Beeldvormende bijeenkomst 23 juni 2026
Wat er is gezegd
▶ 0:03:26Dames en heren, als we de plaats weer kunnen innemen, dan gaan we zo meteen beginnen. Welkom allemaal op deze beeldvormende bijeenkomst. Over de stand. Over de netcongestie door Liander. Ehm,. Ik heb het net al verteld en de meeste mensen uh zitten daar, uh zaten er net ook. Maar ik vertel m nu nog een keer. Vanavond is er vanuit het college geen wethouder aanwezig. Uhm. We zitten net een beetje tussen het wal en het schip in hè, in die zin. Het is daarom, net als bij andere beeldvormende bijeenkomsten, niet mogelijk om politieke vragen te stellen. Net ging het goed, dus ik ga ervan uit dat het ook nu weer goed gaat. Mocht u wel politieke vragen hebben, dan kunt u deze net zoals daarstraks schriftelijk stellen aan de griffie. Welkom aan alle aanwezige raadsleden Burgerraadsleden. Welkom aan mevrouw Post, gebiedsregisseur van Liander.
▶ 0:04:29Welkom aan meneer Vrogelaar, Relatiemanager publieke sector Liander. Wat u. De aanwezigen op de publieke tribune en de kijkers die via de livestream nu of straks meekijken naar deze bijeenkomst. Het programma is zometeen een presentatie door mevrouw Post en daarna is het gelegenheid tot het stellen van vragen en daarna zal ik. Het afronden. Vandaag. Het woord is aan mevrouw Postyes. Goedenavond allemaal. Zoals al genoemd. Ik ben Cassandra Post, gebiedsregisseur van Liander en wat dat inhoudt is dat ik inhoudelijk aanspreekpunt ben voor de ambtenaren hier en in de regio. Dit doe ik samen met mijn collega Martijn Zwering en hij is bestuurlijk aanspreekpunt. Vanwege persoonlijke omstandigheden kon hij er vanavond niet bij zijn en daarom is Casper Vogelaar hier om hem waar te nemen. Zoals al gezegd werk ik voor Liander.
▶ 0:05:30En Liander is de regionale netbeheerder in deze regio en alle andere regio's die je hier op het plaatje kan zien. Wij beheren daardoor tienduizenden elektriciteit en gas netten in ons verzorgingsgebied. Dit betekent ook dat wij dus niet elektriciteit opwekken, opslaan of verkopen. Dat is even belangrijk qua taakverdeling. Nou, waarom ik hier sta vanavond is omdat het elektriciteitsnet vol raakt of in vele gevallen al vol is. Dit raakt iedereen, waaronder jullie gemeente. En dat is niet één portefeuille. Dat is niet alleen duurzaamheid. Dat zijn eigenlijk alle vlakken binnen een gemeente en de maatschappij. Denk bijvoorbeeld aan bedrijven. Groot. Grote energiedragers. Die staan al jarenlang op de wachtlijst, maar hier komen binnenkort ook mkb'ers bij. Vanaf 1 juli gaat een nieuw kader in. Zal ik zo meer over vertellen. Maar dat houdt in dat er steeds
▶ 0:06:31meer mensen mogelijk op de wachtlijst terecht komen. Nou, bedrijven is niks nieuws dat ze al jaren in het nieuws, maar ook nieuwbouw zal op een wachtlijst terecht komen. Ook verzwaring van je huidige woning zal op een wachtlijst terechtkomen. En dus ook als mensen een laadpaal willen, zal die op de wachtlijst terecht kunnen komen. Nou,. Dat zijn nieuwe ontwikkelingen. Maar ook uitbreidingen vallen daar dus onder. En ook maatschappelijke voorzieningen zoals ziekenhuizen, politiebureaus, brandweer, drinkwatervoorzieningen. En zo. Eigenlijk vrijwel alles. Nou, om dit op te lossen hebben we enerzijds uitbreidingen nodig en ook die vragen openbare ruimte in jullie gemeente. Dus ik hoop dat hiermee in ieder geval duidelijk is wat de problematiek veroorzaakt. En ik zal straks er meer over uitleggen.
▶ 0:07:33Eerst een stukje kennis. Hoe werkt het elektriciteitsnet eigenlijk? Nou, zoals je op het plaatje kan zien, hebben we een landelijke netbeheerder. Dat is TenneT. Zij zijn een soort van de snelweg van het elektriciteitsnet en vervoeren grote hoeveelheden energie en in de regio's draagt dat over aan ons, de regionale netbeheerder, via stations. Uit die stations komen allerlei middenspanningskabels en die kun je zien als soort van de provinciale wegen. Deze middenspanningskabels voeden vervolgens weer middenspanningsruimtes, dus de activiteitshuisjes die jij in je buurt kan zien. En die gaan via laagspanningskabels naar de woningen toe. Doordat er steeds meer elektriciteit gevraagd wordt, kunnen we knelpunten ontstaan op al deze netvlakken. Dit komt bijvoorbeeld door huizen die warmtepompen nemen, door bedrijven die willen uitbreiden of op een nieuwe locatie zich willen vestigen.
▶ 0:08:35Nieuwe voorzieningen, nieuwe laadpalen. Eigenlijk alle. Nieuwe elektriciteitsvraag zorgt hiervoor op alle verschillende netvlakken. En simpelweg.. Kan het huidige stroomnet die vraag niet aan?. Nou, er zijn. Zoals uitgelegd hebben we verschillende lagen op het net en op al deze lagen kan een knelpunt ontstaan. En op deze slide laat ik zien hoe groot de impact is van één zo'n knelpunt. Laten we klein beginnen. Stel het is een laagspanningskabel, dus de kabel die bij jou in de straat ligt, dan kan deze ongeveer in 1 tot 3 jaar opgelost worden. Is het een midden spanningskabel, oftewel onze provinciale wegen, dan kan dit een hele wijk raken en duurt de oplos termijn ongeveer 3 tot 10 jaar op hoogspanning. Denk aan de stations en installaties die daar staan. Die voeden een hele stad. Dus als daar een
▶ 0:09:38knelpunt is, betekent dat in die hele stad ruimte tekort is voor nieuwe aanvragen en deze oplos termijn is 5 tot 10 jaar. Daarnaast kan ook TenneT een knelpunt hebben. Wat op dit moment het geval is, daar kom ik zo op. En die oplostermijn is 7 tot 10 jaar. En dit raakt meerdere provincies, dus op dit moment is dat het geval. In Flevopolder, Gelderland en Utrecht is heb je wellicht op het nieuws gelezen. En daardoor is er schaarste in heel Rivierenland, Gelderland en eigenlijk alle andere provincies, waaronder dus ook buren die daardoor geraakt wordt. Nou, TenneT is zeker niet de enige met problemen. Ook Liander heeft knelpunten en een daarvan die ik toch graag wil benoemen is onder station Culemborg, dat, zoals je hier kan zien, een deel van de gemeente voedt. Op basis van eigenlijk de huidige informatie en prognoses die wij hebben, zien we dat de maximale capaciteit van dit
▶ 0:10:41onderstation wordt overschreden voordat de uitbreidingen gereed zijn. Door aannames en allerlei onzekerheden van deze prognoses is het niet te zeggen wanneer. Maar dit betekent wel dat het onzeker is hoe lang hier nog nieuwe ontwikkelingen kunnen voorzien worden van elektriciteit. En dat er dus actie nodig is. Om de bestaande capaciteit zo goed mogelijk te benutten. Nu het nog kan. Nou, om dit even samen te vatten er is een probleem. En dit probleem is zowel op het net vlak van TenneT in de hele provincie, waardoor we eigenlijk halfjaarlijks onzekerheid hebben of er een aansluitpauze komt. En daarnaast hebben we ook nog congestie op meerdere vlakken van Liander, waarbij het onzeker is hoe lang daar nog ruimte is, onder andere op station Culemborg. Nou,. Dat was het slechte nieuws. Maar wat kan de gemeenteraad hier nou in betekenen?
