SM 1163693 bijlage ContourenRMP

De regio kan actief samenwerken als het gaat om emissievrije zones voor stadslogistiek, het realiseren van logistieke hubs en het creëren van transportcorridors. Samen duurzaam inkopen Gemeenten, Rijkswaterstaat, waterschappen en de provincie beheren de wegen en vaarwegen in de regio Midden-Nederland. In de aanleg en het beheer en onderhoud van de wegen en vaarwegen, ook wel Grond- Weg- en Waterbouw (GWW) genoemd, wordt veel werk aanbesteed. Hierbij wordt op een intensieve wijze zwaar logistiek en bouwmaterieel ingezet. Door met overheden in de regio samen te werken kunnen menskracht, geld en /of kennis gedeeld worden om aanbestedingen zo duurzaam en (kosten)efficiënt mogelijk in te richten en logistieke verplaatsingen en bouwactiviteiten zo duurzaam mogelijk te laten plaatsvinden. Samenwerking in het verduurzamen van de eigen voeren vaartuigen van de verschillende overheden kan schaalvoordeel opleveren.

24

Regionaal stimuleren elektrisch vervoer Een groot deel van de maatregelen uit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL), een samenwerkingsverband om laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen uit te rollen, wordt regionaal geïmplementeerd. Deze maatregelen zijn gericht op de stimulering van het gebruik van elektrische voertuigen. De Utrechtse gemeenten en de provincie Utrecht werken samen met de overheden uit de provincies Noord-Holland en Flevoland aan het stimuleren van laadinfrastructuur en elektrisch vervoer in het verband van de MRA-E (zie ook par. 3.2.2). Samenwerking in het aanbesteden van laadinfrastructuur kan aanzienlijke schaalvoordelen teweegbrengen. Daarnaast biedt regionale samenwerking ook kansen om de realisatietermijn te verkorten. Slim Reizen Het slim managen van mobiliteit heeft de potentie om het aantal vervoersbewegingen van bedrijven en instellingen te verminderen en een verschuiving van het gebruik van de auto naar duurzamere vervoerwijzen te stimuleren. Het slim managen van mobiliteit kan bijvoorbeeld door een andere wijze van reizen, het verspreiden van de reisvraag over de dag, reizen met een ander vervoersmiddel of door thuis te werken of leren. Het slim managen van mobiliteit kan hiermee positieve effecten hebben op de uitstoot van CO2, fijnstof en NOx.

Daarnaast kan met het slimmer managen van mobiliteit ook een maatschappelijke kostenreductie worden bereikt, bijvoorbeeld door een lagere vraag naar infrastructuurcapaciteit. Samenwerking tussen overheden, bedrijven en instellingen is essentieel in het creëren van de juiste voorwaarden om het reizen slimmer in te richten. Met goede ruimtelijke keuzes, infrastructuur en alternatieve vervoersmogelijkheden voorhanden kunnen bedrijven in samenwerking met overheden slimmer gaan reizen. Goedopweg, een samenwerking tussen Rijk, regio en bedrijfsleven, houdt zich bezig met de uitvoering van projecten in de regio Midden-Nederland met als doel om slimmer te reizen en het aantal autokilometers te reduceren (zie ook par. 3.2.5). Slim sturen van verkeer In hun hoedanigheid van wegbeheerder sturen Rijkswaterstaat, Utrechtse gemeenten en de provincie Utrecht het verkeer in de Regio Midden-Nederland door middel van verkeersmanagement. Het slim en multimodaal sturen van het wegverkeer is gericht op het beter benutten van de huidige infrastructuur. Dit heeft als positief neveneffect vermindering van de uitstoot van fijnstof, NOx en CO2-equivalenten. In de Regio Midden-Nederland wordt deze aanpak in 2021 en 2022 belegd in het programma Multimodaal Verkeersmanagement.

Multimodaal Verkeersmanagement is het beter op elkaar afstemmen van de verschillende modaliteiten (auto, fiets, OV en voetgangers) in een live-situatie door het beschikbare verkeersnetwerk optimaal te benutten. Het programma Multimodaal Verkeersmanagement is het resultaat van de gezamenlijke ambitie van Utrechtse wegbeheerders om regionaal verkeersmanagement optimaal te borgen, concrete stappen te zetten richting multimodaal verkeersmanagement en de succesvolle samenwerking tussen de regionale wegbeheerders voort te zetten.

4.4 Eerste beeld van de effecten van verduurzamingsmaatregelenmaatregelen Deze paragraaf geeft een eerste beeld van het mogelijke effect van verschillende typen mobiliteitsmaatregelen op de CO2-emissie van de mobiliteitssector in de regio Midden-Nederland. De mogelijke effecten van maatregelen zijn individueel beschouwd, synergie-effecten van een combinatie van maatregelen zijn buiten beschouwing gelaten. De in deze paragraaf beschreven inzichten zijn afkomstig van de door verkeerskundig adviesbureau Goudappel Coffeng uitgevoerde studie naar CO2-emissies van de sector mobiliteit in de provincie Utrecht. 25

Stimuleren van elektrisch personenvervoer De Nationale Agenda Laadinfrastructuur zet in op het realiseren van 2,2 miljoen elektrische voertuigen in 2030. Voor de regio Midden-Nederland betekent dit dat boven op het huidige aantal elektrische voertuigen in de regio, nog een toename van circa 18.000 elektrische voertuigen nodig is. Hiertoe werken partijen in de regio momenteel samen in de MRA-E. De verwachte CO2-winst van de toename in elektrische voertuigen voor de regio is ongeveer 0,02 Megaton in 2030. Emissievrije zones stadslogistiek Emissievrije zones voor stadslogistiek hebben landelijk de potentie om ongeveer 1 Megaton aan CO2 uitstoot weg te nemen. Hierbij is de manier van invoering van deze zones uiterst bepalend voor het effect van de maatregel. Met het aandeel inwoners en steden in de provincie Utrecht ten opzichte van de 40 grootste steden in Nederland komt het regionale effect van de emissievrije zones voor de regio Midden-Nederland naar inschatting neer op een besparing van 0,073 tot 0,10 Megaton CO2 in 2030. Eigen huis op orde Voor het doelgroepenvervoer is er een landelijk bestuursakkoord gesloten. Dit akkoord stelt dat per 1 januari 2025 het doelgroepenvervoer uitstootvrij dient te zijn.

