02.02 - verslag commissie SOB 28-11-2022
Tekst van het document
Verslag van de vergadering van de commissie Stadsontwikkeling en -Beheer, gehouden op maandag 28 november 2022, in de Van Polanenzaal raadzaal, aanvang 20.00 uur Aanwezig zijn als: voorzitter
:
de heer ing. P. Eilander;
volksvertegenwoordigers :
mevrouw J.W. Lauw-Schouten, raadslid Leefbaar Capelle; de heer G. Spruit, raadslid Leefbaar Capelle; mevrouw L. Feuth, raadslid D66; mevrouw drs. C.T.F Penterman, raadslid VVD; de heer mr. P.M.D. Weijers, raadslid SGP; de heer M.C.J. van Gent, raadslid Capels Bewoners Belang; mevrouw S. Qutbyar, burgerraadslid GroenLinks; mevrouw dr. W. Tieman, raadslid PvdA; de heer drs. P.C. Heerens, burgerraadslid ChristenUnie; mevrouw J. den Engelsman, raadslid CDA; de heer M.W. Vlot, raadslid SP;
secretaris
:
de heer drs. A.J.M.C. Schoenmakers;
portefeuillehouder
:
de heer E.M.C. Faassen, wethouder;
ambtelijke ondersteuning :
de heer B. Holleman, projectleider Stadsontwikkeling;
notulist
de heer H. Veenstra (Notuleerservice Dictum).
:
Op de publieke tribune zijn bij aanvang van de vergadering 10 personen aanwezig. 1. Opening, mededelingen en vaststelling agenda De VOORZITTER opent de vergadering en heet een ieder van harte welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 2. Spreekrecht inwoners De VOORZITTER deelt mede dat zich vijf insprekers hebben gemeld, van wie de heer Van Rosmalen en mevrouw Lincklaen fysiek aanwezig zijn. Zij zullen hun bijdrage zelf inbrengen. De inbreng van de andere drie, de dames Lieuwma, Graaf en Sneevliet-Eenig zal door hem worden voorgelezen. Als eerste geeft hij het woord aan de heer J. van Rosmalen. De heer VAN ROSMALEN: Geachte raadsleden, wethouder, dames en heren. Ik spreek over het onderwerp de ING-locatie en de mogelijke invulling daarvan, als omwonende en maatschappelijk betrokken burger. Het motto van mijn verhaal is: ‘Waar een wil is, is een weg’. Allereerst iets over het bestaande gebouw. Dit is ontworpen door de architecten Alberts en Van Huut. Het gebouw staat er nog geen dertig jaar. Het heeft een energie A-label. Alberts en Van Huut zijn bekend vanwege de organische architectuur met veel aandacht voor duurzaamheid. Hun gebouw voor de Gasunie in Groningen werd in 2007 gekozen tot het mooiste gebouw van Nederland. Het gaat dus om bijzondere en onderscheidende architectuur. Moderne architectuur wordt in Nederland nog onvoldoende beschermd.
In de NRC van dit weekend stond daarover een artikel. Naoorlogse architectuur krijgt niet snel een monumentenstatus. Dat is bij het ING-gebouw ondanks de inzet van de Historische Vereniging Capelle ook niet gelukt. Het voormalige hoofdkantoor van de ING Bank in Amsterdam, nu bekend als het Zandkasteel, heeft wel een gemeentelijke monumentenstatus. Dat is daardoor behoed voor sloop. In de ambtelijke notitie wordt geconstateerd dat pogingen tot behoud van het pand tot nu toe niets hebben opgeleverd.
684926/1007414
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 2 van 19
Ik weet dat er zowel vanuit bewoners als met ambtelijke inzet veel is gebeurd. Uw raad heeft in de zomer van 2020 in een motie uitgesproken om de mogelijkheden tot behoud te onderzoeken. Dat is ook gebeurd en er waren ook mogelijkheden. Diverse initiatieven stuitten echter op een onoverbrugbaar verschil tussen de prijs die geïnteresseerde partijen op tafel konden leggen en de vraagprijs van de eigenaar en ontwikkelaar HIG. HIG wil het pand slopen en nieuwbouw realiseren, bij voorkeur met hoogbouw. In het stuk worden drie alternatieven genoemd. Voor elk van de drie varianten geldt dat het bouwvolume in kubieke meters veel groter is dan bij het huidige gebouw: in plaats van plusminus 16.000 kubieke meter zo’n 60.000 kubieke meter. Er komen bij nieuwbouw dus veel meer stenen bij dan er verdwijnen, en dat in een al stenige omgeving. De rooilijn van de nieuwbouw schuift bovendien op in de richting van de appartementencomplexen aan de Kerklaan en ook in de richting van de Koperwiek, zeker bij woningbouw. Bij de twee varianten met woningbouw wordt gemeentelijke grond toegevoegd aan de bestaande kavel, zodat er tot aan de Kerklaan kan worden gebouwd. In de bestemmingsplanvariant wordt de kavelgrens niet overschreden. De toevoeging van grond bij de andere varianten wordt niet als afzonderlijk punt van besluitvorming geformuleerd. Ik vind dat dit wel duidelijk moet zijn.
Het voorgestelde bouwvolume heeft te maken met de financiële belangen van de eigenaar / ontwikkelaar die uit de kosten wil komen en wil verdienen voor de beleggers, op zich vanuit zijn gezichtspunt begrijpelijk, maar daardoor zijn de bouwplannen wel ingrijpend voor het stadscentrum en de woonomgeving. Is dit een keus van de gemeente of zijn we hier als het ware ingerold? Er is door de gemeenteraad tot nog toe geen duidelijke keuze voor al dan niet hoogbouw in het centrum gemaakt. In de Stadsvisie is sprake van accenten met hoogbouw nabij OV-knooppunten, maar ook van een ‘Capelse maat’. Dat is niet geconcretiseerd in een aantal meters bouwhoogte. Bij het begrip ‘Capelse maat’ denk ik aan een menselijke maat, een harmonie met het Capelse centrum, niet aan het centrum van Rotterdam, laat staan aan Dubai. De omringende gebouwen aan de Kerklaan, Fluiterlaan en Duikerlaan zijn gemiddeld dertig meter hoog. Een gebouw van 70 meter daar dichtbij zorgt niet voor meer balans, maar detoneert. Het gaat bij de plannen van HIG om huurwoningen die duurder zijn dan de grens voor sociale-woningbouw, dus om woningen die voor de meeste Capelse starters niet betaalbaar zijn en voor de meeste Capelse senioren vanwege de oppervlakte van plusminus 55 vierkante meter niet aantrekkelijk. Ik heb begrepen dat HIG de woningen gestoffeerd wil opleveren.
Dan denk je eerder aan woningen voor expats en huurders die tijdelijk een woning zoeken. Er is nog niet gebiedsbreed nagedacht over hoogbouw van 70 meter, terwijl er nu wel een voorstel daartoe ligt, ook onder druk van de omstandigheid dat er een gebouw leegstaat. Toch zie ik het risico van tunnelvisie alsof dit allemaal onvermijdelijk zou zijn. De sleutel ligt mijns inziens bij het bouwvolume. Bij een wat lager bouwvolume is een aantrekkelijk ontwerp dat wel binnen de Capelse maat past zeker mogelijk. De plompe toren van 50 meter met een onderlaag van 16 meter is dat naar mijn mening niet. Ook een stedenbouwkundige leek, zoals ik ben, kan dat zien. Verder denk ik aan de parkeerdruk en de verkeersafwikkeling bij de bestaande appartementencomplexen. Een stukje autoweg langs het ING-gebouw verdwijnt, de drie appartementencomplexen aan de Kerklaan zijn alleen nog via een inrit aan de Fluiterlaan en drie doodlopende straatjes te bereiken. Bezoekers van het nieuwe gebouw zullen ook een parkeerplek zoeken, de inpandige garage is immers voor bewoners bedoeld. De sloop en nieuwbouw leveren voorts overlast en milieuschade op, met name door uitstoot van stikstof en fijnstof. Veel oudere bewoners krijgen te maken met een achteruitgang van de leefbaarheid en van hun woongenot, door minder lichtinval, uitzicht en valwinden.
