Transformatieplan-Samen-Sterker-Eemland-DEF.pdf

Voor zorg- en welzijnsprofessionals willen we onderzoeken hoe deze groep centraal gefaciliteerd kan worden in het vinden van het juiste aanbod aan zorg- en ondersteuning. We voorzien een verbinding in het ZCE, waarbij het ZCE wordt verbreed naar een coördinatiepunt met overzicht van alle coördinatiepunten, zodat efficiënt en vlot naar de juiste personen kan worden doorgeleid. Voor bepaalde groepen inwoners onderzoeken we wat er nodig is om de toegang tot het aanbod te vergemakkelijken. Bijvoorbeeld voor inwoners die volgens professionals aanbod in het sociaal domein kunnen gebruiken voor het beantwoorden van hun ondersteuningsvraag en voor jongeren van 16 t/m 26 jaar die behoefte hebben aan een mentaal gezondheidsaanbod. 5.3.3 D vaa w Het stimuleren van zelfredzaamheid vraagt naast bewustwording ook om vaardigheden. Een van de vaardigheden die nodig zijn voor de beweging is digitaalvaardig zijn. Sommige inwoners beschikken niet over de digitale vaardigheden om de verschuiving naar de digitalisering van de zorg bij te houden. Er is vanuit de gemeenten en vanuit de bibliotheken al aanbod om taalvaardiger en digivaardiger te worden. De bibliotheken bieden een standaard aanbod aan spreekuren en trainingen op de vestigingen van de bibliotheek. Iedereen die niet beschikt over voldoende basisvaardigheden kan hieraan deelnemen.

Dit aanbod is beschikbaar op basis van subsidies van de gemeenten. De bibliotheken bieden bijvoorbeeld: •

14

Informatiepunten Digitale Overheid (IDO). Dit is een gratis laagdrempelige en voor iedereen toegankelijke ondersteuning bij vragen over het gebruik van de digitale overheid. IDO dient ook als vindplaats voor het signaleren en herkennen van laaggeletterdheid bij inwoners. Via een warme doorverwijzing komen deze menen terecht bij het DigiTaalhuis aanbod van de bibliotheek.

https://vng.nl/nieuws/richtinggevend-kader-voor-toegang-sociaal-domein-vastgesteld 43

• •

DigiTaalhuisspreekuur: tijdens het spreekuur worden adviezen gegeven naar passend aanbod op taal- en digitaal gebied. Daarbij wordt verwezen naar het aanbod van de bibliotheken, maar ook naar het aanbod van netwerkpartners. Trainingen vanuit de bibliotheek: o Klik en tik om te leren hoe om te gaan met een computer/tablet/IPad; o DigiTaal Hulpplein: gratis hulp en advies bij vragen over internet, tablet, smartphone; o Curus DigiVitaler: deelnemers leren hoe zij gebruik kunnen maken van digitale zorg.

Zorgprofessionals die meer digivaardig willen/moeten worden kunnen gebruik maken van het bestaande aanbod. Daarnaast is er de mogelijkheid voor organisaties om deze trainingen incompany te laten verzorgen door de consulenten van de bibliotheek. Naast het aanbod vanuit de bibliotheken is de Helpdesk Digitale Zorg beschikbaar voor patiënten van aangesloten organisaties. De Helpdesk Digitale Zorg biedt ondersteuning bij een breed scala aan digitale zorgtoepassingen van elektronische patiëntendossiers tot gezondheidsapps en medische apparaten. Vanuit de Helpdesk Digitale Zorg worden patiënten en cliënten van de aangesloten zorginstellingen ondersteund bij het gebruik van digitale zorg. Voor technische en niet-medische vragen rondom zorgapplicaties (zoals HuisartsDichtbij, of Uw Zorg Online) kan men daar terecht. De Helpdesk Digitale Zorg biedt ook ondersteuning aan zorgprofessionals bij het gebruik van digitale zorg. Uitgebreide ondersteuning en advies wordt geboden om zorgprofessionals optimaal gebruik te laten maken van digitale zorgtechnologieën. De Helpdesk Digitale Zorg verwijst naar het aanbod van de bibliotheken als inwoners/patiënten lage digitale vaardigheden hebben. Soms worden ook welzijnsvragen opgemerkt, in dat geval wordt verwezen naar het aanbod sociaal domein.

De gestelde en geregistreerde vragen kunnen worden benut om in gesprek met de bibliotheken het aanbod nog beter op elkaar af te stemmen. De diensten van de bibliotheek en de Helpdesk Digitale Zorg vullen elkaar aan. Een aandachtspunt is dat niet iedereen de beschikking heeft over de benodigde hardware (laptop, smartphone) en verbindingen (Wifi/data-abonnement). Bij de bibliotheken kan gebruik worden gemaakt van de computers, maar dat zal niet voor iedereen een mogelijkheid zijn. De participatiewet bepaalt dat de bijstandsnorm voorziet in ‘normale’ kosten van levensonderhoud. Laptops, tablets en wifi worden vaak als algemene kosten gezien die vanuit de bijstandsuitkering/ het inkomen betaald moeten worden. In bijzondere gevallen kunnen gemeenten via bijzondere bijstand of minimaregelingen een laptop of tablet vergoeden. Voor kinderen zijn er regelingen, zoals Stichting Leergeld, om een laptop te kunnen bekostigen. Er is geen oplossing voor iedereen die nog niet over een telefoon/ laptop/ internetverbinding beschikt. In onze communicatie willen we het bovenstaande aanbod onder de aandacht brengen, zodat professionals de inwoners/patiënten hierop kunnen wijzen of dat inwoners/patiënten het aanbod zelf kunnen vinden. Hiermee willen we bereiken dat inwoners en zorgprofessionals gemakkelijker gebruik kunnen maken van de aangeboden e-zorg.

5.3.4 A b akb In het eerste hoofdstuk staat wat het aantal te verwachte vacatures is in regio Eemland in de periode tot 2034. Met het transformatieplan zetten we in op het ombuigen van de verwachte toename. Arbeidsmarktbeleid is een instrument om daaraan bij te dragen. Al in het gezondheidsakkoord heeft Samen Sterker Eemland de ambitie uitgesproken het werkplezier van de zorgverleners te vergroten. Door in gezamenlijkheid en in samenhang de zorg in de regio te transformeren zetten we een eerste belangrijke stap naar het verminderen van 44

arbeidsmarktkrapte. Door professionals de ruimte te geven om datgene te doen waar ze goed in zijn, de druk te verminderen, de administratieve last te verlagen en samenwerking te faciliteren, neemt het werkplezier toe. Er zijn drie niveaus van arbeidsmarktbeleid te onderscheiden: 1. Op organisatieniveau richten organisaties zich op het oplossen van specifieke personeelsvraagstukken binnen de eigen context (bijvoorbeeld efficiënte personeelsinzet en duurzame inzetbaarheid om het personeelsverloop of ziekteverzuim naar beneden te krijgen); 2. Op brancheniveau richten organisaties zich op gedeelde uitdagingen binnen een sector, bijvoorbeeld gezamenlijke werving, gezamenlijk opleiden. Dit om instroom in de opleidingen te vergroten, onderlinge concurrentie te verminderen en de vacaturedruk te verlagen; 3. Op branche overstijgend niveau ligt de samenwerking tussen verschillende sectoren binnen de regio om gezamenlijke arbeidsmarktvraagstukken op te lossen. Utrechtzorg heeft op verzoek van Samen Sterker Eemland in de tweede helft van 2024 interviews gehouden in regio Eemland om bij alle sectoren op te halen hoe zij bezig zijn met arbeidsmarkt en wat ons daarin te doen staat. De conclusie vanuit deze interviewronde is dat: • • • •

Regio Eemland nog niet bezig is met de vraag in welke mate zorginhoudelijke samenwerking bijdraagt aan het arbeidsmarktvraagstuk; Organisaties zijn zelf aan de slag met het op peil houden van de bezetting en goed werkgeverschap; Elke sector met inhoudelijke projecten aan de slag is die impact hebben op de arbeidsmarkt; Er wordt (nog) niet regionaal (sectoren gezamenlijk) samengewerkt op het gebied van arbeidsmarkt(beleid).