In de regio Midden-Nederland is het doelgroepenvervoer onderverdeeld in de Regiotaxi Eemland Heuvelrug (2.453.962 km in 2019) en Regiotaxi Utrecht en Regiotaxi Veenweide (8.192.458 km in 2019). Momenteel wordt voor de Regiotaxi Eemland Heuvelrug al 70% van de ritten elektrisch uitgevoerd. Voor de Regiotaxi Utrecht en Regiotaxi Veenweide bedroeg dit percentage 8%. De totale uitstoot van het doelgroepenvervoer in 2019 komt hiermee uit op ongeveer 0,0012 Megaton CO2. In de Grond- Weg- en Waterbouw (GWW) sector wordt op intensieve wijze zwaar logistiek- en bouwmaterieel ingezet. Als opdrachtgevers van deze sector kunnen overheden veel invloed uitoefenen door middel van het duurzaam aanbesteden van Grond- Weg- en Waterbouw. Het uitstootvrije materieel op de markt is nog onvoldoende doorontwikkeld om op de korte termijn een transitie naar volledig uitstootvrij materieel te realiseren. Door duurzaam aan te besteden kunnen opdrachtgevers de ontwikkeling aanjagen en onderweg al veel CO2 reduceren door de inzet van minder en schoner materieel. De voer- en vaartuigen van de overheden in de regio rijden en varen momenteel veelal op diesel. Hier ligt een kans om gezamenlijk over te stappen naar uitstootvrije voer- en vaartuigen. Daarnaast kan het woon-werk verkeer van de eigen werknemers ook sterk worden beïnvloed met het reiskostenvergoedings- en thuiswerkbeleid.

Ook maatregelen zoals het niet meer faciliteren van een parkeerplek voor werknemers die minder dan 10 kilometer van hun werkplek wonen kunnen helpen.

26

Bijlage: Mobiliteitssamenwerkingen in de regio Midden Nederland

Het UVVB en het MOVV Het Utrechts Verkeer en Vervoer Beraad (UVVB) is het afstemmingsgremium voor de bestuurlijke agenda op het gebied van verkeer en vervoer in de regio. Het Managementoverleg Verkeer en Vervoer (MOVV) is het ambtelijk overleg dat de bespreking in het UVVB voorbereidt. Het UVVB en MOVV bestaan uit de provincie Utrecht, de gemeenten in de provincie Utrecht (vertegenwoordigd in de vorm van de regio’s U10, Amersfoort en Foodvalley), Rijkswaterstaat, ProRail en NS. Daarnaast vindt op regionaal niveau bestuurlijke afstemming plaats. Intergemeentelijke samenwerking De gemeenten in de regio werken samen in drie regio’s op basis van drie separate bestuursconvenanten, namelijk in de regio U10, de regio Amersfoort en de regio Foodvalley. Duurzame mobiliteit is een belangrijk onderwerp binnen deze samenwerkingsverbanden. De regio U10 (U16) bestaat uit de gemeenten Utrecht, Stichtse Vecht, Wijk bij Duurstede, IJsselstein, Utrechtse Heuvelrug, Zeist, Houten, Bunnik, Nieuwegein, De Bilt, Woerden, De Ronde Venen, Lopik, Montfoort, Oudewater en Vijfheerenlanden. De Regio Amersfoort wordt gevormd door de gemeenten Amersfoort, Baarn, Barneveld, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg. De Regio Foodvalley bestaat uit de gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Rhenen, Renswoude, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen.

U Ned U Ned is een samenwerkingsverband tussen de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat, Binnenlandse Zaken en Economische Zaken en Klimaat, de provincie Utrecht, de gemeente Utrecht en de regio-organisatie U10. Binnen U Ned wordt samengewerkt aan maatregelen voor de regio Utrecht op het gebied van wonen, werken, bereikbaarheid en leefbaarheid. Goedopweg In Goedopweg werken de provincie Utrecht, de gemeenten Utrecht en Amersfoort, Rijkswaterstaat 27

en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat samen aan een goede bereikbaarheid en een gezonde leef- en werkomgeving in de regio Utrecht. Goedopweg is de uitvoeringsorganisatie voor de korte termijn aanpak van U Ned. Deze aanpak bestaat uit projecten die het gedrag van verkeersdeelnemers beïnvloeden om op andere wijze te reizen, op een ander tijdstip te reizen, met een ander vervoersmiddel te reizen of thuis te werken. Het doel van de aanpak is om een goede bereikbaarheid en een gezonde leef- en werkomgeving te realiseren in de regio. MRA-E Binnen MRA-E werken de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht en alle inliggende gemeenten samen in het stimuleren van elektrisch vervoer. De MRA-E werkt mee aan de uitvoering van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) en initieert en realiseert ook projecten op het gebied van elektrisch vervoer en de laadinfrastructuur. Uitgangspunt bij deze projecten is de koppeling van duurzame mobiliteit met duurzame opwekking, opslag en teruglevering van energie

28