▶ 0:11:41Het is niet alsof jullie niks kunnen doen. Het is heel erg belangrijk dat de gemeente keuzes maakt over het energiesysteem en het gebied, om ontwikkelingen te kunnen blijven voorzien van energie. Dat zegt niet dat alle ontwikkelingen door kunnen gaan, maar dat betekent wel dat er zoveel mogelijk ontwikkelingen door kunnen laten gaan, afhankelijk van de keuzes die er gemaakt worden. Nou, om dit te duiden heeft Liander samen met de drie gemeenten West Betuwe, Culemborg en Buren de gebiedsontwerp uitgevoerd. Dat betekent dat we eigenlijk vier varianten hebben uitgewerkt, met maatregelen die er genomen kunnen worden om de ambities waar te maken. Deze studie zal ik jullie niet over de technische inhoud belasten, maar laat wel zien dat je met maatregelen heel erg veel ontwikkelingen door kunt laten gaan.. Nou,. Wat er nu gebeurt. Er is schaarse ruimte en die schaarse ruimte moet op een manier verdeeld worden. Dit gaat volgens het Maatschappelijk prioritering kader.
▶ 0:12:44Voorheen was dit altijd dat grootverbruikers op de wachtlijst kwamen en kleinverbruikers nog een nieuwe aansluiting kregen. Dus nieuwbouw is tot nu toe niet geraakt. Dit gaat veranderen per 1 juli, oftewel volgende week. En dit gaat nu op basis van functie. Dus de Autoriteit Consument en Markt heeft dit maatschappelijk prioritering opgesteld en de netbeheerder moet hiernaar handelen. Wat dit nieuwe kader nu zegt, is dat er drie categorieën zijn die maatschappelijke prioriteit aan kunnen vragen en dus als eerste aan de beurt komen. Om vermogen toegekend te krijgen. De eerste categorie is congestieverzachters. Dit zijn eigenlijk partijen die ervoor zorgen dat er meer ruimte vrijkomt op het net. Denk aan grootschalige batterijpartijen, WKK s, warmtekrachtkoppeling en onder andere generatoren. Mmm categorie twee is veiligheid. Denk aan de brandweer. Denk aan politie. Denk aan ziekenhuizen. Denk aan defensie. In categorie drie
▶ 0:13:45is de basisbehoefte. Hier onder valt nieuwbouw, verzwaring van jullie huizen, maar ook scholen. Nou, in deze periode dat jullie er zijn, willen we graag samen werken om het beschikbaar maken van energie voor zoveel mogelijk ontwikkelingen. In dit geval. Ook. In deze gemeente hebben we al een hele fijne samenwerking met de gemeente zelf. Zowel ambtelijk als bestuurlijk zitten we kwartaal samen. En we kunnen in deze vier jaar de congestie niet oplossen. Dat ga ik niet beweren, maar we kunnen wel samen proberen de ambities waar te maken. Nou, wat vragen we daarvan van de gemeente en wat kunnen jullie doen?.
▶ 0:14:46Het eerste wat er hoe dan ook moet gebeuren is uitbreidingen van het net. De tijdlijn hiervan is heel erg bepalend voor hoeveel ruimte er nu nog op het net. Vrij is. Eigenlijk om uit te geven, want wij rekenen van wat verwachten wij tot de uitbreidingsdatum. Hoe sneller de uitbreidingsdatum, hoe meer er nu nog kan, omdat in de tussentijd minder vraag toeneemt achter aansluitingen waar wij geen macht over hebben. Nou,. Dit kunnen jullie doen door onder andere de bewoners mee te nemen in de plannen. Wij hebben een wijkgerichte aanpak waarin we alle elektriciteitshuisjes per kern in één keer verzwaren. Dus we komen in één keer best wel veel huisjes bij. En dan is deze kern toekomstvast, zoals wij dat noemen. Wij doen een deel van de communicatie, maar ook bij de gemeente kan een taak liggen om bewoners ervan bewust te maken waarom dit zo belangrijk is. Dan net zo belangrijk. Is ruimte geven
▶ 0:15:49voor onder stations.. Dus neem ruimte op in het omgevingsplan. Zorg dat het vergunningstraject niet wordt vertraagd. Ik ga hier niet versnellen noemen, maar gewoon vooral niet vertragen. En hou ook rekening mee dat er ruimte gevraagd kan worden voor batterijen, generatoren en aggregaten. Dat is iets wat niemand heel graag in zijn achtertuin wil hebben, maar wat er wel voor kan zorgen dat ontwikkelingen door kunnen gaan. Naast het uitbreiden is het ook belangrijk om nu de beschikbare capaciteit, capaciteit die er nog is, zo goed mogelijk te gebruiken. Nou, hoe doe je dat?. Ten eerste zorg dat woningen eerst geïsoleerd worden voordat ze geëlektrificeerd worden. Prik je auto niet aan de lader als je om 5.00u thuiskomt. Maar doe dat s nachts. En ook eigenlijk. Samenkomst van deze dingen. Gebruik vooral minder stroom tussen 4.00u nog niet hebben, maar iedereen een verandering in kan aanbrengen.
▶ 0:16:54Ook bedrijven kunnen flexibeler gedrag vertonen door bijvoorbeeld capaciteit onderling te verdelen door middel van bijvoorbeeld energy hubs zoals wij ze noemen. Ze kunnen meer gebruik maken van de stroom die ze zelf opwekken,. En er kan ruimte gegeven worden, zodat zij batterijen en aggregaten neer kunnen zetten voor de tussentijd, totdat ze wel een verzwaring van een aansluiting kunnen krijgen. Ook bedrijven kunnen net bewust laden. Vooral de logistieke sector kan hier een verschil in maken. En ook hier geldt weer zo min mogelijk stroom gebruiken tussen vier en negen in de winter. Daarnaast is het ook belangrijk om goed te kijken naar de energiemix in de gemeente. Op dit moment moet alle stroom opgewekt worden ergens op de zonnepanelen, windkern, diesel,. Wat dan ook. Wij geloven dat een goede mix van bronnen zorgt voor een robuust energiesysteem. Een
▶ 0:17:55van de dingen waar jullie aan kunnen denken is bijvoorbeeld de warmtetransitie. Het is op dit moment niet mogelijk op alle bestaande netten dat iedereen over kan gaan op een elektrische warmtepomp. Dat past simpelweg niet. Dus in de tussentijd zouden mensen over kunnen gaan op hybride warmtepompen. Inzetten op isoleren of dus even wachten. Maar wat we wel onderstrepen is het gebruik van warmtebronnen in de regio. Dus heb je bronnen, dan hoeft die energie niet ergens anders opgewekt geworden en kunnen die bronnen gebruikt worden voor het verwarmen van de woning door bijvoorbeeld een warmtenet. Ook hierbij geldt niet automatisch dat een aansluiting kunnen krijgen, maar dit kan wel heel erg helpen om de situatie te verlichten,. Nu en in de toekomst. Daarnaast leveren wij heel veel kennis. Hier heeft de raad dan misschien niet zoveel aan, maar dat komt wel in de samenwerking met de gemeente naar voren. Wij hebben veel informatie die wij kunnen delen en het is dan ook de tip om
▶ 0:18:56daar gebruik van te maken. Ik moet zeggen dat tot nu toe dat naar mijn mening heel erg goed gaat met deze gemeente. En ik hoop dat zij daardoor jullie ook van de juiste informatie kunnen voorzien. Nou, laatste puntje is net bewust bouwen. Dit is eigenlijk een nieuwe manier van nieuwbouwwoningen bouwen, waardoor ze bijna twee keer zo weinig elektriciteit vragen op piekmomenten van het net. Wat ook betekent dat je twee keer zoveel woningen in dezelfde ruimte kan bouwen. Hiervoor komt landelijk gezien een norm en heeft de gemeente dus niet een hele grote rol. Behalve nu al kijken wat dit inhoudt, hoe je er op in kan spelen en wat er gebeurt. Dit gebeurt ook al in een project in gemeente Buren, dus dat is heel fijn om te zien. Nou, wat is nou precies de situatie in gemeente Buren?. Hier een kaartje. Er moeten ongeveer 100 tot 150 nieuwe elektriciteitshuisjes in de buurt erbij komen in de aankomende jaren. Ook moeten we 1 tot
▶ 0:19:593 nieuwe stations bouwen hier. Het is variabel omdat studies nog gaande zijn en het niet zeker is of het in de gemeente landt. De tekorten houden waarschijnlijk aan tot 2031 en 2035. Maar er zijn ook kansen, zoals de energy hubs om nieuwe bedrijventerreinen te voorzien van energie. Een heel mooi voordeel. Voorbeeld hiervan is Energy het middel in Tiel. Denk ook aan het bewuste nieuwbouw. Dat komt steeds verder en we hopen dat dit heel veel ruimte oplevert. En gebiedsgerichte energiesystemen. Die kunnen ervoor zorgen dat door een juiste mix van energie, opwek en verbruik lokaal veel meer mogelijk kan worden. Ook kunnen bestaande aansluitingen veel meer dan mensen vaak denken. Hou hier rekening mee en kijk goed naar wat er wel kan.