Zoals uit dit transformatieplan blijkt is er urgentie om gezamenlijk te werken aan de arbeidsmarktproblematiek. Samen Sterker Eemland is dan een faciliterende partij die richting en ondersteuning geeft om in samenwerking het arbeidsmarktvraagstuk vanuit de transformatiedoelen op te pakken in de regio. We zetten concreet in op dat wat sectoroverstijgend nodig is in regio Eemland, aanvullend op wat er al in de organisaties/separate sectoren gebeurt. We richten ons op gezamenlijke knelpunten in tekortberoepen (bijvoorbeeld verpleegkundig specialist, casemanager dementie), gezamenlijke inzet op het behoud van medewerkers voor de zorg, duurzame inzetbaarheid in de totale zorg- en welzijnsketen en gezamenlijk leren en ontwikkelen. Dit doen we in verbinding met Utrechtzorg en met de hrafdelingen van de organisaties. 5.3.5 W Z In de landelijke ontwikkelingen zien dat er veel gebeurt rondom wonen en zorg. Gemeenten werken vanuit de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting aan passende woningen en de woningbouwopgave. Vanuit Samen Sterker Eemland maken we daarop de verbinding met de zorgpartijen. Voor een aantal onderwerpen is een gezamenlijke aanpak nodig. Dit betreft de huisvesting van de eerstelijnszorg en de integrale routekaart voor nieuwe woonzorginitiatieven.

• Er is gezamenlijke verantwoordelijkheid (eerstelijnszorg, gemeenten, zorgverzekeraar) nodig voor het huisvesten van eerstelijnszorg in de wijk om te borgen dat de eerstelijnszorg beschikbaar blijft in de wijk voor inwoners; 45

•

Op het gebied van nieuwe woonzorginitiatieven willen we met elkaar een handreiking ontwikkelen. Naar het voorbeeld van dokter Drenthe ontwikkelen we een integrale routekaart (https://www.dokterdrenthe.nl/nieuws/routekaart-voor-nieuwewoonzorginitiatieven-in-drenthe). In de handreiking wordt initiatiefnemers gevraagd om voorafgaand aan de opzet van een woonzorginitiatief in overleg te gaan met het zorgkantoor, de gemeente, huisartsenzorg en collega-zorginstellingen. Dit om te voorkomen dat er onduidelijkheid ontstaat over wie wat doet en wanneer. Door afspraken te maken tussen alle betrokken partijen, kan de juiste zorg op de juiste plek worden georganiseerd.

5.3.6 Sch a Scholing en training is een belangrijke voorwaarde binnen de thema’s en projecten om de transformaties die we met dit plan inzetten te borgen. •

•

•

• •

Professionals die de verkennende gesprekken (thema psychische kwetsbaarheid) zullen uitvoeren worden hiervoor opgeleid. Daarnaast ontwikkelen we voor het Mentaal Gezondheidsnetwerk een e-learning waarvan alle te ontwikkelen interventies en voorzieningen onderdeel zijn en professionals de weg leren in het netwerk; Een leernetwerk voor wijkverpleegkundigen zal de uitwisseling en samenwerking versterken en heeft als doel het bevorderen van deskundigheid en het verbeteren van de zorg thuis. Dit draagt bij aan de bewustwording en gerichtheid op zelf en samenredzaamheid en het effectief en efficiënt organiseren van de zorg, waardoor meer ouderen langer thuis kunnen blijven wonen. Ook komt er beeldzorg en scholing op positieve gezondheid/reablement voor wijkverpleegkundigen en wijkteams. De reablement wordt domeinoverstijgend ingezet. Bij Netwerk Spoedzorg Eemland wordt training en scholing aangeboden voor betrokken zorgverleners om de handelingsverlegenheid ten aanzien van personen met onbegrepen gedrag te verminderen. Voor de eerstelijns diagnostiek op de HAP komen er scholingen en protocollen voor HAP-medewerkers. Voor Artrose wordt een scholingsplan opgesteld voor zorgverleners en buurtsportcoaches. Voor de welzijnscoaches (thema Preventie) wordt een training gegeven aan de welzijnscoaches zodat zij goed ingewerkt aan de slag gaan.

Daarnaast trainen we projectleiders in de manier van werken van dit transformatieplan. Projectleiders hebben een faciliterende en aanjagende rol in de werkgroepen. Zij worden getraind in het kortcyclisch en opschaalbaar werken om met de werkgroepen vlot tot resultaten te komen. Ten slotte worden de themamanagers en de programmamanager getraind in het werken volgens de consent-methode. In de governance is afgesproken dat zowel in het bestuur als in de themagroepen besluitvorming plaatsvindt volgens consent. Om dit op een goede manier te begeleiden worden de themamanagers en de programmanager getraind.

46

6. Impactanalyse 6.1 Inleiding Dit transformatieplan richt zich op transformaties binnen zorg en welzijn waarbij intensief wordt samengewerkt tussen verschillende sectoren in het organiseren van zorg en ondersteuning. De uitvoering van dit plan heeft veel impact. Voor de inwoner/patiënt en naasten wordt de zorg en ondersteuning op een andere wijze wordt ingericht dan waar zij bekend mee zijn. Voor de zorg- en welzijnsketen kan het betekenen dat er meer of andere samenwerking nodig is tussen de verschillende zorg- en welzijnsaanbieders. Verandering kan onzekerheid en weerstand teweegbrengen. Daarom is transparante en tijdige communicatie randvoorwaardelijk. Omdat voorafgaand aan een transformatie van deze omvang niet alle effecten vooraf volledig te voorspellen zijn, is het essentieel om - waar mogelijk - de impact per stakeholder zorgvuldig in kaart te brengen. Door per stakeholder de te verwachte impact, kansen en risico’s te analyseren, kunnen gerichte maatregelen getroffen worden om de implementatie van de transformatie zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit stelt ons in staat om veranderingen effectief te monitoren, bij te sturen en gericht te communiceren met alle betrokken partijen. In de volgende paragrafen bespreken we de impact. • • • •

Maatschappelijke businesscase (paragraaf 6.2) Impact op medewerkers (paragraaf 6.3) Impact op zorg- en welzijnspartners (paragraaf 6.4) Impact op duurzaamheid (paragraaf 6.5)

6.2 Maatschappelijke Businesscase Met het transformatieplan vragen we in totaal € 23.890.090 (ex.btw) aan financiele middelen aan. Inclusief btw is het bedrag € 25.393.846. Dit bedrag betreft € 17.710.9492 (ex.btw) IZAtransformatiegelden voor de periode 2024-2027. Inclusief btw bedraagt het bedrag aan IZA transformatiemiddelen € 19.124.248. Ook vragen we € 6.179.598 (ex.btw) aan voor SPUKtransformatiemiddelen voor de periode 2025-2027. Inclusief btw bedraagt de aanvraag voor SPUKtransformatiemiddelen € 6.196.259. Deze financiële middelen worden ingezet voor het uitvoeren van de usecases, scholing en de opschaling van succesvolle initiatieven. Tegenover deze kosten staan belangrijke baten. Onze aanpak stimuleert de eigen regie van inwoners wat zorginzet helpt te voorkomen, draagt bij aan langer zelfstandig wonen en vergroot de mentale veerkracht. Daarnaast wordt zwaardere zorg vervangen door lichtere alternatieven waar mogelijk. We brengen zorg en het sociaal domein dichter bij elkaar, waardoor de groeiende zorgvraag effectiever wordt opgevangen. Met deze aanpak kunnen we met hetzelfde aantal professionals vanuit het sociaal en medisch domein meer mensen ondersteunen. De aanpak leidt ertoe dat we 86 fte minder extra personeel nodig zouden hebben, dan dat we niets zouden doen. Hoewel het personeelstekort hier niet mee wordt opgelost, neemt het tekort minder snel toe.

Tegelijkertijd stijgen de zorgkosten minder hard. De interventies dragen bij aan lagere uitgaven in de Zorgverzekeringswet (Zvw) dan wanneer we niets zouden doen. Dit betreft een bedrag van € 38.388.854,- (cumulatief t/m 2030, structureel effect is € 10.584.377 per jaar). Vanaf halverwege 2029 ontstaat er een positieve businesscase. 47

Bijlage 1 bij dit transformatieplan geeft een overzicht van de usecases weer, waarbij de huidige en de gewenste situatie staan beschreven. Ook is aangegeven wat het te verwachten effect op minder meerkosten in de Zvw is op projectniveau. De impact van de interventies van Samen Sterker Eemland is groter dan de cijfers alleen doen vermoeden, vooral op het gebied van preventie. De interventies zullen op de lange termijn een substantiële bijdrage leveren aan het verminderen van de zorgvraag. Met het transformatieplan vangen we een deel van de stijgende zorgvraag op. De stijgende zorgvraag zal ertoe leiden dat de schadelast naar alle waarschijnlijkheid niet afneemt. Daarom kunnen er op voorhand geen consequenties worden verbonden aan de effecten als het gaat om het aanpassen van toekomstige contractafspraken en inkoopvoorwaarden. Maar de werkelijke waarde van Samen Sterker Eemland gaat verder dan geld of cijfers. Het plan levert brede maatschappelijke meerwaarde op: • • • •

Inwoners ervaren betere mentale gezondheid, mede dankzij het herstelnetwerk en de preventieve inzet voor jongeren; Ouderen blijven langer zelfstandig wonen met passende ondersteuning; Patiënten met chronische aandoeningen krijgen betere begeleiding dichtbij huis, wat hun kwaliteit van leven verhoogt; Professionals ervaren meer werkplezier doordat zij kunnen samenwerken en doen waarvoor zij opgeleid zijn.

