RV 1161677 bijlage Jaarverslag en jaarrekening 2020 DEFINITIEF versie 29-06-2021 incl controleverklaring

▪ Versterking van lokale en regionale contacten Met de huisartsen, Jeugdgezondheidszorg, de Boei, e.d. zijn regelmatig overleggen over het bevorderen van de gezondheid van inwoners

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

59

Indicatoren Volksgezondheid Indicator % Scholen met vignet “Gezonde school” of certificaat “Welbevinden” of “Roken en Alcohol” % jeugdigen dat aan de beweegnorm voldoet % volwassenen en senioren dat aan de beweegnorm voldoet % kinderen (10-11 jr) met overgewicht % volwassenen en senioren met overgewicht % jeugdigen dat de afgelopen maand alcohol heeft gedronken % drugsgebruik wiet/ hasj 18% harddrugsgebruik 19+

Bron

Werkelijk 2020

Streefwaarde 2022

GGD Monitor

50

75

GGD Monitor

*

45

GGD Monitor

**

70 / 80

GGD Monitor

12,3

10

GGD Monitor

**

47,0 / 66,2

GGD Monitor

*

28

GGD Monitor GGD Monitor

* **

<1,0 7

Toelichting indicatoren * De ‘Jouw GGD Check’ wordt elk jaar op school afgenomen. In 2020 is de vragenlijst, door de coronacrisis, thuis afgenomen. Daarom zijn de uitkomsten niet vergelijkbaar met de uitkomsten van de check uit 2017. Van de ‘gezondheidsmonitor Jeugd’ (anoniem) zijn wel cijfers bekend, maar dit is ook niet te vergelijken met de ‘Jouw GGD Check’ (niet anoniem). Uit de ‘gezondheidsmonitor Jeugd’ blijkt dat 43% van de jeugdigen aan de beweegnorm voldoet en dat 41% van de jeugdigen de afgelopen maand alcohol heeft gedronken. ** In 2020 is dit onderzoek opnieuw uitgevoerd (vierjaarlijks), de uitkomsten van de ‘gezondheidsmonitor Volwassenen & Senioren’ wordt verwacht in 2021.

Taakveld Riolering Wat hebben we bereikt / gedaan? ▪ Klimaatadaptatie In 2020 is vanuit de eerder door het waterschap opgestelde Klimaateffectatlas blijvende aandacht geweest voor klimaatadaptatie in plannen en projecten. Vanaf medio 2020 is gestart met de voorbereidingen voor de vervanging van de hoofdriolen in de Schildersbuurt. In dit project wordt met de bewoners opgetrokken om tot een klimaat adaptieve inrichting van de openbare ruimte en particuliere tuinen te komen. De eerste bewonersavond in oktober, welke online is gehouden, werd zeer positief ontvangen door de bewoners van de wijk ▪ Hemelwaterriool In de Sint Nicolaasweg is een hemelwaterriool aangelegd. De openbare ruimte en de voorzijde van de dakvlakken van een aantal woningen zijn afgekoppeld. Het hemelwaterriool heeft verbinding met het hemelwaterriool in de Veenestraat waardoor de kans op overbelasting van het hemelwaterriool in de Veenestraat aanzienlijk is afgenomen. ▪ Reiniging en inspectie hoofdriolen In 2020 is 10 km riool gereinigd en geïnspecteerd. Hieruit is gebleken dat in de straat Eemdijk (ten noorden van de Vaartweg) enkele gebreken zijn geconstateerd die op korte termijn gerepareerd dienden te worden. Jaarlijks wordt het rioolstelsel voor een deel geïnspecteerd op basis waarvan restlevensduren kunnen worden bepaald. De benodigde investeringen worden hierop afgestemd.

▪ Vetproblematiek Op het bedrijventerrein De Kronkels is bij een gerichte inspectie op enkele locaties wederom veel vetafzetting waargenomen. Dit vet belemmerd de werking van het riool aanzienlijk. Het riool is voor zover mogelijk schoon gemaakt onder hoge druk. Daar waar dit niet mogelijk was, worden in 2021 met nieuwe technieken de leidingen schoon gemaakt. Uit onderzoek blijkt dat er enkele bedrijven zijn, die verantwoordelijk zijn voor deze problemen. Waterschap en RUD zijn met de bedrijven in overleg om vervolg van deze vetproblematiek te voorkomen. Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

60

Taakveld Afval Wat hebben we bereikt / gedaan? ▪ Start implementatie nascheiding In 2020 is gestart met het project “nascheiding”. Hierbij is het doel te komen tot een werkend systeem van nascheiding (PMD en restafval) voor huishoudelijk afval per 1 januari 2022 waarbij wordt gekeken naar de afvaldriehoek: serviceniveau, kosten(efficiëntie) en milieurendement. In 2020 is een externe projectleider aangesteld en zijn de kaders van het project vastgelegd in een kaderstellend plan van aanpak.

Taakveld Milieubeheer Wat hebben we bereikt / gedaan? ▪ Bodem In 2020 is voor diverse ruimtelijke ontwikkelingen en grondtransacties de bodemkwaliteit beoordeeld. Daarnaast het bodembeleid geactualiseerd met een nieuwe bodemkwaliteitskaart, waar nu ook PFAS onderdeel van uit maakt. De sanering van de “Westdijk/TGG” is eind 2020 daadwerkelijk van start gegaan. ▪ Regionale Uitvoeringsdienst In 2020 is er weer gewerkt met de outputfinanciering. De uniforme Producten- en Diensten Catalogus is naar aanleiding van monitoring aangepast. In 2020 is het taakveld “asbestsloop bij bouwwerken” per januari aan de RUD overgedragen. Er is hierbij uniform asbestbeleid ontwikkeld. Ook in 2020 zijn er weer milieuklachten via de milieuklachtenlijn binnengekomen. Dit betroffen vooral klachten op het gebied van geur en geluid. Er zijn daarbij ook verzoeken tot handhaving ingediend. In 2020 is gestart met de voorbereiding op de komst van de Omgevingswet. Zo wordt het overdragen van de bodemtaken van provincie naar gemeente voorbereid. ▪ Integrale handhaving In 2020 is risico gestuurd gewerkt in het taakveld VTH. Dit werd uitgevoerd volgens de Nota Integrale Handhaving Bunschoten en de betreffende uitvoeringsprogramma’s. Dit risico gestuurd werken wordt voor 2020 geëvalueerd in een separaat verslag. In 2020 is de samenwerking op VTH-gebied met de regio geïntensiveerd.

Zo werd er ten behoeve van de Omgevingswet al een aangepaste risicomethode ontwikkeld. ▪ Energie en duurzaamheid Energietransitie In samenwerking met de Regio Amersfoort is gewerkt aan de RES, waarvan het concept in 2020 is vastgesteld. De RES richt zich op het realiseren van 0,5 TWh aan grootschalige duurzame elektriciteit in 2030. Na vaststelling van de concept RES is verder gewerkt aan het concretiseren van dit doel, richting RES 1.0. Lokaal is Bunschoten in 2020 gestart met het opstellen van een Transitievisie Warmte, die gericht is op het aardgasvrij maken van woningen en andere gebouwen in 2050. Hierbij wordt de gemeente ondersteund door twee adviesbureaus. Gelijktijdig met de Transitievisie Warmte is gestart met het opstellen van een Afwegingskader grootschalige duurzame elektriciteit. Hierin geeft de gemeente aan onder welke voorwaarden er zonnevelden en windmolens op Bunschotens grondgebied worden toestaan. Hierbij wordt rekening gehouden met de technische haalbaarheid, landschappelijke inpasbaarheid en maatschappelijke aanvaardbaarheid. Verduurzamen van woningen De campagne ‘Energie in Bunschoten’ is voortgezet. Door de coronacrisis kon een groot deel van de geplande activiteiten niet plaatsvinden, zoals informatieavonden en een samenwerking met doe-hetzelfzaken.

Wel zijn er vijf energiecoaches opgeleid, die in de komende jaren ingezet kunnen worden in het voorlichten en adviseren van inwoners.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

61

In 2020 konden woningeigenaren gebruik maken van de RRE-subsidie. Bunschoten werkte hierin samen met Duurzaam Bouwloket en een aantal gemeenten uit de regio Eemland. Met de subsidie kon voor € 65,- aan (kleine) energiebesparende producten worden aangeschaft. Hier maakte ongeveer 300 inwoners gebruik van. Ook konden woningeigenaren voor het verduurzamen van de woning gebruik maken van de Duurzaamheidslening. De lening is toegekend aan 37 aanvragers, totdat het budget op was.