▶ 0:21:04Dat was mijn presentatie. Ik ben benieuwd of er nog vragen zijn. Mevrouw Post. Dank u wel. Ik zie in ieder geval één vraag. Meneer van Ooij. Ja, maar u was er. Ik zag u niet aan. En ik heb eigenlijk één vraag en en ik denk dat ook wel. Misschien zit er wel een politiek tintje in. Ik zie niet aan dat ze de de elektrische auto's allemaal worden bevorderd om meer te verkopen en dus steeds meer in de markt te zetten. Ik denk dat het een beetje tegenstrijdig is met wat er nu op het net gebeurt en hoe. Gewoon hoe. Hoe gaan jullie als Liander dan. Tegen het uh, het overheidsbeleid in of of werken jullie? Hebben jullie daar invloed in? Maar ik, ik twijfel eraan of dat dit wel de juiste weg is, dat jullie anders bezig zijn als dat de overheid maar doorgaat. Kunt u daar antwoord op geven?. Ik kan een antwoord op geven. Ik denk dat wij op dit moment gewoon samenwerken met de overheid om te kijken hoe het wel kan. Denk bijvoorbeeld aan
▶ 0:22:07netbewust laden. Dit betekent dat wij met laadpaalexploitanten in ieder geval voor publieke laadpalen, aan het kijken zijn hoe zij. Afgeschaald kunnen worden op het moment dat wij echt piek hebben, dus nood hebben, waardoor wij daar niet mee hoeven rekenen op onze piekmomenten en die ruimte besteed kan worden aan nieuwe ontwikkelingen. Daarnaast zijn we ook achter de meter, al durf ik het niet te zeggen,. Bezig om te kijken hoe we mensen kunnen stimuleren om thuis slim te laden door middel van bijvoorbeeld nieuwe tarieven. Ik vind het heel leuk dat het zo gesteld wordt, maar als ik met mijn elektrische auto naar Amsterdam rijd en daar de batterij is bijna leeg, dan wil ik hem op dat moment wel aan raden om thuis te komen. Ik zie toch nog wel een beetje spanning in komen. En spanning is natuurlijk wel een goed woord. Bij deze. Ja, daar heb ik toch ook mijn bedenkingen bij. Dat snap ik. Weet dat er heel veel onderzoek naar gedaan wordt en dat heel veel momenten dat de auto's geladen worden
▶ 0:23:10echt wel flexibiliteit in wanneer je precies laad en hoe snel je laad zit. Dank u wel, meneer Van der Veen. Ja, dank. Ik heb een vraag over een van de eerste dia's die gaat over het gebiedsontwerp. Dat is waar dat kwadrant zeg maar in staat. En. Zoek hem vooral op. Dan ga ik hem even. Ga ik hem inleiden? Ehm, nee. Ik zie daar verschillende varianten staan. Variant per permanent variant. Tijdelijk. Nou ja, en dan wordt ie tegen verschillende assen afgesteld. En ik hoorde u ook zeggen dat dat is afgestemd met een verschillend aantal gemeentes hier, ook in de in de regio. Dus dat is echt iets is wat bij dit gebied past. Als ik hem zo zie, ja, het kan zijn dat u het zojuist heb uitgelegd, maar ik begrijp hem gewoon niet. Niet helemaal dus. Wellicht kan u nog een keer nog een keer toelichten. En dan ook vooral wat vraagt dit nu uiteindelijk van ons als gemeenteraad? De de presentatie verder, die is mij helder. Daar worden volgens mij een duidelijke aantal quick wins ook
▶ 0:24:12geschetst die je als gemeente snel kan doen. Maar dit lijkt erop dat dit vraagt om wat meer beleid en wat meer visie. En daar ben ik gewoon benieuwd naar. Er is wel antwoord op gegeven, want dat zou te diep in de materie gaan. Maar misschien kan mevrouw Post het. Antwoord geven zonder al te diep erop door. Ja, dit kost inderdaad wel een paar uur. Om echt concreet uit te leggen. Wat hier vooral belangrijk bij is, is wat wij van jullie vragen is dat er keuzes gemaakt worden door de gemeente En door middel van onder andere dit gebiedsontwerp, laten wij zien welke keuzes er gemaakt kunnen worden en willen we dit ook graag verder uitwerken samen met de gemeente, waardoor er een punt gaat komen dat het waarschijnlijk weer bij de raad terecht kan komen. Dus het is nu meer informatief dat dit speelt en dat we hopen dat jullie meewerken in de gewenste keuzes. Ik zie nog een vervolgvraag. Ja. Een vervolgvraag. Nee. Dan is het mij mij helder. Ik had het niet zo niet zo begrepen, maar dan is het denk ik wel goed dat we in het vervolgproces als gemeenteraad
▶ 0:25:14de best goed worden aangehaakt. Want ik kan me zo voorstellen dat dit ook heel erg gaat over hoe ga je nou een gebied indelen? Dus zeg maar de ruimtelijke opgave die je hebt. Nou, daar zijn wij als gemeenteraad in principe in positie om daar natuurlijk iets van te vinden en te doen. En daarin is natuurlijk afstemming ook met de verschillende andere gemeentes noodzakelijk. Dus hou ons vooral op de hoogte en blijf ons in positie brengen hierover. Het is goed om te horen en weet dat dit ook zeker op de agenda staat. Dat is mooi meneer van Kats. Dank, voorzitter. Ik heb drie vragen trouwens. Dank voor de presentatie uiteraard. Ik vond deze slide inderdaad wel de moeilijkste, maar gelukkig dat mijn buurman daar een vraag over stelde. Uhm één is. Ik hoor dat we. Goed als gemeente goed bezig zijn met netbewust bouwen. Dat dat uh. Uh nee. Ik hoorde daar een uh, een voorzichtig complimentje over komen. Ik zou eigenlijk willen weten waarom. Een compliment. Wat doen we dan eigenlijk daar goed? En wat is dan net bewust bouwen
▶ 0:26:15even precies. De tweede vraag die ik heb is het mogelijk? Want dan hebben we het over vier grootschalige projecten. Op dit moment zijn Beusichem Zuid. Hoge Akker heet het tegenwoordig en Buren Oost. De tweede vraag die je daarbij hebt. Beusichem Zuid zit dicht bij een plek waar er lokale opwek gaat gerealiseerd worden. Ik zou vroeg me af is die nabijheid tot lokale opwek een complicerende factor of juist een mogelijke oplossing om het probleem te verkleinen? En de derde? En dan denk ik even in zeg maar zwarte scenario's. Ik ben zelf veel in Zuid-Afrika geweest in het recente verleden. Daar heb je een fenomeen dat heet load shedding. Dat is jullie vast bekend, maar voor mensen die dat niet kennen, dat betekent dat per, per wijk of per kern zeg maar even, wordt je gewoon een aantal uren van het op zwart gezet, want het is op. Zijn er scenario's waarbij, laten we zeggen als we zo doorgaan, dat we ook in een soort load shedding.