6.3 Impact op inwoners en patiënten in regio Eemland Het transformatieplan heeft als doel de kwaliteit van zorg en ondersteuning voor inwoners en patiënten in regio Eemland te verbeteren door betere coördinatie en samenwerking tussen zorg- en welzijnspartijen. Zorg wordt dichter bij huis georganiseerd, afgestemd op individuele behoeften, en met meer aandacht voor eigen regie en zelfmanagement. Innovaties zoals leefstijlinterventies en digitale toepassingen ondersteunen inwoners bij het verkrijgen van inzicht en controle over hun gezondheid, mits deze veilig en verantwoord zijn. Goede ondersteuning en educatie zijn essentieel. We zullen zorgovergangen binnen de keten verbeteren, zodat patiënten sneller en beter geholpen worden en onnodige reizen en herhaling van zorg worden voorkomen. Toegankelijkheid van zorg wordt geborgd door inwoners te stimuleren eerst gebruik te maken van voorliggende voorzieningen zoals digitaal aanbod en welzijnsinitiatieven. De acute zorg blijft beschikbaar door de instroom op de spoedeisende hulp te beperken en de doorstroom in de zorgketen te verbeteren. Ten slotte wordt gewerkt aan het terugdringen van wachttijden in de ggz en het anders organiseren van ouderenzorg, zodat ruimte ontstaat voor de meest kwetsbare inwoners

6.4 Impact op professionals in het medisch en sociaal domein De uitvoering van dit transformatieplan brengt ingrijpende veranderingen met zich mee voor zorg- en welzijnsprofessionals. De impact kent zowel positieve kanten als uitdagingen en heeft betrekking op werkprocessen, taakinhoud, samenwerking en professionele ontwikkeling. 6.4.1. G ch z xp ti De werkdruk in de zorg is hoog en professionals ervaren vaak dat ze weinig ruimte hebben om de toenemende zorgvraag op te vangen. Dit transformatieplan richt zich op effectiever werken, niet 48

om de werkdruk direct te verlagen (er is immers sprake van een toenemende zorgvraag), maar om de zorg beter te organiseren. Dat kan helpen om de beschikbare tijd en middelen slimmer in te zetten, zodat zorgverleners zich meer kunnen richten op hun kerntaken. Door zorgpaden te vernieuwen en beter samen te werken tussen domeinen, wordt onnodige zorg vermeden, komt de juiste zorg sneller op de juiste plek en blijft de zorg toegankelijk. Daarbij zullen er verschuivingen plaatsvinden binnen de tweedelijnszorg, eerstelijnszorg, nuldelijns en het sociaal domein. Dit heeft veranderingen in taken en verantwoordelijkheden tot gevolg. Zo zullen bijvoorbeeld huisartsen en wijkverpleging nauwer samenwerken bij het rijden van visites bij kwetsbare ouderen. Bij het mentaal gezondheidsnetwerk en het verkennend gesprek wordt ingezet op samenwerking tussen de domeinen. Deze veranderingen en kennis van elkaars werkveld vereisen mogelijk extra bijscholing of training. De veranderingen kunnen tot weerstand leiden. Professionals in het medisch en sociaal domein hebben een groot hart en zijn dienstverlenend. Wijzigingen in taken en werkwijzen om de zorg toegankelijk te houden kunnen averechts voelen ten opzichte van de manier waarop het werk nu wordt uitgevoerd.

Het transformatieplan biedt professionals geen directe verlichting van de werkdruk, maar creëert wél de randvoorwaarden om de zorg duurzaam en werkbaar te houden. Dit vraagt om betrokkenheid van de professionals in het medisch en sociaal domein, goede communicatie met deze professionals en ondersteuning bij en ruimte voor ontwikkeling. In dit transformatieplan ligt de focus op de inhoud en de financiële doorrekening. Vanuit de doelen van Samen Sterker Eemland (quadruple- aim, zie paragraaf 2.2.) is de behoefte om niet alleen te kijken naar de KPI’s vanuit dit plan, maar factoren als werkplezier of de kwaliteit van zorg ook mee te wegen. Bij de usecases (testfase) zullen deze factoren daarom ook meegenomen worden en zijn ze onderdeel van de go/no-go afweging voorafgaand aan de opschaling. Op die manier wordt meer integraal gekeken. Werkplezier en kwaliteit van zorg zullen kwalitatief worden gemeten, op een laagdrempelige manier. In de themagroepen worden deze factoren meegenomen en verder uitgewerkt bij de usecases (zie ook paragraaf 5.2). 6.4.2. P f a Zorg- en welzijnsprofessionals spelen in de realisatie van dit transformatieplan een leidende rol bij het ontwikkelen van nieuwe werkwijzen, zodat zij de kwaliteit van zorg en ondersteuning blijven bewaken en verbeteren.

Standaardisering en uniforme processen helpen om de samenwerking te versterken, maar moeten wel aansluiten bij de dagelijkse praktijk. Veranderingen kunnen invloed hebben op het gevoel van autonomie. Nieuwe werkwijzen vragen soms om aanpassing en samenwerking met andere domeinen. Daarom is het cruciaal dat professionals hier vanaf het begin bij betrokken worden, transparantie krijgen over de impact en ruimte hebben om mee te denken. Alleen zo ontstaat draagvlak en kunnen zorgverleners hun werk blijven doen op een manier die voor hen én hun patiënten werkt. Zorgprofessionals zijn daarom leidend in de werkgroepen om de usecases uit te werken. 6.4.3. Sa w k Om de groeiende zorgvraag en personeelstekorten op te vangen, wordt steeds vaker samengewerkt tussen verschillende zorgdomeinen. Dat vraagt om een werkomgeving waarin vertrouwen, samenwerking en wederzijds begrip centraal staan. Functiedifferentiatie en nieuwe samenwerkingsvormen kunnen helpen, maar betekenen ook een verandering in de werkcultuur. Zorgverleners moeten de ruimte en het vertrouwen krijgen om samen te werken met nieuwe 49

collega’s en andere disciplines. Door open communicatie en goede ondersteuning kan deze transitie succesvol verlopen en werkbaar blijven voor iedereen.

6.5 Impact op zorg- en welzijnspartners Dit transformatieplan is gericht op een regionale aanpak voor regio Eemland en heeft daarom invloed op onze regiopartners. Er is binnen regio Eemland overleg op strategisch, tactisch en operationeel niveau. In deze paragraaf wordt de impact op de verschillende partners besproken. 6.5.1 H a z /H a E a Huisartsen spelen een belangrijke rol in de realisatie van dit transformatieplan. In ieder thema en bij veel usecases is betrokkenheid vanuit de huisartsen nodig. De huisarts staat midden in de beweging van zorg naar gezondheid van de tweede, naar de eerste, naar de nuldelijn en het sociaal domein. Die spilfunctie zien we ook terug in dit transformatieplan. Met de usecases wordt oneigenlijk werk (zijnde niet de kerntaken van een huisarts) zoveel mogelijk weggehaald waar het niet hoort en belegd op die plekken waar het wel hoort (bijvoorbeeld door inzet mentaal gezondheidsnetwerk). De usecesases hebben als uitgangspunt dat de ontwikkelingen niet taakverzwarend mogen zijn voor de huisartsen in termen van volume en aard van zorg. Dat neemt niet weg dat bij de realisatie van dit transformatieplan een flinke inzet van de huisartsenzorg wordt gevraagd. We zien coördinatie van zorg en welzijn als een belangrijke randvoorwaarde/succesfactor. De impact van Passende Zorg Thuis en ONTiE op de huisartsenzorg is groot.

