CConstaterende datBuren
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2027 (1)

Besluitvormende Raad 12 november 2026, gemeente BurenBij agendapunt: Programmabegroting 2027 gemeente Buren35.751 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Bij groot onderhoud gaat het om het vervangen van voegovergangen, grootschalig herstel van betonconstructies (bruggen) en grootschalig herstel van duikers. Groot onderhoud betalen we uit de voorziening civiele kunstwerken. In 2027 storten we € 115.000 in de voorziening. De huidige voorziening is voldoende voor het geplande groot onderhoud. Gebouwen Beleidskaders Bij de begrotingsbehandeling 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Zero Based Budgetting (ZBB) besluit om in 2024 een bezuiniging van € 631.531 te realiseren op de kosten voor het beheer en onderhoud van het gemeentelijk vastgoed. In mei 2023 stemde de gemeenteraad in met het uitwerkingskader vastgoed en accommodaties. Op grond van het uitwerkingskader is de planning van de realisatie van de bezuiniging bijgesteld naar uiterlijk 31 december 2026. Tenslotte is in de raad van 18 maart 2025 ingestemd met de voorgestelde scenario’s in het uitvoeringsprogramma vastgoed en accommodaties voor het monumentaal vastgoed in Buren. Het uitvoeringsprogramma voor afstoten vastgoed loopt mogelijk nog door tot het eerste kwartaal van 2027. Het plan is om de Poort van Buren te verbouwen. Daarna kan het Oranje Museum worden verplaatst. Zo komt het voormalige museum vrij om te verkopen in kader van ZBB.

Voor het bestaande vastgoed gelden de navolgende (beleid)regels: • Beleidsnota groen- en reststroken 2019 • Meerjarenonderhoudsplan 2025 - 2029 • Grondprijzenbrief gemeente Buren 2022 • Spelregels verkoop gemeentelijk vastgoed 2022 Ontwikkelingen • Op 26 januari 2021 stelde de raad het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) vast voor het gemeentelijk vastgoed. We actualiseren dit plan eens in de vier jaar. De gemeenteraad stelde 28 oktober 2025 een geactualiseerd beheerplan gemeentelijk vastgoed vast. In 2026 hebben we verder uitvoering gegeven aan de raadsbesluiten over het afstoten van vastgoed. Dit wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 afgerond. • In september 2026 is het nieuwe gemeentehuis opgeleverd. Hierdoor komt er binnen de vastgoedportefeuille een extra kostenpost voor beheer en onderhoud bij. • Wij staan open voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van grondstoffen (hergebruik), fabricagemethoden en tractie waarbij het milieu minder belast wordt en het energieverbruik verder afneemt. Daarbij zijn de levensduur, kosten en opbrengsten een belangrijk onderdeel bij het maken van keuzes. Grondstoffen worden steeds schaarser en duurder, vooral geopolitieke onrust is een belangrijk kostenverhogend aspect. Wij verwachten in 2027 aanzienlijke kostenstijgingen, waarbij wordt al gesproken over prijsverhogingen van 26%.

Deze stijgingen zorgen ervoor dat we keuzes moeten maken in de gewenste werkzaamheden. Ook de gemeente heeft te maken met deze kostenstijgingen. Daarom bekijken we of een verhoging van het budget nodig is. • Daarnaast is personeel dat nodig is voor de (ver)bouw nog steeds moeilijk te werven. 56 Groen Beleidskaders Op basis van het vastgestelde IBOR-plan Groen voeren we jaarlijks onderhoudswerkzaamheden uit aan het gemeentelijk openbaar groen. Openbaar groen is een belangrijk onderdeel bij de inrichting en de beleving van de openbare ruimte. Het groen zorgt ervoor dat onze inwoners een prettige woonomgeving hebben. Het draagt bij aan het behalen van onze ambities op het gebied van het vergroten van de biodiversiteit en opgaven, zoals duurzaamheid en kerngericht werken. Goed beheer van het openbaar groen is daarbij belangrijk. Door efficiënt en doelgericht te werken, blijven onze groenvoorzieningen netjes onderhouden en behouden ze hun kwaliteit. De actuele beleidskaders staan in de bijlage van het IBOR-Plan. De zogeheten assetsheets Groen en Bomen zijn de kaders voor het beheer en beleid. Het kwaliteitsniveau is vastgesteld op kwaliteitsniveau ''B'' (staat voor Basis). We beheren dit op dezelfde manier als de openbare ruimte, volgens de landelijke CROW-richtlijnen.

Ontwikkelingen • Het uitvoeren van een toekomstbestendig bomen- en vergroeningsplan, binnen de beschikbaar gestelde financiële middelen. Deze middelen zijn op dit moment niet beschikbaar. • De essentaksterfte blijft zich helaas nog steeds uitbreiden en geeft ieder jaar een wisselend beeld in mate van aantasting. We monitoren zo goed mogelijk voor een efficiënte aanpak. • De eikenprocessierups heeft zich vanaf 2026 steeds verder uitgebreid. Deze plaag monitoren we maximaal voor een optimale bestrijding. Waar mogelijk bestrijden we preventief. Een extra risico vormt een verhoging van de huidige besmettingsdruk, waardoor nog meer inspanning en budget nodig is om onze zorgplicht tegen deze plaag te waarborgen. Financiën • Voor onderhoud aan groen en bomen is jaarlijks structureel € 2.295.047 beschikbaar. Dit budget zetten we in voor dagelijks groenonderhoud en ingrijpend onderhoud (snoeien en maaien). Dit beschikbare budget is uitsluitende voor regulier onderhoud, waarmee we ons vooral richten op het in stand houden van de huidige situatie. • We maken voor groot onderhoud geen gebruik van een voorziening. Een voorziening is bedoeld om de lasten die door de jaren heen schommelen op te vangen. Het onderhoud is gelijkmatig over de jaren te verspreiden. Een voorziening kan aantrekkelijk zijn als we project en procesmatig groen gaan renoveren.

• Met het instellen van een passende voorziening ontstaat de mogelijkheid om de benodigde renovatiewerkzaamheden project en procesmatig te organiseren en in fases uit te voeren. Daarmee kunnen we toewerken naar de gewenste vernieuwing, het beoogde beeldkwaliteit realiseren en voor langere termijn borgen. Openbare verlichting Beleidskaders De openbare verlichting draagt bij aan vele maatschappelijke opgaven, zoals duurzaamheid, circulariteit, verkeersveiligheid en cultuurhistorie. We voeren jaarlijks onderhoudswerkzaamheden uit aan de openbare verlichting. We kijken hiervoor naar de meerjarenplanningen. In het ‘beleidsplan licht in de openbare ruimte’ en in het IBOR -plan met bijbehorende beheeronderdelen (assetsheets genoemd) staan de uitgangspunten en randvoorwaarden voor het onderhoud. We hebben in de gemeente Buren ongeveer 4.500 lichtpunten. In het kader van (verkeers )veiligheid is aandacht nodig voor de verlichting op kruisingen, versmallingen, rotondes en fietsoversteken. Waar nodig en als er geen alternatieven zijn, kan er verlichting blijven staan in het buitengebied. 57 Ontwikkelingen Door het verdwijnen van PL-lampen, nieuwe wettelijke regels en onze duurzaamheidsdoelen vervangen we steeds meer verlichting door ledverlichting. Financiën Er is structureel € 401.500 beschikbaar. Dit bedrag is bedoeld voor energie- en netwerkkosten en onderhoudsmaatregelen.

We maken voor groot onderhoud geen gebruik van een voorziening. Voor de periode 2026-2029 is € 2.265.500 beschikbaar voor het versneld vervangen van de huidige verlichting van masten en/of armaturen door ledverlichting. Een mast heeft een levensduur van 40 jaar en een armatuur 20 jaar. Het aantal te vervangen armaturen en masten wisselt per jaar. Riolering en water Beleidskaders De beleidskaders staan in het water- en rioleringsprogramma welke eind 2026 of begin 2027 wordt aangeboden aan de raad. Riolering en water zorgen voor volksgezondheid en een leefbare omgeving. Hiermee worden de drie wettelijke zorgplichten ingevuld: afvalwater, hemelwater en grondwater. Ontwikkelingen Er zijn geen ontwikkelingen van toepassing. Financiën De kosten voor het rioolbeheer betalen we volledig uit de rioolheffing. Dit is een jaarlijks bedrag van ruim € 3,4 miljoen. Daarnaast vullen we met dit bedrag de volgende vier voorzieningen aan: • Het gemeentelijk rioleringsplan: met deze voorziening zorgen we voor een gelijkmatige ontwikkeling van het tarief van de rioolheffing. • De vervanging van de riolering: met deze voorziening sparen we voor toekomstige rioolvervangingen. Door te reserveren voor toekomstige rioolvervangingen in plaats van te lenen, voorkomen we rentelasten. • Het groot onderhoud aan de riolering: deze voorziening gebruiken we voor renovatie van de rioolgemalen.

