Document · PDF

RV 1161164 bijlage Rapport Aanbiedstation Bunschoten

Gemeenteraad 8 juli 2021, gemeente BunschotenBij agendapunt: RV 1161164 Aanbiedstation10.712 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

RAPPORT Locatie en Exploitatie Aanbiedstation Bunschoten Onderzoek naar vier varianten Klant:

Gemeente Bunschoten

Referentie: BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001 Status:

S0/P01.01

Datum:

17 mei 2021

Alleen voor intern gebruik

HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.

Laan 1914 no.35 3818 EX AMERSFOORT Transport & Planning Trade register number: 56515154 +31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F reception.ame-la@nl.rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W

Titel document: Locatie en Exploitatie Aanbiedstation Bunschoten Ondertitel: Aanbiedstation Bunschoten Referentie: BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001 Status: P01.01/S0 Datum: 17 mei 2021 Projectnaam: Projectnummer: BH4082 Auteur(s): Paul Mul en Rolph Hultermans

Opgesteld door: Paul Mul Gecontroleerd door: Rolph Hultermans Datum: 17 mei 2021 Goedgekeurd door: Paul Mul Datum: 17 mei 2021

Classificatie Alleen voor intern gebruik

Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd. 17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Inhoud 1

Inleiding

Huidige Situatie

Kader voor Aanbiedstation

3.1

Vier hoofdvoorwaarden

3.2

Randvoorwaarden

3.3

Wettelijke kaders

3.4

Schets aanbiedstation van de toekomst

3.5

Functies op/nabij Aanbiedstation

Argumenten voor locatie en exploitatie

4.1

Keuze locatie

4.2

Keuze exploitatie

4.3

Samenwerking

Multicriteria analyse

Conclusies en Aanbevelingen

6.1

Conclusies

6.2

Aanbevelingen

6.3

Aandachtspunten

6.4

Voorkeursvariant: huidige locatie en exploitatie door gemeente

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Inleiding

Uitgangssituatie Aanbiedstation Er zijn al enkele jaren plannen om de huidige verwerking van biomassa en biogasproductie van A. van der Groep mogelijk te verplaatsen van de huidige locatie aan de Haringweg naar een locatie aan de Groeneweg. Die beoogde plek omvat ook het huidige aanbiedstation van de gemeente Bunschoten. Mocht gekozen worden voor deze bedrijfsverplaatsing van A. van der Groep dan zal het aanbiedstation moeten verhuizen naar een nieuwe plek in de gemeente Bunschoten. Vanwege deze mogelijke verhuizing is er de afgelopen jaren beperkt geïnvesteerd in het aanbiedstation en heeft deze een verouderde staat van onderhoud gekregen. Desondanks voldoet het aanbiedstation op hoofdlijnen nog wel steeds aan vigerende wet- en regelgeving. Het bovenstaande maakt wel dat er een keuze gemaakt moet worden hoe nu verder met het huidige aanbiedstation in Bunschoten. In eerste instantie dienen er twee keuzes gemaakt te worden: 1. Locatie: huidige locatie of verhuizen naar een nieuwe locatie. 2. Exploitatie: gemeente of uitbesteden aan een externe partij. Deze keuze dient ter besluitvorming aan de raad te worden voorgelegd. Gemeente Bunschoten heeft RHDHV gevraagd om op hoofdlijnen de consequenties en aandachtspunten voor deze keuzes in beeld te brengen. Het gaat hierbij om vier mogelijke varianten.