Taakveld Begraafplaatsen en crematoria Wat hebben we bereikt / gedaan? ▪ Begraafplaatsen In 2020 zijn door de gevolgen van de coronacrisis veel meer uitvaarten verzorgt dan andere jaren. Er is een toiletvoorziening gemaakt in het baarhuisje. Voorbereidingen zijn getroffen om de drainage op Memento Mori te verbeteren. Tevens is gestart met een onderzoek voor langere grafrust, het vooronderzoek is afgerond.

Verbonden partijen Volksgezondheid en milieu Gemeentelijke GezondheidsDienst regio Utrecht De GGDrU beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de gemeenten in het werkgebied. Zij doet dit door de risico’s voor gezondheid te signaleren, te voorkomen en de gezondheid van de inwoners te bevorderen. Ook als er incidenten uitbreken in de regio zorgt de GGDrU voor snelle hulpverlening, in samenwerking met de VRU. Afvalverwijdering Utrecht De AVU werkt samen met en in opdracht van de Utrechtse gemeenten in de afvalketen en draagt zorg voor de overslag, het transport en de verwerking van het huishoudelijk afval van de deelnemende gemeenten in de provincie Utrecht. Regionale uitvoeringsdienst Utrecht De RUD Utrecht voert vergunningverlenings-, handhavings- en adviestaken uit voor de provincie Utrecht en 11 andere gemeenten waaronder Bunschoten. De manier waarop de RUD en haar opdrachtgevers samenwerken en de verdeling van taken en bevoegdheden zijn vastgelegd in een gemeenschappelijke regeling. De vergunningverleners en toezichthouders werken aan een schoon milieu, natuurbehoud en een veilige leefomgeving. N.V. ROVA Holding De ROVA zamelt de huishoudelijke afvalstoffen in, in de gemeente Bunschoten. Vitens N.V.

Vitens NV heeft als missie een duurzame, efficiënte en effectieve watervoorziening binnen het voorzieningsgebied van de aangesloten bedrijven, voor de verschillende deelmarkten en doeleinden van waterverbruik, volgens de hoogste standaards op het gebied van kwaliteit, gezondheid en beschikbaarheid, gebaseerd op een integraal beheerde en duurzaam ingerichte waterketen.

Indicator Volksgezondheid en milieu Indicator

Eenheid

Bron

Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit

KG per inwoner

CBS

%

Rijkswaterstaat 4,9 (2018) Klimaatmonitor

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

Bunschoten 2019 38

Nederland 2019 161 17,6 (2018)

62

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. TABEL

Lasten Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

(Bedragen x € 1,-)

Realisatie Raming Raming na 2020 2020 wijz. 2020 Afwijking Incidenteel 869.645 866.290 899.827 30.182 -7.000 1.417.250 1.405.588 1.418.588 1.338 0 2.519.668 2.368.937 2.531.937 12.269 41.000 919.037 814.539 890.937 -28.100 0 378.175 404.374 404.374 26.199 0

Totaal lasten

6.103.775

5.859.728

6.145.663

41.888

34.000

Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

3.523 1.531.246 2.154.138 19.358 499.428

0 1.419.000 2.373.327 0 374.000

0 1.473.000 2.361.327 0 374.000

-3.523 -58.246 207.189 -19.358 -125.428

0 16.000 -20.000 0 0

Totaal baten

4.207.694

4.166.327

4.208.327

633

-4.000

Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria

866.123 -113.997 365.530 899.679 -121.253

866.290 -13.412 -4.390 814.539 30.374

899.827 -54.412 170.610 890.937 30.374

33.704 59.585 -194.920 -8.742 151.627

-7.000 -16.000 61.000 0 0

Totaal saldo

1.896.082

1.693.401

1.937.336

41.254

38.000

Kosten per inwoner

86,11

77,86

89,07

2,96

Baten

Saldo

Toelichting Op dit programma zijn de lasten € 42.000,- lager dan begroot en de baten € 1.000,- lager. Per saldo een voordeel van € 41.000,-. Dit programma wordt op de taakvelden Riolering, Afval en Begraafplaatsen gekenmerkt door activiteiten waarvoor kostendekkende tarieven in rekening worden gebracht. De exploitatiesaldi van deze kostendekkende activiteiten worden in de daarvoor ingestelde egalisatiereserves gestort als er sprake is van een overschot of onttrokken als er sprake is van een tekort. Een overzicht van de activiteiten is opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen. Het verschil tussen de begrote en werkelijke stortingen of onttrekkingen aan deze reserves (totaal € 16.000,-) veroorzaakt een voordelig saldo op dit programma. ▪ Volksgezondheid Op dit taakveld is een voordelig saldo van € 34.000,- ontstaan, veroorzaakt door lagere toegerekende salarislasten (€ 18.000,-), afrekening huur 2019 en verrekening btw 2020 GGD (€ 14.000,-, voordeel) en lagere overige kosten (€ 2.000,-). ▪ Afval Dit jaar blijft het grootste deel van het saldo op afvalinzameling ten laste van het resultaat. Het gaat dan om een bedrag van € 340.000,- (€ 366.000,- min € 26.000,- aan kosten onderzoek nascheiding uit de reserve). Dit is € 169.000,- meer dan geraamd in de tussentijdse bestuursrapportage. Een nadere toelichting wordt gegeven in de paragraaf Lokale heffingen.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

63

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

64

1.8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (Commissie Ruimte, portefeuillehouders H. van Barneveld en W. de Jong)

Taakveld Ruimtelijke ordening Wat hebben we bereikt / gedaan? Bestemmingsplan Planregels Wonen In 2020 is de procedure voor het paraplubestemmingsplan Planregels Wonen vervolgd. In dit plan zijn aanvullende juridische regels opgenomen die betrekking hebben op het aantal van maximaal vier personen dat in een woning mag wonen, buiten het verband van een huishouden. Met in acht name van de ingekomen zienswijzen heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan vastgesteld. Eerder was beroep ingesteld maar dit is weer ingetrokken. Hierdoor is het plan onherroepelijk in werking getreden.

Taakveld Grondexploitatie (niet- bedrijventerreinen) Wat hebben we bereikt / gedaan? ▪ Rengerswetering In een bloeiende woningmarkt is in 2020 volop doorgewerkt aan de ontwikkeling van Rengerswetering. Noordelijke Kampen (eiland 3) In de eerste helft van 2020 zijn 26 sociale rij-huurwoningen en 35 sociale huurappartementen van Het Gooi en Omstreken opgeleverd. In directe aansluiting daarop is het straatwerk aangelegd. Aan het einde van 2020 zijn ook de 15 vrijesectorwoningen opgeleverd. Verder is gestart met de bouw van de 49 grondgebonden koopwoningen en de 26 vrijesector huurwoningen. De oplevering is voorzien in de eerste helft van 2021 waarna ook het omliggende openbaar gebied zal worden ingericht. Zuiderland (eiland 4) In 2020 is het stedenbouwkundig plan en de grondexploitatie voor het vierde eiland vastgesteld. Op dit eiland komen woningen, maar ook voorzieningen zoals zorgwoningen, een school, een supermarkt en een wijkpark met speelvoorzieningen. In navolging op de besluitvorming is gestart met de voorbereidingen van het bouwrijp maken en is de bouwplanontwikkeling opgepakt en de tenderprocedure voor de supermarkt. Ook is de tender voor de 24 vrijesectorkavels voorbereid en in procedure gebracht.

▪ Herontwikkeling Oostsingel Op het voormalige terrein van Van Amerongen aan de Oostsingel en op de daarop aansluitende percelen langs de Garnalenweg zijn bouwplannen in ontwikkeling. Het gaat om een zestal twee onder een kapwoningen en drie appartementengebouwen met daarin 49 woningen. Na een zorgvuldige voorbereiding en diverse overleggen met de omgeving is de aanvraag omgevingsvergunning ingediend. De gemeenteraad heeft inmiddels een ontwerpverklaring van geen bedenkingen afgegeven. ▪ Logiesgebouw Celsiusweg Er wordt al geruime tijd gewerkt aan de voorbereidingen van het tweede logiesgebouw voor arbeidsmigranten ter plaatse van de Celsiusweg 7-9. In 2020 zijn de zienswijzen die zijn ingediend door de omgeving becommentarieerd en zijn aanvullende onderbouwingen en onderzoeken door de aanvrager aangeleverd. De gemeenteraad heeft inmiddels een ontwerpverklaring van geen bedenkingen afgegeven.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

65

▪ Het Ensemble In samenwerking met een projectontwikkelaar, wordt gewerkt aan de realisatie van 24 grondgebonden woningen in het gebied tussen Scala Medica en de Piet Heinstraat. In het derde kwartaal van 2020 is begonnen met de bouw van de woningen. ▪ Garnalenweg (Zuyderzee aan de dijk) In samenwerking met een projectontwikkelaar, wordt gewerkt aan de realisatie van 37 grondgebonden woningen in het gebied tussen de Garnalenweg en de Weikamp. In het derde en vierde kwartaal van 2020 is begonnen met het bouwrijp maken van het betreffende gebied. ▪ Rikkert Jacobstraat In 2020 is het bouwplan van de vier woningen op de voormalige kantoorlocatie daadwerkelijk gerealiseerd. Na de bouwfase is het openbare gebied opnieuw ingericht. ▪ Eemlandia Het terrein ten zuiden van de melkfabriek is bouwrijp gemaakt. Vanaf oktober 2020 is gestart met het bouwen van de 15 grondgebonden woningen aan de Melkrijder.