Ook voor de gemaalrenovaties reserveren we financiële middelen. • Maatregelplan neerslagbestendigheid: deze voorziening gebruiken we voor het uitvoeringsplan klimaatadaptatie deel 1. Bijvoorbeeld door maatregelen ter voorkoming van waterschade aan woningen. De financiële voorzieningen riolering en water zijn voldoende om het vereiste onderhoud en maatregelen uit te voeren in het komende jaar. Wegen Beleidskaders De beleidskaders staan in het nieuwe IBOR-plan dat in 2025 is vastgesteld. In 2020 is het onderhoudsniveau vastgesteld op kwaliteitsniveau "basis". Dit niveau wordt in het IBOR -plan voor de komende jaren voorgezet. We voeren jaarlijks onderhoudswerkzaamheden uit aan de wegen. In het IBOR -plan staan de uitgangspunten en randvoorwaarden die we gebruiken voor de uitvoering. Het nieuwe IBOR -plan geeft voor de komende jaren de richting aan voor klein- en groot onderhoud. Ontwikkelingen • Wij staan open voor nieuwe ontwikkelingen op het gebied van grondstoffen (hergebruik), fabricagemethoden en tractie waarbij het milieu minder belast wordt en het energieverbruik afneemt. Daarbij is de levensduur en het kosten-baten aspect een belangrijk onderdeel bij het maken van keuzes. 58 • Grondstoffen worden steeds schaarser en duurder, met name geopolitieke onrust is een belangrijk kostenverhogend aspect.

Wij verwachten in het jaar 2027 aanzienlijke kostenstijgingen (er wordt al gesproken over prijsverhogingen van 26%) die ten koste gaan van de vele gewenste werkzaamheden. Als organisatie moeten wij met deze stijgingen dealen en onderzoeken of budgetverhogingen te verantwoorden zijn. • Ook is personeel dat nodig is voor de wegenbouw is nog steeds moeilijk te verkrijgen/werven. Dit is nu al merkbaar bij, bijvoorbeeld, opdrachtnemers. Financiën Op 1 januari 2027 is de stand van de voorziening wegen naar verwachting € 4.022.000. In 2027 storten we € 3.195.323 in de voorziening, waarbij € 2.748.184 wordt ingezet voor groot onderhoud 2027. De uitvoering van het groot onderhoud betalen we uit de voorziening wegen. We voeren iedere twee jaar inspectie uit aan de wegen. Op basis van de resultaten weten we welke wegen onderhoudswerkzaamheden nodig hebben. Omdat de uitgaven per jaar afwijken, gebruiken we de voorziening wegen om de jaarlijks afwijkende uitvoeringskosten op te vangen. De voorziening bevat voldoende middelen om het onderhoudsniveau 'basis' uit te voeren. Het gaat hier alleen om groot onderhoud. Rehabilitaties worden met aparte bestuurlijke voorstellen aangevraagd, wij spreken hier dan over investeringen. In 2026 zijn de inspecties uitgevoerd, die wij momenteel aan het verwerken zijn.

Een rapportcijfer is nu nog niet te geven ten opzichte van 2024 maar duidelijk is dat wij met niveau B (Basis) altijd aan de onderkant van verantwoord beheer opereren. De kans op achterstallig onderhoud is hiermee altijd aanwezig. Met de huidige onderhoudsplannen voorkomen wij dat wij onder de grens terechtkomen. Financiering Inleiding Het doel van deze paragraaf is de raad informeren over het financieringsbeleid ( | Treasury) en de daarmee samenhangende financiële risico’s. Beleidskader Het gemeentelijke financieringsbeleid is vastgelegd in het Treasurystatuut. Dit statuut is gebaseerd op de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido). Een belangrijk uitgangspunt van deze wet is dat een gemeente voorzichtig moet omgaan met publieke middelen. Dit uit zich onder andere in de beheersing van renterisico’s. Hiervoor gelden als wettelijke normen de kasgeldlimiet en de renterisiconorm op langlopende leningen. Decentrale overheden, zoals gemeenten, zijn verplicht om deel te nemen aan het Schatkistbankieren. Dit houdt in dat we verplicht zijn om de overschotten van de bankrekeningen onder te brengen bij het Rijk. Deze verplichting geldt vanaf een drempelbedrag. Ontwikkelingen De Europese Centrale Bank (ECB) verwacht dat de inflatie in 2027 uitkomt op ongeveer 2,3%.

De ontwikkeling van de rente hangt af van toekomstige economische ontwikkelingen en verschillende onzekerheden, zoals handelsspanningen en geopolitieke risico's. Hierdoor is de exacte renteontwikkeling in 2027 lastig te voorspellen. De ECB stemt de renteveranderingen altijd af op het bereiken van prijsstabiliteit. Dat betekent dat de rente, voor kortlopende en langlopende leningen, waarschijnlijk toeneemt. Voor gemeenten is dit ongunstig, omdat ze leningen die in 2027 aflopen moeten herfinancieren tegen een hogere rente. Dat kan zorgen voor extra lasten in de begroting. In de liquiditeitsbehoefte zetten we uiteen in welk jaar we een lening afsluiten. De rente op die lening zorgt voor een last in de begroting 2027. Deze rente voor kort geld is in 2026 ongeveer 2,5% en voor langlopende leningen is de rente nu ongeveer 3,5%. Als bij het afsluiten van een lening blijkt dat de rente hierop afwijkt, verwerken we dit in de P&C-cyclus. Het verloop van de rente is onzeker. De vele en financieel omvangrijke investeringen zorgen voor een hogere financieringsbehoefte. We zien daarbij ook dat de investeringsplanning niet altijd wordt gehaald. We houden ons aan de wettelijke normering voor de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Via de P&C-cyclus houden we onze meerjarige financieringsbehoefte actueel.

Schatkistbankieren Als gemeente zijn we verplicht om dagelijks ons overtollige saldo onder te brengen bij het Rijk. In deze 'schatkist' liggen alle overtollige financiële middelen van de verschillende gemeenten. Het drempelbedrag wordt bepaald aan de hand van het begrotingstotaal. Als gemeente mogen we niet meer dan 2% op de bank hebben staan met een minimum van € 1 miljoen. Het overschot wordt dagelijks automatisch overgemaakt naar de schatkist van het Rijk. Schatkistbankieren bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingstotaal | 95.460 | 100.205 | 92.780 | 94.972 | 88.231 Vastgesteld percentage | 2,00% | 2,00% | 2,00% | 2,00% | 2,00% Drempelbedrag | 1.909 | 2.004 | 1.856 | 1.899 | 1.765 59 Leningenportefeuille In het onderstaande overzicht volgen we de stand van onze langlopende leningen. Jaarlijks lossen we af en neemt onze schuldpositie af. Of we een lening moeten aantrekken is afhankelijk van onze liquiditeitsbehoefte. Het bedrag dat we moeten aflossen is afhankelijk van de lening en de aflossingsperiode. In 2027 trekken we naar verwachting een lening aan van € 10.000.000. De jaren daarna lossen we af. Ook op oudere leningen. Het aantrekken van leningen heeft invloed op onze schuldenpositie. Meer informatie hierover vindt u bij de financiële kengetallen. Deze financiële kengetallen zijn gebaseerd op de stand van onze geprognosticeerde balans.