Dit alles vloeit voort uit wat HIG wil en waar u als gemeenteraad al dan niet voor kiest. De architect van het ING-gebouw, Max van Huut heeft zijn hand uitgestoken, hij heeft ontwerpen geschetst om naast het gebouw aanvullende gebouwen neer te zetten. Die uitgestoken hand is nog niet aangenomen. Er was en is belangstelling voor bijvoorbeeld ouderenhuisvesting en jongerenhuisvesting in het bestaande pand. Ik eindig met een oud Hollands spreekwoord: waar een wil is, is een weg. Ik vind het verdrietig en ook onjuist een duurzaam en iconisch gebouw kapot te maken om er een gebouw voor in de plaats te zetten dat niet voldoet aan een Capelse maat, een menselijke maat. Dank voor uw aandacht. De VOORZITTER zegt de heer Van Rosmalen dank en nodigt mevrouw Lincklaen uit het stokje over te nemen.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 3 van 19
Mevrouw LINCKLAEN: Waarom is er geen vertrouwen in de politiek, kan dit worden teruggewonnen en hoe dan? Het is duidelijk dat er al vanaf het begin bij omwonenden, maar ook bij andere Capellenaren, grote weerstand bestaat tegen de sloop van het ING-gebouw. In 2018 of 2019 zijn er gesprekken geweest tussen de toenmalige wethouder Van Sluis en de projectontwikkelaar. De wethouder heeft bij ons nooit het gevoel weg kunnen nemen dat hij met het HIG een commitment heeft afgesloten. Dit een-tweetje wordt hem tot op de dag van vandaag aangewreven. In de najaarsnota van 2019 werd al geschreven: “Beleidskeuze: Het kantoorpand aan de Kerklaan zal worden gesloopt om op deze kavel een appartementencomplex te ontwikkelen.” In 2019 hebben de gemeenteraadsleden de najaarsnota in zijn geheel goedgekeurd. Maar in 2020 bleken de raadsleden niet te beseffen dat ze daarmee deze beleidskeuze impliciet onderschreven hadden. Deze zin verdronk in alle andere teksten. Ik denk dat dit verdrinken met opzet is gebeurd. Hoe dan ook, de gemeenteraadsleden waren in 2019 onoplettend. Voor de omwonenden begon het verhaal pas in januari 2020 bij de ontvangst van de flyer voor een bijeenkomst vanuit de gemeente over verschillende onderwerpen, waarbij voor het eerst over de sloop van het huidige pand en de bouw van een 70 meter hoog appartementencomplex werd gesproken.
Meteen protesteerden de aanwezigen tegen de komst van deze flat in plaats van het huidige gebouw. Zorgen over parkeren, parkeerdruk, filedruk, windval, verlies van zonuren en, hittestress werden meteen geuit. Deze bezwaren zijn nog steeds niet weggenomen. Meteen tijdens de bijeenkomst werd ook al gezegd dat er geen vertrouwen was dat een andere mogelijkheid zou worden onderzocht, omdat de gemeente volgens de ambtenaar die het presenteerde al gezegd had niet onwelwillend tegenover dit idee te staan. Toch is tijdens deze bijeenkomst de bewonersgroep ‘Stopsloop Inggebouw’ geboren. Gevolg van alle missers is dat de projectontwikkelaar zich al vanaf het begin door de gemeente gesteund voelde in zijn plannen voor sloop, hoogbouw en appartementen. Hij kon denken dat het wijzigen van het bestemmingsplan al kat in het bakkie was. Dus toen de gemeenteraad een motie aannam om onderzoek te doen naar mogelijkheden om het pand te behouden, kon de HIG de prijs zo opschroeven, dat het voor geïnteresseerden geen haalbare kaart was. De burgers hebben ook geen steun aan een stadsvisie over de hoogte, want die visie heeft Capelle helemaal niet. Het vertrouwen in de politiek was bij veel burgers al gering. Maar zelfs bij mij is dat vertrouwen nu weg.
Na alle missers van de gemeente staan we nu voor de keus: wil je door de hond of door de kat gebeten worden? Wil je een 50 of 70 meter hoge flat op een relatief klein oppervlak, maar wel met een aanbouw over de gehele breedte, of wil je een 30 meter hoog gebouw over de gehele breedte? Wil je vasthouden aan een gebouw met een maatschappelijke functie, zoals zorgwoningen voor ouderen, waar grote behoefte aan is? Of wil je het bestemmingsplan wijzigen zodat er woningen voor de winst kunnen worden gebouwd? En maakt het je dan nog uit of het HIG woningen bouwt voor de sociale sector, het middensegment of voor de hoofdprijs gaat? Worden het huur- of koopwoningen? Ik hoop dat de gemeente de schade voor de omwonenden kan voorkomen. Een ding is zeker: kiezen voor een gebouw van 70 meter is veel te vroeg! Ik weet niet hoe de fouten uit het verleden kunnen worden hersteld. Maar voor mij is duidelijk dat bij de gemeente veel meer tijd, zorgvuldigheid, creativiteit en kennis van zaken vereist is om tot een goede keus te komen. Verder is openheid, transparantie en vooral eerlijkheid absoluut nodig om het vertrouwen terug te winnen. Want vroeg of laat komt de waarheid aan het licht. Dank u voor uw aandacht. De VOORZITTER zegt mevrouw Lincklaen van harte dank. Hierna gaat hij over tot voorlezing van de inbreng van de overige drie insprekers. (Tekst mevrouw Lieuwma). Beste mensen.
Mijn naam is Annemarie Lieuwma, ik woon aan de Duikerlaan boven de oude ABN-bank, nu het gezondheidscentrum. In januari 2020 kregen we een flyer in de bus. Die kwam duidelijk van de gemeente. Ze wilden ons bijpraten over drie onderwerpen, waaronder het ING-gebouw. Ik weet nog dat ik het vreemd vond, want ik wist niets van het ING-gebouw. Dit gaat over het ING-gebouw dacht ik meteen. Achteraf bleek mijn wantrouwen te kloppen. Het bleek alleen maar over het ING-gebouw te gaan. Helaas kon ik niet zelf op die avond aanwezig zijn. Ik kwam ‘s avonds thuis en werd door mijn buurvrouw in paniek gebeld. Ze zei: “Annemarie, ze willen een flat van 70 meter hoog en 140 woningen bouwen”. Als een projectontwikkelaar iets heeft gekocht wil hij er alleen maar aan verdienen. Het is dan van belang dat de gemeente tegengas biedt. Maar ze geven de bewoners schijnbaar inspraak en doen dan gewoon wat ze toch al van plan waren. Dat bleek bij het voormalig postkantoor ook zo te zijn. De omwonenden mochten op een bijeenkomst aangeven welke ideeën er bij hen leefden. We hoorden er na die twee avonden eigenlijk niets meer van. Er zouden alleen huurhuizen voor starters komen. Nu is alleen de onderste laag huur vanaf 1.200 euro. Dat zijn geen starterswoningen. Verder zijn het koopwoningen.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 4 van 19
Ik maak me nu zorgen over de verkeersdrukte. Sinds de rotonde weg is op de Duikerlaan, is het al levensgevaarlijk daar. Ik zie nu al levensgevaarlijke situaties als ik boven uit mijn raam kijk op de kruising Kerklaan-Duikerlaan. Als het verkeer op de A20 vaststaat, wordt die drukte alleen maar erger. Hoe moet het dan met alle auto’s van de nieuwe bewoners, als daar een flat komt van 70 meter hoog met veel woningen?. Dan komen er nog veel meer auto’s bij, plus de nodige bestelauto’s. Het plan is om alle auto’s onder de metrobaan door vanaf de Duikerlaan naar het nieuwe gebouw te leiden. Dit vind ik een slecht plan. Maar ik zou niet weten hoe het anders moet. Dus ik heb er een hard hoofd in dat dit probleem goed opgelost gaat worden. En als het niet opgelost kan worden, hou ik mijn hart vast dat er ernstige ongelukken gaan gebeuren. Dan kun je het niet meer terug draaien. Dan ben je te laat. Maar nu heb ik gewaarschuwd. En dit komt zwart-op-wit in de notulen te staan. Ik maak me ook zorgen over parkeren van elektrische auto’s in de inpandige parkeergarage. Als een elektrische auto in brand staat, is hij moeilijk te blussen. Het volgende onderwerp is de rooilijn. Ik wil graag dat de gemeente de rooilijn aanhoudt, en dus niet nog een aantal vierkante meters aan de projectontwikkelaar verkoopt. Ze mogen nu al bouwen tot en met de trap, die nu nog laag is.