Door de dubbele vergrijzing en het feit dat ouderen steeds vaker en langer thuis blijven wonen, neemt het aantal kwetsbare ouderen met een complexe zorgvraag toe. Dat leidt tot een verhoogde druk op de huisartsenzorg en betekent dat huisartsen meer tijd moeten besteden aan het coördineren van zorg voor hun patiënten, wat de efficiëntie en kwaliteit van de huisartsenzorg kan beïnvloeden. Daarnaast wordt in het project Passende Zorg Thuis en ONTiE gekeken naar manieren om de zorg thuis anders te organiseren. Zo kan de druk op huisartsen verminderen, maar het vraagt ook om nauwe samenwerking en afstemming tussen verschillende zorgverleners. Bij het thema chronische aandoeningen, onderdeel artrose, doen we met de stepped care aanpak een beroep op de paramedici in onze regio. Fysiotherapeuten krijgen een nadrukkelijkere rol in het begeleiden van inwoners met artrose. Er is een afhankelijkheid ten aanzien van het sociaal domein en de eerstelijnszorg. Er wordt van beide veel verwacht in dit transformatieplan. Bij het sociaal domein is er onzekerheid wat betreft de structurele financiering (zie ook hoofdstuk 8). Als structurele financiering niet geborgd wordt en het sociaal domein de werkzaamheden niet kan leveren, heeft dat direct consequenties voor de eerstelijnszorg. In het transformatieplan wordt ingezet op zelf- en samenredzaamheid en technologie.

Niet voor iedereen is het mogelijk om daarin mee te gaan, dit kan een verzwaring zijn voor de huisarts. 6.5.2 S c aa Het sociaal domein heeft betrokkenheid op alle thema’s van Samen Sterker Eemland. Onder sociaal domein wordt verstaan: professionals en vrijwilligers bij sociale wijkteams, welzijnswerk en informele zorg en ondersteuning. De gemeenten verschillen in de manier waarop de taken zijn belegd bij partners. In de uitvoering van het transformatieplan sluiten we aan op de lokale 50

situatie per gemeente. • •

• •

• • •

•

Bij de beweging van zorg naar gezondheid speelt preventie een grote rol. In de thema’s en de verschillende usecases komt dat expliciet naar voren. Voor het thema Netwerk spoedzorg Eemland vragen we om inzet en samenwerking van en met de gemeente. Het gaat daarbij expliciet om het verminderen van de instroom op de spoedeisende hulp van inwoners met onbegrepen gedrag of suïcidaliteit zonder enige vorm van acute somatische hulpvraag. Qua oplossingsrichting hebben het optimaler of slimmer inzetten van bestaande middelen en voorzieningen in het sociaal domein de voorkeur boven het optuigen van een nieuwe voorziening en de daarmee gepaard gaande kosten. Daarbij wordt onder andere gedacht aan het breder en beter inzetten van de crisiskaart, een betere samenwerking tussen de maatschappelijke opvang en de HAP/SEH en het leveren van ondersteuning aan mensen met onbegrepen gedrag (WMO). Bij de betreffende usecase uit dit transformatieplan is de gemeente vertegenwoordigd in het projectteam, zodat gezamenlijk een best passende oplossing gerealiseerd wordt. Onderdeel van het thema Psychische kwetsbaarheid is het mentaal gezondheidsnetwerk. Het sociaal domein is daar onderdeel van en draagt samen met de andere partners bij aan de uitvoering volgens de te maken afspraken.

Het Herstelnetwerk is ontwikkeld om aanvullend op de sociale basis inwoners met psychische problemen gericht op te vangen in het sociaal domein. Maar er wordt ook een verschuiving naar lokale teams, welzijn en informele zorg verwacht. In de uitvoering van het verkennend gesprek wordt ook een beroep op het sociaal domein en structurele middelen gedaan (ook na de IZA- periode). Er is verschuiving van kosten en inzet van medisch naar sociaal domein die vooral impact heeft op welzijn, lokale teams en het herstelnetwerk. Op het thema Chronische Aandoeningen heeft het sociaal domein een rol bij de aanpak van artrose (aanpassen leefstijl, bewegen via de buurtsportcoach). Hiervoor zijn structurele middelen nodig, ook na de IZA-periode. De impact van transformatieplannen van het thema (kwetsbare) ouderen op het sociaal domein is aanzienlijk, vooral omdat dit thema is gestoeld op een sterke sociale basis. De voorspelde autonome groei van 10% in de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) is een gevolg van de vergrijzing en het feit dat mensen langer thuis blijven wonen. Vanuit de VVT (Verpleging, Verzorging en Thuiszorg) en ziekenhuizen wordt onderzocht hoe mensen sneller naar huis kunnen en langer thuis kunnen blijven wonen, wat naar verwachting zal leiden tot een extra toename bovenop de al verwachte 10% autonome groei.

Dit geldt voor alle WMO-onderdelen: begeleiding, hulpmiddelen, woningaanpassingen en huishoudelijke hulp. Tot slot is het belangrijk om de verbindingen tussen medisch en sociaal domein te verstevigen. In de usecase die daarover gaat wordt dat verder uitgewerkt en krijgt het verder vorm.

6.5.3 V p -, v z h z h z (VVT) w jkv p De VVT speelt een grote rol in het thema (kwetsbare) ouderen en bij het thema Netwerk spoedzorg Eemland. Bij het thema Netwerk spoedzorg Eemland gaat het over de samenwerking ten aanzien van kwetsbare ouderen. De samenwerking streeft naar minder instroom van deze doelgroep op de spoedeisende hulp, met ELV- spoedbedden, de inzet van een (wijk)verpleegkundige om namens de HAP visites te doen tijdens de avond, nacht en weekenduren bij kwetsbare ouderen, het verminderen van ziekenhuisopnames zonder medische

51

noodzaak door de inzet van acute wijkverpleging in de avond, nacht en weekenduren en het verminderen van het aantal patiënten op de spoedeisende hulp met beperkte behandelwensen. Voor wat betreft de usecases van Passende Zorg Thuis is de wijkverpleging primair aan zet. Doel van deze usecases is meer zelfredzaamheid en het vrijspelen van ruimte bij laagcomplexe zorg om de zorgvraaggroei bij de (meer) hoogcomplexe zorg en de zorg aan de meest kwetsbare ouderen op te kunnen vangen. Er worden afspraken gemaakt over een eenduidig aanbod van passende zorg thuis en er wordt ingezet op gecoördineerde samenwerking tussen organisaties wijkverpleging op het gebied van herkenbaarheid en aanspreekbaarheid, beeldzorg, specialistische zorg en acute zorg buiten kantoortijden. Daarnaast wordt door verbeterde samenwerking in het sociaal domein en beter gebruik van elkaars mogelijkheden en expertise de juiste ondersteuning/zorg op de juiste plek geboden De impact van ONTiE op de Verpleging, Verzorging en Thuiszorg (VVT) is groot en vraagt om een andere werkwijze van specialisten Ouderengeneeskunde (SO's). Deze verandering richt zich op het verplaatsen van zorg naar buiten, de wijk in. Dit betekent dat SO's nauwer moeten samenwerken met huisartsen en wijkverpleegkundigen om de zorg voor kwetsbare ouderen beter te coördineren en efficiënter te maken.

De huisarts blijft de regiebehandelaar, maar de SO kan op specifieke deelgebieden als medebehandelaar optreden, waardoor een deel van de complexe zorg tijdelijk kan worden overgedragen. Dat vraagt om een flexibele en geïntegreerde aanpak, waarbij de wijkverpleegkundige een centrale rol speelt in het verbinden van de verschillende zorgverleners en het afstemmen van de zorg op de behoeften van de cliënt. Deze aanpak wordt geïmplementeerd in woonzorgvormen en in de thuiszorg in de regio Eemland, met als doel de kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen verbeteren. 6.5.4. M a M ch C /z k h z Meander Medisch Centrum staat voor beschikbaarheid en toegankelijkheid van specialistische medische zorg. Het transformatieplan richt zich op gegarandeerde beschikbaarheid, toegankelijkheid en kwaliteit van de zorg voor inwoners van de regio Eemland, huisartsen en ambulances, ondanks de stijging van zorgvragen. De samenwerking met de eerstelijn voor kwetsbare ouderen in de regio draagt bij aan het voorkomen van SEH opnames en het bevorderen van de uitstroom. Het voorkomen, vervangen en verplaatsen van zorg zal financiële gevolgen hebben voor de verschillende partners. Inkomsten voor bepaalde vormen van zorg zullen reduceren of wegvallen. In een samenwerkingsovereenkomst dienen samenwerkingsafspraken te worden vastgesteld.