▶ 0:27:16Fase gaan komen waar iedereen een app heeft waarbij staat Oh, nog snel even opladen, want over een half uur is de stroom voor 3.00u weg. Nee, voor Cat zou het in die laatste zin nog een keer kunnen verduidelijken. U had een mooie Engelse term, maar misschien zijn er luisteraars die geen Engels kunnen, dus kunt u hem nog één keer een rare load Cherry. Ik weet niet of daar een Nederlandse term voor is, maar dat betekent in elk geval zeg maar even. Brown Out is ook Engels. Tijdelijk afschakelen. Dank u wel. Vraag nummer één. Als ik hem goed heb begrepen, gaat dit over hoe de gemeente een compliment verdient op het gebied van netbewust bouwen. Nou, vanuit de regio is een kwartiermaker net bewust de nieuwbouw opgestart. En vanuit die kwartiermakerij zijn er drie projecten in de regio Rivierenland geselecteerd om Regiodeal gelden te krijgen om Net plus de nieuwbouw te onderzoeken. Één daarvan is gemeente Buren en vandaar dat ik hem hier noem. Omdat er
▶ 0:28:18dus aan gewerkt wordt. En dat vind ik al heel erg goed en fijn dat het uitgezocht wordt hoe het ook daadwerkelijk in de praktijk uitgevoerd kan worden. Is dat voldoende? Antwoord. Dank dat ik het woord nog even mag. Maar ja. Kun je iets meer vertellen over wat? Wat gaan we dan precies doen? Zeg maar even in in grote letters. Ik kan niet voor de gemeente antwoorden wat zij precies gaan doen. Ik kan wel aangeven wat net bewuste nieuwbouw inhoudt. En dat is eigenlijk heel goed kijken naar de woning en de installaties die daarin staan. En de schil over hoe dat gebouwd kan worden, voornamelijk gericht op de warmtevraag verminderen van de woning door best wel simpele ingrepen die niet per se heel veel meer of überhaupt meer hoeven te kosten. Is dat voldoende? Antwoord?. En volgens mij wil Richard iets zeggen. Meneer Richard. Ja, dank u wel, voorzitter. Richard wil gemeente, buren, duurzame opwek,
▶ 0:29:18maar ook actief in de netprogressieaanpak. Vanuit de Regio Deal doen we inderdaad mee met het project Netbus bouwen.. Daarvoor. Is in onze gemeente het project Hoogakker geselecteerd, waarin we inderdaad werken aan een energieplan om Netbus Bouw actief in te zetten en dat ook in de praktijk te brengen. Dank u wel voor de verduidelijking. Voor de toelichting. Dan gaan we over naar vraag twee. Vraag twee ging over de zonneopwekking naast de nieuwbouw. Als ik het goed heb begrepen, en dat ging dan inderdaad over dit project. Of dat voor of tegen werkt eigenlijk. Dat was de vraag toch?. Oké,. Dit is heel erg locatiespecifiek en durf ik dus niet zo specifiek te beantwoorden of dat voor dit project geldt. Wel kan ik zeggen dat wij best wel ook in het congres hebben op teruglevering vlak. Alle nieuwbouw krijgen zonnepanelen, dus voor de berekening of nieuwbouw past op het net. Moeten we ook kijken naar de teruglevering
▶ 0:30:20situatie. En mocht dit op dezelfde kabel zitten, kan het tegenwerken omdat zonne opwek eigenlijk altijd gelijktijdig gebeurt. Ofwel als de zon schijnt is iedereen zon aan het opwekken. En vaak op die momenten zijn mensen niet thuis en verbruiken ze weinig energie. Dus dit gaat allemaal over het net heen. Echter zijn er uiteraard manieren met opslag,. Zei PFT. Dus dat is zonnepanelen met warmte. Waar je aan zou kunnen denken. Voor zover ik weet. Kan ik daar niet heel veel voorbeelden van,. Maar Casper wil niet zeggen. Ja, dank je wel, Dit is. Dit is precies zo'n voorbeeld van zo'n gebiedsontwerp, hè? Hoe denk je nou na als gemeente over hoe zo'n ontwerp van zo'n gebied er uiteindelijk uit komt te zien. En vanuit oudsher zijn we heel erg gewend op dat die elektriciteit zomaar gewoon past en overal gewoon maar aangesloten kan worden. Zowel voor zonneparken, windparken en voor
▶ 0:31:22woningbouw. En wat je nou dus eigenlijk ziet met. Met zo'n nieuw gebiedsontwerp. Wat? Wat Cassandra net ook aangaf is eigenlijk om daar heel erg op een andere manier naar toe te gaan werken. Dus enerzijds is dat met bewuste nieuwbouw natuurlijk om te kijken van nou, hoe krijg ik die pieken van het net af en hoe hou ik die energie echt in die woning? Dus stuur ik het eigenlijk helemaal niet het net op? Of vraag ik het helemaal niet van het net? En anderzijds is. Probeer nou eens te kijken naar op het moment dat ik een zonne akker ergens maak, of een windpark, of in ieder geval duurzame opwek ergens maak. Hoe kan ik die energie nou kwijt? En of dat. Want dat zit op een heel ander netvlak aangesloten. Daar ga ik jullie allemaal niet mee bemoeien. Maar dat zie je eigenlijk in als we dat op grotere schaal gaan doen. En dat kan in de vorm van batterijen. Dat zie je nu, dat dat heel erg in opkomst is om die piekmomenten juist af te vangen door zo'n batterij te ontladen op het moment dat we bij die woningen juist die pieken nodig hebben. Dus, en daar kan je wel een soort van balans in creëren. Door vraag en aanbod heel erg bij elkaar te
▶ 0:32:26brengen. Kort samengevat misschien. Niet elk nadeel heeft per se een voordeel. Of andersom. Om in voetbaltermen te blijven, maar ik denk dat de vraag voldoende beantwoord is. Kijk ik heel even naar. We hebben nog een een derde vraag. Maar meneer NAP, heeft u nog wel. Nog een derde vraag die beantwoord mag worden. Weet u hem nog?. Dit ging over load shedding, de Engelse term oftewel afschakelen en dan bewust afschakelen van de netbeheerder in dit geval. In Gelderland is daar op dit moment geen sprake van. Dit is eigenlijk waarom wij netcongestie afkondigen en geen nieuwe ontwikkelingen toelaten. Wij hebben wettelijke verplichtingen om leverzekerheid te hebben. Oftewel jullie moeten ten allen tijde thuis energie kunnen hebben. Op het moment dat we dat minder maken. Zou er inderdaad meer ontwikkelingen door kunnen gaan. En deze risico afwijkingweging wordt ook zeker gemaakt. En is gemaakt met het besluit van de netcongestie in
▶ 0:33:26Flevopolder, Gelderland en Utrecht. Maar hier is nog geen sprake van bewust afschakelen of hoeven schakelen, omdat wij dus voor die tijd ontwikkelingen stopzetten. Dank u wel. Ik kijk even verder, meneer NAP. Ja, dank u wel. Dank u wel. Ook voor de presentatie heel veel dingen duidelijk geworden. Ik. Eén ding is me niet duidelijk geworden en dat gaat over. We hebben nu het wettelijk gedeelte van gemeente Buren. Zien we daar eens een probleem? Betekent dat dan gelijk dat een ander gedeelte van de gemeente buren dus helemaal geen probleem is, is één één vraag. Want volgens mij zitten we daar wat ons station denk ik. Dodewaard. Dus vraag één maar. Logische vraag. Het is niet dat er totaal geen probleem is. Het is vooral dat we een zeer groot probleem zien in het westelijk gedeelte. Dus wat wij nu zien is dat daar vrij zeker een knelpunt ontstaat als niet al is. En in de andere
▶ 0:34:29gebieden kan dat uiteraard ook gebeuren, afhankelijk van wat daar allemaal gebeurt. Maar voorspellen wij het nu nog niet in dermate grote. Tot de uitbreidingen. Maar ook dat is puur even op onderstation niveau gekeken op minder spanning en laagspanning kunnen ook knelpunten zijn en die heb ik niet allemaal zo scherp inzichtelijk ook simpelweg omdat die data niet altijd beschikbaar is. Ja meneer NAP, even ietwat discipline. Meneer Van der Vogelaar. Ja, dank u wel. Ehm. Wat je dus ziet is eigenlijk dat we dat we kijken naar de langdurende congestie die we kennen in het. In een bepaald gebied. En waar je in de gemeente buren gewoon mee hebt te maken, net als in de rest van Gelderland, is eigenlijk met de congestie over het geheel van TenneT. En die pakt eigenlijk die hele provincie. Nou, daar kan ik nog uren over blijven praten, dat we dat gaan knippen en splitsen. En nou komen we later nog een keer voor terug bij jullie. Maar wat je dus eigenlijk ziet is dat het dat dat het
▶ 0:35:29voor jullie eigenlijk niet zo heel veel uitmaakt welke congressen je hebt. Omdat. Op dit moment is er gewoon volledig in de gemeente buren in zijn geheel en in Gelderland is. De langlopende congestie is natuurlijk de TenneT congestie, omdat die tot nou naar verwachting 2035 loopt. En in die tussentijd zullen we, ja, misschien wel een onderstation moeten bouwen of Culemborg moeten uitbreiden of Dodewaard uitbreiden. Of. Nou ja, dan kijk ik nu toch even naar jou, naar welke er nog meer in de omgeving zitten. Maar. Dus daar, daar. Dat zit heel erg in het verhaal natuurlijk. Over ja, als gemeente heb je daar een rol in. Dat wij ook als wij op zoek zijn naar ruimte in. Een gemeente als buren, dat we daar goed over in gesprek gaan en dat we ook kijken van wat past het nou en hoe krijgen we dat dan uiteindelijk ingepast in zo'n ruimte? Dus het is niet per se dat wij overal stations en uitbreiding willen hebben, maar het is ook de vraag die het uiteindelijk veroorzaakt.