Maar als de gemeente de weg en de parkeerplaatsen ervoor verkoopt, dan komt het gebouw nog meer naar de Koperwiek toe. Dan ga ik mijn zicht missen op bijvoorbeeld Alexandrium. Mijn woongenot wordt daarmee verlaagd. Ik heb begrepen dat ik daar bezwaar tegen kan maken. Dat ga ik zeker doen. Ook andere mensen gaan absoluut een stuk zicht missen. Ook bij hen wordt het woongenot verlaagd. Dus ook zij zullen hier bezwaar tegen aantekenen. Verder vind ik het onvoorstelbaar dat je een gebouw wil bouwen, dat zo dicht op de heg van Pallieter komt. Ik kan me niet voorstellen dat je geen rekening houdt met de bewoners ervan. Zij worden totaal genegeerd. Ik ga ervan uit dat u mijn waarschuwingen serieus neemt en er wat mee doet. Ik vertel u dit, omdat ik zwart-op-wit wil hebben dat de veiligheidssituatie niet nog erger mag worden dan het al is, zodat er later geen ernstige ongelukken gebeuren. Ook vertel ik dit opdat u rekening houdt met het woongenot van zowel omwonenden als van de Pallieter. U bent nu ook gewaarschuwd dat ik bezwaar zal aantekenen als er afgeweken wordt van de rooilijn en daarmee mijn uitzicht. Dank u wel. (Tekst mevrouw Do Graaf) Mijn naam is Do Graaf en ik woon op de Fluiterlaan.
Hoe kan het dat er nu misschien wel een hoger en breder gebouw mag komen, terwijl de omwonenden last gaan krijgen in verband met zon en wind? Hoe heeft de gemeente dit laten gebeuren? De gemeenten werden verplicht gesteld elke tien jaar hun bestemmingsplannen te updaten. Als ze niet aan deze plicht voldoen, mogen ze geen leges meer heffen. De gemeente heeft in 2013 het bestemmingsplan goedgekeurd zoals het was: het is dus 30 meter hoog en een maatschappelijke functie. Maar nu hebben wij een probleem, omdat de eigenaar een gebouw mag bouwen dat veel breder is en hoger dan wat er nu staat. De gemeente heeft de koper gewoon de vrijheid gegeven om te doen wat hij goed vindt, zonder rekening te hoeven houden met de huidige omwonenden. Waarom heeft de gemeente dit laten gebeuren? Dank u vriendelijk voor uw aandacht. (Tekst mevrouw Jannie Sneevliet) Ik ben Jannie Sneevliet-Eenig. Ik wil bezwaar maken tegen de sloop van het ING-gebouw Kerklaan 450. Dit brengt veel overlast voor de omgeving en het is zonde van het pand. Als er iets anders in dit gebouw komt, zou dat het beste zijn. Wanneer er een ander gebouw gebouwd wordt van 50 of 70 meter hoog, geeft dit veel stress in verband met parkeren. Als het hoger wordt dan de huidige 30 meter, zal dat het leefgenot beperken, omdat we dan minder zonlicht in huis krijgen.
En het wordt een stuk kouder in huis, waardoor de stookkosten ook hoger worden. Ik ben ook bang dat mijn huis minder waard wordt. Ik hoop dat daar aandacht aan besteed wordt. 3. Raadsconsultatie ontwikkelingsrichting Kerklaan 450 Wethouder FAASSEN zegt de commissie dank voor de tijd die vanavond voor deze consultatie is vrijgemaakt en de insprekers voor de geleverde inbreng. Uit die inbreng heeft hij voor zichzelf de volgende dingen genoteerd. Naast de prijs en de vraagprijs waarvoor de heer Van Rosmalen aandacht vroeg zijn er natuurlijk ook nog de interne verbouwingskosten als er iets anders in het ING-gebouw zou kunnen komen. Met wat over de Stadsvisie is opgemerkt, is hij het wel eens, vandaar ook dat hij de gemeenteraad geld heeft gevraagd voor het maken vaan een recentere Stadsvisie 2.0, onder andere om te kijken hoe hoog in het gebied kan worden gegaan. Dat het gebouw gestoffeerd zou worden opgeleverd, zegt hem niets.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 5 van 19
Aan het adres van mevrouw Lincklaen merkt hij op dat collega Hartnagel zich intensief heeft beziggehouden met mogelijkheden om het pand te behouden, samen met ‘De Leeuw van Capelle’. Ook het huidige college heeft ervoor gezorgd dat nog heel veel gesprekken hebben plaatsgevonden met allerlei ondernemers om te bezien of het pand behouden zou kunnen worden, tot dusverre helaas zonder succes. De keuzes waarover mevrouw Lincklaen sprak zijn redelijk beperkt. De gemeente is helaas geen eigenaar van de grond en tegelijkertijd zijn er allerlei risico’s aan verbonden die bij iedereen wel bekend zullen zijn. De derde inspreker had het over de T-splitsing. Hij moet eerlijk bekennen, maar dat is zijn persoonlijke mening, dat hij dat nog herkent ten aanzien van de verkeersafwikkeling daar. De heer HOLLEMAN leidt de bespreking in met een presentatie van het planproces dat tot nu doorlopen is en een doorkijkje naar de toekomstige plannen. Het pand is in 2019 aangekocht door HIG, die het voornemen had hier woningbouw te realiseren. Daarbij werd geconcludeerd dat sloop/nieuwbouw een rendabele optie was en transformatie niet. De gemeente is daarin meegegaan en de gemeenteraad stelde een budget vast om de nieuwbouwvariant te onderzoeken.
Een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan toont aan dat de bestemming op dit moment maatschappelijk is en dat het bouwvlak gelijk is aan de hele kaveloppervlakte, waar 30 meter hoog gebouwd mag worden. De reden om er op dat moment voor te kiezen medewerking te verlenen aan sloop/nieuwbouw was gelegen in een aantal voordelen die werden onderkend: de gemeente wilde graag het centrum verlevendigen, door woningen te bouwen kan invulling worden gegeven aan de woningcrisis, niemand heeft wat aan een leegstaand pand als dat niet te transformeren is en de medewerkers van de afdeling Stedenbouw hadden geanalyseerd dat een hoogteaccent op deze locatie stedenbouwkundig gezien passend zou zijn. Het creëren van woningbouw hier past ook in allerlei verschillend beleid van de gemeente. Zo gaan bijvoorbeeld het programma Wonen en het programma Duurzaamheid ook uit van een verdichting rond de metrostations. Tijdens de eerste bewonersavond in 2020 werden de verschillende plannen toegelicht om hier een nieuwbouwcomplex te maken van 70 meter hoog. Daartegen bestond nogal wat weerstand bij de omwonenden en door de Historische Vereniging Capelle werd na die presentatie aan het college gevraagd of het pand niet tot monument kon worden verklaard. Het college heeft dat laten beoordelen door de commissie Dorp, Stad en Land, die ter zake een negatief advies heeft uitgebracht.
In juli 2020 werd door de raad verzocht om een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de vraag of het pand alsnog behouden kon worden. Dat onderzoek is uitgevoerd door Bureau de Ruimte, dat heeft geconcludeerd dat het niet geschikt is om te behouden als kantoorruimte, noch om om te bouwen tot woningen. Wel zou een eventuele mix van functies kunnen plaatsvinden, waarbij gedacht werd aan een hotel, restaurant, ontmoetingsruimte en creatieve plekken. Daaraan werd echter toegevoegd dat het vanwege de vele dilemma’s die zich hierbij voordoen niet vanzelfsprekend is dat het daarmee behouden zou blijven. Desalniettemin heeft een groep omwonenden, van wie een aantal hier aanwezig is, dit aangegrepen om zich te verenigen in de initiatiefgroep ‘De Leeuw van Capelle’, die, met steun van de ambtelijke organisatie, heeft onderzocht of een initiatiefnemer te vinden zou zijn om dit pand te behouden. Helaas is dat niet gelukt. Ook De Vijverhof heeft zich nog gemeld, om te kijken of zij het niet zou kunnen overnemen, maar ook die kwam er financieel niet uit. Daarom is halverwege dat jaar besloten een tweesporenbeleid te gaan volgen. Daarbij is opnieuw gekeken naar de sloop/nieuwbouwvariant, waarin de gemeente echter een veel participatiever traject wilde starten, opdat de meningen van omwonenden veel duidelijker naar voren zouden komen.