In de onderstaande tabel staat het verloop van onze leningenportefeuille. Leningenportefeuille Bedragen x 1000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Raming leningenportefeuille 1 januari | 8.550 | 20.750 | 26.750 | 22.350 | 11.950 Nieuwe langlopende leningen | 14.000 | 10.000 | - | - | - Aflossingen | 1.800 | 4.000 | 4.400 | 10.400 | 3.300 Raming leningenportefeuille 31 december | 20.750 | 26.750 | 22.350 | 11.950 | 8.650 De verwachte financieringsbehoefte is afhankelijk van alle inkomsten en uitgaven in de begroting, de planning, de daadwerkelijke kosten van investeringen en de incidentele verkopen. In het onderstaande overzicht staat het verloop van de financieringsbehoefte. De nieuwe aan te trekken leningen sluiten aan met het bovenstaande overzicht van de leningenportefeuille.

Financieringsbehoefte Bedragen x 1000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begin stand | 5.350 | 2.400 | 1.130 | 704 | 2.911 Incidentele baten | 7.750 | 7.750 | 16.750 | 12.260 Nieuw aan te trekken lening | 29.000 | 10.000 | 0 | 0 | 0 Saldo meerjarenperspectief (exclusief | -1.000 | 5.665 | 6.405 | 6.705 | 6.965 mutaties begrotingssaldo, reserves & voorzieningen en kapitaallasten) Totaal inkomsten | 28.000 | 23.415 | 14.155 | 23.455 | 19.225 Aflossing geldlening | 25.375 | 4.000 | 4.400 | 10.400 | 3.300 Incidentele lasten | 0 | 2.865 | 2.306 | 1.640 | 3.465 (Vervangings)investeringen | 4.825 | 15.320 | 5.375 | 6.208 | 2.350 Uitgaven direct ten laste van voorziening | 750 | 2.500 | 2.500 | 3.000 | 3.000 Totaal uitgaven | 30.950 | 24.685 | 14.581 | 21.248 | 12.115 Financieringssaldo | 2.400 | 1.130 | 704 | 2.911 | 10.021 Rente De methode van rentetoerekening is voorgeschreven door de commissie Besluit Begroten en Verantwoorden. Via deze methode wordt de betaalde rente omgeslagen over de investeringen. In de meerjarenbegroting 2027 houden we rekening met een totaalbedrag aan toegerekende rente naar alle taakvelden. Het onderstaande schema geeft inzicht in de rentelasten, rentebaten, de toerekening van de rentelasten en het renteresultaat.

60 Renteschema Bedragen € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 De externe rentelasten over de korte en lange financiering | 103 | 301 | 445 | 509 | 509 De externe rentebaten (idem) | 0 | 10 | 10 | 10 | 10 Saldo rentelasten en rentebaten (-/-) | 103 | 291 | 435 | 499 | 499 De rente die aan de facilitaire grondexploitaties (kostenverhaal) moet worden doorgerekend (-) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend (-) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend. (+) 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | 103 | 291 | 435 | 499 | 499 Rente over het eigen vermogen (+) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Rente over voorzieningen (+) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente | 103 | 291 | 435 | 499 | 499 De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) (-) | 159 | 367 | 401 | 427 | 413 Renteresultaat op het taakveld Treasury | -55 | -76 | 34 | 71 | 86 Uit bovenstaand schema valt het volgende op te maken: 1. | De totale rentelasten (inclusief rentelasten rekening-courant) over de huidige leningen bedraagt in 2027 € 301.000. Vanaf 2028 loopt dit bedrag op vanwege (een) geplande aan te trekken langlopende lening(en). 2.

| Vanaf 2027 houden we rekening met inkomsten uit rente van het schatkistbankieren. Gemeenten zijn verplicht om een overtollige saldo op de eigen rekeningen te storten op een centrale plek (schatkistbankieren). Over het saldo ontvangt de gemeente een rentevergoeding. 3. | We rekenen geen rente toe aan facilitaire grondexploitaties. 4. | We doen niet aan projectfinanciering. We rekenen dus geen rente toe aan specifieke projecten. 5. | We berekenen geen rente over het eigen vermogen en voorzieningen. 6. | De resterende netto rentelast in 2027 is positief. De boekwaarde van de vaste activa + voorraad grond is ruim € 74 miljoen. De omslagrente is 0,39% (€ 291 / € 73.677). 7. | De begrote boekwaarde van de vaste activa + voorraad grond die integraal worden gefinancierd per 1 januari 2028 t/m 2030 bedragen afgerond € 80 miljoen. Het rentepercentage, van aan taakvelden toe te rekenen rente, bedraagt daarmee ca. 0,60%. Volgens het BBV mogen we binnen een marge van 0,5% afronden. We passen daarom meerjarig vanaf 2027 0,50% toe als renteomslag. 61 Risicobeheer De belangrijkste financiële risico’s bij de uitvoering van het Treasurybeleid | zijn renterisico’s, kredietrisico’s en koersrisico’s. Hieronder lichten we toe in hoeverre deze risico’s zich in Buren voordoen en hoe we deze risico’s beheersen. Renterisico Een renteaanpassing kan een direct effect hebben op onze begroting.

Voor de beheersing van het renterisico hanteert de Wet Fido twee normen: de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet Over het algemeen zijn kortlopende leningen (zoals daggeld en kasgeld) goedkoper dan langlopende leningen. Daardoor zijn ze op korte termijn financieel aantrekkelijk. Op de langere termijn brengt dit echter een renterisico met zich mee; er bestaat namelijk een kans dat de herfinanciering in de toekomst duurder uitpakt. De kasgeldlimiet is wettelijk beperkt tot 8,5% van het begrotingstotaal bij de aanvang van het jaar. De kasgeldlimiet mogen we niet langer dan drie kwartalen achter elkaar overschrijden. Als er een risico is dat de limiet structureel wordt overschreden | dan moeten we nieuwe langlopende leningen aantrekken om dit te voorkomen.

Kasgeldlimiet bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingstotaal | 95.460 | 100.205 | 92.780 | 94.972 | 88.231 Vastgesteld percentage | 8,50% | 8,50% | 8,50% | 8,50% | 8,50% Kasgeldlimiet | 8.114 | 8.517 | 7.886 | 8.073 | 7.500 Gemiddelde korte schuld | 3.333 | 0 | 0 | 0 | 0 Gemiddelde korte middelen | -3.487 | 5 | 5 | 5 | 5 Gemiddelde netto korte schuld | -154 | 5 | 5 | 5 | 5 In % van de begroting | -0,16% | 0,00% | 0,01% | 0,01% | 0,01% Ruimte (+) overschrijding (-) | 8.268 | 8.512 | 7.881 | 8.068 | 7.495 Conclusie We verwachten dat we in 2026 en/of 2027 een langlopende lening moeten aantrekken naast een kortlopende geldlening. We beoordelen de financieringsbehoefte periodiek en brengen indien nodig conform begrotingsvoorschriften het kasgeldlimiet per kwartaal in beeld. Voorlopig is de planning om in het tweede en vierde kwartaal van 2027 een langlopende lening aan te trekken. Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering van de langlopende leningen te beheersen. Hoe meer de aflossing van schuld in de tijd wordt gespreid, hoe minder gevoelig de begroting is voor rente schokken. De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossingen en renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal.

Renterisiconorm bedragen x € 1.000 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingstotaal | 95.460 | 100.205 | 92.780 | 94.972 | 88.231 Vastgesteld percentage | 20% | 20% | 20% | 20% | 20% Renterisiconorm | 19.092 | 20.041 | 18.556 | 18.994 | 17.646 Aflossing op vaste schulden | 1.800 | 4.000 | 4.400 | 10.400 | 3.300 Ruimte onder risiconorm | 17.292 | 16.041 | 14.156 | 8.594 | 14.346 Conclusie We vallen ruim onder de norm en beheersen daarmee het renterisico. 62 63 Kredietrisico's We lopen financieel risico als we leningen aan derden verstrekken en als we garant staan voor leningen voor derden. Voor de beheersing van het kredietrisico is inzicht in de verstrekte leningen en garantstellingen nodig. In de financiële verordening en het Treasurystatuut is bepaald dat uitzettingen en garanties alleen plaatsvinden als we daarmee de publieke taak dienen. Bij de voetbalverenigingen BZS en ISC zijn leningen afgesloten die wij waarborgen. Ook bij Zorgcentra De Betuwe, de vereniging het Groene Kruis en Regionaal Archief Rivierenland (gedeeltelijk) lopen door de gemeente gewaarborgde leningen. In 2027 gaat het in totaal om € 2.472.170. De komende vier jaar daalt het bedrag waarvoor we waarborgen naar € 2. 125.333. Koersrisico's Het gaat hier om het risico dat de financiële activa in waarde verminderen door negatieve koersontwikkelingen. In Buren is dit risico klein.