▶ 0:36:29Dank u wel. Ken je nog een vervolgvraag?. Ik heb. Ik had drie vragen. Ja, dit was vraag één. Want de tweede vraag die gaat ook al over Dodewaard. Want daar staat natuurlijk ook flitsbericht over. Over de SMR. Is dat de enige SMR die op dit moment in de planning is? Of moet er nog ergens anders? Misschien durf ik niet eens hardop hier te zeggen. Kunt u één keer smart volledig uitspreken voor de luisteraar?. Nou, dat kan ze vast heel goed zelf. Wat het precies is?. Vragen we dat aan mevrouw Post? Of ze dat zou willen doen, Of ze daar eigenlijk. Een kleine kernreactor. En ik vind niet dat Liander hier een antwoord op hoeft te geven. Dat is een heel kort antwoord. En ook prima. Derde vraag is eigenlijk, en ik weet niet of dat Leander daar antwoord op kan geven. Ik heb zelf. In ieder geval een dynamisch contract. Dat helpt uiteraard om die balans in het stroomnet te vinden. Zo zie ik het zelf alsof ik er goed aan doe. Hoe kijken jullie daarnaar? En kan
▶ 0:37:32daar niet wat meer. Naar? Verplicht is wel een hard woord, maar dan wat meer gestuurd worden. Dat het wat meer die balans misschien opwekt. En elkaar helpen. Uitstekende vraag. Die dynamische tarieven zijn op hoogspanningniveau, dus die prijssprikkels gaan echt op niveau. TenneT. Wat dus zeker positief kan werken als enkele huishoudens per staat dit doen. Als elk huis in een straat dit doet en gelijktijdig denkt nu is het goedkoop. Nu ga ik mijn auto laden, nu ga ik mijn thuisbatterij opladen en mijn warmtepomp aanzetten. Dan hebben we op laag spanningsniveau een heel groot probleem. Nou, iets wat hiervoor in ontwikkeling is, zijn de nieuwe kleinverbruiktarief. Verschillende tijdsdelen op de dag. Andere netbeheerder tarieven zijn. Dus dit is los van de energieleverancier Tarieven. Komen er ook prijsprikkels per tijdseenheid voor netbeheerder tarieven. En daarmee proberen we dus die prikkels voor onder andere bewoners ook te maken. Dank u wel. Ik kijk nu even aan de andere kant, meneer Stam.
▶ 0:38:37Dank je wel. Dank je wel. Weer keurig uitleg als. Stel je voor dat ieder huishouden een opslag zou hebben van ongeveer 00.00u. Er 111, een accu waar je 00.00u mee vooruit zou kunnen. Op een schaal van 0 tot 10. En. Hoeveel? Hoe? Hoeveel zou die accu een oplossing kunnen zijn voor het hele vraagstuk congestie?. Ik ga heel eerlijk zijn dat ik hier het antwoord niet op weet. Het hangt er wel heel erg van af hoe deze accu's aangestuurd worden en wanneer ze opgeladen worden. Dus accu's kunnen heel erg positief werken als je je eigen zonne energie erin opslaat en dan bijvoorbeeld s avonds zelf gebruikt. Echter, als al die accu's tegelijk laden en ontladen hebben we alsnog een probleem. Aangezien die prikkels daarvoor en de afstemming binnen een wijk heel erg lastig zijn, durf ik nu niet te stellen dat het automatisch alles verhelpt. Maar bij kleinverbruikers ligt wel echt een groot deel van de oplossing, omdat
▶ 0:39:38daar ook een groot deel van het probleem veroorzaakt wordt. Ik zie nog een vraag of een vervolgvraag van meneer Stam. Dank je wel. Nog een vervolgvraag. Stel je voor je zou dit per wijk aanpakken en je je richten en een coöperatie op. Je zet een batterij in het midden en dan heb je dus aansturing en sturing over een grotere groep. Zou dat dan 111 betere oplossing zijn?. Het helpt altijd als er energie afgestemd wordt. Zeg niet dat het per se meer helpt. Er liggen overal heel veel nuances aan vast. Dus wat je dan kan krijgen is dat er op de kabels zelf een. Knelpunt ontstaat. Laat ik het zo zeggen. Of overbelasting. Stel. De boerderij helemaal aan het eind van de kabel heeft heel veel zon opwek en stel huisje nummer één. Die gaat heel veel verbruiken. Moet het nog steeds allemaal over die kabel heen?. Dus er zijn altijd plekken waar het kan gaan knellen, afhankelijk van hoe het
▶ 0:40:41ingericht is. Wel kan ik zeggen dat op geaggregeerd niveau, zoals we het noemen. Dus hoe meer mensen samenwerken om een zo vlak mogelijk profiel te maken. Laat ik het zo even noemen. Dus zo goed mogelijk de balans houden dat dat zeker helpt. En Casper wilt aanvullen. Ehm ja. Wat? Kijk wat je dus ziet. In zo'n wijk kan je dus kijken naar hoe gaat dat samenwerken? Wat we dus nu al eigenlijk doen? Dat is eigenlijk in het groot. Pakken we bijvoorbeeld zo'n Smart EnergyHub slim bedrijventerrein. Om energie met elkaar uit te wisselen? Dus dan gaan we heel erg kijken naar van Hey, wat kan het net daar nou eigenlijk aan? En hoe gaan die bedrijven dat met elkaar uitwisselen? Nou, een mooi voorbeeld daarvan is Middel, gaf Sandra dat al aan. Maar we zijn eigenlijk ook de stap aan het kijken, aan het maken naar hoe kunnen we dit dan bijvoorbeeld in de wijk doen? En hoe kunnen we dan bijvoorbeeld energie die wordt opgewekt afvangen?. En hoe kunnen we die energie
▶ 0:41:41bijvoorbeeld omzetten naar warmte, zodat je in zo'n wijk weer een warmtenet hebt? En dat dan? Dus daar ga je een soort van warmtebatterij creëren. Alleen dat is heel erg. Kijk, wij als netbeheerder zijn natuurlijk van het transport en de distributie van elektriciteit over die kabels. Dus op het moment dat je accupakketten gaat neerzetten wij leveren geen accupakketten. Dus dat dat vraagt wat van zo'n corporatie bijvoorbeeld, zoals je aangeeft. En dat is wel. Dat zijn dingen die heel erg in ontwikkeling zijn en wat nu ook echt wel in vogelvlucht gaat, omdat we midden in die netcongestie zitten natuurlijk. Alleen dat vraagt nog wel wat wijzigingen op wet en regelgeving. Jurisprudentie dus. Dus er zijn stappen in gaande en we draaien daar pilots op. Alleen het is nog niet het broodje van de plank wat wat nu geleverd kan worden. Dank voor de toelichting. Ik kijk nog even verder. Mevrouw Hoek. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb toch een vraag. Het is allemaal niet zo zo technisch zoals het nu zeg maar even gesproken wordt. Maar ik ben toch eens benieuwd hier naar het bedrijventerrein. Doe je
▶ 0:42:44Burgin hier in de gemeente Me eh. Buren. Plaatsje Maurik. Sorry. Er zijn heel veel bedrijven die willen daar uitbreiden. Die willen daar nieuw starten. Of er zijn al sorry gestart, maar kunnen nog geen stroom krijgen. Er zijn bedrijven die willen zonnepanelen neerleggen. Dat kan niet meer. Hoe kijken jullie daarnaar? Want dat is eigenlijk. We willen groeien, we willen bruisen. Maar aan de andere kant er is helemaal niks mogelijk hier. En als ik dat dit nu allemaal hoor van Ik vind het dan kleine dingetjes van als dan een privé of een wijk of dit en dat allemaal zou doen, dat gaat never never nooit. De stroom opleveren. Wat? Wat het bedrijventerrein zeg maar even nu op korte termijn nodig heeft. En als ik hoor dat er dus bedrijven die dus nu aan het bouwen zijn, die zeker één à twee jaar op een wachtlijst staan om stroom te kunnen krijgen omdat ze dat niet aangemeld hebben. Ik vind dat wel een heel groot probleem. Hoe kijken jullie daar tegenaan?. Het is een groot probleem. Dat is zo.