Voor bepaalde usecases zullen de bestaande zorgpaden/zorgprocessen geherstructureerd moeten worden. Ook worden binnen bepaalde usecases afspraken gemaakt over passende zorg. Naar patiënten zal duidelijk gecommuniceerd moeten worden wat zij kunnen verwachten van de zorg die zij thuis ontvangen. Met informatie over de aard en omvang van de zorg, de betrokken zorgverleners en de beschikbare ondersteuning. Deze informatie draagt bij aan het verwachtingsmanagement van patiënten en hun naasten, daardoor kunnen zij zich beter voorbereiden op het zorgtraject. Passende Zorg Thuis en ONTiE hebben belangrijke impact voor het ziekenhuis. Door de regionale versterking van de wijkverpleging en de herkenbare en aanspreekbare teams wordt de zorg voor kwetsbare ouderen beter gecoördineerd en efficiënter georganiseerd. Dat leidt tot een snellere doorstroom van patiënten vanuit het ziekenhuis naar huis, waardoor de druk op 52

ziekenhuisbedden vermindert en er ruimte komt voor de toenemende zorgvraag binnen het ziekenhuis. In uniforme samenwerkingsafspraken wordt vastgelegd welke zorg in welke situatie wordt ingezet, zodat de verwachting wat passende zorg vanuit de wijkverpleging is wat zorgt voor duidelijk en reële verwachting is. 6.5.5. G jk z h z ( z) Ggz-aanbieders zijn betrokken bij het thema psychische kwetsbaarheid en het thema Netwerk spoedzorg Eemland. Het thema Netwerk spoedzorg Eemland richt zich op betere samenwerking/consultatie tussen de crisisdienst ggz en de Huisartsenpost (HAP)/spoedeisende hulp (SEH) in de avond, nacht en weekenduren. Binnen een tijdsbestek van drie uur (in de avond, nacht en weekenduren) worden consultvragen vanuit de HAP/SEH bediend (in samenwerking met de praktijkondersteuner huisartsenzorg geestelijke gezondheidszorg (POH-GGZ)). Deze handelswijze brengt (enige) tijdsdruk met zich mee voor de crisisdienst ggz. Daarnaast wordt ingezet op het verminderen van handelingsverlegenheid bij zorgverleners op de SEH en HAP rondom patiënten met verward gedrag of suïcidaliteit, door het overdragen van kennis tussen de ggz en HAP/SEH. Vanuit het thema psychische kwetsbaarheid wordt het volgende van de ggz-aanbieders verwacht: • Ggz-aanbieders organiseren in het centraal coördinatiepunt een gezamenlijke wachtlijst.

Door inzicht in wachttijden in de informatievoorziening is duidelijk waar cliënten terecht kunnen met de kortste wachttijd; • Ggz-aanbieders zijn samen verantwoordelijk voor de toegankelijkheid van zorg voor cliënten met complexe problematiek; • Ggz-aanbieders zetten zich gezamenlijk in om de behandelduur in de ggz te beperken waar dit mogelijk is. 6.5.6 Z f a b ha c a (Z C’ ) De twee belangrijkste zelfstandige behandelcentra in de regio, Bergman Clinics en Xpert Clincs zijn binnen het thema chronische aandoeningen betrokken bij het project artrose. Deze transformatie heeft de volgende impact: • De zelfstandige behandelcentra conformeren zich aan de op te leveren werkafspraken; • Er zal een verschuiving plaatsvinden van patiënten naar de eerste en nuldelijn; • Door het stepped care model zal de zorgzwaarte van de patiënten die verwezen worden naar verwachting toenemen.

6.6 Impact op duurzaamheid Duurzaamheid is een aspect dat meespeelt binnen de transformatie van de zorg zoals benoemd in het IZA. Binnen het programma van Samen Sterker Eemland streven we ernaar bij te dragen aan het verminderen van de impact op klimaat en milieu, door middel van CO2-reductie. Door de juiste zorg op de juiste plek aan te bieden, en waar mogelijk zo dicht mogelijk bij de inwoner/patiënt, streven we naar een vermindering van reisbewegingen en een reductie in de CO2 uitstoot. Het herkenbare en aanspreekbare team wijkverpleging in de wijk is daar een voorbeeld van.

53

7. KPI’s KPI’s (kritieke prestatie-indicatoren) zijn meetbare doelen die helpen om te bepalen of een transformatieplan de gewenste veranderingen oplevert. Binnen het IZA wordt gewerkt met twee soorten KPI’s: resultaat-KPI’s en inspannings-KPI’s. •

•

Resultaat-KPI’s meten concrete veranderingen die aantoonbaar bijdragen aan de IZAdoelstellingen, bijvoorbeeld op het gebied van Zorgverzekeringswet (Zvw) of inzet van personeel (fte). Ze zijn altijd gekoppeld aan een zichtbaar effect. Inspannings-KPI’s gaan over acties of inspanningen die worden geleverd. Deze zijn gekoppeld aan een concreet op te leveren product of resultaat van die inspanning.

Aan de KPI’s worden bedragen gekoppeld in het uitbetalingsschema. Van de totale financiering is 30% gekoppeld aan het behalen van resultaat-KPI’s en 70% aan het realiseren van inspannings-KPI’s. In het onderstaande overzicht staan de KPI’s beschreven.

Nr. kpi

KPI

Smart- omschrijving

Geplande oplevering

Resultaat- of inspanningsKPI Inspanning

bewijsvoering

1

Goedgekeurd transformatieplan

1 januari 2026

2a

Programma organisatie is ingericht

2b

Volledig bemenst programmabureau

2c

Bestuur en themamanagers

Samen Sterker Eemland heeft een goedgekeurd transformatieplan opgesteld. Samen Sterker Eemland heeft een programmaorganisatie ingericht volgens de in het transformatieplan beschreven governance. Per 1 juli 2025 is een volledig bemenst programmabureau operationeel waarbij de volgende functies zijn ingeregeld: programmamanager, managementondersteun ing, communicatieadviseur. Tussen 1 januari 2024 en 1 augustus 2025 hebben minimaal 13 bestuursvergaderingen en 12 themamanagersoverleggen plaatsgevonden, waarmee de continuïteit en activiteit van het netwerk is geborgd.

1 januari 2026

Inspanning

Verantwoording beschrijving programmaorganisatie en bemensing.

1 juli 2025

Inspanning

Geanonimiseerde contract programmamanager en geanonimiseerd contract managementondersteun er, uitingen communicatie (nieuwsbrieven mei en juni 2025).

1 sept 2025

Inspanning

Een agenda of verslag van ieder overleg

Indiening en goedkeuring van het transformatieplan.

54

2d

Themagroepen

De verschillende themagroepen hebben tussen 1 september 2024 en 1 augustus 2025 in totaal minimaal 30 overleggen gehad. Samen Sterker Eemland werkt met use cases om de zorg in de regio slimmer in te richten. In de periode tussen 1 januari 2025 tot 1 juli 2025 zijn er 19 usecases lopend of opgestart.

1 aug 2025

Inspanning

Agenda of verslag van ieder themagroepoverleg

3a

Usecases

5 juli 2025

Inspanning

Usecases

Samen Sterker Eemland werkt met use cases om de zorg in de regio slimmer in te richten. Van 1 juli 2025 tot 1 januari 2026 worden er 11 use cases opgestart.

5 januari 2026

Inspanning

3c

Usecases

Samen Sterker Eemland werkt met use cases om de zorg in de regio slimmer in te richten. Van 1 januari 2026 tot 1 juli 2026 worden er 6 use cases opgestart

5 juli 2026

Inspanning

3d

Usecases

Samen Sterker Eemland werkt met use cases om de zorg in de regio slimmer in te richten. Van 1 juli 2026 tot 1 januari 2027 worden er 6 use cases opgestart.

5 januari 2027

Inspanning

Een usecase geldt als opgestart wanneer de kernwerkgroepleden bekend zijn en de eerste werkgroepbijeenkomst is gepland of gehouden. Een usecase geldt als lopend wanneer de werkgroep minimaal één keer bijeen is gekomen en de eerste acties of activiteiten zijn gestart volgens een gezamenlijk plan van aanpak. Bewijslast: agenda of verslag werkgroepbijeenkomst/ projectgroep usecase. Een usecase geldt als opgestart wanneer de kernwerkgroepleden bekend zijn en de eerste werkgroepbijeenkomst is gepland of gehouden. Bewijslast: agenda of verslag werkgroepbijeenkomst/ projectgroep usecase. Een usecase geldt als opgestart wanneer de kernwerkgroepleden bekend zijn en de eerste werkgroepbijeenkomst is gepland of gehouden. Bewijslast: agenda of verslag werkgroepbijeenkomst/ projectgroep usecase. Een usecase geldt als opgestart wanneer de kernwerkgroepleden bekend zijn en de eerste werkgroepbijeenkomst is gepland of gehouden. Bewijslast: agenda of verslag werkgroepbijeenkomst/ projectgroep usecase.

