02.01 - conceptverslag SLE 211130

Behorende bij kenmerk nummer: 408485/673871

pagina: 16 van 18

De wijze waarop het college energiearmoede wil aanpakken is, na gesprekken met verschillende partners, uitgewerkt in een concept Actieplan energiearmoede. Dit actieplan beschrijft vijftien activiteiten waarmee gemeente en partners (waaronder Welzijn Capelle, GR IJsselgemeenten Sociale Zaken en Havensteder) de komende jaren (2022-2025) energiearmoede in Capelle willen aanpakken. Het concept Actieplan energiearmoede ligt nu ter consultatie aan de gemeenteraad voor en is een collegebevoegdheid. De heer SNIJDERS is blij dat er in elk geval een actieplan ligt, maar heeft daarover nog wel wat op- en aanmerkingen. Die gaan met name over het zo goed mogelijk bereiken van de Capellenaren. Het actieplan zegt eigenlijk dat de Capellenaar naar de gemeente moet toestappen. De barrière voor heel veel mensen die in energiearmoede leven is echter vrij hoog. Zij vinden het vrij moeilijk om de weg naar de gemeente of bijvoorbeeld Havensteder te vinden. Daarom heeft GroenLinks zich afgevraagd wat de gemeente kan doen om ervoor te zorgen dat mensen bereikt kunnen worden. Het TNO-onderzoek laat zien waar er veel energiearmoede heerst, bijvoorbeeld in Oostgaarde-Noord met 11,5% en Schenkel met 7,9%. Van het Rivium, Fascinatio en Schollevaar zijn geen gegevens bekend en hij hoopt die gegevens later nog te kunnen krijgen. Mensen bereiken zou kunnen door langs de deuren te gaan.

Een andere optie is partijen als Havensteder meer te betrekken en die voor elke te bereiken woning bijvoorbeeld € 200,- te geven, zodat de woningcorporatie woningen kan isoleren en andere maatregelen kan treffen. Mevrouw GROENENDIJK-DE VRIES heeft een beetje zitten piekeren bij het stuk, ondanks alle waardering dat er nu een plan van aanpak is. Haar vraag is waarom het nu eigenlijk gaat: dat mensen te arm zijn om aan duurzaamheid te denken of dat energie zo duur is dat arme mensen daarvan nog armer worden. Het laatstgenoemde vindt zij het belangrijkst, terwijl haar idee is dat het eerstgenoemde de boventoon voert. Soms gaan mensen dingen niet meer doen om de energierekening te kunnen betalen of nemen zij genoegen met een koude kamer om andere dingen te kunnen doen. Ook zij vraagt aandacht voor communicatie en het bereiken van mensen. Het gaat om een groep mensen die niet uit zichzelf aan de bel trekken. Belangrijk is dus hoe de gemeente mensen gaat bereiken en te voorkomen dat de gemeente niet daar komt waar zij wil zijn. Daarom is een wijkgerichte aanpak belangrijk en geld bijleggen eveneens. € 100.000,- vindt zij in dat verband nooit genoeg. Mevrouw DEN ENGELSMAN is blij dat het onderwerp bij de commissie Samenleving en Economie is weggelegd, omdat het gaat om de zachte kant.

Zij is ingenomen met de cofinanciering door de Van Cappellen Stichting en de inzet van de stakeholders, zoals Platform31, die de gemeente handreikingen biedt voor het opbouwen van een kennisdossier over armoede. Energiearmoede wordt straks ook verwacht bij mensen met midden- en hoge inkomens en ook daarvoor vraagt zij aandacht. Qua benadering van mensen adviseert zij buurt- en wijkgericht te kijken, zoals de Bloemenbuurt in Schenkel, die bestaat uit woningen uit de jaren ’60, evenals de Zeeheldenbuurt. Wellicht kan een pilot plaatsvinden over een buurt- of wijkgerichte actie. Mevrouw WEEMHOFF valt het op dat veel in onderzoek en voorlichting wordt geïnvesteerd en weinig in directe hulp en hulpaanbod. De installatieservice voor de Florabuurt vindt zij bijvoorbeeld een heel goed idee en zij kan zich voorstellen die in heel Capelle te introduceren. Als je in armoede leeft kan zij zich voorstellen dat je behoefte hebt aan daadwerkelijke hulp, zoals via deze installatieservice. Ook zij wil op de mensen afgaan, zoals met bussen. Het verbaast haar dat er over Schollevaar geen gegevens beschikbaar zijn en zij is benieuwd waarom die er niet zijn. De heer TERLOUW vindt het een goede zaak dat het onderwerp in programma 6B terecht komt. Hij mist het element hoe met woningcorporaties is samen te werken om grote stappen te zetten.