Gewenste situatie Dit onderzoek moet ertoe leiden dat een toekomstbestendige keuze gemaakt kan worden rondom de locatie en exploitatie van het aanbiedstation die voldoet aan de volgende hoofdvoorwaarden: A. Inrichting en bedrijfsvoering: de inrichting en bedrijfsvoering moeten ervan opknappen; B. Dienstverlening: het niveau van de dienstverlening mag niet achteruitgaan; C. Milieuprestaties: het milieurendement mag niet achteruitgaan; D. Kosten: de kosten moeten noodzakelijk, gedekt en beheersbaar zijn. Wat staat er in dit rapport In dit rapport staan: • een beschrijving van de huidige situatie (hoofdstuk 2) • het kader voor een aanbiedstation in Bunschoten (hoofdstuk 3) • vergelijking van de locatie en exploitatie opties (hoofdstuk 4) • voor- en nadelen van de locatie en exploitatie opties naast elkaar (hoofdstuk 5) • conclusies, aanbevelingen en vervolgstappen (hoofdstuk 6) Onderzoeksverantwoording Dit rapport is tot stand gekomen op basis van de volgende informatie: • Gesprekken met betrokkenen (wethouder, gemeente, ROVA en Huijgen) • Eerder opgestelde documenten (o.a. advies/schets aanbiedstation ROVA en concept notitie aanbiedstation van de gemeente Bunschoten) • Ervaringen van RHDHV inzake projecten met milieustraten in Nederland • Openbare data en literatuur

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Huidige Situatie

In dit hoofdstuk schetsen we de huidige situatie met betrekking tot het aanbiedstation. Hierbij gaan we in op enkele aspecten die relevant zijn voor een nieuwe locatie of vernieuwing van de huidige locatie: A. Inrichting en bedrijfsvoering B. Dienstverlening C. Milieuprestaties D. Kosten E. Status plannen op huidige locatie aanbiedstation

Luchtfoto huidig aanbiedstation Figuur 2 Locaties huidig aanbiedstation en alternatieve locatie

Figuur 1 Luchtfoto huidig aanbiedstation

A. Inrichting en bedrijfsvoering aanbiedstation Onder inrichting en bedrijfsvoering komen aan bod: • Functies aanbiedstation • Ruimtegebruik • Staat van onderhoud • Personeel Functies aanbiedstation Het huidige aanbiedstation heeft op dit moment een dubbelfunctie: 1. Aanbiedlocatie voor (grof) huishoudelijk afval; 2. Stortlocatie voor gemeentelijke afvalstromen. De buitendienst stort onder andere de volgende stromen op het aanbiedstation: • Restafval: uit de openbare afvalbakken, zwerfvuil en bijplaatsingen/dumpingen; • Groenafval: uit beheerwerkzaamheden openbaar groen (2020: 1.427 ton inclusief grof tuinafval van inwoners); • Veegvuil: veegafval vanuit de veegmachine van de gemeente (2020: 162 ton); • Puin: wordt grotendeels gestort bij afvalbedrijven. Kleine hoeveelheden worden samen met het puin van inwoners via het aanbiedstation afgevoerd. 17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Ruimtegebruik Het aanbiedstation bevindt zich op de voormalige stortplaats in de gemeente Bunschoten. Op dit moment is alle beschikbare ruimte in gebruik (ca 3.500 tot 4.000 m2) en is er geen ruimte meer beschikbaar voor aanvullende activiteiten en/of stromen. Er zijn wel uitbreidingsmogelijkheden rond de huidige locatie: indien noodzakelijk zou een extra stuk van de voormalige stortplaats betrokken kunnen worden bij het aanbiedstation. Deze grond is al in eigendom van de gemeente. Staat van onderhoud Vanwege de onzekerheid die er al enkele jaren is over het voortbestaan van het huidige afvalaanbiedstation op deze locatie is er de afgelopen jaren weinig onderhoud gepleegd / investeringen gedaan in het aanbiedstation. Wel is in 2020 het KCA-depot vernieuwd. Indien het aanbiedstation wordt gehandhaafd op de huidige locatie, zal er geïnvesteerd moeten worden in: • Voorzieningen medewerkers (o.a. kantoor en sanitair); • Andere opstellingen van containers; • Uitbreiding van de locatie; • Vloeistofdichte vloeren (indien noodzakelijk – nader te onderzoeken in verband met ligging op de voormalige stortplaats); • Registratie van (inkomende) stromen (indien wenselijk): er zijn nu geen mogelijkheden om hoeveelheden inkomende stromen te registreren (geen voorzieningen en ruimte). Personeel De werkzaamheden op het aanbiedstation worden verricht door personeel van de buitendienst.