3b

55

4

Psychische kwetsbaarheid

Van 1 september 2025 tot 1 september 2026 worden er 100 patiëntcasussen besproken op de regionale overlegtafel waarbij in ten minste 30% van de casussen ggz-zorg voorkomen wordt door verwijzing naar het sociaal domein of een advies passend bij de vraag. Tussen 1 januari en 31 december 2026 zijn er 270 verkennende gesprekken gevoerd waarvan ten minste 25% is verwezen naar het sociaal domein en ggzzorg wordt voorkomen. Tussen 1 januari en 30 juni 2027 zijn er 180 verkennende gesprekken gevoerd waarvan ten minste 25% is verwezen naar het sociaal domein en ggz-zorg wordt voorkomen. Op 1 april 2026 is het Mentaal gezondheidsnetwerk gecontracteerd.

5 sept. 2026

Resultaat

Overzicht van aantal casussen inclusief oplossingsrichting waarmee de afbuiging naar het sociaal domein inzichtelijk wordt gemaakt.

5a

Psychische kwetsbaarheid

5 januari 2027

Resultaat

Overzicht aantal gevoerde verkennende gesprekken inclusief verwijsrichting.

5b

Psychische kwetsbaarheid

5 juli 2027

Resultaat

Overzicht aantal gevoerde verkennende gesprekken inclusief verwijsrichting.

6

Psychische kwetsbaarheid

1 april 2026

Inspanning

Psychische kwetsbaarheid

Van 1 januari tot en met 31 december 2025 maken regionaal ten minste 350 unieke inwoners gebruik van het aanbod in het Herstelnetwerk.

5 januari 2026

Resultaat

Psychische kwetsbaarheid

Van 1 januari tot en met 31 december 2026 maken regionaal ten minste 700 unieke inwoners gebruik van het aanbod in het Herstelnetwerk

5 januari 2027

Resultaat

Samenwerkingsafsprake n ZVW 18+, Printscreen, Informatievoorziening, samenwerkingsovereenk omst, contract met zorgverzekeraar Geanonimiseerde deelnemerslijsten van trainingen met woonplaats en bezettingsgraad; aantal deelnemers van inloop/steunpunten per gemeente inclusief de periode waarin gemeten is. Geanonimiseerde deelnemerslijsten van trainingen met woonplaats en bezettingsgraad; aantal deelnemers van inloop/steunpunten per gemeente inclusief de periode waarin gemeten is.

7a

7b

56

7c

Psychische kwetsbaarheid

Van 1 januari tot en met 30 juni 2027 maken ten minste regionaal 350 unieke inwoners gebruik van het aanbod in het Herstelnetwerk.

5 juli 2027

8

Psychische kwetsbaarheid

Op 1 februari 2027 zijn samenwerkingsafspraken met continue ondersteuning van jeugd naar volwassenheid vastgelegd

1 februari 2027

Inspanning

9

(Kwetsbare) Ouderen: ONTiE

1 juli 2027

Inspanning

10

(Kwetsbare) Ouderen: ONTiE

Per 1 juni 2027 staan er in de regio Eemland 16 driehoeksamenwerkingen huisarts, SO en (wijk)verpleegkundige die wijkgericht werken volgens de regionale blauwdruk, die lokaal is ingekleurd. De driehoeksamenwerking bestempelen we als opgeschaald als er minimaal 3 maanden met de betreffende professionals volgens de regionale kaders wordt gewerkt. Van de 16 plekken zijn dat 9 afdelingen van woonzorgvormen en 7 plekken in de wijk. Tussen 1 juli 2024 en 1 juli 2026 stijgt het aantal adviesconsulten van huisartsen naar een specialist ouderengeneeskunde (SO) met minimaal 10% ten opzichte van de nulmeting (710 consulten in de periode 1 juli 2023 t/m 1 juli 2024). Dit betekent dat er in de nieuwe meetperiode ten minste 781 consulten plaatsvinden.

1 sept. ‘ 27

Inspanning

Geanonimiseerde deelnemerslijsten van trainingen met woonplaats en bezettingsgraad; aantal deelnemers van inloop/steunpunten per gemeente inclusief de periode waarin gemeten is. Overzicht met de stakeholders en aanbod, de samenwerkingsafsprake n 16 t/m 26 jaar en de verantwoording en beschrijving continue ondersteuning. Excel-bestand van het aantal wijksamenwerkingsverba nden (max. 17) en woonzorglocaties van SSE-partners (max. 14), die geschikt zijn voor de implementatie, waarin staat aangeven of er op deze plek is opgeschaald en zo ja wat de start datum betreft. In dit Excel bestand is te zien dat er op min. 16 plekken de opschaling min. drie maanden loopt.

Excel-bestand van het aantal verwijzingen van de werkafspraken die zijn geïmplementeerd (Nu: consultatie SO, consultatie SO bij spoed, Rechtelijke macht en digitaal meedenkconsult HA-SO en mogelijk worden die nog uitgebreid) in de periode 1-7-23/1-7-24, 1-7-24/17-25, 1-7-25/1-7-26.

Toelichting:

57

Deze toename is een indicatie van verbeterde samenwerking binnen de wijkgerichte stepped-care aanpak en draagt bij aan: • Een uniforme werkwijze binnen de regio; • Minder onverwachte druk op de zorg; • Een efficiëntere inzet van de specialist ouderengeneesku nde; • Een hogere kwaliteit van zorg in de thuissituatie. Daarnaast wijst een stijging in het aantal consulten op een sterkere inzet van de SO bij mensen thuis. Dit bevordert vroege signalering van achteruitgang, betere afstemming van zorg en ondersteuning, en kan bijdragen aan het uitstellen van opname in het verpleeghuis.

11a

(Kwetsbare) Ouderen: Passende Zorg Thuis

11b

(Kwetsbare) Ouderen: Passende Zorg Thuis

Tussen 1 januari 2026 en 1 juni 2027 hebben minimaal 60 nieuwe cliënten in de regio deelgenomen aan het 12-weeks reablementprogramma ‘Langer Actief Thuis’, gericht op het vergroten van individuele zelfredzaamheid en het behalen van persoonlijke doelen. Tussen 1 januari 2023 en 1 januari 2027 neemt de ratio van het aantal unieke cliënten per fte toe met 5% door inzet van passende zorg, reablement en (digitale) hulpmiddelen. Deze ratio stijgt met 1 cliënt per fte in de genoemde periode (van 14 unieke cliënten per 1 fte in 2023 naar 15

1 juni 2027

Resultaat

Excel-bestand met een lijst van geanonimiseerde cliënten, die hebben deelgenomen aan het reablementprogramma ‘ Langer Actief Thuis’.

1 juni 2027

Resultaat

•Overzicht totaal aantal unieke cliënten per jaar (2023–2026): we laten hiermee zien hoe het aantal unieke cliënten in de wijkverpleging zich ontwikkelt ten opzichte van de nulmeting in 2023. Dit betreft cliënten in de wijkverpleging Zvw, MPT thuiswonend, VPT thuiswonend, casemanagement 58

unieke cliënten per 1 fte in 2026).

12

(Kwetsbare) Ouderen: Passende Zorg Thuis

13

Chronische aandoeningen: Oncolokaal

14

Chronische aandoeningen: Oncolokaal

In 2026 zijn wijkverpleegkundige teams van meerdere thuiszorgorganisaties in 5 wijken herkenbare en aanspreekbare teams geïmplementeerd, volgens de kaders/principes die opgesteld worden in de ontwerpfase. Daarbij is er eind 2026 een regionale dekkingsgraad van vertegenwoordiging in de hechte wijkverbanden in de eerste lijn. Door achterban gedragen zorgpad oncologie tussen de 2e-, 1e-, en 0de lijn is vormgegeven 120 zorgprofessionals zijn zichtbaar op oncolokaal.nl en voldoen aan de screening van IKNL/verwijsgids kanker (=volwaardig en hoogstaand kwalitatief netwerk). Eind 2024 waren dit er 90.

dementie, beeldzorg en – indien relevant – andere ingezette innovatiemiddelen. Hiermee tonen we aan of de groei van 5% in de periode 1 januari 2023 – 1 januari 2027 daadwerkelijk wordt gerealiseerd of overschreden. • Overzicht totaal aantal gemiddelde fte’s per jaar (2023–2026): we laten hiermee zien hoe de personeelsinzet zich ontwikkelt ten opzichte van de nulmeting in 2023. Dit geeft inzicht in de mate waarin de ratio aantal unieke cliënten per fte zich ontwikkeld. Excel-bestand met een overzicht van het aantal wijken met aanspreekbare en merkbaar aanwezige wijkverpleegkundige teams, die zijn geïmplementeerd volgens de kaders/principes die opgesteld worden in de ontwerpfase.