Taakveld Wonen en bouwen Wat hebben we bereikt / gedaan? ▪ Bouwresultaten De woningvoorraad woningen is aan het eind van het jaar toegenomen met 111 woningen, waarmee de eindstand uitkomt op 8.550 woningen (CBS-stand 1-1-2021). In feite zijn er 111 nieuwbouwwoningen opgeleverd, zijn vijf niet-woningen getransformeerd tot woningen/appartementen en zijn er vijf woningen onttrokken (gesloopt + overige onttrekking). Het nettoresultaat voor 2020 is daarmee 111. De 111 gerealiseerde nieuwbouw in 2020 manifesteert zich vooral in Zuyderzee (23), Rengerswetering (76) en de overige 12 verspreid over verschillende locaties. Er zijn 61 sociale huurwoningen opgeleverd, 10 overige huurwoningen en 45 koopwoningen. Gesloopt is één huurappartement en vier koopwoningen. Het betreft 64 appartementen en 47 grondgebonden woningen. ▪ Woonvisie De raad van de gemeente Bunschoten heeft de nieuwe cyclus van woonbehoefteonderzoek 2019 en nieuwe woonvisie 2020-2025 voortijdig opgestart (één jaar eerder). In december 2020 heeft de raad de nieuwe woonvisie 2020-2025 vastgesteld. Het nieuwbouwresultaat 2020 wordt daarmee het eerste resultaat van deze nieuwe woonvisie. Streven nieuwbouw periode 2020-2025 Het streven is om 645 nieuwbouwwoningen in vijf jaar tijd te realiseren. Dat is 129 woningen per jaar.

Deze woningen zijn verdeeld als volgt: 150 sociale huur (50 grondgebonden en 100 appartementen, 50 middenhuur appartementen, 445 koop (335 grondgebonden en 110 appartementen). Het streven daarbij is om 50% nieuwbouw te bouwen in sociale huur, middenhuur en koopwoningen t/m de Nationale Hypotheekgarantie (NHG). Dit sluit aan op de uitgangspunten van de Provinciale Omgevingsvisie en biedt veel kansen voor starters. Daarnaast is het in verband met de vergrijzing belangrijk om voldoende nul-treden appartementen en nul-treden grondgebonden woningen te bouwen voor senioren om de doorstroming te bevorderen. Uiteraard moet er ook voldoende gebouwd worden voor gezinnen en andere doelgroepen.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

66

Toelichting jaarresultaat 2020: ▪ Sociale huur is tot en met € 737,14 per maand ▪ Midden huur is € 737,15 tot en met € 1.000,- per maand ▪ Dure huur is boven € 1.000,- per maand ▪ Koopwoning tot NHG is tot en met € 328.600,-, dure koopt boven NHG is boven € 328.600,-. ▪ Leeftijdscategorie wordt bepaald aan de hand van de oudste bewoner bij koop of huur. ▪ Leeftijdscategorie onbekend is onder andere nog geen bewoning/anders. Totaal aantal woningen sociale- en midden huur en koopwoningen tot NHG is 69, 62%. Uitgangspunt woonvisie en POVI is 50%. Nieuwbouw en transformatie 2020

Aantal totaal

Starter of doorstromer Starters DoorOnbekend stromers en overig

Huur Sociale huur Midden huur Dure huur Zorgappartementen Sloop

61 6 5 2 -1

26 4 4

Totaal Koop Koopwoning tot NHG Dure koop boven NHG Sloop

73

34

2 40 -4

Totaal Totaal

38 111

26 1 1

< 28 jaar

9 1 0 2 -1

9 2 2

28

11

13

1 5

1 28

7

6 40

29 57

7 14

Leeftijdscategorie 28 – > 55 Onbekend 55 jaar jaar 35 3 3

17 1 2 -1

41

17

14

1 19

14 55

20 37

1

1 14

2

7 -4 3 5

▪ Prestatieafspraken In het jaar 2020 zijn de eerste stappen gezet naar een integrale opzet van prestatieafspraken tussen de gemeente Bunschoten, de twee woningcorporaties Het Gooi en Omstreken en Eemland Wonen en de twee huurdersbelangenorganisaties Het Gooi en Omstreken en huurdersraad Eemland. Voorheen golden daarvoor nog twee afzonderlijke trajecten. In eerste instantie door de gesprekken over prestatieafspraken te combineren, waarbij voor beide corporaties nog wel de eigen afzonderlijke prestatieafspraken gelden. De nieuwe woonvisie 2020 2025, vastgesteld in december 2020 door de raad, zal worden gebruikt als aftrap om nieuwe prestatieafspraken te maken over 2021 - 2025, die voor beide corporaties gaan gelden. Eemland Wonen heeft op voorhand al aangegeven een grotere bijdrage te willen leveren aan de nieuwbouwopgave in de gemeente Bunschoten. Specifiek in het kort de afspraken (met name Het Gooi en Omstreken) ▪ Gerichte inzet op doelgroepen: woningcorporatie Het Gooi en Omstreken heeft dit jaar 61 sociale huurwoningen opgeleverd (25 grondgebonden en 31 appartementen) op het derde eiland Rengerswetering. De woningtoewijzing was succesvol met 100% toewijzing aan Bunschotenaren (middels kernbinding/urgentie). Van de 61 woningen zijn er 26 toegewezen aan doorstromers.

Ook voor het vierde en vijfde eiland heeft woningcorporatie Het Gooi en Omstreken grondposities ingenomen en verwachten ze de komende jaren ruim 100 woningen te kunnen bouwen. Probleem voor beide corporaties in onze gemeente is hoe voldoende betaalbare locaties voor sociale woningbouw te vinden verspreid over de hele gemeente. De verwachting is dat de gemeente daarin voldoende meedenkt en hen actief betrekt bij ontwikkelingen die zich aandienen; ▪ Betaalbaar wonen voor wie dat nodig heeft: de corporaties willen graag meer en sneller bouwen. Niet alleen op Rengerswetering, maar ook op andere voormalige (school)locaties. Een steeds grotere groep bewoners is door de duurder wordende koopmarkt aangewezen op sociale huur en/of midden huur. Beide corporaties hebben inmiddels aangegeven voor beide segmenten nieuwbouw te willen leveren. Betaalbaarheid van locaties voor een rendabele ontwikkeling is daarbij een belangrijk knelpunt, want men beschikt wel over voldoende investeringscapaciteit;

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

67

▪

▪

Verduurzaming van de woningvoorraad: het gemiddelde energielabel is A voor alle bestaande sociale huurwoningen in Bunschoten. Pas als de gemeente een heldere energiestrategie en warmteplan heeft en een strategie per wijk om te transformeren naar aardgas loos wonen, dan kunnen de corporaties verder met deze transformatieopgave van hun woningen. Liefst koppelt men dit aan grotere renovatietrajecten van hun woningbezit; Langer zelfstandig wonen mogelijk maken: een woonzorggroep voor mensen met een verstandelijke beperking wordt gehuisvest op het vierde eiland Rengerswetering. Gooi en Omstreken bouwt deze zorgwoningen/appartementen. Een andere stichting voor (jong-) volwassenen met autistisme is gehuisvest op een vrijkomende locatie nabij De Haven. Op Woningnet Eemvallei is zichtbaar geworden welke sociale huurwoningen toegankelijk zijn voor mindervaliden en andere mensen met mobiliteitsproblemen. Woningcorporatie Het Gooi en Omstreken heeft een wooncoach geïntroduceerd voor hun bewoners.