De gemeente faciliteerde daarbij en HIG en diens architect van V8 hebben allerlei plannen voorgelegd aan omwonenden, plenair, maar later ook in een klankbordgroep. Vanuit de input van die klankbordgroep is een voorkeursvariant gerealiseerd die bestond uit een toren van 70 meter, maar dan in een achthoek in plaats van een vierkant, en ook wat verder van de bewoning af, waardoor meer rekening gehouden kon worden met privacy, schaduw en dat soort zaken. Het idee was dat die variant vervolgens zou worden uitgewerkt tot een vergunningontwerp, wederom met input van omwonenden. Inmiddels is dat inzicht echter wat gewijzigd, met name ook om de raad in dat planproces een grotere rol te geven. Het idee is nu om verschillende ontwikkelingsrichtingen voor te leggen aan de raad, die overigens ook zijn gepresenteerd aan de klankbordgroep en de initiatiefgroep. Daarvoor is men nu bijeen. Hiermee wordt ook voortgeborduurd op het coalitieakkoord, waarin staat dat uitgewerkte opties met voor- en nadelen opgenomen kunnen worden in raadsvoorstellen, in dit geval in een raadsconsultatie.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 6 van 19
De drie varianten die nu worden gepresenteerd lijken een beetje op de varianten die eerder gepresenteerd zijn aan de omwonenden. De eerste variant is de bestemmingsplanvariant, waarvan de ontwikkelaar het recht heeft om die te realiseren, een gebouw van 30 meter hoog, 70 meter lang en 30 meter breed. Voor de beide andere varianten heeft de ontwikkelaar de medewerking van de gemeente nodig, zijnde de 50 meter-variant in het midden en de 70 meter-variant. Een aantal insprekers refereerde eraan dat deze varianten wat verder naar de Kerklaan zijn dan de bestemmingsplanvariant, en velen waren het daarmee niet eens. Het idee erachter is dat er niet grond wordt bijgekocht door de ontwikkelaar, maar gewoon geruild, waardoor het in z’n geheel een stukje naar de Kerklaan toe schuift, zodat er wat ruimte blijft richting De Groene Burcht. Als er toch gesloopt en nieuwgebouwd wordt, is het ook niet per se nodig naar de eigendomssituatie te kijken, maar vooral naar waar de inpassing het beste is. Een ontwikkelingsrichting is iets meer dan alleen een volumestudie. Het gaat ook om de vraag wat voor verdere ambities de ontwikkelaar zouden moeten worden meegegeven. Een aantal van die ambities zijn opgenomen in het collegevoorstel, zoals levendige plinten, toekomstbestendig gebruik, enz.
Het idee achter het voeren van deze discussie is dat het college op basis daarvan onderzoekt welke ontwikkelingsrichting het wil vaststellen, waarna dat de uitgangspunten zouden moeten zijn om alsnog een kavelpaspoort op te stellen waarin de ambities en het ontwerp verder uitgewerkt kunnen worden. De VOORZITTER dankt de heer Holleman voor deze presentatie. Het is nu aan de commissie vragen te stellen en ideeën mee te geven voor de gebiedsinrichting. Mevrouw TIEMAN zegt de insprekers dank voor de manier waarop zij uiting hebben gegeven aan hun opvatting en gevoelens over wat hier voorligt. Beginnen wil zij met de motie die in juli 2020 door deze raad is aangenomen. Het is belangrijk daarbij even stil te staan, omdat de raad toen bijna raadsbreed heeft aangegeven het belangrijk te vinden om dit pand te behouden. Naar aanleiding daarvan is een onderzoek uitgevoerd. Transformatie naar woningen bleek niet te lukken, maar een mix van functies was mogelijkerwijs wel een optie en zou een goede businesscase kunnen opleveren. De commissie SOB heeft er op 6 april 2021 voor het laatst politiek over gesproken. Bij teruglezing van het verslag is het haar opgevallen dat de stemming toen best hoopvol was. Veel partijen zagen mogelijkheden en hoopten dat het zou lukken het pand te behouden. Sindsdien is niet meer over dit onderwerp gesproken.
Wel is de raad in een collegebrief van 8 juni 2021 op de hoogte gesteld van het feit dat er geen investeerder gevonden was en dat een paralleltraject gestart zou worden. Vervolgens zijn twee thema-avonden georganiseerd, op 21 februari 2022 en op 30 mei 2022; aan de laatste werd zojuist gerefereerd. In de afgelopen anderhalf jaar is de situatie nogal veranderd. Vandaag liggen nieuwbouwvarianten voor en over behoud als mogelijkheid wordt niet meer gesproken. Tijdens de thema-avonden is beide keren uitgesproken dat nog steeds sprake was van een tweesporenbeleid, en dat er nog altijd een mogelijkheid was voor een ontwikkelaar die zich eventueel zou melden. In de tussentijd zijn er allerlei bewonersbijeenkomsten geweest. De wethouder zegt zij dank voor de moeite die hij zich heeft getroost om zo goed mogelijk met de bewoners in gesprek te gaan. De PvdA-fractie waardeert dat zeer. Tegelijkertijd hoorde zij steeds meer collega’s om zich heen zeggen dat sloop eigenlijk een voldongen feit was. Zij vraagt zich af of dat zo is, gegeven het feit dat daarover nooit eerder politiek met elkaar is gesproken.
Gelet op de manier waarop het in april 2020 geëindigd is, zou het haars inziens logisch zijn als volgt: oké, het is niet gelukt die externe investeerder te vinden en hoe langer het duurt, hoe onwaarschijnlijker het wordt dat het ooit nog zal lukken, maar als de raad dit pand wil behouden is er natuurlijk een andere optie, namelijk dat de gemeente zelf de portemonnee trekt. Of de PvdA-fractie dat ook zou willen, kan zij nu niet zeggen, om de simpele reden dat zij niet over informatie beschikt wat dat zou kosten, wat het zou opleveren, welke voor- en nadelen eraan zitten en op welke manieren dat zou kunnen worden gedaan. Ze kan zich bijvoorbeeld voorstellen dat de gemeente het pand in z’n geheel koopt, om er vervolgens iets mee te doen, maar ook dat er misschien ergens wordt bijgepast – kan dat, mag dat? Dit zijn naar de mening van de PvdA-fractie de vragen waarover de commissie het vandaag zou moeten hebben, voordat de vraag aan de orde kan komen wat hier aan nieuwbouw wordt neergezet. Kort samengevat: op dit moment wil de PvdA-fractie niet meewerken aan een nieuwbouwvariant. Eerst zijn er nog andere vragen die zij graag beantwoord zou zien. De VOORZITTER lijkt het verstandig nu eerst de wethouder het woord te geven om in te gaan op deze vragen. Hij vreest dat anders in de discussie twee zaken door elkaar heen gaan lopen.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 7 van 19
Wethouder FAASSEN bevestigt dat het vooralsnog niet is gelukt een externe investeerder te vinden. Ingaande op de vraag of het niet verstandig zou zijn nu zelf de portemonnee te trekken, merkt hij op dat het budgetrecht aan de raad is en dat de gemeente in zijn optiek geen actief grondbeleid voert ten aanzien van dit punt. Verder is nooit echt ter sprake gekomen dat dit zou kunnen worden gedaan. Het verhaal van de PvdA aanhorend, voelt hij een soort collegebrief-achtige constructie aankomen waarin op dit soort vragen door het college zou kunnen worden ingegaan. Zelf is hij met alle plezier bereid een en ander uit te zoeken, maar dan zal hij het wel op prijs zal stellen als vooraf in ieder geval een soort richting kan worden aangegeven. De VOORZITTER vat samen dat twee sporen in overweging worden gegeven: spoor 1 een uitleg in een collegebrief en spoor 2 wel een behandeling deze avond. Mevrouw TIEMAN zegt het bijzonder te zullen waarderen wanneer de informatie over wat de gemeente hier zou kunnen doen schriftelijk in een collegebrief ter kennis zal worden gebracht. De tweede stap vindt ze iets ingewikkelder. Als je dat serieus neemt, zul je er immers ook met elkaar over moeten spreken, maar dat is wellicht een beetje afhankelijk van hoe de rest van de commissie ernaar kijkt.
