02.02 - conceptverslag cie SOB 14-10-2025 2131056

Samengevat: degenen namens wie zij mag spreken zijn niet tegen de erfgoednota, maar kunnen niet instemmen met de passage over het Post 65-deel. Graag zouden zij zien dat de wethouder dit deel uit de nota schrapt en ook vernemen ze graag hoe de andere commissieleden erin zitten. De VOORZITTER informeert of mevrouw Feuth alleen namens D66 of ook andere partijen het woord heeft gevoerd. Mevrouw FEUTH antwoordt dat het binnen de coalitie is besproken, maar dat ze er geen coalitiedingetje van wil maken en iedereen graag zelf aan het woord laat. De heer VAN LOEF begint, misschien verrassend, met een compliment. Nadat hij de stukken heel snel had gescand, had hij behoefte aan nadere toelichting, nadere context, en toen is al heel snel het Verhaal van Capelle aan de stukken toegevoegd en het onderzoek International New Town Institute. De periodisering van het Verhaal van Capelle vond hij wel interessant, namelijk 45 1990 en volgens hem hoeft hij zijn collega's en de wethouder niet te vertellen dat uitgerekend metrostation Slotlaan en De Terp van na 1990 zijn, dus het is op zichzelf wel bijzonder dat die in deze categorie vallen. Los daarvan was hij eigenlijk op zoek naar criteria en die heeft hij niet kunnen vinden. Hij steunt dan ook de suggestie van mevrouw Feuth om in ieder geval Post 65 eruit te schrappen.

Ten slotte moet hij constateren dat er ook financieel nogal het een en ander aan de hand is. Als hij het goed heeft begrepen, gaat men namelijk van zo’n beetje € 55.000 naar meer dan een ton en uiteindelijk loopt er in 2026 een subsidie af. Graag verneemt hij van de wethouder hoe deze een en ander dan financieel wil gaan bolwerken. De heer VAN BUREN zegt mevrouw Feuth dank voor haar bijdrage. Juist in dat onderdeel komt een taalgebruik voor waarvan hij zich afvraagt of het op zo’n manier in een notitie moet worden geschreven: een soort zweverige taal over wat nog gedaan moet worden, wat nu ineens beleidsvormend is en wat nog bekeken zal worden. Zo ontstaat een soort tegenovergesteld idee als

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 14 oktober 2025

Pagina:

15

toen vroeger de Vinex-locaties aangewezen werden, zonder dat door het rijk al grondposities waren ingenomen, waardoor iedereen zich erop stortte. Nu is sprake van een omgekeerde beweging van: dit zou weleens een monumentale status kunnen krijgen en daarom moet je vooral snel handelen als je eronderuit wilt komen. Juist het verleden van Capelle waar het betreft het benoemen van bepaalde monumentale waarden zou de gemeente voorzichtig moeten stemmen. De wethouder zal zich wellicht nog herinneren dat op een gegeven moment de Pauluskerk als gemeentelijk monument werd benoemd, terwijl in dat gebied met de herontwikkeling van de Hovenbuurt ook op een andere wijze naar die strook gekeken had kunnen worden. Mevrouw Feuth heeft volgens hem de vinger op de zere plek gelegd met de verwijzing naar een aantal plannen waarover in het nabije verleden al gesproken is en waar met het nu benoemen van een monumentale status wel eens doorheen gelopen zou kunnen worden. Dat onderdeel van de erfgoednota vindt hij dus wat prematuur, ook in het taalgebruik, want wat leg je dan in een beleidsnotitie vast? Eigenlijk wordt zo geen nieuw beleid gemaakt, maar wordt iets voorgehouden wat je ook nog een tijd laat zweven. Vanzelfsprekend is het CDA het ermee eens dat de gemeente een erfgoednota moet hebben om datgene van waarde binnen de gemeente te kunnen bewaken.