Tijdens openingsuren (18 uur per week) zijn er altijd twee medewerkers van de buitendienst aanwezig. Tijdens openingsuren begeleiden deze medewerkers inwoners van Bunschoten bij het ontdoen van huishoudelijk afval en het knippen van de stortpassen. Naast deze primaire taak verrichten ze ook andere taken op het aanbiedstation: • Openen en sluiten; • Diverse onderhoudswerkzaamheden (onderhoud, schoonmaak); • Diverse gerelateerde werkzaamheden (sorteren stromen, administratie, begeleiden afvoer). In totaal gaat om ca 50 uur inzet op weekbasis (1,7 fte). De buitendienst beschikt over drie medewerkers die de juiste opleiding hebben gedaan om het aanbiedstation te kunnen beheren. Deze medewerkers hebben dubbelfuncties binnen de buitendienst. Naast beheerder van het aanbiedstation zijn ze bijvoorbeeld ook coördinator gladheid en verrichten ze onderhoud aan installaties. Een adequate omvang van de buitendienst (nu ca 20 fte) is belangrijk om voldoende flexibel te zijn om alle taken uit te kunnen voeren. Volgens de financiële administratie zijn 2,75 fte aan medewerkers van de buitendienst en 0,15 fte medewerkers van bedrijfsvoering toegerekend aan huishoudelijk afval. Hiervan zijn 1,7 fte medewerkers van de buitendienst verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van het aanbiedstation volgens de coördinator van de buitendienst. B.

Dienstverlening Het huidige aanbiedstation is vijf halve dagen voor in totaal 18 uur open: • maandag: 13.00 tot 16.30 (3,5 uur) • woensdag: 13.00 tot 16.30 (3,5 uur) • donderdag: 13.00 tot 16.30 (3,5 uur) • vrijdag: 13.00 tot 16.30 (3,5 uur) • zaterdag: 8.30 tot 12.30 (4 uur) 17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Het aanbiedstation wordt gezien als een laagdrempelige service die aan inwoners wordt geboden. Een “eigen” voorziening zonder afhankelijkheid van een derde wordt belangrijk gevonden in Bunschoten met in totaal ongeveer 22.000 inwoners en 8.370 huishoudens (2020). Bewoners ontvangen ieder jaar een stortpas met 12 gratis knippen. Als die op zijn kan een bewoner een nieuwe stortpas bestellen à € 27,60. Op het aanbiedstation gelden de volgende tarieven: • 0,5 m3 puin (steen en beton): 6 knippen • 0,5 m3 bouw- en sloopafval: 18 knippen • 0,5 m3 overig grof huishoudelijk afval: 1 knip In de praktijk blijkt dat bewoners vrijwel geen extra stortpas hoeven aan te vragen, omdat door de beheerders van het aanbiedstation hier vaak op een “klantvriendelijke manier” mee wordt omgegaan. In totaal zijn er in 2020 ruim 29.000 bezoekers geweest op het aanbiedstation. De meest populaire dagen zijn de vrijdag en zaterdag. Pas vanaf april 2020 was het aanbiedstation ook open op donderdag. Gemiddeld komen er 123 bezoekers op een dag. Op drukke dagen zijn dat er zelfs tussen de 200 en 260. Alle voertuigen van de buitendienst beschikken over een sleutel van het aanbiedstation, zodat ook buiten de reguliere openingstijden gemeentelijke afvalstromen te kunnen worden gestort.