Zelf kopen is door haar als een van de opties genoemd, maar ze wil ook graag horen of er nu nog potentiële investeerders zijn en of in combinatie daarmee iets kan worden gedaan. Wellicht kunnen ook de verschillende opties die eerder op tafel gelegen hebben gecombineerd worden. Is daarnaar gekeken? Meer in het algemeen stelt zij de vraag welke mogelijkheden het college nog ziet om het pand te behouden. De VOORZITTER vraagt of mevrouw Tieman nog bepaalde dingen aan het college wil meegeven, als in eerste termijn toch naar het tweede spoor wordt gekeken. Mevrouw TIEMAN deelt mede dat, als zij ervan zou uitgaan dat behoud echt een gepasseerd station is, de huidige varianten die voorliggen naar haar mening in ieder geval veel te smal zijn. Het zal niemand verbazen dat de PvdA-fractie geen voorstander is van een hoogte van 70 meter en van mening is dat daar bijvoorbeeld betaalbare woningen moeten komen. Als de woningen inderdaad gestoffeerd worden, zoals eerder is opgemerkt, vindt ze dat een bijzonder slecht idee. De heer SPRUIT staat bij dat de bewonersgroep ‘De Leeuw van Capelle’ op enig moment een externe partij had gevonden die wel geïnteresseerd was in ontwikkeling van het bestaande ING-gebouw. Over de verkoopprijs kon men het echter niet eens worden: men wilde minder betalen dan HIG voor het gebouw wilde hebben.
Weet de wethouder uit z’n hoofd wat het verschil was tussen vraag en aanbod en is ooit ook wel eens de mogelijkheid onderzocht van publiek-private samenwerking? Mevrouw PENTERMAN vraagt of er een redelijk aanbod is gedaan door de partij die daar eventueel wat wilde ondernemen en of het ook redelijk was dat daarop door de ontwikkelaar kritisch werd gereageerd. Je kunt namelijk als verkopende partij ook onredelijke eisen stellen en zij is benieuwd of daarvan in dit geval sprake is geweest. De heer VAN GENT oppert dat de gemeente (een deel van) het pand zou kunnen aankopen. Voor het Werkplein wordt nu een ruimte gehuurd naast de Koperwiek en als straks het Stadsplein ontwikkeld wordt, komt die keet ook te vervallen. Mede gelet op het feit dat de gemeente steeds groter wordt en straks waarschijnlijk meer werkplekken nodig zal hebben voor de ambtenaren, is het wellicht een idee het pand, of een deel ervan, aan te kopen als dependance voor het gemeentehuis. Mevrouw DEN ENGELSMAN vraagt of in de toekomst ook nog mogelijkheden bestaan voor ontwikkelingen als beschermd wonen, of andere zaken, misschien zelfs zo ver als tot statushouders.
Dus even toekomstgericht: komen er mogelijk nog andere ontwikkelingen die hier ook maatschappelijk in zouden kunnen bijdragen? Wethouder FAASSEN verzekert dat de gemeente haar best heeft gedaan om voor behoud van het gebouw goede externe partijen te vinden. Vooralsnog is dat echter niet gelukt. Als de raad het pand zou willen kopen, staat hem dat vrij; het budgetrecht is immers aan de raad. Mevrouw FEUTH vraagt of ook concrete bedragen kunnen worden genoemd, als hier geduid wordt op het budgetrecht van de raad. Gaat het over 1 miljoen, 4 miljoen? Aan wat voor soort bedragen moet hier worden gedacht?
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 8 van 19
De VOORZITTER voelt zich nu geroepen in te grijpen. Hij wil de wethouder niet uitdagen met getallen te gaan gooien. Wat hij zich wel kan voorstellen, is dat hierop wordt teruggekomen in de eerstkomende besloten commissievergadering (8 december) die aan grondexploitaties gewijd zal zijn. Hij stelt vast dat daarmee kan worden ingestemd. De heer HOLLEMAN gaat in op de vraag van mevrouw Penterman over de redelijkheid van het aanbod dat is gedaan versus de redelijkheid van de reactie daarop door de ontwikkelaar. Het aankoopbedrag is openbaar, kan door iedereen worden opgevraagd bij het kadaster en kan dus ook hier wel worden genoemd. Het pand is door de huidige eigenaar gekocht voor 2,5 miljoen euro. Die eigenaar vraagt er nu wat meer voor, maar over bedragen zal hij het nu niet hebben. De gemeente heeft wel inzicht gekregen in de kosten die worden gemaakt, maar die zullen uiteraard niet worden gedeeld. Wat van belang is, is dat de ING er tot voor kort om niet in zat, en dat er in dat verband allerlei extra kosten zijn gemaakt. Het hogere bedrag dat nu gevraagd wordt is door de gemeente als redelijk beoordeeld. De heer Spruit deelt hij mede dat de mogelijkheid van publiek-private samenwerking met de externe partij die door de bewonersgroep ‘De Leeuw van Capelle’ was aangedragen op dat moment niet is onderzocht.
Genoemde partij haakte af in de onderhandelingen met de eigenaar nadat tussen vraagen aanbodprijs een te groot gat was gebleken. Als de gemeente daarin een rol zou pakken, dreigt al snel het risico van staatssteun. De heer VAN GENT repliceert dat er sprake zou zijn van staatssteun als de gemeente erin zou investeren zonder er echt iets voor terug te halen. Volgens hem wordt het een ander verhaal als de gemeente zou besluiten een deel van de ruimte te kopen om die zelf te gaan gebruiken, zoals zojuist door hem geopperd. Wethouder FAASSEN bevestigt dat dat tegen een bepaald bedrag allemaal kan, al laat hij in het midden of er dan een dependance van het gemeentehuis van zou moeten worden gemaakt. Er zijn wel andere initiatieven die erin zouden kunnen, maar er is wel een substantieel bedrag mee gemoeid en de aankoop zou ook niet in overeenstemming zijn met het vastgoedbeleid. Voor het overige kan hij slechts herhalen dat het budgetrecht aan de raad is. Mevrouw TIEMAN beaamt het laatste. Zij hoopt dat de collegebrief die de wethouder zojuist beloofd heeft voldoende informatie zal verschaffen om de raad in staat te stellen een zinvolle afweging te maken. Zij kan niet beoordelen of de aankoop van zo’n pand te verantwoorden is, als ze daar geen goede informatie bij heeft. Zij wil dus heel graag weten wat het kost, maar ook wat het kan opleveren en wat de gemeente ermee kan.
Wethouder FAASSEN zegt toe die informatie in de collegebrief te zullen vermelden, die dan overigens wel vertrouwelijk zal moeten zijn. Ook op het risico van eventuele staatssteun enz. zal in die brief worden ingegaan. Mevrouw DEN ENGELSMAN neemt er kennis van dat aankoop van het pand niet conform het maatschappelijk vastgoedbeleid zou zijn. Zij verzoekt in de collegebrief aan te geven welke uitzonderingen daarop zijn gemaakt. Wethouder FAASSEN zegt ook dit toe, al vreest hij dan wel wat meer tijd nodig te hebben. De VOORZITTER is het opgevallen dat de wethouder sprak over vastgoedbeleid, terwijl mevrouw Den Engelsman er ‘maatschappelijk vastgoedbeleid’ van maakte. Hij laat het graag aan de wethouder over om daaraan in de collegebrief duiding te geven. De heer VAN GENT vraagt of de wethouder in de collegebrief ook kan vermelden wat nu jaarlijks wordt uitgegeven aan onder andere de huur van het pand waar het Werkplein in zit en misschien ook wel van het stuk waar nu die keet op staat bij het Amnestyplein.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 9 van 19
De VOORZITTER vindt deze vraag wel erg ver gaan. Hij wil de discussie graag wat afkaderen, zodat er niet een soort bloemkool van wordt gemaakt en straks een collegebrief verschijnt met allerlei verschillende invalshoeken. Hij concludeert dat de commissie hiermee, en met een uitgebreide, vertrouwelijke collegebrief, voldoende informatie heeft over spoor 1, om nu te kunnen overstappen naar spoor 2 en het college aan te geven wat van belang wordt gevonden om daarmee eventueel door te kunnen. Dat zo zijnde stelt hij de tweede termijn aan de orde. Mevrouw TIEMAN merkt op dat bij variant A een diepte is vermeld van 30 meter, bij variant B een diepte van 33 meter en bij variant C niets. Voor een juiste vergelijking is het van belang te weten wat hier moet worden ingevuld. In de stukken komt een kader voor met de voordelen van nieuwbouw. Veel daarvan typeert zij als loze tekst. Als voorbeeld citeert zij “Het toevoegen van een hoogteaccent langs de centrumring verhoogt de beleving van het centrum”. Zij zou eerlijk gezegd niet weten hoe het feit dat er opeens een hoog gebouw staat haar beleving van het centrum zou kunnen verhogen. Ze vindt het een beetje vervelend om dit soort zinnen te moeten lezen. Het enige zinnige argument in de genoemde voordelen is wat haar betreft dat er een woningcrisis is en dat er woningen nodig zijn.