1 januari 2027

Inspanning

1 april 2026

Inspanning

Samenwerkingsafsprake n met beschrijving zorgpad.

1 april 2026

Inspanning

Excel-bestand met aantal zorgprofessionals die zichtbaar zijn op de website van OncoLokaal.

59

15

Chronische aandoeningen: Artrose

Het aantal verwijzingen naar de tweede lijn (inclusief ZBC's) bedraagt in de periode van 1 juni 2026 tot 1 juni 2027 maximaal 9.231. Dit komt overeen met het feitelijke aantal verwijzingen in 2024. De verwachte demografische groei naar 10.066 verwijzingen in dezelfde periode (een toename van 835) verwijzingen wordt hiermee afgevangen. Op 1 juni 2026 is 50% van de bij PZE aangesloten fysiotherapie praktijken (die knie- en heupartrose behandelen) in de regio geschoold. Op 1 juni 2026 is 50% van de bij Huisartsen Eemland aangesloten huisartspraktijken geschoold in het nieuwe zorgpad en hoe dit in de praktijk toe te passen.

8 juni 2027

Resultaat

Excel-bestand met aantal te verwachten verwijzingen vanuit ZorgDomein op basis van demografische groei en het aantal daadwerkelijk naar de tweedelijn verwezen patiënten.

16

Chronische aandoeningen: Artrose

8 juni 2026

Inspanning

Excel-bestand van de bij PZE aangesloten praktijken en welke de scholing hebben gevolgd.

17

Chronische aandoeningen: Artrose

8 juni 2026

Inspanning

Excel-bestand met aangesloten praktijken bij Huisartsen Eemland en welke praktijken scholing hebben gevolgd.

18

Chronische aandoeningen: Artrose

Er is een door de achterban gedragen zorgpad knie- en heupartrose inclusief bijbehorende werkafspraken.

1 november 2025

Inspanning

Beschrijving definitief zorgpad, inclusief akkoord (handtekening) betrokken partijen, zijnde mandaathouder gemeenten, Meander, Huisartsen Eemland, PZE, Bergman Clinics, Xpertclinics.

19

Netwerk Spoedzorg Eemland

Op 1 september 2026 zijn Samenwerkingsafspraken vastgelegd tussen de SEH, HAP, POH-GGZ, de crisisdienst GGZ, VVT en het sociaal domein om de instroom te verlagen en de door- en uitstroom te verbeteren (JZOJP) voor patiënten met onbegrepen gedrag of

8 september 2026

Inspanning

document met samenwerkingsafsprake n en handtekeningen van Meander, GGZ Centraal, Beweging 3.0 en Gemeente Amersfoort

60

suïcidaliteit (met en zonder somatiek). 20

Netwerk Spoedzorg Eemland

21

Netwerk Spoedzorg Eemland

22

Preventie: verbinding medisch en sociaal domein

In de periode 1 januari 2023 tot 1 januari 2024 is het aantal SEH bezoeken 34.800. Door inzet op de projecten Netwerk Spoedzorg Eemland (mensen met ongebegrepen gedrag en suicidaliteit, kwetsbare ouderen in de acute zorg en efficientere inzet van zorgcapaciteit) blijft dit aantal gelijk in de jaren 2024- 2027. Daarmee wordt 2,66% demografische groei per jaar opgevangen. Onderbouwing demografische groei: We zien in het regiobeeld een toename van 16% richting 2030. Dit betreft een lineaire groei vanaf 2024 naar + 16% in 2030. 16% delen door 6 jaar = 2,66% per jaar. Het aantal huisartsenuren in ANWdiensten blijft tussen 11-2024 en 1-1-2027 gelijk ( ~33.700 uur per jaar).

1 feb 2027

Resultaat

Overzicht aantal SEH bezoeken (totaal aantal patientbezoeken SEH) per jaar over de periode 1 januari- 31 december 2024, 1 januari- 31 december 2025 en 1 januari - 31 december 2026 vanuit het management informatiesysteem Meander MC in vergelijking met de nulmeting (1 januari 2023- 31 december 2023).

1 februari 2027

Resultaat

Tussen 1 januari 2026 en 31 december 2026 zijn 10 fte verbindingsfunctionarissen medisch en sociaal domein geworven en opgeleid.

5 januari 2027

Inspanning

Excel-bestand van het aantal huisartsenuren in ANW-diensten per jaar, gebaseerd op een uitdraai van het ICTsysteem dat de HAP hiervoor hanteert. Overzicht met aantal fte verbindingsfunctionarissen medisch en sociaal domein per gemeente die gestart zijn tussen 1 januari 2026 en 31 december 2026.

61

8. Risico’s en beheermaatregelen Risico

Omschrijving

Beheermaatregel(en)

Sterke sociale basis

Een sterke sociale basis is een voorwaarde voor de beweging die we maken van zorg naar gezondheid. Inzet op preventie en de juiste hulp- en ondersteuning op weg naar eigen regie, zelfredzaamheid zijn voorwaarden. Gelet op de financiële situatie van het sociaal domein (gemeenten en daaraan gekoppeld het sociaal- en welzijnswerk) is er een risico voor het in stand houden van de sociale basis. Er wordt door gemeenten bezuinigd omdat zij uit moeten komen met de beschikbare financiële middelen. Terwijl het realiseren van de beweging vraagt om investeringen in de sociale basis. Het risico is dat we uitgaan van een sterke sociale basis als voorwaarde en dat deze niet geborgd is.

Hiervoor is de uitkomst van de onderhandelingen rond het Aanvullend Zorg- en welzijnsakkoord (AZWA) van belang. In het AZWA worden afspraken gemaakt over voorzieningen die gemeenten kunnen organiseren in het sociaal domein, en de ontsluiting daarvan voor partners in het medisch en zorgdomein. Belangrijk onderdeel zijn de financiële afspraken, zodat gemeenten in staat worden gesteld om de gewenste voorzieningen te realiseren.

Bekostiging sociaal domein

Financiering in ggz

Van belang is dat de activiteiten ook na afloop van het transformatieplan kunnen doorgaan. De financiële Gedurende de looptijd van dit situatie van gemeenten is daarbij transformatieplan wordt de benodigde inzet belangrijk. Gedurende de looptijd van vanuit gemeenten en professionals in het het transformatieplan wordt ingezet sociaal domein bekostigd vanuit dit plan. De op lobby en afstemming met het Rijk vereiste financiën voor deze periode worden om actief in te zetten op structurele gespecificeerd in een bijlage. De verdere bekostiging. Een evaluatiemoment reguliere bekostiging van de uitvoerende ruim voor het aflopen van het activiteiten in het sociaal domein zijn transformatieplan is nodig om te onzeker en afhankelijk van landelijke kijken hoe invulling aan de functies afspraken tussen gemeenten en rijk. kan worden gegeven, na afloop van Gedurende de periode van het het transformatieplan. transformatieplan wordt door gemeenten bezien in hoeverre de gewenste capaciteit na Gemeenten committeren zich aan het afloop van het transformatieplan kan worden geleverd vanuit de dan beschikbare transformatieplan en spannen zich in gemeentelijke middelen uit het voor structurele financiering van de gemeentefonds of een mogelijke directe en indirecte activiteiten na (voortgaande) specifieke uitkering. 2026.