▶ 0:43:48Wij moeten volgens het kader inpassen. Dat kader hebben wij niet gemaakt. Daar kunnen we alles van vinden, maar daar gaan wij niet over om daar iets van te vinden. Dat kader wat dus 1 juli ook nog gaat veranderen en eigenlijk tot nu toe ook al zorgde dat heel veel bedrijven op die wachtlijst staan, zorgt er nog steeds voor dat er heel veel bedrijven op die wachtlijst komen en blijven staan. Waar relatief weinig perspectief voor is om op korte termijn meer te kunnen, behalve mogelijk op alternatieve wijze,. Zoals bijvoorbeeld door een energy hub of flexibele contracten die we ook steeds meer zien. Ehm,. Even kijken waar ga ik heen? Daarvoor is de situatie gewoon schrijnend. Dat ga ik niet ontkennen. En daarvoor zijn die uitbreidingen dus zo belangrijk. Want die maatregelen die ik noem. Sorry, ik word echt heel erg afgeleid. die zijn. Die kunnen er voor zorgen dat bijvoorbeeld wellicht alle nieuwbouw door kan gaan.
▶ 0:44:49Dat zegt niet dat automatisch ook alle bedrijven die nu op de wachtlijst staan door kunnen gaan. Simpelweg omdat we dan echt gewoon nieuwe stations nodig hebben. En dat is twee keer zoveel vermogen als we nu hebben staan in Rivierenland. Dat zijn geen kleine hoeveelheden en dat is absoluut nodig om de huidige wachtlijst weg te kunnen werken. Dus ja, het is een schrijnende situatie. En volgens mij kan mijn collega hier nog goed op aanvullen. Ja, dit gaat ons ook aan het hart. Dus laat dat in ieder geval duidelijk zijn, Want. Wij zijn er natuurlijk om altijd energie te bieden,. Nu en in de duurzame toekomst. Alleen wat je ziet is dat dat nu stokt. En wij zijn er eigenlijk voor om juist die klant op weg te helpen. Dus wij doen er echt alles alles aan om dat soort klanten as soon as possible, zo snel mogelijk te aan te sluiten en ze mee te nemen en ze op de hoogte te houden wat de status is van de van een nep congestie. En ja, daar hebben we uw hulp. Als raad hebben we
▶ 0:45:51daar ook bij nodig om dat net uit te kunnen bereiden. Want daar dat vraagt om iets aan ruimte. In een gemeente als buren bijvoorbeeld. Dus ja, alleen samen kunnen we dat soort stappen maken. En. Dat er in de tussentijd slimmere dingen worden bedacht. En als de zonnepanelen op het dak worden gelegd. En ja, ze kunnen die zonne energie afvangen en die zetten ze gewoon weer in in hun eigen bedrijf. Dus stop het niet de netten in, maar gebruik het gewoon zelf. Dan zijn daar best wel stappen in te maken. Alleen. De consumerende maatschappij die we zijn geweest de afgelopen jaren op energie, ja, dat zijn we niet meer en dat gaat ook niet meer terugkomen. Dat vanzelfsprekendheid, dat gaat ook gewoon niet meer terugkomen. We moeten echt anders leren omgaan met energie. Dank u wel voor de toelichting. Nog een aanvullende vraag, mevrouw Hoek. Jazeker. En misschien slaat het helemaal nergens op, maar dan denk ik echt van we zijn zo aan het stimuleren. Wat meneer van Ooij ook zei om elektrische auto's te nemen, dus laadpalen bij een. Privéadres. Laat ik het zo zeggen, daar wordt totaal niet naar gekeken. Dat kan je
▶ 0:46:54neerzetten, dat kan je afnemen. Maar een bedrijf die dus wil investeren, groter worden en de gemeente. Mee wil groter maken, laat ik het maar even zo zeggen. Die wordt eigenlijk gestraft omdat we dat toen allemaal toegelaten hebben. En die bedrijven dan hier? En ik moet eerlijk zeggen, ik schrik eigenlijk van jullie toch wel negativiteit, dat op korte termijn. En dan praat ik niet over een jaar en dan praat ik ook niet over twee jaar. Dat we dit probleem hier dus nu hebben,. Dat is toch erg? En u stelde ook voor. De kaders worden gesteld. Wie stelt de kaders? Is dat niet dik?. Of misschien is dat een mooie vraag. Wie stelt de kaders? Want het overige is al antwoord op gegeven en is al. Voldoende toegelicht. Het is zoals het is. Maar wie stelt de kaders? Dat vind ik een terechte vraag. Naar het maatschappelijk prioritering kader. Dat is waar u op doelt. Dan volgens mij de
▶ 0:47:57volgorde van inpassen van klanten. Dat is in principe opgesteld door IPO, VNG en met name de Autoriteit Consument en Markt. En Netbeheer. Nederland heeft daar natuurlijk ook bij aan tafel gezeten, dus dat is best wel 1111 veelheid aan partijen die daar niet even naar heeft gekeken. Maar dat kader is uiteindelijk opgesteld om de verdeling juist eerlijker te maken. Want waar wij in het verleden first come. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Heerlijk dat ik dat allemaal kan vertalen. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Hoe wij handelden. Dus als je vandaag een aansluiting aanvroeg, dan en iemand kwam morgen, dan kwam die eigenlijk achter je. Is dat nou eigenlijk helemaal overhoop gegooid? Want hoe het eigenlijk ging in het verleden? Ik gebruik altijd het voorbeeld van een casino versus een ziekenhuis. Als een casino eerder aanvroeg dan een ziekenhuis, sloten wij dat casino
▶ 0:48:57dus eerder aan, terwijl die behoefte van dat ziekenhuis veel groter was en maatschappelijke karakter heeft. En dat is nu dus eigenlijk teruggebracht naar een maatschappelijk prioritering kader, waar eigenlijk die verdeling eerlijker in is geworden. En daar kunt u van alles van vinden. Dus aan de. En die kans heeft u ook gehad om daar zienswijze op in te dienen. En dat hebben ook veel partijen gedaan en daar heeft het ACM Is is daarmee teruggegaan en daar hebben ze mee dat nieuwe maatschappelijk prioritering kader ingezet. En dat gaat dus voor klein verbruik Voor alle huishoudens gaat dat in per 1 juli de zon week. Nou, dat vertelde je. Dank u wel meneer Vogel voor het geven van het antwoord. Meneer van Zetten. Ja, daar. Heb ik eigenlijk. Ook nog een vraag. Hoe zit het met de uhm? Uhm, met het overschot, het rechterlijk overschot van individuen? Dus uh, d'r zijn rechten uit het verleden. Voor hoeveelheid stroom. En die stroom wordt al jaren niet verbruikt door verschillende partijen. Maar omdat daar rechten op zitten kan die stroom dus