Tijdelijk overtollig geld wordt volgens de regels van het Schatkistbankieren ondergebracht bij het Rijk via een rekening-courant. Verder hebben we een aandeel in de Bank der Nederlandse Gemeenten en Vitens. De omvang van het aandeel is gering. In de begroting 2027 houden we rekening met een structureel dividend van € 60.000. Deze te verwachten dividend opbrengst komt vanuit de Bank der Nederlandse Gemeenten. 64 Bedrijfsvoering Inleiding De bedrijfsvoering is ondersteunend aan de activiteiten die de gemeente uitvoert en is daarom mede bepalend voor de kwaliteit daarvan. Dit betekent dat de kwaliteit en omvang van de gemeentelijke bedrijfsvoering, maar ook faciliteiten, zoals de gemeentelijke huisvesting en automatisering, invloed hebben op het behalen van de gewenste doelen. Beleidskaders Zie bijlage: overzicht beleidskaders per programma onderdeel bedrijfsvoering. Ontwikkelingen Na een aantal belangrijke veranderingen in 2026, zoals de nieuwe raad en het nieuwe college en onze intrek in het nieuwe gemeentehuis, zal het in 2027 de uitdaging zijn om verder in te zetten op onze bedrijfsvoering. We werken verder aan "de basis op orde". We werken meer vanuit wat er mogelijk of de bedoeling is (ja mits). Daarnaast willen we inwoners meer bij ons beleid en de gemeentelijke projecten betrekken.

Dit doen we door de participatiemogelijkheden van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen te vergroten. Goede sturing door management en bestuur is belangrijk voor het op orde brengen van de basis. Onze focus ligt (vanuit de Visie op Control) de komende periode op het volgen van een duidelijke koers (toekomstoriëntatie), het in beeld brengen van risico’s en aan het planmatig werken. Personeel en organisatie Apparaatskosten Toegerekende apparaatskosten (x € 1.000) Aan Begroting 2026 Totaal toegerekende apparaatskosten Grondexploitatie € 209 Totaalbedrag loonsom € 20.015 Doorberekende apparaatskosten in % van totale loonsom 1,04% Omschrijving We investeren in een sterke, zelfstandige ambtelijke organisatie door het aantrekken, behouden en ontwikkelen van vakbekwame medewerkers die werken volgens onze kernwaarden: persoonlijk, professioneel en met plezier. HR ondersteunt de organisatie met strategische en operationele dienstverlening op het gebied van onder andere personeelsplanning, externe inhuur, duurzame inzetbaarheid, leren en ontwikkelen en werving en selectie. Daarnaast ondersteunen we leidinggevenden bij de ontwikkeling van houding en gedrag van medewerkers, passend bij ons motto: "Echt Buren, in de kern maken we het samen mogelijk." Ook versterken we de arbeidsmarktcommunicatie om gemeente Buren aantrekkelijk te positioneren als werkgever.

Doelstelling Met een toekomstbestendige HR-aanpak zorgen we ervoor dat de organisatie beschikt over betrokken, deskundige en vitale medewerkers die kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en de ambities van de gemeente. We investeren in goed werkgeverschap, duurzame inzetbaarheid en een professionele organisatie die aantrekkelijk is én blijft voor huidige en toekomstige medewerkers. Activiteiten 2027 In 2027 zetten we extra in op: • verdere digitalisering van de HR-dienstverlening; • doorontwikkeling van formatiebeheer; • preventie en begeleiding van ziekteverzuim; • het versterken van de vitaliteit en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. 65 Informatievoorziening Omschrijving Informatievoorziening In 2027 werken we verder aan het vastgestelde meerjarige I-plan (informatievoorzieningsplan). In dit I- plan verbinden we de wettelijke verplichtingen, maatschappelijke, organisatorische - en technologische ontwikkelingen met de ambities van de gemeente Buren. Daarnaast leggen we in het I -plan vast welke route en middelen we kiezen om deze ambities waar te maken. Dit is waar wij onze digitale dienstverlening mee mogelijk maken: wettelijke verplichtingen met slimme technieken ondersteunen en elkaar kunnen versterken.

Informatieveiligheid en privacy In het kader van informatieveiligheid en privacy (IB&P) zorgen we dat de gegevens van de gemeente betrouwbaar, juist en volledig zijn. We controleren de beveiliging van gegeven s en we stimuleren het veilige en juiste gebruik van gegevens. Daarnaast zorgen we dat we op het gebied van informatieveiligheid voldoen aan de landelijke normen en vereiste audits. We gebruiken (persoons -) gegevens veilig en juist. Onze systemen zorgen ervoor dat we veilig werken en gegevens uitwisselen. Doelstelling We willen ons ontwikkelen tot een moderne en betrouwbare dienstverlener die inspeelt op wettelijke verplichtingen en maatschappelijke, organisatorische en technologische veranderingen. Het versterken van digitale dienstverlening staat centraal, waarbij we processen efficiënter en gebruiksvriendelijker inrichten. Tegelijkertijd is het belangrijk dat iedereen kan meedoen, ook inwoners en medewerkers die minder digitaal vaardig zijn. Daarnaast blijft openheid en vertrouwen richting de samenleving een uitgangspunt. Transparantie en naleving van wet- en regelgeving zijn hierbij vanzelfsprekend. Activiteiten 2027 • We actualiseren en moderniseren het informatiebeleid en zorgen voor samenhang in de verdere ontwikkeling van onze informatievoorziening.

• We versterken onze informatiehuishouding en geven verder uitvoering aan de Wet open overheid (Woo), zodat informatie duurzaam toegankelijk, vindbaar en waar nodig openbaar is. • We ontwikkelen onze digitale dienstverlening verder, met aandacht voor toegankelijkheid, gebruiksvriendelijkheid en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV). • We versterken informatiebeveiliging en privacy en zorgen dat we blijven voldoen aan relevante wet- en regelgeving en landelijke normen, waaronder de BIO, NIS2/Cyberbeveiligingswet, AVG en ENSIA. • We ontwikkelen zaakgericht werken verder, zodat informatie beter vindbaar en beheersbaar is en processen verder kunnen worden gestandaardiseerd. • We verbeteren de kwaliteit en bruikbaarheid van gegevens en managementinformatie voor sturing en verantwoording. • We werken aan een toekomstbestendige digitale organisatie en een beheersbaar en samenhangend applicatielandschap. Huisvesting en facilitaire ondersteuning Omschrijving Huisvesting Naast het huisvesten van de raad, het bestuur en de ambtelijke organisatie behoren het onderhoud van het gebouw, de beveiliging, de schoonmaak, de inrichting, het organiseren en het faciliteren van het hybride werken tot het onderdeel huisvesting. Facilitair is het eerste aanspreekpunt voor huisvestingsvraagstukken.

Facilitaire zaken Het organiseren en faciliteren van interne en externe bijeenkomsten, het zorgen voor de catering, postzaken, inkoop kantoorartikelen en drukwerk. 66 Doelstelling • Het faciliteren van een prettige-, veilige- en efficiënte (werk)omgeving voor de gemeenteraad, het bestuur, de medewerkers, de inwoners en de bezoekers van de gemeente Buren. • Het bieden van een goede en efficiënte interne dienstverlening en het faciliteren van interne en externe (representatieve) bijeenkomsten. Activiteiten 2027 In 2027 houdt facilitair zich bezig met het afsluiten van verschillende onderhoudscontracten voor het nieuwe gemeentehuis. Na een garantiejaar worden alle contracten via aanbestedingen afgesloten. Daarnaast wordt ingezet op een effectiever schoonmaakcontract en krijgt het nieuwe beveiligingscontract handen en voeten. Communicatie Omschrijving Team communicatie en online adviseert en ondersteunt de organisatie bij interne en externe communicatie. Doelstelling We versterken de communicatie met inwoners en ondernemers door informatie duidelijk, toegankelijk en gericht aan te bieden. Daarmee vergroten we de betrokkenheid, het vertrouwen en het begrip . Activiteiten 2026 • We hebben aandacht voor het in duidelijke taal communiceren over financiële onderwerpen. • We communiceren actief bij grote projecten die veel inwoners raken.

