lakken en daarna naar de raad te sturen. Dat zal voor de zomervakantie echter niet meer lukken. Bij de begrotingsuitwerking zal het document wel openbaar zijn. De heer SCHELKERS wil de Wet open overheid als kader voor die openbaarmaking meenemen om te kunnen bepalen welke teksten al dan niet weggelakt worden. Dit om onrechtmatig handelen te voorkomen.

Behorende bij raadsbrede commissieverslag nummer: 1728035/2041307

pagina: 13 van 18

Wethouder VAN WOUDENBERG zegt dat toe. De heer VAN BUUREN is niet zo blij met het geschetste tijdpad en pleit voor druk zetten op openbaarmaking en daarvoor op korte termijn te zorgen. Hij wil weten of voor het openbaar maken van documenten nog geen voorbereidingen zijn getroffen. Wethouder VAN WOUDENBERG kan openbaarheid niet in de komende twee weken voor elkaar krijgen. Kaders moeten richting de begroting verder uitgewerkt worden, waarbij in beeld komt welke consequenties bezuinigingen hebben en welke bedragen daarmee zijn gemoeid. Bij de begrotingsbehandeling wordt duidelijk hoe de raad tegen de begroting aankijkt. Dan kan de raad op product(regel)niveau wijzigingen aanbrengen. Mevrouw DEN ENGELSMAN vraagt om een verdere toelichting op de opmerking dat bij de begroting pas besluitvorming plaatsvindt. Wethouder VAN WOUDENBERG wijst als kader op acht of negen posten waarop bezuinigingen gebaseerd zijn. Die worden uitgewerkt en bij de begroting zullen alle maatregelen uitgewerkt zijn. De heer SAFAVI NIC deelt de moeite met het tijdpad van de openbaarmaking. Een gemaakte afweging over het niet meer kunnen afhalen van de Rotterdampas op het gemeentehuis is nu bijvoorbeeld niet openbaar beschikbaar. Hij vindt het belangrijk dat die nuances wel openbaar beschikbaar komen. Wethouder VAN WOUDENBERG kan de openbaarmaking van nuances op korte termijn niet toezeggen.

Hij wil graag een document openbaar maken, waarbij 100% zeker is dat daarin geen fouten en onjuistheden staan. Dat kost tijd en dat krijgt hij niet binnen anderhalve week voor elkaar. De heer KERVER deelt de mening van de heer Safavi Nic en wil die openbaarheid voor besluitvorming in de volgende raadsvergadering voor elkaar laten krijgen. Hij vraagt wat wel mogelijk is voor 10 juli a.s. De VOORZITTER schorst de vergadering. Schorsing (22.05 – 22.08 uur). De VOORZITTER heropent de vergadering. Wethouder VAN WOUDENBERG gaat zijn best doen om zoveel mogelijk informatie naar de raad te brengen. De belangrijkste punten worden zoveel mogelijk openbaar. Wat wel en niet mogelijk is ten aanzien van openbaar worden komt z.s.m. in een collegebrief naar de raad toe. Er moet zekerheid zijn dat info openbaar kan worden. De heer VAN BUUREN memoreert dat de vorige keer op de raadsagenda stond om de betreffende stukken openbaar te maken. Dat was dus bijna besloten, zodat openbaarmaking snel zou moeten kunnen. Wethouder VAN WOUDENBERG heeft op subsidies op basis van het subsidieplafond een generieke bezuiniging van 5% losgelaten. Bij de uitwerking van die plafonds wordt richting de begroting bezien wat dat betekent voor organisaties. Daarover krijgt de raad nadere informatie. De bezuiniging op subsidies geldt vanaf 2027.