▪ Algemeen beeld woningzoekenden voor een sociale huurwoning In het jaar 2020 zijn er 144 nieuwbouw en bestaande sociale huurwoningen (opnieuw) beschikbaar gekomen voor woningzoekenden. Het gaat hier om 61 nieuwbouwwoningen en 83 bestaande woningen die beschikbaar kwamen door het vertrek van een vorige huurder, waardoor die woningen konden worden toegewezen aan een nieuwe huurder. De 144 woningen zijn toegekend aan verschillende doelgroepen als volgt: ▪ Vier woningen voor 15 vergunninghouders (statushouders met een verblijfsvergunning). ▪ 25 woningen voor urgente inwoners uit Bunschoten die vanuit een overmacht situatie met spoed een sociale huurwoning nodig hebben. ▪ 115 woningen voor reguliere woningzoekenden. ▪ Resultaat Woonruimtecommissie - urgente woningzoekenden In 2020 zijn 36 urgentieaanvragen behandeld via de Woonruimtecommissie, waarvan er 17 zijn gehonoreerd en 19 zijn afgewezen. Een toename van het aantal aanvragen (in 2019 nog 25), waarbij aangetekend moet worden dat de zaken ook complexer zijn geworden. Dat meer gevraagd wordt om urgentie zal mede te maken hebben met het feit dat woningen via andere kanalen, bijvoorbeeld koopwoningen, voor steeds meer mensen lastiger worden.

In het voortraject, dus voordat zaken op de agenda van de Woonruimtecommissie komen, zijn een 15-tal cases niet doorgeleid naar de Woonruimtecommissie, omdat deze zaken heel duidelijk waren, urgentie kon niet verleend worden. Dit aantal is wel een stuk lager dan in 2019 (30 aanvragen). Doordat de zaken gemiddeld genomen complexer worden, wordt de rol van de Woonruimtecommissie nog belangrijker. De slagingskans voor urgentie ligt in 2020 rond de 33% en is daarmee redelijk vergelijkbaar met 2019 (31%). Er zijn 25 woningen toegewezen aan urgenten, waarvan zeven bij de nieuwbouw in Rengerswetering. De gemiddelde wachttijd was iets meer dan vijf maanden. Dat is natuurlijk gunstig, maar dat is ook de invloed van de nieuwbouw in Rengerswetering, waarbij tegelijkertijd zeven woningen/appartementen voor urgenten beschikbaar kwamen. Ten aanzien van de wachttijd moet ook nog worden opgemerkt dat er vijf mensen waren die 12 of meer maanden hebben moeten wachten. Momenteel loopt de wachttijd voor urgenten weer op. Op de lijst van urgenten stonden in december 2019 nog 21 urgenten, eind december 2020 zijn dat 13 urgenten. ▪ Huisvesten statushouders/vergunninghouders In 2020 zijn 15 vergunninghouders (vluchtelingen met status) gehuisvest, verdeeld over vier woningen.

Er is daarmee voldaan aan de taakstelling van dit jaar, maar de kleine achterstand van het voorgaande jaar van -1 is niet ingehaald. Doordat we nagenoeg bij zijn met het huisvesten van vergunninghouders is het aantal benodigde sociale huurwoningen teruggelopen van 16 (2018) naar vier woningen (2020). De provincie Utrecht heeft te kennen gegeven dat hun toezichtniveau voor deze wettelijke taak blijft staan op het laagste niveau.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

68

Verbonden partijen Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing MooiSticht programma MooiSticht heeft door de specifieke gemeentelijke taak als verlengd lokaal bestuur één herkenbaar programma Welstands- en monumentenadvisering. De doelstelling van de stichting is de zorg voor de instandhouding en bevordering van het bouwkundig schoon, de welstandszorg, het landschaps- en stedenschoon, waaronder de monumentenzorg en erfgoed en ook de zorg voor de ruimtelijke kwaliteit in zijn algemeenheid in de deelnemende gemeenten. Uitgangspunt is steeds het optimaal bedienen van de besturen van de aangesloten gemeenten.

Indicatoren Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Indicator

Eenheid

Nederland 2020 270 8,9

% Euro

Bunschoten 2020 CBS 314 Basisregistratie 12,5 adressen en gebouwen CBS 73,9 COELO 619

Euro

COELO

773

Gemiddelde WOZ-waarde 1.000 euro Nieuwgebouwde woningen Aantal per 1.000 woningen Demografische druk Woonlasten eenpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

Bron

629

70 700

69

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. TABEL

Lasten Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) Wonen en bouwen

(Bedragen x € 1,-)

Realisatie Raming Raming na 2020 2020 wijz. 2020 Afwijking Incidenteel 301.624 263.851 396.601 94.977 0

Totaal lasten Baten

Saldo

8.498.222 905.761

9.437.626 921.313

9.437.626 928.563

939.404 22.802

-2.185.000 0

9.705.607

10.622.790

10.762.790

1.057.183

-2.185.000

25.000

-114.990

112.000

Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) Wonen en bouwen

139.990

25.000

10.683.196 705.149

9.437.627 605.600

9.437.627 -1.245.569 605.600 -99.549

0 0

Totaal baten

11.528.335

10.068.227

10.068.227 -1.460.108

112.000

Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (nietbedrijventerreinen) Wonen en bouwen

161.633

238.851

371.601

209.968

-112.000

-2.184.974 200.613

-1 315.713

-1 322.963

2.184.973 122.350

-2.185.000 0

Totaal saldo

-1.822.728

554.563

694.563

2.517.291

-2.297.000

Kosten per inwoner

-83,36

26,16

32,76

116,13

Toelichting Op dit programma zijn de lasten € 1.057.000,- lager dan geraamd en de baten € 1.460.000,- hoger. Per saldo een voordeel van € 2.517.000,-. ▪ Ruimtelijke ordening Het voordelig saldo op dit taakveld van € 210.000,- wordt veroorzaakt door lagere toegerekende salarislasten en kosten inhuur (€ 16.000,-, voordeel), lagere kosten bestemmingsplannen (€ 69.000,-), lagere kosten planschade (€ 10.000,-), een nabetaling verkochte grond (€ 112.000,-) en overige inkomsten (€ 3.000,-). ▪ Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) De grondexploitatie (exclusief bedrijventerreinen, deze zijn opgenomen onder het programma Economie) sluit met een voordeel van € 2.185.000,- ten opzichte van de begroting. Dit wordt veroorzaakt door een vrijval van de voorziening verlieslatende complexen (€ 773.000,-) en betreft het complex Zuiderland (€ 564.000,-) en overige complexen (€ 209.000,-). Daarnaast zorgen winstnemingen en verkopen voor een voordeel (€ 1.293.000,-). Een tweetal bijdragen “bovenplans” zijn ontvangen van in totaal € 119.000,- (Ensemble en Garnalenweg). Deze worden gestort in de betreffende reserve.

▪ Wonen en bouwen Het voordelige saldo op dit taakveld van € 122.000,- wordt veroorzaakt door hogere inkomsten leges omgevingsvergunningen (€ 76.000,-), ontvangen rente starterfonds, funderingsherstel en vangnetregeling (€ 23.000,-) en lagere overige kosten (€ 23.000,-, onder andere welstandsadviezen en rente).

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

70

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten -94.000 -2.046.000 0 0 -72.000 38.000 -2.297.000 -3.354.000

180.571 1.293.683 73.447 164.944 -68.455 41.254 2.517.291 3.444.468

2.580.100 -446.124 1.770.107 4.550.948 12.355.885 1.937.336 694.563 0

2.507.468 -496.124 1.730.083 4.421.566 11.834.891 1.693.401 554.563 -3.036

2.399.529 -1.739.807 1.696.660 4.386.004

-1.822.728 -3.444.468

5.261.855 528.049 695.323 4.787.765 12.424.340 1.896.082

659.494

11.528.335 61.654.230

3.059.023 3.522.048 2.224.709 5.081.327 17.212.104 6.103.775 9.705.607 58.209.762

Verkeer, vervoer en waterstaat

Economie

Onderwijs

Sport, cultuur en recreatie

Volksgezondheid en milieu

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Subtotaal programma's

4.207.694

0

28.768

1.723.851

1.668.851

1.695.083

3.054

1.698.137

Veiligheid

Sociaal domein

1.117.000

-787.036

-25.166.666

Incidenteel

33.982.662 -24.379.630 -23.917.735

Saldo

Afwijking

9.603.032

Raming na wijz. 2020 Saldo

Bestuur en ondersteuning

(Bedragen x € 1,-) Realisatie 2020 Raming 2020 Saldo Saldo Baten Lasten

1.9 Recapitulatie totalen programma’s Onderstaand is een recapitulatie van de totalen per programma opgenomen.

71

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

72

DEEL 1: Jaarverslag

2. PARAGRAFEN

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

73

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

74

2.1 Lokale heffingen (Commissie Bestuur en Middelen) Het wettelijk kader voor het opstellen van een paragraaf lokale heffingen is opgenomen in artikel 10 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. De paragraaf betreffende de lokale heffingen bevat tenminste de geraamde inkomsten, het beleid ten aanzien van de lokale heffingen, een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, een aanduiding van de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Inleiding De belastingparagraaf behorende bij de begroting 2020 is op basis van deze uitgangspunten opgesteld. Bij de jaarrekening 2020 vindt aansluiting plaats bij deze opzet. De geraamde inkomsten worden daarbij aangevuld met tussentijdse aanpassingen en de definitief gerealiseerde inkomsten. Tevens wordt in deze belastingparagraaf tot uitdrukking gebracht of het beoogde beleid is gerealiseerd. Hierdoor kan de raad van de gemeente Bunschoten de in de begroting verwoorde uitgangspunten beter toetsen aan de behaalde resultaten. Gemeenschappelijk Belastingkantoor Locosensus Tricijn Het GBLT voert voor de gemeente de meeste belastingtaken uit. Hierna wordt nader geduid welke taken het GBLT uitvoert en welke taken nog bij de gemeente liggen. De geraamde en gerealiseerde inkomsten Belastingen en rechten Belastingen: Onroerendezaakbelastingen (GBLT) Roerende ruimte belastingen (gem.) Forensenbelasting (GBLT) Precariobelasting (GBLT) Totaal belastingen Rechten: Afvalstoffenheffing (GBLT) Rioolheffing (GBLT) Begrafenisrechten (gem.) Marktgelden (GBLT + gem.) Ov. Ink.