▶ 0:50:01ook niet ergens anders naartoe. Hoe zit het daarmee?. Uitstekende vragen Casper. Vul aan waar mogelijk. Op dit moment hebben ze gewoon recht op wat ze gecontracteerd hebben en dus voor betalen. Weet dat wij hier wel aannames in doen hoeveel er daadwerkelijk verbruikt wordt, ook met het berekenen voor hoeveel nieuwe klanten wij kunnen inpassen. Dus wij kijken echt heel veel naar huidig verbruik. Houdt niet weg dat er een risico is dat alle bedrijven hun eigen gecontracteerd vermogen waar ze recht op hebben. Helemaal gaan aanvullen. Daar is ooit wel wat op verzonnen namelijk. Gebruik op tijd of raak kwijt. Good work heette dat als afkorting. Dit is naar mijn beste weten nog niet ingezet en is ook heel erg lastig om in te zetten. Dus er is een middel voor verzonnen. Voor zover ik weet nog niet gebruikt. En daar zitten zeker wel risico's over. Bedrijven die bijvoorbeeld al
▶ 0:51:02hun gecontracteerde vermogen gaan opvullen. Ehm ja klopt. En ik begrijp deze deze vraag. Want. Als. Partij X aan de ene kant van de gemeente een bepaald gecontracteerd vermogen heeft, wordt het best wel technisch. Maar die heeft een contract met ons en daar zit zoveel megawatt of kilowatt op en dat gebruikt hij helemaal niet. En dat een partij aan de andere kant van de gemeente wil dat dus wel gebruiken, maar die kan het niet omdat die beperkt wordt door die congestie. En hoe lossen we dat? Dat is eigenlijk de vraag hè? Als ik het goed. Heb. Nou ja, de. De vraag is als er overcapaciteit is. Hij heeft contract. Dat is dus logisch. En ja, ik vind inderdaad de gebruiken of vraag kwijt. Vind ik niet een goede stimulans zou ik zeggen. Van stimuleert dat er een gedeelte afgestaan wordt wat je toch al misschien al jaren niet gebruikt. Maar die capaciteit zou gebruikt kunnen worden voor huizenbouw of een een bedrijf van Helma maar zoiets te zeggen, dat is gewoon capaciteit die eigenlijk niet gebruikt wordt. En dan
▶ 0:52:04snap ik dat je het niet zomaar af kan nemen, want er zijn ook rechten. Maar je zou natuurlijk op een andere manier ook kunnen stimuleren dat er wel wat voor terug komt. Maar dat is ongebruikt capaciteit. En dat is toch zonde in een tijd van schaarste, waar we op dit moment volgens mij wel een beetje in zitten. Misschien kun je inderdaad dat nog verduidelijken. Ik heb hem opgevat als theoretische en praktische. Dat nee, maar is volgens mij zeggen we zeggen we hetzelfde en. Kijk wat er dus gebeurt als die capaciteit ergens over is of niet gebruikt wordt, kunnen wij dat niet zomaar overhevelen naar een andere klant. In bepaalde gevallen kan dat wel. Als je op echt op dezelfde kabel zit. Maar wat je vaak ziet gebeuren is dat daar verschillende ringstructuren. We hadden net het plaatje van al die kabels hoe dat net ligt. Als we hem overhevelen naar een andere klant dat net is uitgelegd op de klantaansluitingen die daarachter zitten. Dus als we die capaciteit in één keer naar een heel ander nepdeel of net vlak halen, werkt dat dus niet. Want dan raakt juist dat andere netdeel overbelast. Dus dat hele net is op die manier ingepast. Die
▶ 0:53:06klanten passen wij in op basis van de capaciteitsvraag die zij doen. En ja, ik ben het helemaal met u eens. Als klanten nu een gecontracteerd vermogen hebben die veel te hoog is in het kader van ik heb het gehamsterd en ik wil het niet teruggeven,. Ja dan, dan hebben we daar wel een gesprek over met dit soort klanten hoor. Dit. Dit soort klanten benaderen wij ook. Of ze flexibiliteit kunnen inzetten, of dat we juist die aansluiting op bepaalde momenten juist extra belasten als wij het graag willen. Dus, en dat zijn allemaal contracten, die zijn ook in de maak. Daar zijn we ook pilots mee gaan draaien. Dat zijn dat soort dat soort flexibele, flexibele contracten waar we echt wel naar kijken of we of we daar slim mee om kunnen gaan. Dus dat we juist, zeg maar dat gecontracteerd vermogen meer kunnen uitputten ten behoeve van het net. Juist. Dank u wel voor het verduidelijkende antwoord. Kijk nog even in het rond. Volgens mij zijn de vragen nog niet op. Meneer van Kats. Dank, voorzitter. Ja, misschien even helemaal terug naar onze rol als gemeenteraad. Dingen die heel vaak langskomen hier. En
▶ 0:54:10hij wil ik daar. Hij kan aan jullie vragen helpt dit of helpt dit niet? Nou, ik noem ook even de de klassiekers. Zon op dak zijn we nog steeds aan het stimuleren. Laadpalen. En we willen eigenlijk toch nog steeds dat mensen elektrisch gaan rijden. Er zijn een aantal nuanceringen en kritische opmerkingen over gemaakt. Maar even aan jullie helpt dit nou wel? Helpt dit nou niet of maakt dit dit probleem steeds erger?. Elektrische auto en dan ook elektrodes die bidirectioneel laden, dus die ook als een accu te gebruiken zijn. En de hij is al een keer genoemd volgens mij net de accu. Moet ik als simpele inwoner van de. Moet ik nou wel aan de thuisaccu of niet? Of maak ik het probleem alleen maar erger?. Drie punten Of ze wel of niet. Stimuleren. Goede vragen. Ten eerste zou ik willen zeggen het hangt er weer van af hoe ze gebruikt worden, ingezet worden. Dus voor alle drie geldt dat. Zon op dak kan heel waardevol zijn om aan je duurzame opwek doelen te voldoen. Ik weet niet precies of die daar in
▶ 0:55:13zitten, maar hoe dan ook, hoe meer duurzame opwek zeggen we, hoe vaker hoe beter. Echter, als het niet gebruikt wordt en er is een overschot, willen wij het niet op het net hebben. Dat is denk ik even de crux. En hopelijk kan bijvoorbeeld de afschaffing van de salderingsregeling daar ook. Voor zorgen. Dat eigenlijk energie die in overschot is en letterlijk soort van verbrand zou moeten worden om maar die balans te handhaven,. Gewoon op dat moment even niet opgewekt wordt. Veel meer aan als het over zon gaat. Ja, want wat? Wat eigenlijk? Dit is een soort van gebiedsontwerp in het klein. Dus jouw woning. En als je daar nou eens naar kijkt. Ik leg zon op mijn dak. Ik laat overdag mijn auto als de zon schijnt. Nou, vandaag een mooie dag om die auto vol te stoppen met energie. En als ik het even niet heb, dan stop ik het in een accu die ik thuis heb staan. En zo zorg ik dus dat ik eigenlijk een nepbewuste woning.