Door tijdig en duidelijk te informeren, zetten we in op het vergroten van de betrokkenheid en het begrip van inwoners en ondernemers. • Communiceren met focus is het uitgangspunt. We communiceren doelgericht en bewust over onderwerpen die leven onder inwoners en ondernemers en aansluiten bij hun informatiebehoefte. Daarbij gaat het om onderwerpen vanuit de gemeente zelf en blijft er ruimte voor maatwerk en uitzonderingen wanneer de situatie of actualiteit daarom vraagt. • We verbeteren de website door digitale interactieve kaarten toe te voegen bij onderwerpen zoals afval, gladheidsbestrijding, projecten en werkzaamheden. Zo krijgen inwoners en ondernemers sneller inzicht in wat er in hun omgeving speelt en maken we informatie toegankelijker en overzichtelijker. Financiën Omschrijving Elke gemeente heeft te maken met een planning- en controlcyclus (P&C-cyclus). Met deze cyclus maken we inzichtelijk in hoeverre we de gemeentelijke doelstellingen bereiken en welke (financiële) middelen daarvoor nodig zijn. De wet (Gemeentewet) schrijft enkel voor dat een gemeente een begroting en een jaarrekening dient op te stellen. In Buren maken we naast deze verplichte documenten ook een kadernota en twee bestuursrapportages. Doelstelling De gemeente ‘in control’ brengen.

De gemeente is in control wanneer de juiste doelen zijn gesteld en deze doelen worden bereikt binnen de gemaakte afspraken, zoals budget, tijd en eventuele aanvullende voorwaarden. De P&C-cyclus stelt de gemeenteraad in staat om hierop te sturen en bij te sturen. Activiteiten 2027 Wij willen in samenspraak met de auditcommissie bepalen op welke manier we de gemeenteraad periodiek informeren over de financiële ontwikkelingen en budgetten. 'We zijn in 2026 een traject aangegaan (spoor 1 en spoor 2) om de gemeentefinanciën in balans te krijgen. 67 Rechtmatigheidsverantwoording Omschrijving Sinds 2023 legt het college verantwoording af over de rechtmatigheid van onze inkomsten, uitgaven en balans(mutaties). In de rechtmatigheidsverantwoording toont het college aan dat er rechtmatig gehandeld is en dat eventuele afwijkingen binnen de grenzen vallen die door de raad zijn vastgesteld. De rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en wordt nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Doelstelling Rechtmatig handelen is voor een overheidsorganisatie vanzelfsprekend. • We moeten voldoen aan wet- en regelgeving. • Sluiten onze baten, lasten en investeringen aan bij de begroting zoals die door de raad is vastgesteld. • Melden we afwijkingen van de begroting tijdig aan de raad. • Voorkomen we fraude en oneigenlijk gebruik.

Activiteiten 2027 • We blijven sturen op de bij aanbestedingsrechtmatigheid. Hiervoor voeren we twee keer per jaar een controle uit, de zogeheten spendanalyse. • We geven uitvoering aan het "verbeterplan inkopen en aanbesteden". Met dit plan verbeteren we de processen op inkoop en kunnen we onrechtmatigheden vroegtijdig voorkomen of signaleren. • We voeren rechtmatigheidsonderzoeken uit. Inkoop Omschrijving Aanbesteden (inkopen) doen we als we een 'werk' (bijvoorbeeld de aanleg van wegen), een 'levering' (bijvoorbeeld kantoorartikelen) of een 'dienst' (bijvoorbeeld advieswerkzaamheden) nodig hebben. De gemeente is bij het inkopen van leveringen, diensten en werk gebonden aan (Europese) aanbestedingswetgeving. Het proces om te komen tot de inhuur van medewerkers is uitbesteed aan de Inhuurdesk van de Bedrijfsvoeringsorganisatie West Betuwe. Vanaf 2026 valt de functie van inkoopadvisering in onze organisatie onder het domein dienstverlening. De inkoopadviseurs zijn het eerste aanspreekpunt voor medewerkers bij inkoop - en aanbestedingstrajecten. Voor complexe trajecten wordt volgens de raamovereenkomst een beroep gedaan op de flexibele schil van externe inkoopadviseurs. Doelstelling We kopen rechtmatig en doelmatig in. Activiteiten 2027 • We stellen jaarlijks een inkoop- en aanbestedingskalender op. Dit geeft ons inzicht in de nodige capaciteit van de inkoopadviseurs.

• We voeren een spendanalyse uit om te beoordelen of er rechtmatig is aanbesteed. • We hebben aandacht voor goede begeleiding van inkoop- en aanbestedingstrajecten en kennisoverdracht aan de medewerkers. 68 Verbonden partijen Inleiding Gemeenten werken steeds vaker samen in regionaal verband. Dit komt doordat de complexiteit van gemeentelijke taken toeneemt. Kennisdeling en schaalvoordelen kunnen bijdragen aan efficiënter bestuur en betere dienstverlening. Een verbonden partij is een samenwerkingsvorm waarbij de gemeente een financieel en bestuurlijk belang heeft. Verbonden partijen kunnen we onderscheiden in gemeenschappelijke regelingen en vennootschappen. We nemen deel aan acht gemeenschappelijke regelingen en drie vennootschappen. Beleidskader • Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) • Nota verbonden partijen gemeente Buren • Regionaal informatieprotocol Rivierenland Ontwikkelingen Er is een steeds grotere wens vanuit gemeenteraden om meer grip en sturing te krijgen op verbonden partijen. Als pilot zijn er ambtelijke adviesgroepen ingericht om de zienswijzen op de P&C cyclus van de Gemeenschappelijke Regelingen beter onderling af te stemmen. De adviesgroepen richten zich nu op Avri, ODR en Regio Rivierenland en op algemene financiële ontwikkelingen. Deze pilot loopt waarschijnlijk door in 2027 en wordt uitgebreid met meer gemeenschappelijke regelingen.

De gemeenten hebben een taakstelling aan de Gemeenschappelijke Regelingen opgelegd om te bezuinigen vanaf de begroting 2026. De taakstelling hield een bezuiniging in van 1,5% lagere gemeentelijke bijdrage in de begrotingsjaren 2026 en 2027, oplopend naar 3,0% vanaf 2028. Per gemeenschappelijke regeling is het verschillend hoe deze taakstelling is opgepakt. Daarnaast zijn er ook ontwikkelingen in de dienstverlenende taken die wij afnemen bij de Gemeenschappelijke Regelingen. Bij Avri gaan wij weer zelf IBOR-taken uitvoeren, wat een effect heeft op de begroting 2027. Verderop in deze paragraaf is dit per gemeenschappelijke regeling uitgewerkt. Risico's We hebben een bestuurlijk en een financieel belang bij alle verbonden partijen. Dat betekent ook dat we te maken kunnen krijgen met bestuurlijke en financiële risico's. Bestuurlijke risico’s gaan over de mate waarin we aangesproken kunnen worden op het functioneren van de verbonden partij. Het financiële risico gaat over de mate waarin de verbonden partij in staat is de eigen risico’s op te kunnen vangen. Als de partij daar niet toe in staat is, ligt het risico bij de deelnemende gemeenten. Voor het in kaart brengen van de financiële risico’s maken we gebruik van de begroting 202 6 van de verbonden partijen.

Verderop in deze paragraaf hebben we per verbonden partij het volgende in beeld gebracht: • wat de financiële risico’s zijn voor de verbonden partij; • of het weerstandsvermogen van de verbonden partij voldoende is om eventuele risico’s op te vangen; • er aanleiding is om in het risicoprofiel van de gemeente Buren rekening te houden met het financiële risico van de verbonden partij (gekwantificeerd in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’). Overzicht gemeenschappelijke regeling Verbonden partijen | Bijdrage | Vermogen 2026 Bedragen x € 1.000 | 2025 | 2026 | Eigen | Vreemd Avri | 4.185 | 4.308 | 1.324 | 72.444 GGD Gelderland Zuid | 2.088 | 2.088 | 1.900 | 27.651 Omgevingsdienst Rivierenland | 3.376 | 4.040 | 945 | 7.380 Regio Rivierenland | 315 | 338 | 1.797 | 15.388 Regionaal Archief Rivierenland | 360 | 368 | 773 | 6.474 Veiligheidsregio Gelderland- Zuid | 2.878 | 3.006 | 5.863 | 98.371 Werkzaak | 2.178 | 1.999 | 6.151 | 20.754 Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke regelingen zijn samenwerkingsverbanden tussen gemeenten ter behartiging van een of meer bepaalde belangen van die gemeenten. Voor alle gemeenschappelijke regelingen geldt dat de gemeente Buren een financieel en bestuurlijk belang heeft.