Markt - water/stroomverbruik (gem.) Afdracht promotiegelden markt (gem.) Havengelden (GBLT) Secretarieleges en leges burgerzaken (gem.) Afdracht Rijksleges (gem.) Leges omgevingsvergunning (gem.) BIZ-bijdrage Haarbrug-Noord (GBLT) Afdracht BIZ bijdrage aan Stichting (gem.) BIZ-bijdrage Spakenburg centrum (GBLT) Afdracht BIZ bijdrage Sp. Centrum (gem.) Totaal rechten Totaal belastingen en rechten

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

Primitieve begroting 2020

Jaarrekening 2020

€ € € €

4.056.000,00 4.500,00 8.000,00 861.000,00

€ € € €

4.193.500,00 4.500,00 7.000,00 852.000,00

€

4.929.500,00

€

5.057.000,00

€ € € € € € € € € € € € € € € €

1.499.000,00 1.419.000,00 374.000,00 61.500,00 8.000,00 8.000,00 92.000,00 315.000,00 108.000,00 580.000,00 24.000,00 23.000,00 100.000,00 99.000,00 4.234.500,00 9.164.000,00

€ € € € € € € € € € € € € € € €

1.490.000,00 1.515.000,00 499.500,00 31.000,00 6.500,00 7.500,00 93.500,00 237.000,00 70.000,00 656.000,00 24.000,00 23.000,00 2.500,00 40.500,00 4.409.000,00 9.466.000,00

-

-

-

-

-

-

75

Belastingen en rechten 2019 verantwoord in het begrotingsjaar 2020 ▪ Voor de afvalstoffenheffing/diftar 2019 is een bedrag van € 162.000,- opgelegd (begroot was € 164.000,-). Deze heffing kan ook pas na afloop van het belastingjaar worden opgelegd, omdat het een eindafrekening betreft van aangeboden ledigingen restafval van het voorgaande jaar. ▪ Overige belastingen 2017/2018/2019: meegenomen in de analyse belastingen en rechten 2020 voor zover relevant. Analyse belastingen 2020 ▪ De opbrengst OZB lijkt in eerste instantie € 137.500,- hoger te liggen dan begroot. Na aftrek van de opbrengsten uit voorgaande jaren á € 38.500,- blijft er een positief netto resultaat over van belastingjaar 2020 van € 99.000,-. Het betreft met name meeropbrengst OZB voor nietwoningen. Bij de tussentijdse bestuursrapportage 2020 was overigens al € 93.000,- aan te verwachten meeropbrengst bijgeraamd. De meeropbrengst voor deze niet-woningen komt voort uit een grotere areaaltoename dan op voorhand was begroot; ▪ De opbrengst precariobelastingen lijkt in eerste instantie slechts € 9.000,- lager te liggen dan begroot. De verwachting was echter dat het nadeel nog groter zou zijn (schatting € 15.000,-), omdat de precariobelasting voor terrassen met terugwerkende kracht is gehalveerd als coronamaatregel. Ook leveren de voorgaande jaren nog een nadeel op van ruim € 5.000,-.

▪ De overige belastingen geven geen aanleiding tot het maken van een nadere analyse. Analyse rechten 2020 ▪ De opbrengst afvalstoffenheffing ligt € 9.000,- lager dan begroot. Dit komt vooral door een toename van kwijtschelding van het vastrecht afvalstoffenheffing. Dat is ook logisch aangezien dit vastrecht voor het jaar 2020 aanzienlijk is verhoogd. ▪ De opbrengst begrafenisrechten laat een netto resultaat zien van € 119.000,-. Dit heeft te maken met de toename van het aantal begrafenissen in 2020 vanwege de coronacrisis. Het resultaat wordt in de egalisatiereserve voor de begraafplaatsen gestort om de aangegane verplichtingen uit te kunnen betalen voor de komende jaren. ▪ Leges burgerzaken (inclusief afdrachten) vertoont een nadeel van € 40.000,-. Dit komt omdat minder reisdocumenten zijn afgegeven en ook minder betaalde huwelijken zijn afgesloten. De reden voor deze afname dienen te worden gezocht in de coronamaatregelen in 2020 (in de bestuursrapportage al bijgesteld met € 23.000,-). ▪ De leges omgevingsvergunning (bouwleges) vertonen een positief resultaat van € 76.000,-. Het is gebruikelijk om voorzichtig te begroten voor deze legesopbrengsten vanwege het onvoorziene karakter ervan. ▪ BIZ afdrachten Haarbrug-Noord en Spakenburg centrum. Voor Haarbrug-Noord is vrijwel alles uitgekeerd.

Voor Spakenburg centrum is vanwege de coronacrisis besloten om de BIZ-heffing Spakenburg centrum 2020 niet meer op te leggen (raadsbesluit 21-01-2021) c.q. zijn de tarieven verlaagd tot nul. Doordat nog enige aanslagen uit 2017/2018/2019 oninbaar zijn verklaard, komt het resultaat op negatief € 2.500,-. Ook de uitgekeerde BIZ-subsidie Spakenburg centrum 2020 is verlaagd met € 58.500,- naar € 40.500,-. Effecten van voorgaande jaren (minder uitgekeerd aan SOS vanwege uitspraak beroepsprocedures + deels oninbaar) zijn in dit resultaat meegenomen, Feitelijk is wel € 50.000,- aan BIZ-subsidie uitgekeerd in 2020 aan SOS. Een veel lager bedrag dan begroot (€ 99.000,-), maar realistischer omdat veel BIZactiviteiten niet door konden gaan vanwege coronamaatregelen.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

76

Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen Belastingpolitiek Bij het opstellen van de ramingen van de inkomsten uit belastingen, bestemmingsheffingen en rechten voor de gemeentelijke begroting 2020 is uitgegaan van een vrij beperkte gemiddelde tariefswijziging. Daarbij is als algemeen uitgangspunt een verwacht inflatiepercentage voor 2020 gehanteerd van 1,70%. Alleen voor de afvalstoffenheffing geldt daarnaast nog een extra verhoging van € 40,- voor het vastrecht. Deze maatregel is noodzakelijk geworden, omdat het Rijk het afgelopen jaar de afvalbelastingen op het verbranden van restafval fors heeft verhoogd. De meerkosten kunnen niet langer worden opgevangen binnen de egalisatiereserve reiniging, waardoor doorberekening naar de inwoners van Bunschoten noodzakelijk is geworden. WOZ Jaarlijks wordt er een nieuwe herwaarderingsronde Wet WOZ uitgevoerd. Dit heeft de wetgever bepaald, zodat de WOZ waarderingen actueel zijn en voor meerdere toepassingen gebruikt kunnen worden. De nieuwe herwaarderingen met peildatum 1 januari 2019 gelden voor het belastingjaar 2020. Deze waarderingen gelden ook voor het woningwaarderingsstelsel, het puntensysteem dat de maximale huurprijs van huurwoningen bepaalt. Hierdoor hebben huurders weer een belang bij deze waardering, wat leidt tot meer beschikkingen.