Aantal bezoekers per maand (2020)

Aantal bezoekers per dag (2020)

3.500

8.000

3.000

7.000

2.500

6.000

2.000

5.000

1.500

4.000

1.000

3.000

500

2.000

december

november

oktober

september

augustus

juli

juni

mei

april

maart

februari

januari

1.000

0 ma

Figuur 3 Overzicht bezoekersaantallen aanbiedstation per maand en per dag

C. Milieuprestaties De geeft op de volgende pagina aan welke stromen in 2020 in welke hoeveelheden zijn aangeboden via het aanbiedstation. In totaal wordt via het aanbiedstation op jaarbasis ruim 5.000 ton afval afgevoerd. In totaal kunnen inwoners 17 afvalstromen aanbieden en 25 soorten KCA. Hiermee voldoet de gemeente aan de wettelijke verplichtingen m.u.v. een gasflessenopslag. Opvallend is dat er in Bunschoten zeer veel grof restafval wordt aangeboden: 58 kg/inw (2020) versus 30 kg/inw gemiddeld in Nederland (2019). In de benchmarkklasse D 1 waar Bunschoten toe behoort is dit zelfs 18 kg/inw. Hiervoor zijn drie verklaringen te geven:

In deze benchmark zitten gemeenten met weinig hoogbouw (0 tot 20% van de woningen).

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

1. Ontwijkgedrag omgekeerd inzamelen met diftar (restafval wordt naar het aanbiedstation gebracht i.p.v. de ondergrondse container) 2. Afval uit prullenbakken en zwerfafval van buitendienst: dit wordt ook als grof huishoudelijk restafval afgevoerd (geen aparte registratie) 3. Aanbiedreglement: er is geen registratie van stromen, geen rem op aanbod (bijv. betalen) en er wordt niet of beperkt toegezien om aanbod vanuit bedrijven Tabel 1: Ingezamelde afvalhoeveelheden in ton voor het jaar 2020

Stroom

Tonnage

Kg per inwoner

Huishoudelijk afval

Bunschoten

Gemiddeld NL

Grof huishoudelijk restafval

1.268

Fijn huishoudelijk restafval

Onderdeel fijn huishoudelijk afval

Schoon puin

1.048

Afvalhout (A/B en C)

1.012

Onderdeel gemeentelijke stromen

Metalen

145

6,6

Bouw- en sloopafval (gips)

4,5

Wit- en bruingoed / elektronica

n.b

Harde kunststof / PVC buizen

n.b

1,6

Dakbedekking (dakleer)

1,1

0,6

KCA

n.b

1,3

Autobanden

0,3

Asbest

0,3

0,6

Sinds 2021

0,7

n.b

0,7

PMD

Onderdeel fijn huishoudelijk afval

Papier/karton

Onderdeel fijn huishoudelijk afval

Ca 165

Ca 132

Grof tuinafval

Matrassen Vlakglas

TOTAAL

Ca 3.600 ton

Gemeentelijke stromen Groenafval

1.427

n.v.t

Veegvuil

162

n.v.t.

TOTAAL

Ca 1.600 ton

De grote hoeveelheid grof restafval is wel een actiepunt voor de gemeente. Het tarief voor grof restafval is door de nieuwe aanbesteding (via AVU) bijna verdriedubbeld van € 83,78 per ton (afgerond € 84/ ton) in 2020 naar € 153,80 (afgerond € 154/ ton) in 2021 en uiteindelijk € 248,09 per ton (afgerond € 248/ ton) in 2022 en verder, waardoor de kosten ook flink toenemen de komende jaren.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

D. Kosten De onderstaande tabel staan de kosten in 2020 voor het huidige aanbiedstation (zoals deze nu in het financiële systeem staat): Tabel 2: Kosten voor het bedrijven van het aanbiedstation

Bedrag (in €)

Post Locatiekosten grond (huur)

Personeel Bunschoten

100.000

Personeel ingehuurd

26.000

Overige exploitatiekosten (o.a. stortpassen)

21.000

Kapitaalkosten incl. KCA-depot vanaf 2021 (afschrijving en rente)