De PvdA-fractie is niet tegen een woonfunctie daar, maar vindt het wel belangrijk te weten wat voor soort woningen hier komen. Zijn het woningen waaraan daadwerkelijk behoefte bestaat? Naar haar mening zou dat een voorwaarde moeten zijn. In het coalitieakkoord is aangegeven dat bij nieuwbouwprojecten 30% socialewoningbouw dient te worden gerealiseerd. Geldt dat ook hiervoor? Als een keuze moet worden gemaakt uit de drie opties, kiest de PvdA voor niet meewerken aan de voorliggende mogelijkheden. Misschien zal ze daartoe ooit wel bereid zijn, maar dan niet bij de mogelijkheden die er nu liggen. Eigenlijk zou ze dan een gesprek willen voeren over iets anders, namelijk niet zo de hoogte in en juist het gesprek beginnen vanuit het type woningen die nodig zouden zijn. De heer WEIJERS begint met een vraag die bij hem opkwam naar aanleiding van de reactie van de wethouder op een van de inspraakreacties, namelijk dat deze wil werken, en daarvoor ook de gelegenheid heeft gekregen, aan een Stadsvisie 2.0, met name omdat die in algemene zin wel iets zegt over hoogten en hoogteaccenten, maar dat daarover niet echt concreet iets is neergelegd. Bij hem heeft het de vraag doen rijzen of het dan niet logischer is om die volgorde aan te houden en eerst in de Stadsvisie 2.0 te bepalen wat de maximale hoogte is die men überhaupt in dit centrum wil hebben. Drie algemene opmerkingen.
Eén: mooi dat de raad in dit proces op deze manier wordt meegenomen. De tweede algemene opmerking sluit een beetje aan bij een van de laatste woorden van mevrouw Tieman, luidende “als nu gekozen moet worden voor een optie of een variant”, enz. Hij vraagt zich af of men het nu wel moet hebben over een keuze voor een variant of een optie. Volgens hem moet men het vanavond met elkaar hebben over een keuze voor een ontwikkelingsrichting. Het gevaar is nu dat er in het voorliggende stuk drie zijn genoemd, wat een beetje het gevoel geeft dat er één gekozen moet worden. De derde algemene opmerking. Er is een klankbordgroep, waarmee veel overleg is geweest. Er is ook een initiatiefgroep, waarmee eveneens overleg is geweest. Hij leest dat aanpassingen soms positief worden beoordeeld, andere wat minder positief, maar in algemene zin kan worden gezegd dat er mooie aanpassingen in zitten ten opzichte van eerder plannen. Hij gaat ervan uit dat de klankbordgroep en de initiatiefgroep bestaat uit mensen die allemaal omwonend of belanghebbend zijn, althans in ieder geval in de buurt zijn. Toch leest hij bij variant 3 dat het niet op een groot draagvlak van de omgeving kan rekenen.
Hoe kan dat dan als men steeds in gesprek is met verschillende groepen van omwonenden? Hoewel de SGP zich vanavond niet in een keuze wil laten dwingen, valt er niet aan te ontkomen iets te zeggen over de drie varianten die voorliggen als men in het kader van een consultatie iets wil meegeven. Variant 1 wordt een beetje afschrikwekkend neergezet met de opmerking dat het bestemmingsvlak helemaal kan worden volgebouwd. Het ‘kan’ ja, maar de kans dat zo’n blok van 30 meter hoog op die plek er daadwerkelijk zal komen, ook met een maatschappelijke bestemming, lijkt hem niet erg realistisch. Het is bovendien zeer de vraag of het automatisch 30 meter hoog zal zijn, ook al wordt het volledige blok gebruikt. Benieuwd is hij overigens wel wat de achtergrond is van de nogal stellig geformuleerde zin dat de kans groot is dat deze bestemmingsplanvariant, in casu die 30 en 70, gerealiseerd zal worden.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 10 van 19
Wat er in de tweede variant een beetje uitspringt, al is dat in dit verband een wat rare woordspeling, is de hoogte van 50 meter. Over de hoogte in z’n algemeenheid, en dan neemt hij meteen de derde variant mee, merkt hij op dat de SGP, de hoogtes van de verschillende gebouwen in de omgeving in aanmerking nemend – de woningen er vlak naast rond 22 meter, aan de overkant rond 30 meter, iets verder in de richting van de Vijverhof 40 meter, bij de Groenling 50 meter, het gemeentehuis met 55 meter op het hoogste punt, en de Buizerdhof aan de hoogste kant 50 meter, daarna weer zakkend naar 30 meter –, absoluut geen voorstander is van een toren van 70 meter hoog op deze plek. Als hier al de hoogte wordt ingegaan, beveelt hij aan de 55 meter van het gemeentehuis als maximale hoogte aan te merken. Misschien is het zelfs wel iets symbolisch als het hart van de Capelse democratie in een gebouw zit dat het hoogste is in de nabije omgeving. Variant 3 is inmiddels wat aangepast in de vorm, waardoor een mooie, slanke, achthoekige toren is ontstaan. Tegelijkertijd is het opvallend dat het in variant 2 een behoorlijk plompe toren blijft. Als men daar al iets wil, kan dat dan ook niet met een wat slankere toren? Wellicht zal dan de plint beneden een wat andere invulling moeten krijgen. Eerder is aangegeven waarom het bouwvlak wat naar voren moet worden geschoven.
Zijn er ook mogelijkheden om juist iets meer de kant van de metrobaan op te kijken, misschien wel door er heel modern tegenaan of overheen te bouwen? Wat vinden de gebruikers van de Groene Burcht trouwens van een bouwvlak zo heel dichtbij? Als uiteindelijk tot een ontwikkelingsrichting wordt gekomen, staat de SGP-fractie positief tegenover de gedachte om een en ander verder vorm te geven in een kavelpaspoort. Het klinkt mooi dat het winkelgebied wordt uitgebreid en wat meer verlevendiging zal krijgen, maar is de ondernemers van de Koperwiek al gevraagd wat zij ervan zouden vinden als daar eventueel winkels of andersoortige acties zouden komen? Zien ze dat niet als een stukje concurrentie, of zal het beperkt blijven tot zaken als bijvoorbeeld een apotheek die er nu niet in de buurt is, of een gezondheidscentrum? Het aanleggen van een wandelpad en dat zo groen mogelijk maken is iets waar volgens hem niemand op tegen kan zijn. Wat er ook precies zal komen en wat de ontwikkelingsrichting ook zal zijn, groot aandachtspunt blijft voor de fractie de veiligheid van de ontsluiting aan de kant van de Duikerlaan.
Wat de SGP betreft zal die hele kruising daar, inclusief een mogelijke nieuwe ontsluiting, volledig opnieuw onder de loep moeten worden genomen, anders wordt het veel te gevaarlijk voor de vele jongeren, zowel van de basis- als van de middelbare school, die daar dagelijks heen en weer lopen en fietsen. Mevrouw PENTERMAN memoreert dat de projectaanpak in 2021 gewag maakte van een dermate grote impact op het centrum dat er niet toe zou kunnen worden besloten voordat er een Stadsvisie is. Voor die Stadsvisie 2.0 is nu budgetruimte toegekend. Zij is benieuwd via welke procedure dit dan loopt. Moet inderdaad eerst over een Stadsvisie worden besloten voordat concreet naar het ING-pand wordt gekeken, of is die volgorde anders? Mocht er nieuwbouw komen, zo is eerder aangegeven, dan zal er een kavelpaspoort komen. Het is belangrijk voor alle partijen om dat heel goed te benoemen, omdat er eerder al een paar keer verwarring over is ontstaan. Wanneer en hoe is de raad dan aan zet en waar kunnen bepaalde besluiten wel of niet worden genomen? Bij de opmerking in de stukken dat er een gebouw mag komen van 30 bij 70 meter, krijgt zij een beetje het gevoel dat het als een soort dreigement is neergezet en daar kan zij niet goed tegen.