De gemiddelde waardestijging voor woningen bedraagt 7,39% en de gemiddelde waardedaling voor de niet-woningen bedraagt -1,09%. Deze gemiddelde waardestijging van woningen en waardedaling van niet-woningen, voortkomend uit de jaarlijkse herwaarderingen Wet WOZ, worden gecompenseerd door bijstelling van de tarieven onroerendezaakbelastingen. Een herwaardering levert de gemeente dan ook geen geld op bij waardestijgingen en kost de gemeente geen geld bij waardedalingen. Naast dit herwaarderingseffect kan de gemeente overigens wel tariefmaatregelen nemen die daarvan los staan. Over het algemeen vindt inflatiecorrectie plaats over de tarieven. Beleidsadvisering belastingen 2020 De beleidsadvisering bestaat naast geplande voorstellen ook regelmatig uit niet op voorhand te voorspellen zaken die op directieniveau, collegeniveau of raadsniveau moeten worden besloten. Voor het jaar 2020 is onderstaande aan de raad en commissie Bestuur en Middelen voorgelegd.

▪ Tweede wijziging van de Legesverordening Bunschoten 2020 ▪ GBLT begrotingswijziging 2020 en Kadernotitie en ontwerpbegroting 2021 ▪ Fiscale maatregelen ondernemersheffingen met terugwerkende kracht 1-1-2020 vanwege de coronacrisis ▪ Belastingvoorstellen 2021 ▪ Verordening onroerendezaakbelastingen 2021 ▪ Fiscale maatregel ondernemersheffing BIZ Spakenburg centrum 2020 met terugwerkende kracht 1-1-2020 vanwege de coronacrisis Economie/Belastingen: ▪ Schriftelijke mededeling: uitslag draagvlakmeting BIZ Spakenburg-Centrum 2020 ▪ Schriftelijke mededeling uitslag draagvlakmeting 2020 BIZ Haarburg-Noord

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

77

Overzicht op hoofdlijnen van de diverse taken belastingen en WOZ Ervaringen met GBLT tot heden: ▪ De uitvoering van de Wet WOZ is tijdig en compleet door GBLT uitgevoerd, waarbij een herwaardering WOZ voor de gemeente ook heeft geleid tot tijdige resultaten voor de belastingvoorstellen. ▪ De Waarderingskamer heeft de resultaten van de WOZ waardering akkoord bevonden, waardoor GBLT tijdig kon beschikken. Ook heeft de Waarderingskamer GBLT beoordeeld op hun processen en kwaliteit van werken. De beoordeling is voor het tweede jaar als ‘goed’ beoordeeld. Dit jaar 2020 zijn de WOZ-processen inclusief afhandeling van bezwaren en beroepen nog sneller verlopen. Dat pakt ook goed uit voor de belastingaanslagen die via het team Heffen worden opgelegd. ▪ GBLT heeft voor de gemeente Bunschoten (dit vijfde jaar van dienstverlening) de WOZ en belastingprocessen zo ingeregeld dat tijdige aanslagoplegging grotendeels gerealiseerd is. Er resteert nog een klein aantal aanslagen die in 2021 worden opgelegd. Dat daarnaast de diftar eindafrekening 2020 nog moet worden opgelegd is logisch, omdat dit pas kan na afloop van het kalenderjaar. GBLT heeft in 2020 goed ingespeeld (en afgestemd met de gemeente) op de coronaproblematiek in relatie tot de ondernemersheffingen. ▪ Aandachtpunt is blijvende afstemming tussen de vastgoed basisgegevens BAG/BGT/BOR van de gemeente en WOZ van GBLT.

In 2020 is voor het eerst de gecombineerde (GEO)mutatiedetectie uitgevoerd door de gemeente van de verschillende ruimtelijke basisregistraties. De WOZ geodata is gedeeld met GBLT voor verdere verwerking in hun (GEO)systemen. Begroting en realisatie Bij het onderdeel ‘geraamde inkomsten’ staan de behaalde inkomsten van de verschillende belastingen en rechten (pagina 75). Daarbij zijn ook verklaringen gegeven over afwijkingen in relatie tot de begrote opbrengsten. Hieronder worden de belangrijkste rechten geplaatst in samenhang met de kosten voor het uitvoeren van de daarbij behorende gemeentelijke taak. Afvalstoffenheffing De tarieven zijn voor 2020 verhoogd met de inflatie van 1,70% en € 40,- extra voor het vastrecht. Bedragen in € x 1,Kosten reiniging Mutatie egalisatiereserve Mutatie algemene middelen (nadeel) Aandeel straatvegen/papierbakken Afvalstoffenheffing ▪ Vastrecht ▪ Variabelrecht/diftar Verrekening groen/veegafval Opbrengst oud papier/kunststof Dividend ROVA BTW-component Totaal

Begroting 2020 Lasten 2.263.000

Baten

Rekening 2020 Lasten 2.251.000

0 171.000 45.000

26.000 340.000 45.000

1.334.000 165.000 40.000 730.000 92.000 224.000 2.532.000

Baten

2.532.000

1.312.000 178.000 40.000 532.000 92.000 224.000 2.520.000

2.520.000

Toelichting: Ten opzichte van de primaire begroting is er een fors nadelig resultaat van € 370.000,- op dit taakveld te zien. Ten opzichte van de tussentijdse bestuursrapportage was dit € 169.000,-. Hogere lasten voor verwerking restafval, inzameling papier en glas en bouw- en sloopafval (€ 95.000,-) werden gecompenseerd door lagere verwerkingskosten PMD (€ 133.000,-,per saldo € 38.000,voordelig). Vooral de batenkant bleef verder achter als gevolg van lagere inkomsten PMD (€ 183.000,-) en oud papier en iets lagere afvalstoffenheffing (€ 24.000,-, per saldo € 207.000,- nadeel). PMD zorgde dus per saldo voor een nadeel van € 50.000,-, terwijl hier in de bestuursrapportage nog niet van was uitgegaan. Dit komt mede door naverrekeningen uit voorgaande jaren (zowel aan de lasten als aan de baten kant).

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

78

Rioolheffing De tarieven zijn voor 2020 met 1,70% verhoogd. Bedragen in € x 1,Kosten riolering Aandeel baggeren, straatvegen etc. BTW-component Mutatie egalisatiereserve Toevoeging voorziening riolering Rioolheffing Totaal

Begroting 2020 Lasten 1.057.000 80.000 132.000 62.000 142.000 1.473.000

Baten

1.473.000 1.473.000

Rekening 2020 Lasten 936.000 80.000 132.000 120.000 263.000 1.531.000

Baten 16.000

1.515.000 1.531.000

Toelichting: Er waren vooral hogere baten rioolheffing (€ 42.000,-) naast een ontvangen afkoopsom van het waterschap (€ 16.000,-). Daarnaast waren er lagere toegerekende salarislasten en tractie (€ 45.000,-) en hogere onderhoudskosten (€ 45.000,-). Lagere kapitaallasten (achterblijven van de geplande investeringen) ten opzichte van de primaire begroting van € 120.000,- zijn gestort in de voorziening “van derden verkregen middelen”. Begraafrechten De tarieven voor 2020 zijn verhoogd met 1,70%. Bedragen in € x 1,Kosten begraven Mutatie egalisatiereserve Begraafrechten Totaal

Begroting 2020 Lasten 404.000

404.000

Rekening 2020 Lasten 377.000 30.000 122.000 374.000 404.000 499.000 Baten

Baten

499.000 499.000

Toelichting: Er waren vooral hogere baten begraafrechten van € 125.000,- (relatie met de coronacrisis) en lagere kapitaallasten (€ 27.000,-), waardoor € 152.000,- meer in de egalisatiereserve kon worden gestort dan begroot. Marktgelden De tarieven voor 2020 zijn met 1,70% verhoogd. Bedragen in € x 1,Kosten markt Mutatie egalisatiereserve Marktgelden Verlaging tarieven i.v.m. COVID-19 Opbrengst water/stroomverbruik Totaal

Begroting 2020 Lasten 68.000 1.000

69.000

Baten

32.000 29.000 8.000 69.000

Rekening 2020 Lasten 65.000 1.000

66.000

Baten

31.000 29.000 6.000 66.000

Toelichting: Door het verlagen van de markttarieven met 50% in verband met de coronacrisis en het niet doorberekenen van extra kosten voor corona maatregelen (€ 9.000,-) bleef de exploitatie binnen de bijgestelde ramingen.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

79

Leges De tarieven voor 2020 zijn met 1,70% verhoogd. Bedragen in € x 1,Algemene dienstverlening Omgevingsvergunningen Europese richtlijn

Begroting 2020 Lasten 362.000 601.000 10.000

Baten 305.000 580.000 10.000

Rekening 2020 Lasten 310.000 618.000 10.000

Baten 227.000 656.000 10.000

Toelichting: Algemene dienstverlening kan door wettelijke maximumtarieven niet kostendekkend worden doorberekend. Door coronamaatregelen zijn er minder reisdocumenten afgegeven en minder betaalde huwelijken afgesloten. Bij de omgevingsvergunningen is door bouwactiviteiten een hogere opbrengst leges te zien van € 76.000,- (deze worden voorzichtig begroot en er staan niet direct hogere kosten tegenover). Conclusies kostendekking rechten in relatie tot egalisatiereserves Voor de legesheffing geldt geen egalisatiereserve, omdat dit niet binnen de fiscaal juridische regelgeving past. Voor de verschillende rechten bestaan echter wel egalisatiereserves. Uitgangspunt voor deze reserves is dat zij een maximaal negatief of positief saldo mogen hebben. Daarbij geldt een bandbreedte van -5% en +5% van de (begrote) jaaropbrengsten leges en rechten. Als het resultaat binnen deze bandbreedte valt, dan is sprake van 100% kostendekking van deze rechten. Komen ze beneden de ondergrens, dan zijn voor de dan komende jaren wellicht aanvullende tariefmaatregelen nodig of moet worden bezien of de uitgavenkant (verder) omlaag kan worden gebracht. Gaat de egalisatiereserve over de bovengrens, dan kunnen in feite de dan komende jaren de tarieven omlaag, tenzij er uiteraard ontwikkelingen zijn waardoor ook de kosten (gaan) toenemen.