De gemeente Buren neemt deel aan acht gemeenschappelijke regelingen: • | Avri • | Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gelderland-Zuid (GGD) • | Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) • | Regio Rivierenland • | Regionaal Archief Rivierenland (RAR) • | Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) • | Werkzaak Rivierenland • | Recreatieschap Nederrijn, Lek en Waal 69 Avri Openbaar belang | Het verwijderen van het huishoudelijk afval voor alle deelnemende gemeenten. en doel | Voor vier van de acht gemeenten, waaronder de gemeente Buren, doet AVRI deels het onderhoud van de openbare ruimte (IBOR-taken). Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling Deelnemende | Het samenwerkingsverband wordt gevormd door de gemeenten: Tiel, Culemborg, partijen | Zaltbommel, West Betuwe, Maasdriel, West Maas en Waal, Neder-Betuwe en Buren. Deelname is niet verplicht. Voor de IBOR-taken zijn dit de gemeenten Tiel, Neder-Betuwe, West-Betuwe en Buren. Bestuurlijk belang | Het bestuur van AVRI bestaat uit het algemeen bestuur, het dagelijks bestuur en de voorzitter. Het algemeen bestuur bestaat uit acht leden. De gemeenteraden wijzen één lid aan per gemeente. Dat kan een raadslid, de voorzitter van de raad of een wethouder zijn. De gemeente Buren wordt op dit moment vertegenwoordigd door wethouder J. Keuken. Ieder lid heeft één stem. Het dagelijks bestuur bestaat uit drie leden.

De gemeente Buren levert | geen lid voor het dagelijks bestuur. Programma's | 2. Fysieke leefomgeving Ontwikkelingen | Neder-Betuwe heeft ongeveer 80% van de IBOR-taken teruggenomen, vanwege discussies rondom de bedrijfsvoering en de onvoldoende geleverde kwaliteit van een aantal IBOR-taken. Ook bij de overige 3 gemeenten is de uitvoering van de IBOR-taken al lange tijd in toenemende mate een bron van zorgen, temeer omdat meerdere analyses en de praktijkervaring van de terugname door Neder | -Betuwe hebben laten zien dat de kosten die AVRI rekent significant hoger zijn. Nu ook gebleken is dat voor de begroting in essentie de gemeentebegroting ten tijde van de overname van taken door AVRI de basis is in plaats van een daadwerkelijke jaarlijkse kostenanalyse, hebben we de werkbegroting 2026 afgekeurd en voor 2027 geëist dat er een open begroting met de werkelijke kosten door AVRI wordt gemaakt. Wij kijken samen met de vier IBOR-gemeenten en AVRI naar een mogelijke wijziging van het takenpakket voor AVRI. Buren gaat in elk geval beginnen met het terugnemen van drie taken uit het IBOR-pakket van AVRI om deze weer in eigen beheer te nemen en zo een betere regie te kunnen hebben op de uitvoering van de taken. Op afvalgebied vormen de plannen rond het voorgenomen Circulair Ambachtscentrum een groeiende bron van zorg.

Bij alle deelnemende gemeenten zijn er toenemende zorgen over de technische haalbaarheid, de vraag of het daadwerkelijk positieve effecten brengt voor inwoners en de kosten voor ontwikkeling en exploitatie. Risico's | Opgelegde (wettelijke) wijzigingen in de toekomstige beheerstrategieën kunnen hogere kosten met zich meebrengen, terwijl de verbeteringen in de bedrijfsvoering bij AVRI onvoldoende zijn. Weerstandsvermogen: De weerstandsratio van AVRI voor de begroting 2027 is 2.0. De ratio is daarmee uitstekend. De risico's zijn geschat op € 4.051.000 en de beschikbare weerstandscapaciteit is € 7.923.000. Financiële informatie (bedragen x € 1.000) | Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2030 Bijdrage gemeente | 3.778 | 4.155 | 4.185 | 4.308 | 4.308 Resultaat | 0 | -125 | 0 | 0 | 0 Eigen vermogen | 1.904 | 1.290 | 1.305 | 1.324 | 1.402 Vreemd vermogen | 56.239 | 57.324 | 66.331 | 72.444 | 64.843 70 GGD Gelderland Zuid Openbaar belang | De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van iedereen, met en doel | speciale aandacht voor risicogroepen. Dit doet | de GGD door risico's voor de gezondheid te voorkomen en de gezondheid van alle inwoners te bevorderen.

Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling Deelnemende | Gemeenten: Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, partijen | Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel. Bestuurlijk belang | Deelname is verplicht op basis van de Wet Publieke Gezondheid. De gemeente Buren is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur door wethouder S. van Alfen. De stemverhouding in het algemeen bestuur wordt jaarlijks bepaald op basis van het inwonersaantal van de deelnemende gemeente en is één stem per 20.000 inwoners. Buren heeft 2 van de 35 stemmen. Programma's | 3. Sociaal Domein Ontwikkelingen | Per 1 januari 2026 vervult de GGD de JGZ-taken (0-4 jarigen), waaronder consultatiebureaus. De zienswijzen op de jaarrekening 2024 en begroting 2026 zijn positief en afgehandeld. Risico's | Er is een afhankelijkheidsrisico, doordat de GGD wettelijke, verplichte taken (o.b.v. Wet Publieke Gezondheid) uitvoert voor de gemeente. Potentiële capaciteitsproblemen bij de GGD kunnen zorgen voor belemmering van de uitvoering van gezondheidstaken. Omvang risico's: De totale omvang van de risico’s GGD GZ bedraagt € 4.694.000.

De 10 grootste risico's van financiële omvang die de GGD GZ kan lopen: • | Inkomsten, bezuinigingen overheid en gemeentes • | Cao/prijsindex • | Niet naleven van wet- en regelgeving • | Ziekteverzuim en Arbo • | Prijsstijgingen • | Weerbaarheid eigen organisatie • | (toekomst) Veilig Thuis • | Organisatie en opzetten bedrijfsvoering GGD • | Cybercriminaliteit en beveiligingsincidenten • | Arbeidsmarktkrapte Weerstandsvermogen: Het weerstandsvermogen van de GGD GZ is € 1.978.000. Onderdeel van risicoprofiel Buren: De weerstandsratio is 0,42. Volgens de criteria van Buren is deze weerstandsratio ruim onvoldoende. We houden hier rekening mee in het risicoprofiel van de gemeente Buren. Financiële informatie (bedragen x € 1.000) Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2030 Bijdrage gemeente | 1.250 | 1.303 | 2.088 | 2.088 | 2.088 Resultaat | -81 | 550 | 0 | 0 | 0 Eigen vermogen | 2.276 | 1.928 | 2.220 | 1.900 | 1.900 Vreemd vermogen | 29.242 | 24.770 | 27.815 | 27.651 | 25.739 71 Omgevingsdienst Rivierenland Openbaar belang | Wij hebben de ODR opdracht gegeven om de Wabo (Wet algemene bepalingen en doel | omgevingsrecht) uit te voeren voor onze gemeente. Voor vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieu is deelname verplicht.