Verder bevreemdt het haar dat deze consultatie met name over de hoogte gaat en dat geen discussie wordt gevoerd over de vraag of hier de maatschappelijke functie behouden moet blijven, of dat het hier wonen moet worden. Vanuit de druk die momenteel op wonen zit, kan ze zich voorstellen dat op het laatste wordt gefocust, maar ze is wel van mening dat die discussie echt gevoerd moet worden: welke functies zou de gemeente nog heel graag in het centrum willen? Een andere vraag, ook al eerder genoemd, is: wie gaat hier eigenlijk wonen? Is het bestemd voor senioren, voor starters, voor expats en wat voor type gebouw wil men en wat voor woningen? Al met al is haars inziens echt een centrumvisie nodig, want dit is zo’n bepalend gebouw, dat het echt in het ruimtelijk beeld moet passen. Het komt haar voor dat de gemeente aan zet is om daarvoor met een voorstel te komen. Wat de VVD betreft zal het een eye catcher moeten worden, een echte versterking voor het centrum. Ten aanzien van bewoning pleit de VVD ervoor het geschikt te maken voor senioren, met name in verband met de doorstroming die men in de rest van Capelle zou willen.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 11 van 19
Mevrouw FEUTH dankt de insprekers voor hun verhelderende bijdragen. D66 vindt het lastig om in deze fase al in opties te spreken, omdat daarmee een beetje op de troepen vooruit wordt gelopen, ook op de Stadsvisie 2.0. Aan de andere kant is al het traject ingegaan om het om te zetten in de omgevingsagenda en staat het voor 2023 op de agenda, maar komt die niet te laat voor het ING-terrein? Er zijn nog vragen, en die ondersteunt D66 ook, of nu echt iedere mogelijkheid is uitgeput, of dat er nog iets is te halen, of zelf te investeren en, zo ja, of men dat ook wil, maar uiteindelijk zal men toch op een goed moment verder moeten. Het college wil zij nu een aantal dingen meegeven. Er is een woningcrisis en D66 is van mening dat op deze triple A-locatie, met top-OV, bij de binnenring en alle voorzieningen in de buurt, gewoon gewoond moet gaan worden. Als nu gekozen moet worden, zou de voorkeur van D66 uitgaan naar de toren van 70 meter, in de slanke variant, en niet ook nog eens heel breed en plomp. Belangrijkste reden daarvoor is dat haar door bouwkundigen is verteld dat 70 meter de ideale hoogte is voor hoogbouw tot een bepaalde hoogte. Vanaf 70 meter of hoger is er namelijk zoveel extra staal en beton nodig om de constructie stabiel en veilig te houden, dat het slimme gebruik van het grondoppervlak eigenlijk teniet gedaan wordt.
Wordt er daarentegen ver ónder gebleven, dan wordt het grondoppervlak weer veel minder efficiënt benut. Desgevraagd voegt zij eraan toe dat ergens tussen 40 en 50 meter het efficiencyverlies begint op te treden. Door hoogbouw toe te staan in delen van Capelle, wordt het vloeroppervlak beter benut en rest meer ruimte voor onder andere groen. Waar D66 nog wel een beetje mee zit is het volgende. Als hier besloten wordt tot een hoogte van 70 meter, terwijl de Stadsvisie nog niet is ontwikkeld tot een omgevingsagenda, wordt dan geen precedent geschapen? Zij heeft begrepen dat daarnaar reeds onderzoek gedaan wordt. Voordat hierover echt definitief besloten wordt, wil zij wel graag weten of dit inderdaad een precedentwerking zou kunnen hebben. Zo ja, dan zal het wat haar betreft omgedraaid moeten worden en zal de omgevingsagenda voor dit besluit moeten gaan. D66 is het eens met de door het college gestelde ambities, maar heeft er nog wel een paar dingen aan toe te voegen. De fractie zou niet alleen een levendige, maar ook een open en toegankelijke plint willen, want het vlak gaat al een stuk naar voren en als dat ook nog een compact blok wordt, worden de effecten voor de omwonenden wel heel erg groot. D66 wil ook niet alleen groen zien op de daktuinen en de gevels, maar ook in de directe omgeving. Voorts pleit zij voor een divers woningbouwprogramma.
Het coalitieakkoord maakt gewag van 30% sociale huur bij nieuwbouw, maar belangrijker is dat hier woningen komen waaraan behoefte bestaat. Kan hier een goede mix gevonden worden, of kunnen gewoon afspraken gemaakt worden over maximaal middelhuur en dan voor het hele pand? Ten aanzien van de parkeernorm wordt alleen gesteld dat men zich aan de parkeernorm moet houden. Zij vindt het wel belangrijk daarbij te vermelden dat het de geldende parkeernorm is op het moment dat het plan ingediend wordt. Verder wil de fractie heel graag dat er zoveel mogelijk circulair gesloopt wordt, in die zin dat wat gesloopt wordt eventueel een herbestemming kan vinden, hetzij in het pand zelf, hetzij elders. Het allerbelangrijkste is dat er een garantie komt voor een goed participatietraject, inhoudend dat de omwonenden inspraak krijgen in het voortraject en in de uitwerkingsfase over hoe het pand eruit gaat zien. De heer VLOT begrijpt dat D66 zich uitspreekt voor de 70 meter-versie, om het zo even kort te noemen, en anderzijds pleit voor het meenemen van de omwonenden in het participatietraject. Die omwonenden zijn echter niet allemaal voorstander van die 70 meter. Hoe staat D66 in het participatietraject, als de consultatie van de bewoners oplevert dat die 70 meter wordt afgewezen? Mevrouw FEUTH bestrijdt dat geen van de omwonenden dit zou willen.
Zelf heeft zij een aantal omwonenden gesproken die neigen tot het besef dat behoud waarschijnlijk niet mogelijk is. Als zij dan moeten kiezen, gaat hun voorkeur uit naar de meest slanke variant met de minste effecten op de omgeving, en dat zijn die vier lagen met een slanke toren tot 70 meter en niét de vijf lagen met de plompe toren van 50 meter. Ook in de stukken staat dat een lichte voorkeur van de omwonenden uitgaat naar die variant.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 12 van 19
De heer VAN GENT sluit zich in grote lijnen aan bij het betoog van de heer Weijers. Hij is het ook met deze eens dat het gemeentehuis het hoogste pand in het centrum is en dat ook zou moeten blijven. Zorgen maakt hij zich over de fijnstof- en CO2-uitstoot, zowel bij nieuwbouw als bij sloop van het pand. Zorgen zijn er wat hem betreft ook over het verkeer. Er wordt wel geroepen dat men vlakbij een OV-punt zit, maar de NS gaat met minder treinen rijden en in Rotterdam verdwijnen verschillende tramlijnen, waardoor het openbaar vervoer langzaamaan toch stiekem slechter wordt en heel veel mensen geneigd zullen zijn om de auto te pakken. Verder is men ook nog bezig met een stukje rekeningrijden, waarvan al is uitgerekend dat het tot meer auto’s op de weg zal leiden. Waar op de Abram van Rijckevorselweg ’s ochtends alles al vaststaat, vreest hij dat, als de Hoven straks omgebouwd zijn tot nieuwe woningen en dit pand er ook nog eens bij komt, straks niemand meer Capelle uit en in zal kunnen komen. Mevrouw DEN ENGELSMAN zegt de insprekers dank voor hun bijdragen. Zij herinnert eraan dat het CDA er al een aantal keren voor heeft gepleit, en zelfs met een amendement is gekomen, om de gebiedsvisie uit de begroting te halen. Het gaat daarbij natuurlijk om de volgordelijkheid. Als een gebiedspaspoort 2.0 wordt opgesteld, rolt daar meestal een kavelpaspoort voor iets uit.