Heffing en invordering gemeentelijke belastingen door GBLT Heffing De combinatiebeschikkingen/aanslagbiljetten gemeentelijke en waterschapsbelastingen 2020 zijn opgelegd. Het gaat hierbij om een combineerde aanslag van de volgende zaken: ▪ Beschikkingen Wet WOZ ▪ Onroerendezaakbelastingen ▪ Afvalstoffenheffing ▪ Rioolheffing ▪ Verschillende waterschapheffingen Er zijn ruim 10.000 aanslagen over lopende belastingjaar 2020 opgelegd. Gelijktijdig is ook de eindafrekening afvalstoffenheffing diftar 2019 opgelegd (ongeveer 6.000 aanslagen). Naast het grote combinatie kohier gemeentelijke en waterschapbelastingen zijn dit jaar nog meer aanslagen verzonden voor een aantal andere kohieren. Dit betreft meerdere aanvullingskohieren voor: ▪ De gemeentelijke en waterschapsbelastingen 2020 ▪ Kohier precariobelasting kabels & leidingen 2020 ▪ Havengelden 2020 ▪ Forensenbelasting 2020 Ondernemersheffingen (later) in het najaar opgelegd vanwege de coronacrisis: ▪ Marktgelden 2020 ▪ Kohieren precariobelasting 2020 ▪ BIZ heffing Haarbrug-Noord 2020 BIZ heffing Spakenburg- Centrum is niet meer opgelegd vanwege de coronacrisis.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

80

Het opleggen van de aanslagen en nota’s voor 2020 heeft geleid tot een aantal verzoeken om ontheffingen en bezwaarschriften. Hieronder de kengetallen voor 2020 en in meerjarenperspectief.

Bezwaarschriften gecombineerde aanslag, gemeentebelastingen Bezwaarschriften WOZ - waarde en/of afbakening (waarvan NCNP bezwaren) Totaal

Bezwaarschriften gecombineerde aanslag, gemeentebelastingen Bezwaarschriften WOZ - waarde en/of afbakening (waarvan NCNP bezwaren) Totaal

2020

Toegewezen of vernietigd

Afgewezen of ingetrokken

216

63%

37%

14 (6%)

258 (120)

47%

53%

2 (1%)

Nog af te handelen

474

16

2018

2019

2020

408

165

216

213

319 (142)

258 (120)

621

484

474

Toelichting: Door extra kwaliteitscontroles en afschaffing van de hondenbelasting is het aantal bezwaren gemeentelijke belastingen sinds 2019 fors afgenomen. Bezwaren omvatten ook verzoeken om verminderingen van aanslagen als gevolg van mutaties onder andere verhuizingen, verder wordt een melding van de front-office/ KCC qua taakverdeling veelal ook aangemerkt als bezwaar. Het aantal bezwaren WOZ 2020 ligt iets lager dan het voorgaande jaar 2019. Ook zijn er iets minder bezwaren ontvangen van no cure - no pay bureau’s. Invordering In onderstaande tabel staan de prestatiegegevens over het invorderingsbeleid. PRESTATIEGEGEVENS 2019 Percentage belastingen - reeds ingevorderd 96,5% - kwijtschelding 0,7% - oninbaar 0,0% - debiteurensaldo* 2,8% * Aantal nog in te vorderen vanwege: - automatische incasso, recent opgelegd of net vervallen - betalingsregeling - aanmaning, dwangbevel, overige fases van invordering Totaal

2020 95,7% 0,7% 0,1% 3,5%

508

832

66 114

48 124

688

1.004

Toelichting Alleen bij de fase “aanmaning, dwangbevel en overige fases van invordering” loopt de gemeente nog gerede kans dat dit geld niet geheel kan worden ingevorderd. Het gaat dan over € 40.000,- aan geheven belastingen over 2020. Hiervoor is in de jaarrekening een voorziening wegens oninbaarheid opgenomen. GBLT geeft aan dat het verstandig is om een percentage van 0,29% van het netto opgelegde aanslagbedrag te begroten als oninbaar. Een en ander past in de uitgangspunten van de begroting.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

81

Aanduiding van de lokale lastendruk Lokale lastendruk Er is in de gemeente Bunschoten voor het jaar 2020 een toenemende lastendruk voorzien voor personen met een koopwoning (met een gemiddelde woningwaarde) van 8,45%. Voor mensen met een huurwoning geldt een toename van de belastingdruk van gemiddeld 14,29%. De verhouding ligt anders, omdat zij geen aanslag onroerendezaakbelastingen ontvangen, maar alleen een afvalstoffenheffing en een rioolheffing. De relatief grote toename in de lastendruk houdt verband met de extra stijging van de afvalstoffenheffing, waarbij het vastrecht fors is verhoogd vanwege de doorberekening van de verhoogde verbrandingskosten restafval. Een Rijksmaatregel met een doorwerk-effect voor de lokale heffingen. Doordat de meeste gemeenten dit doorberekenen zakt de gemeente Bunschoten niet erg in de ranglijst lokale lastendruk van gemeenten. COELO Het COELO onderzoekt jaarlijks de lokale lastendruk in het land. Uit deze rapportage kan het eigen lastenniveau in relatie tot het landelijke niveau worden beoordeeld. Positie woonlasten gemeente De gemeente Bunschoten staat in 2020 op de vijftiende positie van gemeenten met de laagste woonlasten in het land voor de gecombineerde aanslag gemeentelijke belastingen (onroerendezaakbelastingen, rioolheffing en afvalstoffenheffing) voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning.

Het betreft een rangorde tussen 377 (deel)gemeenten (355 gemeenten en 22 deelgemeenten).

Beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid Huidig beleid In de gemeente Bunschoten bestaat de mogelijkheid voor particulieren om kwijtschelding aan te vragen: ▪ voor de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing (vastrecht) en rioolheffing; ▪ voor alle overige gemeentelijke heffingen bestaat geen mogelijkheid voor kwijtschelding; ▪ waarbij uitgegaan wordt van 100% van de bijstandsnorm; o in afwijking hierop geldt een andere kwijtscheldingsnorm voor inwoners die de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt. Voor deze personen geldt de norm 100% netto AOW + deel KOB; ▪ GBLT schakelt de Stichting Inlichtingenbureau jaarlijks in voor een gratis screening op eerder gehonoreerde aanvragen, waarbij wordt getoetst of men (wederom) in aanmerking komt voor automatische kwijtschelding. In de gemeente Bunschoten bestaat de mogelijkheid voor ondernemers om kwijtschelding aan te vragen voor privé schulden: ▪ voor de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing (vastrecht) en rioolheffing; ▪ voor alle overige gemeentelijke heffingen bestaat geen mogelijkheid voor kwijtschelding; ▪ als ondernemers een bijstandsuitkering ontvangen op grond van het besluit bijstandsverlening zelfstandigen.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

82

Prestatiegegevens kwijtschelding In onderstaand overzicht staan de prestatiegegevens over de afhandeling van de kwijtscheldingsverzoeken (in meerjarenperspectief). PRESTATIEGEGEVENS Automatisch toegekend Aangevraagd TOTAAL Toegewezen Afgewezen/ingetrokken Nog in behandeling

2020 126 226 352 188 141 23 *

Ontvangen beroepen Toegekende beroepen Afgewezen beroepen Beroep nog in behandeling Totaalbedrag kwijtschelding (x € 1.000,-) * Wordt het eerste kwartaal van 2021 afgehandeld.