Spreker is enthousiast dat het document ter consultatie aan de raad wordt voorgelegd en zoekt naar de ambitie en het doel daarvan. Dat doel blijft namelijk vrij beschouwend en algemeen.

Behorende bij kenmerk nummer: 408485/673871

pagina: 17 van 18

Men zou kunnen zeggen dat minimaal 20% van de Capellenaren of de helft van de doelgroep aan de energietransitie zou moeten meedoen. Een budget van € 100.000,- is misschien voor voorlichting voldoende, maar bij meer ambitie wellicht niet. Hij vraagt zich af of de coaches de aandacht voor energiezaken erbij kunnen hebben, gezien de mogelijke multiproblematiek die in huishoudens speelt. De heer HOLKAMP is ook blij met het consulteren van de commissie en vindt het document er qua acties redelijk compleet uitzien. Bij de keuze tussen energiebesparende maatregelen nemen of geld te geven om armoede te lenigen kiest hij voor het nemen van energiebesparende maatregelen vanwege het doorlopende effect daarvan. Hij meent dat Eneco over gegevens van Schollevaar en Fascinatio zou moeten beschikken. De heer KOLSTER is positief over het actieplan, dat een dekkend aanbod bevat van voorlichting, praktische ondersteuning en onderzoek. Door samenwerking met partners kan actie worden ondernomen. Mensen worden actief benaderd. De installatieservice wordt ook uitgevoerd door mensen die in de wijk werkzaam zijn. Het gaat dus om activiteiten die laagdrempelig en gericht op de inwoner worden ingezet. De heer KERVER vindt het goed dat het actieplan op de agenda staat en zegt dank voor het duidelijke overzicht, de indeling en de presentatie, waarover hij tevreden is.

Er zijn grote verschillen tussen de wijken, zodat het goed is wijkgericht te werk te gaan. Eenpersoonshuishoudens en eenoudergezinnen zijn oververtegenwoordigd en dat zorgt voor extra kwetsbaarheid, die aandacht vereist. De doelgroep is nog niet geraadpleegd en die wil hij met partners in beeld brengen, zodat aan de slag kan worden gegaan. Op pagina 7 staat: “Ook is er verborgen energiearmoede. Het gaat dan om mensen die bewust minder energie gebruiken dan zij zouden willen, omdat zij weinig te besteden hebben. Zij leveren dus in op hun comfort.” Die zin bevreemdt hem. Comfort is voor hem de verwarming wat lager zetten en een trui aan te doen, omdat je dat zelf wilt. In dit geval gaat het om mensen die zich vanwege hun economische situatie beperkt voelen en daarom de verwarming lager zetten. Die passage wil hij daarom anders laten verwoorden. Hij vraagt de wethouder of zij de belemmering van Leefbaar Capelle begrijpt. Onder het kopje ‘doelen’ leest hij de betaalbaarheid als voorwaarde voor het slagen van de energietransitie, evenals energiearmoede in een breder plaatje bekijken en investeren in duurzame energie. Dat is een belangrijke uitdaging, omdat de energietransitie de Capellenaar zomaar gigantische hoeveelheden geld kan kosten.

Het heeft daarom zijn voorkeur om in eerste instantie te investeren in kleine besparende maatregelen, om de basis bij iedereen goed op orde te brengen en te zorgen dat daar de grootste stappen worden gezet. Hij mist ten slotte aandacht voor de bijeffecten van energiearmoede, zoals op het gebied van ventilatie. Doordat mensen in energiearmoede dreigen te belanden sluiten ze zoveel mogelijk ramen, waardoor een gevaarlijke situatie wat betreft de luchtkwaliteit kan ontstaan. Met de huidige coronasituatie is bewezen dat een goede ventilatie in de binnenruimten ervoor zorgt dat de kans op coronaverspreiding daalt. Daarom raadt hij aan aandacht te geven aan dat soort bijeffecten. Wethouder mevrouw WESTERDIJK noemt als kern van het actieplan om de raad te informeren over de acties die het college gaat ondernemen vanuit de duurzaamheidsagenda om te zorgen dat de energietransitie breed gedragen kan worden door alle Capellenaren. Het uitgangspunt van de duurzaamheidsagenda is ook haalbaarheid en betaalbaarheid. Bezien wordt ook hoe rijksmiddelen in te zetten zijn. De vraag is hoe Capellenaren bereikt worden. Energiearmoede gaat niet alleen om mensen met een laag inkomen, maar ook om mensen met een ouder huis en minder isolatie, waaruit voortkomt dat het wooncomfort wordt verlaagd.