De overzichten van rijks- en gemeentelijke monumenten tonen ook aan dat de gemeente nog steeds heel veel van waarde heeft. Wat meer terughoudendheid bepleit hij bij de gretigheid waarmee men zich op Post 65 stort. Volgens hem zal daarnaar wat nadrukkelijker gekeken moeten worden voordat op gebiedsniveau of op pandniveau iets wordt toegekend, zeker als het gaat over iets wat uniek is voor Capelle, of misschien wel uniek voor Nederland. De VOORZITTER vraagt of de heer Van Buren zich aansluit bij het voorstel van mevrouw Feuth om de passage over Post 65 uit de nota te schrappen. De heer VAN BUREN bevestigt dat dat volgens hem op dit moment het verstandigst is. De heer HEERENS memoreert dat enige tijd geleden een aantal foto’s de revue hebben gepasseerd over onder andere de kantoren van De Linie, waarvan hij toen al heeft gezegd dat ze niet bepaald de fraaiste kantoren waren en wat hem betreft wel platgegooid zouden mogen worden. In die zin kan hij zich heel goed vinden in wat mevrouw Feuth ter zake naar voren heeft gebracht. Aan de ene kant is het goed dat de Post 65 Erfgoed benoemd wordt in de notitie, aan de andere kant echter ook voorbarig. De heer HARTOG herhaalt wat al eerder is opgemerkt: de nota gaat verder dan alleen een actualisatie op basis van wet- en regelgeving, met name Post 65.

In de nota van beantwoording zag hij enkele goede en sterke vragen staan, maar helaas zijn die niet meegenomen in deze versie van de nota. Hij pleit ervoor de nota echt te beperken tot een actualisering, wat in ieder geval betekent dat Post 65 eruit zou moeten worden geschrapt. De wijzigingen, inclusief in dit geval Post 65, en de verwerking van de vragen uit de nota van beantwoording zouden dan meegenomen moeten worden bij de tweede herziening. Mevrouw MONTEIRO DA VEIGA sluit zich aan bij het betoog van mevrouw Feuth en de daarin gestelde vragen. Namens de PvdA heeft zij de wethouder nog enkele andere vragen te stellen. Wordt het instandhoudingsfonds in een latere fase concreet uitgewerkt en hoe wordt het dan financieel geborgd? Wanneer worden de vernieuwing van de welstandsnota en het erfgoedbeleid op elkaar afgestemd? Er lijkt veel samenhang in te zitten. Kan het college toelichten hoe de samenhang straks in de praktijk vorm krijgt? De heer OUDSHOORN deelt om te beginnen mede dat de SGP er geen moeite mee heeft om Post 65 uit de nota te schrappen. Zojuist werd al even gerefereerd aan de zienswijze.

Er wordt best wel een mooie lijst met voorstellen verwezen naar de tweede fase, terecht omdat daar de inhoudelijke discussie zal plaatsvinden, maar gaat de inhoud ervan nu verloren, of wordt die ook geborgd? Eerder had hij al aangekondigd te willen terugkomen op de samenhang met de welstandsnota. Het betreft weliswaar een technisch aanpassing, maar in een technische aanpassing kan ook de samenhang worden bevorderd zonder de inhoud echt te wijzigen. Daarvoor is nu overigens niet gekozen en hij vindt het prima om dat in de tweede fase te doen. Vraag is wel hoe dat zal worden gedaan. De erfgoednota bijvoorbeeld is beschermend van aard en staat wat terughoudend ten opzichte van een aantal duurzaamheidsmaatregelen, terwijl de andere nota premies stimuleert

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 14 oktober 2025

Pagina:

16

duurzaamheidsmaatregelen te nemen. Die dingen staan een beetje tegenover elkaar en het is goed alvast eens na te denken over de vraag hoe een en ander in balans is te brengen. De SGP zou het liefst regelgeving willen die stimulerend werkt. In deze erfgoednota worden ook weer de kleine initiatieven en zo genoemd. Ook daarbij is de vraag of de dingen op redelijkheid of echt op esthetisch detailniveau worden beoordeeld. Soms wordt het bijna onmogelijk gemaakt om duurzaamheidsmaatregelen toe te passen binnen een erfgoed, omdat het per se uit het zicht moet of zo, terwijl het toch aanbeveling verdient ook erfgoed te verduurzamen. In hoeverre staat het een nog in verhouding tot het ander? Ten slotte stelt hij de vraag hoe voorkomen wordt dat bijvoorbeeld de adviezen van de erfgoedcommissie en het Q-team elkaar in voorkomend geval tegenspreken. Is een integrale toets mogelijk, of is dat al georganiseerd? Wethouder SCHAATSBERGEN geeft aan dat hij, ook al klinkt het misschien een beetje tegenstrijdig, wel blij is met de opmerkingen die zijn gemaakt, omdat eruit blijkt dat erfgoed, en met name het nieuwe erfgoed in Post 65, leeft in de raad. Verder is dit ook voor hem een erfenis. Zijn voorgangers zijn met deze nota bezig geweest, evenals de voorganger van mevrouw Van Hensbergen, de ambtelijk ondersteuner die naast hem is gezeten.