Ook hier wordt haars inziens met zo’n kavelpaspoort vooruitgelopen op kaders die nog gesteld moeten worden. Ook de nota ‘Hoogbouw en verdichting’ moet nog in de Stadsvisie uitgewerkt worden, zoals door een van de inspreeksters terecht werd opgemerkt. De wethouder heeft zij om te beginnen een hele belangrijke vraag te stellen. Heel vaak is er bij andere gebiedspaspoorten op aangedrongen zoveel mogelijk onduidelijkheid weg te nemen in wat er staat. Bij de 50 meter-variant wordt aangegeven dat er een onderbouw is van 16 meter, met aan de voorzijde een toren van 50 meter hoog. Als ze dat bij elkaar optelt, komt ze aan 66 meter. Bij de 70 meter-variant is expliciet aangegeven dat die geldt ten opzichte van het maaiveld. Bij de 50 meter-variant is dat echter niet het geval, vandaar dat die 50 meter-variant voor haar op dit moment een 66 meter-variant is. Graag een reflectie hierop. Verder is zij benieuwd – mevrouw Tieman heeft er ook al op gewezen – waarom bij de ene toren de diepte wel wordt neergezet en bij de andere niet. In het coalitieakkoord is 33% sociale huur of middenhuur bij nieuwbouw aangegeven. Is daar nog ruimte voor en wat hoort het te zijn? Zij zou dat graag meegeven, zoals ook in andere gebiedspaspoorten is gedaan. Wat ook nog vastgesteld moet worden, is de Capelse maat.
Ook voor het CDA geldt wat de heer Weijers al aangaf: het gemeentehuis met een hoogte van 55 meter zou het maximum moeten zijn, zeker in het centrum, waarbij ook moet worden gekeken hoe dat zich verhoudt tot wat men wil met een bepaald gebied en of het ook passend is in het gebied. In de Hoven is destijds niet voor niets voor laagbouw gekozen. Moet daar dan een dikke, vette toren tegenover worden gezet? Verder de vraag of een voet van vijf verdiepingen, maar dan wel met een slanke toren, en een totale hoogte van 50 meter ook tot de mogelijkheden behoort. Bij de parkeernormen die op dit moment gelden zou worden uitgegaan van 159 auto’s met dubbelgebruik; die moet men dan ook nog even kwijt. Voor het oude PostNL-gebouw was destijds sprake van een ambitie voor een zeer duurzaam gebouw, met 88 woningen, waarbij werd uitgegaan van deelauto’s die daar in de garage staan. Nu al is duidelijk sprake van een toename van parkeren in de openbare ruimte, ondanks het feit dat men hier zo dicht op het OV zit. Bij het pleidooi van D66 voor duurzaam slopen kan zij zich aansluiten.
De precedentwerking is vooral juridisch belangrijk, maar ook de precedentwerking van: wat geeft het dadelijk als nog kaders moeten worden opgesteld voor hele grote stukken, wat schept dan een precedent naar andere, of wellicht een precedentschepping naar een volgende raad, want als er al een toren van 70 meter staat, waarom dan niet de volgende keer ook 70 meter? De participatie is natuurlijk heel belangrijk. Wordt dat nog meegenomen daarin? Het CDA wil op dit moment zeker nog niet meewerken aan het afwijken van het bestemmingsplan, want er moeten nog belangrijke zaken afgekaart worden. In het coalitieakkoord was opgenomen dat daar waar sprake is van sloop en nieuwbouw, in beginsel wordt uitgegaan van een gelijkblijvende footprint, ofwel: de buitenste bebouwingscontouren van het gebouw. Ze geeft dit de wethouder maar “even” mee. De heer SPRUIT formuleert de volgtijdelijkheid die al een aantal keren aan de orde is geweest in de volgende vraag: als men op termijn een kavelpaspoort zou willen vaststellen, zal het dan lukken om de visie voor het centrumgebied gelijktijdig op de agenda te krijgen? Het is inderdaad nogal bijzonder dat op enig moment in commissie en raad gesproken wordt over een kavelpaspoort, terwijl nog niet bekend is welke visie nu precies bestaat op het centrumgebied.
Behorende bij commissieverslag Stadsontwikkeling en -Beheer, nummer: 684926/1007414
pagina: 13 van 19
Bij leefbaarheid denkt Leefbaar Capelle eerder aan hoogte dan aan volume, juist omdat in dit gebied al heel veel gewoond wordt. Als daarin nog extra gebouwd of bijgebouwd wordt, gaat bij Leefbaar Capelle hoogte vóór vierkante meters op grondniveau. Ten aanzien van de hoogte wijkt Leefbaar Capelle af van een aantal andere fracties. Wat haar betreft is de 55 meter van het gemeentehuis niet maatgevend, ten eerste omdat het nu ook weer niet zo’n bijzonder fraai gebouw is en ten tweede omdat met de name de jongeren in de fractie liever kiezen voor slank en hoog dan voor volumineus en laag. Voor het gebied zou eventueel een maximale hoogte vastgesteld kunnen worden, en dan zou gedacht kunnen worden aan 50/55 meter, maar dan wel met ruimte voor hoogteaccenten. Het zou aardig zijn wanneer in de visie meegenomen kan worden waar die hoogteaccenten dan zouden kunnen komen. Desgevraagd verduidelijkt hij dat, als zo’n hoogteaccent wordt toegestaan, ook zal moeten worden aangegeven of dat bijvoorbeeld 70 meter zal moeten zijn, zoals in een van de modellen voorligt, of 60, of 80 meter. Leefbaar Capelle is van mening dat 70 meter een prima hoogteaccent kan zijn, waarbij dan ook nog aan de orde moet komen hoeveel het er mogen zijn en waar.
In de ambities kan Leefbaar Capelle zich in grote mate vinden, al zou hier en daar een specificatie wel gewenst zijn om niet te veel ruis op de lijn te krijgen. Bij de laatste ambitie bijvoorbeeld, ‘een divers woningbouwprogramma met onder meer middeldure woningen’, is het maar helemaal de vraag wat daaronder wordt verstaan. Betekent het dat er ook goedkope en dure woningen in kunnen zitten, en is het dan koop of huur? Zou dat nog nader gespecificeerd kunnen worden als tot een kavelpaspoort wordt gekomen? Het zou dan handig zijn wanneer daaraan ook volumes in vierkante meters van die woningen worden toegevoegd, om te voorkomen dat er een paar kippenhokken worden gerealiseerd als bepaald wordt dat er ook een paar goedkope woningen in moeten. De heer VLOT geeft te kennen dat de SP zich vooral heeft willen focussen op het behoud van het ING-gebouw. Nu daarbij de term ‘staatssteun’ is gevallen, verwijst hij naar de constructie bij het Van Cappellenhuis, waar de gemeente op enig moment ook een grotere deelname heeft genomen om de zaak te kunnen voortzetten. Zo zou ook bekeken kunnen worden welke rol hierin met ‘De Leeuw van Capelle’ gespeeld zou kunnen worden. Hoewel de SP haar hoop had gevestigd op behoud van het gebouw, werd hem persoonlijk al snel duidelijk dat dat niet zou lukken.
Dat zo zijnde, kiest de fractie voor een hoogte van 70 meter met een open plint/onderkant, die meer mogelijkheden biedt voor een iets groener aspect. Als hij het zich goed herinnert, is over deze locatie eerder al eens gezegd dat het een toren zou worden waarin zelfs sociale-woningbouw zou komen. Vraag is dan in hoeverre het nog mogelijk is in het kavelpaspoort wensen en eisen neer te leggen. Als men er uiteindelijk niet uitkomt, kan dan ook gebeuren wat bij de studentenhuisvesting is gebeurd, namelijk dat er weliswaar een afwijking van het bestemmingsplan is, maar dat er geen kavelpaspoort is en dat dan een verklaring van geen bedenkingen wordt gevraagd om de plannen van de ontwikkelaar te kunnen uitvoeren? Mevrouw QUTBYAR deelt mede dat GroenLinks de varianten heeft doorgenomen, gelezen wat de bewoners ervan vinden en nu hen ook heeft gehoord. Ze moet eerlijk bekennen dat de fractie het lastig vindt. De keuzes zijn namelijk beperkt. Haar bekruipt het gevoel dat, welke variant ook gekozen wordt, daarvoor geen draagvlak zal zijn onder de bewoners. GroenLinks vindt het goed in de presentatie van de architect te zien dat nagedacht wordt over de duurzame pijlers, natuurinclusief, klimaatadaptatie, circulair en energieneutraal. De fractie wil een duurzaam en groen gebouw, maar ook dat de sociale-huurwoningvoorraad omhoog gaat en ziet daarvoor nu een kans.