Vanuit het Rijk zal echter ook structurele financiering voor preventie beschikbaar moeten worden gesteld. Voor de ontwikkeling en implementatie van nieuwe functies van het MGN is structurele financiering vanuit zorgverzekeraars essentieel. Niet alle ggz-aanbieders hebben echter contracten met alle verzekeraars. Hierdoor dreigt een financieel risico: zonder

Inkoper ggz van Zilveren Kruis (aangesloten via de complementaire ring van de themagroep) kan tijdig betrokken worden om contractuele knelpunten te signaleren en op te lossen. In het gezamenlijke plan voor 62

Risico

Omschrijving

Beheermaatregel(en)

afspraken blijven middelen uit, wat de het MGN rond de contractering uitvoering van het verkennend gesprek en worden afspraken vast vastgelegd passend regionaal aanbod ernstig kan over structurele betrokkenheid van belemmeren. Zonder actieve betrokkenheid zorgverzekeraars bij de ontwikkeling van zorgverzekeraars bij wachttijdinformatie, van wachttijdinformatie, het transfermechanisme en regionale aanpak transfermechanisme en de regionale ASS dreigt een mismatch tussen zorgaanbod aanpak voor ASS. en -behoefte. Dit belemmert een effectieve transformatie en kan leiden tot onvoldoende passende zorg voor mensen met psychische kwetsbaarheid in de regio. Beweging van 2e naar 1e naar 0e lijn

Voldoen aan de voorwaarden van eerstelijnszorg en sociaal domein. Er komt met de beweging van 2e naar 1e naar Eerst inzetten op capaciteit vrijspelen 0e lijn veel af op de eerstelijnszorg en het in de eerstelijnszorg, voordat de sociaal domein. Er is een risico dat de beweging van 2e naar 1e lijn wordt eerstelijnszorg en het sociaal domein nog ingezet. Dit kan door eerst te voldoen niet voldoende in staat zijn om dit op te aan de voorwaarden uit hoofdstuk 5 vangen. en door in te zetten op zorgcoördinatie.

Afbuiging van ggz naar sociaal domein

Kosten voor de inzet van het Om de opbrengsten in het thema psychische Herstelnetwerk en de extra vraag die kwetsbaarheid te realiseren staat de terecht komt in het sociaal domein is afbuiging van de cliëntenstroom van de ggz inzichtelijk gemaakt voor de naar het sociaal domein centraal. Aanbod in gemeenten; middelen voor het het sociaal domein, zoals het herstelnetwerk Herstelnetwerk zijn opgenomen in de en voorzieningen in de sociale basis, is transformatiemiddelen, mochten de daarmee een randvoorwaarde om de gemeenten deze voorziening niet afbuiging te realiseren kunnen financieren uit de beschikbare middelen

Veranderingsbereidheid

Vroegtijdige aandacht besteden aan het creëren van betrokkenheid en Zorgvernieuwing vraagt om samenwerking verantwoordelijkheid bij en gedragsverandering, vereist zorgverleners, patiënten en andere samenwerking en betrokkenheid. stakeholders. Dit kan worden bereikt Zorgvernieuwing vereist veranderingen in door hen actief te betrekken bij het processen en gedrag van zorgverleners, proces en hen te ondersteunen in hun inwoners/patiënten en andere betrokkenen. rol binnen de zorgvernieuwing. Bij het Het betreft een grote groep. Er is een risico uitwerken van de usecases zijn dat men zich niet voldoende betrokken of zorgprofessionals betrokken. verantwoordelijk voelt om mee te werken Aandacht moet er zijn voor het aan de verandering. Hier moet (vroegtijdig) betrekken van de grotere groep in de aandacht voor zijn. achterban zodat zij van meet af aan op de hoogte zijn.

Afhankelijkheden partners in sociaal domein

Sociaal werk, welzijnswerk en gemeenten vormen het sociaal domein. Zij hebben daarin een afhankelijkheid van elkaar. Dit vraagt afstemming en samen optrekken.

Inzicht in wat er van de partijen wordt verwacht qua inzet in de transformatiefase, de verdeling van de benodigde inzet over de partners in 63

Risico

Omschrijving

Beheermaatregel(en) de regio en afspraken tussen gemeenten, sociale teams en het welzijnswerk over de inzet.

Beschikbaarheid zorgDoor werkdruk en personeelstekorten Roadmap hanteren en tijdig en welzijnsprofessionals kunnen professionals niet altijd beschikbaar beschikbaarheid checken. Vanwege de zijn voor de werkgroepen waarin de capaciteit zijn keuzes gemaakt in de usecases worden uitgewerkt. usecases. Commitment van bestuur/ Zorginhoudelijke input is essentieel in de organisaties op het leveren van de uitwerking, implementatie en borging. Er gevraagde capaciteit. bestaat een risico op het niet beschikbaar zijn van voldoende professionals vanwege de werkdruk en de krapte in personeel. Beschikbaarheid themagroepsleden

Betrokkenheid uit verschillende sectoren is nodig voor een integrale aanpak, maar tijd en capaciteit kunnen een knelpunt zijn.

Commitment van themagroepsleden borgen.

Beschikbaarheid projectleiders

Personeelskrapte kan leiden tot een tekort aan projectleiders voor werkgroepen.

Slimme planning en capaciteit bewaken in de roadmap.

Beschikbaarheid kritische ondersteunende expertise (ICT/BI)

Usecases gebruiken om tijdig inzicht Beperkte ICT/BI-capaciteit kan de te krijgen in benodigde ICTimplementatie van veranderingen vertragen. ondersteuning en afspraken maken met werkgroep DNP.

Financiering Voorfinanciering

Bereidheid tot voorfinanciering kan een risico vormen voor het transformatieprogramma.

Financiering - Mijlpalen Niet behalen van mijlpalen kan impact hebben op financiering van het transformatieprogramma.

Afspraken maken met kassier en sectoren over verdeelsleutel van kosten. Go/No-Go momenten inbouwen om haalbaarheid van volgende mijlpalen te evalueren.

Financiering Vergoedingen

De zorgvernieuwing kan leiden tot andere Gevolgen structurele financiering inzichten op het gebied van vergoedingen. inzichtelijk maken bij Go/No-Go Indien zorgvernieuwing zorgt tot momenten. vermindering van inkomen van de zorgverlener is er een risico dat dit kan leiden tot weerstand en het niet behalen van de beoogde doelen.

Kwaliteit van zorg Patiënttevredenheid

De benodigde transformatie leidt Monitoren en o.b.v. monitoring onvermijdelijk tot het anders aanbieden van gesprek over de ontwikkeling voeren. zorg, anders dan wat men gewend is. Het is zeer aannemelijk dat de patiënttevredenheid hierdoor in eerste instantie zal dalen. Het risico is dat patiënten minder tevreden zijn over de zorg en ondersteuning die geboden wordt.

Kwaliteit van zorg – Zorgverlenerstevredenheid

Veranderingen brengen doorgaans andere methoden van werken met zich mee. Het risico bestaat dat deze veranderingen niet (volledig) worden ondersteund door de zorgverleners

Kwaliteit van zorg Juridische en ethische overwegingen

Preventieve zorg en eigen regie kunnen juridische en ethische vragen oproepen.

Zorgverleners betrekken bij usecases en werken met ambassadeurs binnen organisaties.

Voortdurend in gesprek blijven over verantwoordelijkheden en rechten.

64

Risico

Omschrijving

Beheermaatregel(en)

Techniek

Behoefte aan en beschikbaarheid van benodigde techniek kan een risico vormen.

Tijdige inventarisatie van technische vereisten.

65

9. Inzoomen op het Mentaal gezondheidsnetwerk Zilveren Kruis heeft een checklist Mentale Gezondheidsnetwerken opgesteld. In de checklist is weergegeven welke elementen Zilveren Kruis graag terugziet in het transformatieplan. Het transformatieplan Samen Sterker Eemland is een integraal plan en bij de voorgaande hoofdstukken past de gedetailleerdheid van een aantal elementen niet. In dit hoofdstuk gaan we dieper in op deze elementen.

9.1 Huidige situatie In regio Eemland wordt al een aantal jaar geïnvesteerd in de samenwerking op het gebied van psychische kwetsbaarheid. In 2019 is met de Taskforce Wachttijden, waarin ggz-organisaties, Huisartsen Eemland en gemeente Amersfoort participeren, gewerkt aan het terugdringen van de wachttijden. Daartoe zijn wachtlijsten opgeschoond, in- en exclusiecriteria verduidelijkt en is zorgdomein aangepast om verwijzingen soepel te laten verlopen. Daarnaast is de regionale overlegtafel ontwikkeld (domein overstijgend casusoverleg) die wekelijks digitaal plaatsvindt sinds september 2020 en waarin gemiddeld drie casussen worden besproken tussen ggz-organisaties, lokale teams en Huisartsen Eemland. Om de overlegtafel te ondersteunen, is in 2021 een samenwerkingsovereenkomst opgesteld met afspraken over in-, door- en uitstroom. Het transfermechanisme is een maandelijks overleg waarin wachttijden, aanmeldstops en ruimte in specifieke behandelingen met elkaar worden gedeeld. Verder heeft de Taskforce Wachttijden een pilot gedraaid met de behandelmonitor, met als doel de behandelduur in de ggz terug te dringen en is er nagedacht over het terugdringen van de wachttijd voor autismespectrumstoornissen (ASS). De gemeente Amersfoort is al lange tijd kartrekker van de transformatiewerkplaats psychische kwetsbaarheid.