Concreet betekent dit dat de ODR de volgende taken uitvoert: • | Het verlenen van bouw- en milieuvergunningen; • | Het toezicht houden op de uitvoering van deze vergunningen; • | Zo nodig handhaven (afdwingen dat de wet gevolgd wordt); • | Tot slot het verlenen van specialistisch advies aan de gemeente. Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling Deelnemende | Gemeenten: Buren, Neder-Betuwe, West Betuwe, Zaltbommel, Tiel, Maasdriel, partijen | West Maas en Waal en Culemborg. Bestuurlijk belang | De gemeente Buren is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur door wethouder J.W. Schipper. We hebben twee stemmen in het algemeen bestuur, omdat we naast de milieutaken ook de bouwtaken onderbrachten bij de ODR. De VTH-taken zijn vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst tussen de gemeente Buren en de gemeenschappelijke regeling. Programma's | 2. Fysieke leefomgeving Ontwikkelingen | De ODR voldoet krap aan de robuustheidscriteria op het gebied van omzetnorm. Tevens voldoet ODR niet aan de robuustheidscriteria op het gebied van personeel. De zorgen over de kwaliteit van de dienstverlening van de ODR blijven een belangrijk aandachtspunt. We blijven aansturen op verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening.

Risico's | De kwaliteit van dienstverlening staat onder druk, mede door het hoge aantal (tijdelijke) inhuur medewerkers bij de ODR, hoge werkdruk en het kennisniveau van medewerkers. Vaak moeten aanvragers lang wachten op de behandeling van hun aanvraag en zijn adviezen niet altijd helder en correct. Ook op het gebied van de juridische kosten zien we nog altijd een stijging, mede door toenemende handhavingsverzoeken van inwoners. Er is een mogelijkheid dat het ministerie de robuustheid van de ODR onvoldoende acht en dat wordt gestuurd naar een fusie met een andere omgevingsdienst. Weerstandsvermogen: De weerstandsratio van de ODR voor de begroting 2027 is 1,03. De ratio is daarmee voldoende. Het benodigde weerstandvermogen, gebaseerd op de geïdentificeerde risico's, is geschat op € 733.700. Het beschikbare weerstandsvermogen is € 752.252. Financiële informatie (bedragen x € 1.000) Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2030 Bijdrage gemeente | 3.231 | 3.974 | 3.376 | 4.040 | 3.578 Resultaat | 25 | 443 | 0 | 0 | 0 Eigen vermogen | 1.031 | 2.181 | 974 | 945 | 859 Vreemd vermogen | 6.633 | 6.156 | 7.507 | 7.380 | 6.997 72 73 Regio Rivierenland Openbaar belang en doel Regio Rivierenland behartigt de (gezamenlijke) belangen van de deelnemende gemeenten en voert gemeenschappelijke taken uit, onder andere van provinciaal en rijksbeleid.

De regio ondersteunt de gemeenten in bestuurlijk, beleidsmatig en strategisch opzicht. De GR werkt samen met overheden, bedrijfsleven en andere partners om gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken. Dit gebeurt vooral onder de naam Fruitdelta. Verder voert de GR-taken uit op basis van contracten met de gemeente(n) zoals inkoop van de Jeugdzorg en leerlingen- en jeugdvervoer. Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling. Deelnemende partijen Het samenwerkingsverband wordt gevormd door de gemeenten: Tiel, Culemborg, Zaltbommel, Maasdriel, West-Betuwe, West Maas en Waal, Neder-Betuwe en Buren. Bestuurlijk belang Burgemeester H.M. Ostendorp vertegenwoordigt Buren in het algemeen bestuur. Het stemgewicht in dit bestuur wordt jaarlijks bepaald door te kijken naar het inwoneraantal van de deelnemende gemeenten. Buren heeft elf van de honderd stemmen. We dragen op basis van het inwoneraantal bij aan het programma regionale samenwerking. Er zijn er verschillende taken vastgelegd in afzonderlijke dienstverleningsovereenkomsten. Programma's 5. Inwoners, bestuur en veiligheid Ontwikkelingen In de regio werken acht deelnemende gemeenten met elkaar samen. Vandaar dat de Regio Rivierenland steeds meer te maken krijgt met aanvullende taken van de provincie en de landelijke overheid.

De raden hebben ingestemd met het structureel in te stellen van het portefeuillehoudersoverleg (PFO) Ruimte vanaf 2026. Het bijkomende bedrag van € 21.975 is opgenomen in de begroting 2027 en heeft effect op de meerjarenbegroting. De gevraagde verlaagde gemeentelijke bijdrage is sinds 2026 verwerkt in de meerjarenbegroting. Desondanks stijgt de gemeentelijke bijdrage met € 0,75 per inwoner in 2027. Dit komt neer op € 12,02 per inwoner. Voor gemeente Buren gaat het dan om een gemeentelijke bijdrage in 2027 van circa € 337.000. Deze stijging komt voort uit indexatie van materiële en personele budgetten, het structureel toevoegen van PFO Ruimte aan de begroting en toegenomen overheadkosten. In 2027 lopen een aantal meerjarige programma's door. De raden stellen een nieuw Regionaal Economisch Ambitiedocument, de Strategische Visie Mobiliteit 2050, het Regionaal Ontwikkelperspectief en het Regionaal Programma Energiesysteem vast. Deze ontwikkelingen hebben (nog) geen effect op de begroting 2027. Daarnaast loopt de uitvoering van de Regio Deal 6e tranche door. Risico's De risico’s van de Regio Rivierenland zijn beperkt. Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling die taken uitvoert in opdracht van acht gemeenten. Voor de begroting van 2027 is opnieuw gekeken naar de risicobeheersing en het weerstandsvermogen van Regio Rivierenland.

Het financieel effect van de risico’s wordt in 2027 vastgesteld op € 596.000. • Een deel van de risico’s bestaat uit onvoldoende personele inzet voor openstaande vacatures en ziekte. • Hogere eisen vanuit wet- en regelgeving worden ook als risico bepaald. • Een terugvordering van de regio deal zou ook leiden tot een (beperkt) financieel risico. • De opname van verlofsaldo is nog niet in de begroting opgenomen en wordt daarom ook aangemerkt als risico. • De frauderisico's worden als 'laag' gekwalificeerd. • Aan het werken met dienstverleningsovereenkomsten zijn financiële risico's verbonden. Deze risico’s zijn de afgelopen jaren volgens Regio Rivierenland wel aanzienlijk gedaald. Aan de uitvoering van contractactiviteiten binnen de contractgestuurde dienstverlening zijn financiële risico's verbonden, zoals het opvangen van tekorten. Hiervoor is een risicoreserve ingericht. • | De reserve bestaat uit maximaal 30% van de totale uitgaven en dit wordt voldoende geacht. • | In de programmabegroting is een post ‘onvoorzien’ opgenomen voor incidentele tegenvallers. Weerstandsvermogen: Het weerstandsvermogen wordt geschat op € 642.000. Hiermee is de ratio 1,08. Dat moet voldoende zijn om de geschatte risico's te dekken.

Onderdeel van risicoprofiel Buren: Omdat de Regio Rivierenland zelf in staat is om de geschatte risico's te dekken, nemen we deze risico's niet op in onze risicoparagraaf. Financiële informatie (bedragen x € 1.000) Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2030 Bijdrage gemeente | 251 | 306 | 315 | 338 | 338 Resultaat | -19 | -15 Eigen vermogen | 2.620 | 2.394 | 1.928 | 1.797 | 1.488 Vreemd vermogen | 11.862 | 24.858 | 23.372 | 15.388 | 12.350 Regionaal Archief Rivierenland Openbaar belang | Het doel van de GR Regionaal Archief Rivierenland (RAR) is het vervullen van de en doel | functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis. Het RAR draagt zorg voor het beheer van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van de deelnemers en voert de taak van archivaris uit voor de deelnemende gemeenten. Vanuit deze hoedanigheid wordt toezicht gehouden op de uitvoering van het archiefbeheer door de gemeente. Juridische vorm | Gemeenschappelijke regeling. Deelnemende | De gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe partijen | en Zaltbommel. Bestuurlijk belang | Wethouder J.G. Keuken vertegenwoordigt de gemeente Buren in het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van het RAR. Mevrouw G.W.