12.000

Subtotaal exploitatie

159.000

Verwerking afvalstromen

248.000

Afvoer afvalstromen SUEZ (DVO ROVA)

20.000

Vergoedingen (producentenverantwoordelijkheid)

- 11.000

Opbrengst oud ijzer (DVO ROVA)

-25.000

Subtotaal Transport en verwerking

232.000

TOTAAL

391.000

Het bovenstaande is exclusief de toegerekende overhead van ca € 60.000 die wordt bepaald op basis van een percentage van de salarissen van betrokken medewerkers van de gemeente Bunschoten. Op basis van deze gegevens kost de exploitatie van het aanbiedstation op jaarbasis € 47,- per huishouden. Hiervan is € 19,- voor de exploitatie en € 28,- voor de verwerking van afvalstromen. In de benchmark (D) zijn de kosten voor de exploitatie van een aanbiedstation gemiddeld € 16 per huishouden. NB. De verwerkingskosten voor grof huishoudelijk restafval zullen in 2021, 2022 en verder door het nieuwe AVU-contract (met een veel hoger verwerkingstarief) stapsgewijs toenemen t.o.v. 2020 (o.b.v. hoeveelheden 2020) met ca € 90.000 in 2021 en ca € 210.000 in 2022 en verder ofwel respectievelijk ca € 10 en € 23 per huishouden. Er zijn momenteel geen kosten voor de locatie (bijv. huur) en nauwelijks kapitaalkosten over de gedane investeringen in het aanbiedstation zelf in het verleden (o.a. rente en aflossing/afschrijving). Bij andere milieustraten zijn dit vaak relatief grote kostenposten. E. Status plannen op huidige locatie aanbiedstation Op dit moment is nog onzeker of en onduidelijk wanneer de verwerking van biomassa en de biogasproductie van A. van der Groep verplaatst gaan worden. Verplaatsing hiervan is wel de primaire aanleiding voor eventuele verplaatsing van het huidige aanbiedstation.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Kader voor Aanbiedstation

In dit hoofdstuk staat het kader voor het aanbiedstation. Nader wordt ingegaan op: • De vier hoofdvoorwaarden (paragraaf 3.1) • Randvoorwaarden (paragraaf 3.2) • Wettelijke kaders (paragraaf 3.3) • Functies op/rond aanbiedstation (paragraaf 3.4) De input voor dit hoofdstuk komt uit: • Gesprekken met wethouder, medewerkers gemeente en ROVA • Concept notitie perspectief aanbiedstation (dd 2 juni 2020) • Wettelijke kaders • Europees en nationaal beleid voor afval en circulaire economie

3.1

Vier hoofdvoorwaarden

Het college heeft op 14 april 2020 opdracht gegeven om te verkennen of het aanbiedstation verplaatst kan worden naar een nieuwe locatie waarbij de exploitatie via de DVO bij ROVA wordt ondergebracht. De uitwerking hiervan moet inzichtelijk maken of voldaan kan worden aan de vier gestelde hoofdvoorwaarden: 1. De inrichting en bedrijfsvoering moeten ervan opknappen; 2. Het niveau van de dienstverlening mag niet achteruitgaan; 3. Het milieurendement mag niet achteruitgaan; 4. De kosten moeten noodzakelijk, gedekt en beheersbaar zijn. Deze vier hoofdvoorwaarden passen bij de uitgangspunten die in het coalitieakkoord 2019-2022 zijn vastgelegd ten aanzien van huishoudelijk afvalbeheer: • Goede service voor bewoners • Lage lasten (afvalstoffenheffing) • Goede duurzaamheidsprestaties Deze vier hoofdvoorwaarden worden daarom overgenomen in dit onderzoek.