▶ 0:56:14Ga bouwen of ga ontwikkelen thuis, waardoor je dat net veel minder belast. Dus eigenlijk moet je veel meer kijken. Niet naar of zon op dak of laadpalen of bidirectioneel laden. Want dat bidirectioneel laden, dat is dan tweerichtingsverkeer van zo'n auto. Zo'n auto kan ook ontladen. Dat zijn nog maar een paar auto's en dus dat vraagt nog wat van de van de automobielindustrie. Maar dat als je dat allemaal met elkaar juist gaat combineren, krijg je een veel slimmer energiesysteem thuis. En er worden allerlei energiemanagementsystemen voor thuis worden daarvoor aangeboden. En volgens mij zijn de meeste auto's en de meeste laadpalen zijn al voorzien van ik ga laden op het moment. Dat kan je gewoon instellen op zo'n auto dat je niet tussen vier en negen of zo gaat laden. Dus als je daar nou eens mee begint met die stap. Dat helpt ons al. Want dus. Want als je thuiskomt uit je werk en je prik meteen je auto in. Ja, ik snap dat je een beetje in de auto wil hebben om bijvoorbeeld in een noodgeval weg te moeten,
▶ 0:57:16maar die auto hoeft echt niet om 6.00u vol te zijn, of om 7.00u, of om 8.00u. Dus dat kan best gedurende de nacht en dat zijn veel slimmere momenten. Het is gewoon slimmer omgaan met de energie, dus verbruik. Denk nou altijd even na van wat stuur ik nou het net op, wat stuur ik van huis weg en wat haal ik terug?. Is dat voldoende? Antwoord meneer van Kats. Voor mij als inwoner wel voor de gemeente en de gemeenteraad. En moeten we als gemeentes dit toch blijven stimuleren door. Dit noemen we natuurlijk heel vaak. Maar we moeten het fenomeen en mensen niet ontmoedigen om. Hou er maar mee op. Want je maakt het misschien alleen nog maar erger. Dus. Dat is denk ik even de. De belangrijkste. Nou, volgens mij hebben als Nederland de doelstelling om te verduurzamen. En dus ja, we moeten mensen blijven stimuleren om gewoon te verduurzamen. Want het is hartstikke goed. De lucht wordt schoner,. We verbruiken steeds
▶ 0:58:17minder energie in de in de jaar periode, periodes. Op de pieken gebruiken we juist meer, maar over het jaar heen gaan we steeds minder verbruiken. Dus als we daar nou eens naar kijken. En als gemeente en als gemeenteraad, denk ik juist dat het slim is om die bewoners te stimuleren op duurzame energie. Maar doe het slim. Denk ook aan het net. Dus het is niet alleen maar meer consumeren of opwekken, want volgend jaar is de salderingsregeling ook weg. Waar gaan we dan heen met al die zonne energie? Gebruik dat nou thuis,. Dan hoeft het ook niet het net op. Dus dat zijn veel slimmere stapjes die ook nog wat op gaan leveren straks natuurlijk. Ik zou bijna zeggen van kijk eens naar de accu's die die we dan kunnen gaan inzetten. Ik kijk even in het rond of er nog vragen zijn. Meneer van der Veen. Ja, dank u wel. Ja, al met al volgens mij een goede presentatie. Uhm wordt veel duidelijk, ook wat van de gemeenteraad van de gemeente uh verwacht wordt. Ik voel ook wel mee met het gevoel wat aan de andere kant gezegd is, maar laat me even positief
▶ 0:59:17proberen uit of dat een einde te brengen, en in ieder geval ook te zien dat er inderdaad taken zijn die wij ook kunnen oppakken. Ik zit wel even met uhm ja, hoe gaan we dat doen? En tegelijkertijd dat ik nou deze vraag stellen denk ik ook van ja, eigenlijk zou dat eigenlijk een vraag zijn die aan het college gesteld moet worden, maar die is er natuurlijk niet. Maar ik kan me wel voorstellen, want jullie hebben natuurlijk ook contact met de gemeente, Buren, contact met andere gemeenten en daar zit gewoon een een proces op dit moment in. En wat de punten die jullie noemen zijn natuurlijk niet per se punten waar de gemeenteraad direct aan zet is. Het is ook wel wat meer meer uitvoering. Maar als je minder tijd verder hebt om even de vraag concreet te maken, waar ligt dan de concrete vraag naar de gemeenteraad van Ga daar mee aan de slag en waar komen we elkaar tegen, zeg maar? En waar gaan we in onze besluitvorming dingen voor elkaar kunnen betekenen, omdat we dan op die manier er ook echt voor gaan zorgen dat we iets gaan doen aan die netcongestie. Al is het maar in het begin. In kleine stapjes. Wat kan de gemeenteraad betekenen.
▶ 1:00:17Ik denk ten eerste heel fijn dat je er al zo in staat van wat kunnen wij om dit te helpen? Eigenlijk, zoals ik helemaal aan het begin noemde, is het het maken van keuzes. En die keuzes zullen uiteindelijk nog voorgelegd worden. Maar denk bijvoorbeeld aan de uitbreidingen. Die ruimtebeslag die dat in beslag neemt is gewoon echt heel groot. Stel er komt zo'n groot nieuw onderstation, dat is vijf hectare waar we het over hebben. Daar meewerken aan verlenen, dat helpt al heel veel. Ook als het over zo'n gebiedsontwerp hebben en gebiedskeuzes, helpt het heel veel als jullie daar ook meewerken aan verlenen. Welke keuze er dan ook gesteld wordt op dat moment. Dat is iets waar we uiteindelijk nu ambtelijk mee bezig zijn, waar bestuur ook nog iets van moet vinden. Zodra je morgen, als ik het goed heb beëdigd worden. Ook daar proberen we straks een hele goede relatie mee op te bouwen. Om dit ook duidelijk te maken en de gevolgen ook duidelijk te maken van als er geen keuze gemaakt wordt. Dus ik zou
▶ 1:01:19zeggen voor nu. Weet hiervan of zie dat dit echt een randvoorwaarde is voor alle ambities. En laten we in de toekomst kijken wat we hierin daadwerkelijk concreter voor elkaar kunnen betekenen. Meneer van der Veen. Aanvullende vraag. Ja, een aanvullende vraag. Dank voor het antwoord. Als ik maar even. Als ik mij goed vertaal, dan is het dus zo dat we. Aan de ene kant wordt nu vooral gevraagd van ga nou bewust om met hetgeen waarmee je bezig bent. En op de langere termijn gaat er ook echt wel gewerkt worden aan een integrale visie, gezamenlijk met de gemeente. En kunnen jullie daar al iets meer over vertellen hoe dat eruit gaat zien en vooral ook wanneer we als gemeenteraad daar iets van gaan verwachten. Want we gaan natuurlijk gewoon ook weer aan de gang en verder met onze warmte plannen, met onze. Omgevingsplannen et cetera. En het is natuurlijk wel fijn dat je aan de voorkant weet waar dit in ieder geval naartoe gaat, zodat je met je andere visies daar rekening mee kan houden. Op dit moment durf ik hier geen tijdslijn aan te hangen. Dat is omdat we ook
▶ 1:02:19nog samen moeten gaan zitten over het vervolg ambtelijk. We gaan er zomerreces in. Tijdslijnen zijn heel verschuifbaar. Laat ik het zo zeggen. Dus helaas kan ik daar geen antwoord op geven. Wel kan ik zeggen dat als je het over een warmte programma hebt, ook daar zijn wij in contact met de ambtenaren over wat wel en niet de mogelijkheden zijn. En ook wat we daar het liefst wel en niet gestimuleerd zien om daar antwoord op te geven. Ik had nog een aanvullende. Ja, eigenlijk in drie woorden. Zorg dat je visie klopt en bespreek dat ook in de raad. Dus over de as van het energiesysteem. Dus denk niet alleen maar aan elektriciteit, maar denk breder. Voorspelbaarheid. Zorg dat wij een voorspelbaar kader krijgen voor de komende jaren, Dus dat wij weten wat die visie is en wat dat inhoudt voor het energiesysteem. En doe het vooral slim. En doe dat vooral samen met ons. Dank voor deze drie woorden plus uitleg. Ik kijk nog even in het
▶ 1:03:23rond. Volgens mij zijn er.. We zitten al wel aan de tijd, maar mevrouw Hoek. Dat kan, Maar ik wil toch even mijn complimenten geven voor jullie. Ik heb kritische vragen gesteld voor de inwoners en voor bedrijven van deze gemeente. En daar zit ik hiervoor. En het is totaal niet negatief, maar ik vind wel dat we wel duidelijk naar de inwoners moeten zijn. Dus dat wilde ik even aangeven. Dus het is zeker niet negatief, maar wel realistisch waar we rekening mee moeten houden. Dank u wel voor deze woorden. Ik denk dat we namens allemaal namens de inwoners spreken. Maar goed om dat nog een keer duidelijk te maken. Mevrouw Post, dank u wel voor het verhaal,. Meneer Vogelaar, voor de aanvullingen die nodig waren en meneer Billi nog even wat gesproken heeft. En ik had een pompje domperidon gevoel vandaag. Dat heb ik nog steeds. Als mijn complimenten naar u toe dat we ons weer voortreffelijk gedragen hebben. En ik zou bijna willen zeggen wel thuis. Lekker slapen. Morgen gezond weer op en ik
▶ 1:04:25wil afsluiten. Ik zat vanochtend om 7.00u bij mijn ouders en er stond wat in de krant. En toen had mijn vader het over TenneT, want de laatste twee stond met een hoofdletter. En laat u vandaag weer op vanavond TenneT terugkomen, dus mijn cirkeltje is weer rond. Dank u wel. Wel thuis en graag tot de volgende keer.
Vorige: Beeldvormende bijeenkomst 23 juni 2026 Volgende: Besluitvormende Raad 24 juni 2026 Alle vergaderingen van Buren