20 1 11 8 58 Prognose 66

Uitsplitsing kwijtschelding 2020 per belastingsoort: Automatisch of op verzoek Onroerende zaakbelastingen Begroot € Totaal per belastingsoort € Prognose als alle verzoeken € zijn afgehandeld

Afvalstoffenheffing

Rioolheffing

€ € €

€ € €

25.000 30.000 33.600

24.000 28.200 32.200

Er is in totaal € 58.000,- aan kwijtschelding verleend in 2020 over 2020 (en nog € 6.000,- in 2020 over 2017 t/m 2019). Wanneer alle verzoeken zijn afgehandeld verwacht GBLT uit te komen op € 65.800,aan verleende kwijtschelding over 2020. Dit is aanzienlijk meer dan vorig jaar (€ 55.700,-). Voor de afvalstoffenheffing dient dit gezocht te worden in het fors hogere vastrecht. Verder is het aantal kwijtscheldingsverzoeken in 2020 ook toegenomen ten opzichte van 2019 (352 versus 319).

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

83

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

84

2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing (Commissie Bestuur en Middelen) Het wettelijk kader voor het opstellen van een paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgenomen in artikel 11 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: ▪ De weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. ▪ Alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing bevat tenminste een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, de risico’s en het beleid daarover. Ook, sinds de begroting 2016, zijn enkele kengetallen verplicht in deze paragraaf, met een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Het weerstandsvermogen is te omschrijven als ‘de mate waarin de gemeente Bunschoten in staat is middelen vrij te maken om financiële risico’s op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van het bestaande beleid van de gemeentelijke dienstverlening’.

Deze formulering is zo gekozen, omdat het niet wenselijk is, vooral na de doorgevoerde bezuinigingen, dat er opnieuw moet worden bezuinigd en/of omgebogen indien zich onverwachts substantiële tegenvallers voordoen.

Notitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is een indicator voor de robuustheid van de financiële positie van de gemeente. Om te kunnen vaststellen of het weerstandsvermogen voldoende is, moeten de belangrijkste risico’s worden geïnventariseerd en gerelateerd aan de middelen en mogelijkheden die de gemeente heeft om de financiële gevolgen van dergelijke niet begrote zaken te kunnen opvangen. Ook voor de grondexploitaties is het van belang de risico’s te onderkennen. Een overzicht reserves staat aan het eind van deze paragraaf opgenomen. Uit dit overzicht blijkt dat de reserve algemene dienst ultimo 2020 € 10,3 miljoen bedraagt (inclusief precario).

Overzicht weerstandsvermogen Op de volgende pagina staat een overzicht van de weerstandscapaciteit. Een toelichting op deze tabel is hieronder te lezen. Het begrip onbenutte belastingcapaciteit is afgeleid van de normen die worden gehanteerd voor een artikel 12 gemeente. De onbenutte belastingcapaciteit voor Bunschoten wordt berekend op € 2,5 miljoen. Het artikel 12 beleid voor de onderdelen riolering en afval blijft onveranderd 100% kostendekkend. In de begroting is dat ook het uitganspunt, waarbij wordt opgemerkt dat hierbij ook de mutaties in de egalisatiereserves zijn meegenomen. Voor wat betreft de totale jaarlijkse exploitatie is er een weerstandscapaciteit van gemiddeld € 2,6 miljoen (afgerond). Het weerstandsvermogen van de algemene dienst is € 10.313.000,-. Dit is de reserve algemene dienst (inclusief precario). De ratio van het weerstandsvermogen wordt bepaald door de reserve algemene dienst (inclusief precario) à € 10.313.000,- te delen door de geïnventariseerde financiële risico’s à € 5.200.000,-. Dit betekent een ratio van het weerstandsvermogen van 2,0. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de gemeente Bunschoten de mogelijke financiële risico’s goed kan dekken. De risico’s binnen de grondexploitatie zijn in 2020 geactualiseerd bij het MPG. Uitgangspunt van de gewenste stand van de reserve is € 1 miljoen plus de geïnventariseerde risico’s (€ 2,5 miljoen).

Hiermee is de gewenste stand € 3,5 miljoen. De stand van de reserve grondexploitatie bedraagt per 31

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

85

december 2020 € 4 miljoen. Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat de risico’s binnen de grondexploitatie gedekt worden door de reserve.

Ontwikkeling weerstandsvermogen/capaciteit Weerstandscapaciteit Raming

Werkelijk

Verschil

Jaarlijkse exploitatie Onbenutte belastingcapaciteit Stelpost onvoorziene uitgaven Totaal jaarlijkse exploitatie

2.500 110 2.610

2.500 110 2.610

-

Vermogenssfeer (31/12) Reserve algemene dienst (excl. precario) Reserve grondexploitatie Totaal Precario kabels en leidingen (cumulatief) Totaal vermogenssfeer (incl. precario)

5.476 3.759 9.235 4.291 13.526

6.022 4.000 10.022 4.291 14.313

546 241 787 787

Totaal voor opvang risico's

16.136

16.923

787

(Bedragen x € 1.000,-)

Risico’s Financiële risico’s Bij de financiële risico’s kan er onderscheid worden gemaakt met betrekking tot de risico’s die voortvloeien uit het eigen beleid, uit het beleid van andere overheden, samenwerking met andere gemeenten c.q. instanties, uit voor gemeenten autonome ontwikkelingen (bijvoorbeeld economische en maatschappelijke ontwikkelingen) en ten slotte nog uit het doen en/of nalaten van anderen. Wet afschaffing precario op kabels en leidingen De Tweede Kamer heeft besloten de heffing van precario op kabels en leidingen af te schaffen met ingang van 1 januari 2022. Deze inkomsten zijn als incidenteel aangemerkt en gestort in de algemene reserve. Dubieuze debiteuren Voor de dubieuze debiteuren wordt bij de jaarrekening een voorziening dubieuze debiteuren gevormd, die vervolgens wordt aangewend voor het verlagen van het debiteurensaldo. Van jaar tot jaar wordt deze ontwikkeling gevolgd bij de jaarrekening. In de jaarrekening 2020 is voor dit onderdeel een voorziening getroffen van € 585.000,-. Het grootste deel van deze post betreft debiteuren sociale zaken (€ 519.000,-). Voor de beoordeling van deze debiteuren wordt uitgegaan van percentages oninbaar per soort vordering. Verzekeringen Daar waar mogelijk voorzienbare risico’s ontstaan heeft de gemeente deze zoveel mogelijk afgedekt door het afsluiten van verzekeringen.

Er is wel een toenemende claimbewustheid van de burger. Grotere aansprakelijkheid vindt zijn weerslag in de kosten van de verzekeringen tegen deze risico’s en verder door een verhoging van het eigen risico bij zaak- en vermogensschades. Deze schades worden doorgestuurd naar de verzekering, die de verdere afhandeling voor haar rekening neemt. Bij schades onder het eigen risico worden de kosten in rekening gebracht bij de gemeente. Het gaat veelal om relatief kleine bedragen. De gemeente Bunschoten werkt samen met de BLNP gemeenten voor het onderdeel verzekeringen. Samen met deze gemeenten is in 2020 de aansprakelijkheidsverzekering vanaf 1 januari 2021 opnieuw aanbesteedt. Verhaal van schade Wanneer er door derden schade veroorzaakt wordt aan gemeentelijke eigendommen, worden deze verhaald als de veroorzaker bekend is. In december 2020 zijn er twee schades met betrekking tot vuurwerkvandalisme verhaald.

Jaarstukken 2020 gemeente Bunschoten

86

Garantieverstrekkingen Het WEW staat garant voor de risico’s van hypotheken. De gemeente en het Rijk zijn achtervangovereenkomsten aangegaan waarbij zij beiden voor 50% garant staan voor eventuele liquiditeitstekorten. Bij tekorten hebben zij de verplichting renteloze leningen te verstrekken aan het WEW. Door de Rijksoverheid wordt erop geattendeerd voorzichtig te zijn met het verstrekken van garanties. Vooral instellingen in de sport- en zorgsector moeten in eerste instantie aankloppen bij het voor die sector betreffende waarborgfonds, waarbij de gemeente als achtervang optreedt. Voor het verstrekken van achtervangovereenkomsten ten behoeve van leningen voor woningbouwverenigingen geldt een vergelijkbare regeling. De stichting WSW staat garant voor de leningen. Ook hier zijn de gemeente en het Rijk achtervangovereenkomsten aangegaan waarbij zij beide voor 50% borg staan voor rente en aflossing van de leningen. Bij tekorten hebben zij de verplichting renteloze leningen te verstrekken aan de stichting WSW. Open-einde regelingen In de begroting is een aantal open-einde regelingen opgenomen. Met regelingen die gekenmerkt worden door een open-einde regeling wordt bedoeld dat het volume van de aanspraken op de betreffende voorzieningen door de gemeente moeilijk beïnvloedbaar en dus moeilijk beheersbaar is.