Zij hebben dit nu overgedragen gekregen en zijn er naar eer en geweten mee verder gegaan. Daarin stond ook gewoon het Post 65-verhaal, zoals dat op een aantal momenten reeds in het Verhaal van Capelle, en ook in 2023, naar voren is gebracht. Nogmaals: hij is heel blij met de gemaakte opmerkingen, want daaruit maakt hij op dat de commissie net als hij een heel zorgvuldig proces wil doorlopen. Terecht heeft de heer Van Buren verwezen naar wat medio 2004 onder meer met de Pauluskerk is gebeurd en dergelijke situaties zullen in de aanwijzing van Post 65 te allen tijde voorkomen moeten worden. Het is zeker niet de intentie geweest om in de erfgoednota een stuk nieuw beleid als fait accompli te verwerken. Hij heeft er dan ook geen enkel probleem mee om in het kader van zorgvuldigheid de passage over Post 65 uit de nota schrappen, met dien verstande dat hij er wel de opmerking in wil laten staan dat men ook in Capelle zeker te maken heeft met Post 65-erfgoed en dat daarover aan de hand van een aparte nota van gedachten zal worden gewisseld met de raad en alle betrokkenen De heer HARTOG vraagt of dit betekent dat Post 65 ook niet in de tweede herziening zal worden meegenomen. Wethouder SCHAATSBERGEN repliceert dat de tweede fase van de erfgoednota is bedoeld om de inhoud van de erfgoednota richting het omgevingsplan te brengen.

Al vóór die tijd zou hij graag met de commissie van gedachten willen wisselen over Post 65, want daarmee wil hij niet tot 2032 wachten. In reactie op de vraag die de heer Van Loef heeft gesteld over de bedragen die genoemd worden, merkt hij op dat bij zijn beste weten deze bedragen in de afgelopen jaren allemaal al ergens in de begroting zijn gezet en zijn ze in de voorliggende nota alleen geactualiseerd naar de huidige stand van zaken. Het is dus geen nieuw geld, maar reeds bestaand geld. Het instandhoudingsfonds waarnaar mevrouw Monteiro da Veiga informeerde is alleen maar als een stuk actualisatie in de nota vermeld, want het fonds bestaat reeds. Als met de vraag iets anders was bedoeld, hoort hij dat in tweede termijn graag. Vernieuwing erfgoedbeleid gaat richting fase twee, tenzij de raad prijs zou stellen op een volledige inhoudelijke herziening van het erfgoedbeleid, in welk geval hij overigens de winstwaarschuwing moet laten horen dat er dan ook een plan van aanpak zou moeten komen waaraan ook een financieel plaatje hangt, want er is onder meer capaciteit voor nodig om dat te doen De heer Oudshoorn kan hij bevestigen dat de suggesties van de HVC bewaard blijven. De HVC heeft ook heel veel suggesties gedaan waarbij zij zelf behulpzaam zou kunnen zijn en voor zover die op korte termijn gaan spelen, zal daar natuurlijk dankbaar gebruik van worden gemaakt.

De tegenstrijdigheid in zaken waarop de heer Oudshoorn doelde is er niet; hem is ingefluisterd dat daarin al voorzien is. Door de architecten, Dorp, Stad en Land die zich met monumenten bezighoudt, maar zeker ook zijn buurvrouw ter rechterzijde, die onder meer zitting heeft in het Q-team en architect is, is een en ander, onder meer ook in het Q-team, echt gewaarborgd. In het Q-team wordt ook nagedacht over een stuk maatwerk: de vraag hoe eigenaren van monumenten in alle redelijkheid tegemoet kan worden gekomen om binnen de kaders die er zijn zoveel mogelijk de grenzen op te zoeken, onder meer met betrekking tot verduurzaming. Een van de grootste wensen die bij monumenteigenaren naar voren is gekomen, is om één aanspreekpunt te hebben in deze organisatie.