Goede huisvesting is een basisbehoefte, met daarbij verwarming, die door de persoon zelf ingevuld wordt, maar waarover de gemeente wel informeert. Het is lastig om de doelgroep in beeld te krijgen en na te gaan waar energiearmoede zit. Soms is sprake van schaamte, argwaan naar de gemeente en hulpverleners toe en een taalbarrière. Er zijn echter mogelijkheden om de betreffende huishoudens stap voor stap te benaderen. Daarbij wordt opgetrokken met Stichting Welzijn Capelle, Havensteder en bestaande buurtgroepen.

Behorende bij kenmerk nummer: 408485/673871

pagina: 18 van 18

De eerste stappen daartoe zijn al gezet. Capellenaren weten de gemeente ook steeds beter te vinden, zoals middels de energieloketten. Energiearmoede is iets dat speelt. Binnen de definitie vindt zij het dan ook bijzonder dat de meeste wijken van Capelle onder de landelijke norm liggen. Dat komt door veel hoogbouw en rijwoningen. Bepaalde wijken zitten echter ver boven de landelijke norm. De gemeente krijgt vragen van mensen of zij elektrisch kunnen gaan koken en verwarmen en probeert antwoord te geven over wat wel en niet kan. Het plan behelst mensen met koop- en huurwoningen. Het college gaat voor voorlichting, praktische ondersteuning en onderzoek, waarvoor structureel geld wordt gevraagd. Er komen ook middelen van het Rijk aan. Het actieplan is een vertrekpunt en van daaruit worden stappen gezet en vinden ontwikkelingen plaats. Er wordt geïnvesteerd in zaken die besparingen opleveren en er is terughoudendheid met het geven van geld, omdat het dan onzeker is of dat geld op de langere termijn een besparing oplevert. TNO heeft gebruik gemaakt van CBS-cijfers. De warmteleverancier heeft die cijfers niet gegeven voor de wijk Schollevaar. De ambitie is dat er geen energiearmoede meer is. Een meer SMART formulering is een goede suggestie. De ambitie kan zijn om 5% van de totale huishoudens te bereiken, wat gaat om 2.000 huishoudens. Of dat haalbaar is, is nog te toetsen.

Dat zou een aanscherping kunnen zijn. De energiecoaches wordt gevraagd of alles haalbaar is. Vanuit het duurzaamheidsplan zijn continu buurt- en wijkbijeenkomsten. Tweede termijn Mevrouw WEEMHOFF herhaalt haar vraag of de installatieservice in heel Capelle kan worden geïntroduceerd. Mevrouw DEN ENGELSMAN is blij dat de wethouder aangaf steeds meer de buurten in te trekken en vraagt aandacht voor een aantal simpele oplossingen en besparingstips voor oudere woningen, waarmee wat sneller aan de slag kan worden gegaan. Zij vraagt verder om de financiële paragraaf uitgebreid op te nemen in het actieplan, zodat die bij resultaten kan worden meegenomen in de jaarlijkse monitor. De herijking van het nieuwe programma duurzaamheid wacht zij af. Wethouder mevrouw WESTERDIJK kijkt of de installatieservice werkt en of die ook mogelijk en haalbaar is in andere wijken. De middelen daarvoor van de Van Cappellen Stichting waren in beginsel slechts voor één wijk, vandaar dat ze wat beperkt waren. Havensteder geeft de gemeente ook inzicht in de minder goed geïsoleerde complexen. In samenspraak kan het gaan over een meer buurtgerichte aanpak. Eigenaren van particuliere woningen kunnen ook informatie over maatregelen inwinnen. Het opnemen van een financiële paragraaf in het actieplan vindt zij een goede suggestie.

De VOORZITTER concludeert dat het college de opmerkingen van de commissie meeneemt en het college het actieplan kan vaststellen in zijn vergadering van 21 december a.s. 9. Rondvraag Er zijn geen vragen. 10. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 23.42 uur.

Aldus vastgesteld in de vergadering van de commissie Samenleving en Economie van 25 januari 2022, de secretaris, de voorzitter,