Hoek neemt namens de gemeente Buren deel aan de Beeld- en Oordeelsvormende Vergadering (BOV) van het RAR. Programma's | 5. Inwoners, bestuur en veiligheid Ontwikkelingen | Het RAR heeft het beleidsplan 2026-2029 vastgesteld. Het beleidsplan sluit aan bij de taakgebieden van het RAR: • | professioneel archiefbeheer • | uitstekende depotfaciliteiten • | inspectie • | advisering en kennisoverdracht • | digitale dienstverlening • | educatieprogramma's en tentoonstellingen • | promotie regionale historie Het RAR voert de taken uit op basis van de kernwaarden: • | betrouwbaar • | betrokken • | bekwaam 74 1 januari 2027 is de geplande ingangsdatum van de nieuwe Archiefwet. Deze nieuwe Archiefwet is vooral gericht op digitale archivering. Het RAR heeft zich de afgelopen jaren hierop voorbereid. Deze nieuwe wet verkort de overbrengingstermijn van te bewaren archieven door gemeenten van 20 naar 10 jaar. Dit betekent dat het RAR (en gemeenten) een inhaalslag moet maken. Risico's | Omvang risico's: In de beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 2024-2028 van het RAR wordt de omvang van het risico geschat op € 200.000. De ratio voor het weerstandsvermogen is vastgesteld op 1. In de periode 2026-2029 voldoet het RAR hier ruimschoots aan.

Grootste risico's: De grootste risico's bij het RAR liggen op de volgende gebieden: • | organisatorisch • | afhankelijkheid van specialistische leveranciers • | calamiteiten met schade aan gebouw en archief tot gevolg • | cybercriminaliteit Weerstandsvermogen: Het weerstandsvermogen is door het algemeen bestuur vastgesteld op minimaal 1. Het RAR voldoet hieraan. Het weerstandsvermogen over de jaren 2025-2029 is voldoende. Onderdeel van risicoprofiel Buren: Het RAR is zelf in staat de geschatte risico's te dekken. Daardoor hoeven wij geen rekening te houden met deze risico's in onze eigen risicoparagraaf. Financiële informatie (bedragen x € 1.000) Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2030 Bijdrage gemeente | 332 | 336 | 360 | 368 | 368 Resultaat | -5 | -8 Eigen vermogen | 570 | 1.013 | 874 | 773 | 557 Vreemd vermogen | 7.817 | 7.035 | 6.703 | 6.474 | 5.703 75 76 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid Openbaar belang en doel De VRGZ draagt bij aan een veilige regio. Hier worden rampen en crises zo goed mogelijk voorkomen en bestreden. In onze regio kunnen de inwoners rekenen op snelle en goede hulpverlening en brandweerzorg. Dit doet de VRGZ samen met de 14 gemeenten, de politie en andere lokale, regionale en landelijke partijen. Deelname is verplicht op basis van de Wet op de veiligheidsregio's.

Juridische vorm Gemeenschappelijke regeling Deelnemende partijen De VRGZ vormt het samenwerkingsverband van: • 14 gemeenten in de regio Rijk van Nijmegen en regio Rivierenland, zijnde Nijmegen, Wijchen, Druten, Berg en Dal, Heumen, Beuningen, West Maas en Waal, Maasdriel, Zaltbommel, West-Betuwe, Buren, Culemborg, Neder- Betuwe en Tiel; • De Regionale Ambulancevoorziening (RAV); • De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR); • De brandweer. Bestuurlijk belang De burgemeester is met één stem vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. Programma's 5. Inwoners, bestuur en veiligheid Ontwikkelingen Herziening Wet Veiligheidsregio’s Eind 2026 treedt naar verwachting de eerste tranche van wijzigingen van de Wet veiligheidsregio’s en onderliggende regelingen in werking. Deze wijzigingen houden verband met het versterken van de bovenregionale en landelijke crisisbeheersing, rampenbestrijding en brandweerzorg. In 2027 zal naar verwachting de tweede tranche van wijzigingen ter (pre)consultatie worden aangeboden. Deze wijzigingen hebben vooral effect op regionale crisisbeheersing en brandweerzorg. Ontvlechting samenwerking bedrijfsvoering VRGZ & GGD GZ Sinds 2013 werken de VRGZ en de GGD Gelderland-Zuid samen op het gebied van bedrijfsvoering. Door ontwikkelingen binnen beide organisaties is deze samenwerkingsvorm echter niet langer passend.

De GGD is de afgelopen jaren sterk gegroeid, beide organisaties ontwikkelen zich inhoudelijk en organisatorisch steeds verder uit elkaar en de bestaande verdeelsleutel binnen het fiscale construct (kosten voor gemene rekening) leidt tot een scheve kostenverdeling en (fiscale) risico’s. In 2026 hebben de algemeen besturen van de VRGZ en de GGD GZ het definitieve besluit genomen om de gezamenlijke bedrijfsvoering te beëindigen en voor beide organisaties uiterlijk 31 december 2027 een eigen bedrijfsvoeringsorganisatie in te richten. Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht Lange tijd leefden we in vrede en vrijheid, maar die tijd is veranderd. De samenleving staat voor veel uitdagingen. Het is geen kwestie van óf we maatschappij-ontwrichtende effecten gaan ervaren, maar wanneer. Door samen goed voorbereid te zijn kan Nederland de gevolgen beter aan. De hele samenleving is hiervoor nodig: overheid, burgers, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven, industrie, kennisinstellingen en andere spelers. Elk risico, elk incident vraagt om een andere aanpak van risicomaatregelen waarvoor steeds andere netwerk- en crisispartners nodig zijn. Ondertussen verwacht de burger dat we er zijn als het nodig is en problemen oplossen. Maar dat kan niet altijd.

Waar onze hulp stopt, zien wij het als onze taak om te communiceren over de restrisico’s en het handelingsperspectief, zodat inwoners en organisaties zelfredzaam en samen redzaam kunnen optreden. Risico's Omvang risico's: De verwachtingswaarde van de totale afzonderlijke risico’s bedraagt €14.880.000. Dit is de som van alle risico’s die zich in theorie voor kunnen doen. Dit wordt altijd afgezet tegen een kanspercentage dat deze risico’s ook echt gaan plaatsvinden. Dat risicobedrag is geraamd op € 5.012.000. Grootste risico's: PFAS De Rijksoverheid wil inzicht krijgen in hoeverre er in Nederland PFAS vervuiling is. Zodra op onze locaties, bijvoorbeeld een brandweerkazerne, een significante hoeveelheid PFAS in de bodem wordt gevonden, kan dit resulteren in maatregelen die kosten met zich meebrengen voor de VRGZ en/of de individuele gemeenten. PTSS, Verzuim, Arbo Door verzuim om verschillende redenen geen inzetbaarheid van personeel maar wel (op)lopende kosten. PTSS is bekend bij aantal medewerkers en gezien de aard van de organisatie zijn nieuwe gevallen in de toekomst niet uit te sluiten. Cybercriminaliteit Cybercriminaliteit, beveiligingsincidenten en verstoringen van de organisatie en samenleving Weerstandsvermogen Het realistische risicobedrag voor de gehele VRGZ is geraamd op € 5.012.000.

De totale beschikbare reserves van het programma crisis- en rampenbestrijding is geraamd op € 1.069.000. De totale beschikbare reserves regionale ambulance voorziening bedraagt € 2.887.000. Daarmee komen de beschikbare reserves uit op € 3.956.000. Onderdeel van risicoprofiel Buren: De weerstandsratio bij de begroting 2027 van de VRGZ is in totaal 0.79. Dat houdt in dat de geschatte risico's door de VRGZ niet zelf kunnen worden opgevangen. Financiële informatie (bedragen x € 1.000) Rekening Rekening Begroting Begroting Begroting 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2030 Bijdrage gemeente | 2.602 | 2.750 | 2.878 | 3.006 | 3.226 Resultaat | 0 | 0 Eigen vermogen | 9.411 | 9.500 | 7.809 | 5.863 | 5.784 Vreemd vermogen | 71.780 | 73.832 | 77.550 | 98.371 | 105.328 77 Werkzaak Openbaar belang | Gemeenschappelijke Regeling (GR) Werkzaak voert de Wet sociale en doel | werkvoorziening (WSW) uit voor Burense werkzoekenden die op 31 december 2014 een dienstverband hadden bij de GR Lander volgens de WSW. Vanaf 2015 is de WSW afgesloten voor nieuwe instroom van werkzoekenden. Sindsdien moeten alle werkzoekenden (ook de arbeidsgehandicapte medewerkers) zich via de Participatiewet melden bij de gemeente voor de nodige ondersteuning.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://buren.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/2e4d448c-83bf-45e6-8069-4dc41b93e76b?agendaItemId=c40c6523-0364-41bd-bee9-d739ec81cfc8