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 14 oktober 2025

Pagina:

17

Dat aanspreekpunt kan nu ook met recht worden geboden, door iemand naar voren te schuiven die kennis en kunde heeft, ook architectonische kennis en kunde van monumenten. Hij is erg blij dat die grote wens van monumenteigenaren in vervulling kan gaan. Ten slotte hoopt hij dat in de nabije toekomst een duidelijke landingspagina op de gemeentelijke website kan worden geplaatst waar alle informatie met betrekking tot monumenten vorm kan worden gegeven. De informatie is er wel en die is ook wel gepubliceerd op de website, je moet alleen wel weten waar het allemaal staat en dat zal nu gecentraliseerd worden. Tweede termijn De heer VAN LOEF begrijpt dat Post 65 uit de nota zal worden geschrapt. In de welstandsnota komt Post 65 echter ook voor, wordt die dan ook daaruit geschrapt? De heer OUDSHOORN komt terug op de vraag die hij in eerste termijn heeft gesteld over tegenstrijdigheden in de documenten. Omdat die tegenstrijdigheden er volgens de wethouder niet zijn, herhaalt hij het voorbeeld dat hij eerder aanhaalde. Hoe wordt nu voorkomen dat de beperkende regels van de welstandsnota, bijvoorbeeld de zichtbeperking bij verduurzaming, botsen met het stimulerende erfgoedbeleid, zoals verduurzaamheidssubsidies? Wethouder SCHAATSBERGEN verzoekt de heer Leeman straks in te gaan op de vraag van de heer Van Loef. Wat de heer Oudshoorn te berde bracht is inderdaad een lastige.

Er zijn monumenten, er zijn zichtlijnen en die wil men conform de kaders het liefst in de staat houden zoals die ooit was. Dat strookt echter niet meer met de duurzaamheidswensen en daarom zal altijd heel veel afstemming onderling nodig zijn, wat onder andere in het Q-team plaatsvindt. De bijeenkomsten van het Q-team probeert hij regelmatig bij te wonen, gewoon als toehoorder, zonder zich met de inhoud te bemoeien, en hij kan verzekeren dat dit team, bestaande uit experts en de voorzitter van de Stichting Dorp, Stad en Land, tezamen met de gemeentelijke medewerkers uit de ambtelijke organisatie de uiterste grenzen van de kaders opzoeken en in dit soort situaties proberen mee te denken met de eigenaren van onder meer monumenten. De heer VAN BUREN wijst erop dat er op het vlak van verduurzaming van monumenten ook in andere gemeenten veel wordt geleerd. Er zijn andere gemeenten die tjokvol monumenten staan en die onderzoeken natuurlijk ook hoe ze verduurzaming kunnen toepassen en maken daar soms ook keuzes in. In hoeverre wordt ook over de grenzen heen gekeken waar het gaat over totale verduurzaming van het monumentenbestand? Wethouder SCHAATSBERGEN bevestigt dat in de organisatie ook buiten de grenzen wordt gekeken naar wat in redelijkheid binnen Capelle mogelijk is. De heer LEEMAN gaat in op het verschil tussen de erfgoednota en de welstandsnota.

Als iets in de erfgoednota wordt opgenomen, suggereert dat dat het erfgoed is, of zeer binnenkort zou kunnen worden. In de welstandsnota is de Post 65-lijst alleen maar opgenomen om een eerste vorm van bescherming te bieden die voorheen ontbrak, zonder te stellen dat dat al erfgoed kan worden, of is, omdat dat een traject zou vergen dat goed gestaafd moet worden richting de burger, maar ook richting de raad en het college. Alleen maar om die eerste vorm van bescherming te bieden, ziet hij geen enkele reden om dat te schrappen, omdat het niet in verhouding staat tot het benoemen van erfgoed. De VOORZITTER neemt aan dat dat gesteund wordt door de wethouder. Wethouder SCHAATSBERGEN bevestigt dat. De VOORZITTER stelt vast dat § 2.2., Post 65, uit de nota wordt geschrapt, met inachtneming van de daarbij door de wethouder geplaatste kanttekening, en dat, tenzij die wijziging nog aanleiding zou geven voor een ander standpunt, het voorstel hiermee als hamerstuk naar de raad kan worden geleid. 8. Rondvraag Van de rondvraag wordt geen gebruik gemaakt. 9. Sluiting

Commissie Stadsontwikkeling en -Beheer dinsdag 14 oktober 2025

Pagina:

18

De VOORZITTER sluit te 22.33 uur de vergadering. Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Stadsontwikkeling en -Beheer van 2 december 2025, de secretaris,

de voorzitter,