3.2

Randvoorwaarden

De onderstaande randvoorwaarden zijn overgenomen uit de concept notitie perspectief aanbiedstation gemeente Bunschoten dd 2 juni 2020 en aangevuld door Royal HaskoningDHV: Inrichting en bedrijfsvoering • De locaties betreffen ofwel de huidige locatie ofwel de gereserveerde nieuwe locatie: De Hooistreep 13, tussen de gemeentewerf en een door de firma Huijgen aangekocht terrein, op bedrijventerrein Haarbrug-Zuid. • Exploitatie en beheer binnen wet- en regelgeving en met verleende vergunningen. Zowel in de uitvoering, in het werkproces als bij de inrichting. • Transparante digitale registraties, boekhouding en verantwoording en een sluitende afvalstoffenregistratie. • Eventuele uitbesteding gaat via een DVO met ROVA • De exploitant zorgt voor de registratie- en weegapparatuur.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Dienstverlening • Kwaliteits- en serviceniveau (niveau dienstverlening) minstens gelijkwaardig als in de huidige situatie. • Duurzaam binnen de topografische grenzen van de gemeente Bunschoten. • De huidige openingstijden worden gehandhaafd: maandagen, woensdagen, donderdagen en vrijdagen van 13:00 tot 16:30 uur plus zaterdagen van 08:30 tot 12:30 uur. • Acceptatie en overslag van afvalstoffen uit huishoudens van inwoners van de gemeente Bunschoten conform activiteitenbesluit en activiteitenregeling • Geen overlast in de (nieuwe) omgeving: geen: (waai-) vuil, ongedierte, meeuwen, files op de weg, geluid, etc. Milieurendement • Minimaal 80% van de aangeboden grof afval stromen wordt gescheiden ingezameld t.b.v. hergebruik of recycling. • Maximaal 15 kg per inwoner aan grof restafval. • Mogelijkheden voor het innemen van goederen t.b.v. hergebruik (bijv. via een kringloopwinkel). Kosten • Het afvalbeleid heeft als principe dat de vervuiler betaalt. Dat principe wordt ook voor het aanbiedstation gehanteerd waarbij wel wordt gelet op het voorkomen van ongewenste neveneffecten. • Laagdrempelige dienstverlening door klantvriendelijkheid, gratis stromen en tarievenbeleid. Dat werkt ook tegen illegale stortingen en vervuiling. Het huidige aanbiedstation voldoet (nog) niet aan deze randvoorwaarden.

Er is (nog) geen programma van eisen opgesteld waarin deze randvoorwaarden zijn geformaliseerd. De bovenstaande randvoorwaarden hebben we (grote) impact op inrichting, ruimtegebruik en investering in een (nieuw) aanbiedstation.

3.3

Wettelijke kaders

Ontwikkeling van afvalbeleid In de afgelopen decennia heeft het afvalbeleid in Nederland zich flink ontwikkeld. Het afval/grondstoffenbeleid is groot geworden in de tweede helft van vorige eeuw. In de jaren zeventig en tachtig was met name de focus op bescherming van het milieu. In de jaren negentig werd storten ontmoedigd en ingezet op recycling mede om besparing op verwerkingskosten te realiseren. In het begin van deze eeuw is wetgeving ingevoerd om specifieke afvalstromen, eventueel gekoppeld aan een producentenverantwoordelijkheid, grootschalig terug te winnen met als doel om primaire grondstoffen te besparen. Vanaf 2014 is de term circulaire economie ontstaan. De ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Van Afval Naar Grondstof (VANG) Naast introductie van beleid, wet- en regelgeving om recycling en hergebruik te stimuleren worden ook specifieke programma’s ontwikkeld om de ambities te halen. Zo is in 2013 het Programma VANG (Van Afval Naar Grondstof) gestart vanuit het Rijk. Specifiek voor huishoudelijk afval is binnen VANG het deelprogramma VANG- Huishoudelijk Afval (HHA) opgenomen, waarin de ambitie is vastgelegd om in 2020 tot 75% afvalscheiding te komen.

Deze ambitie is verder geconcretiseerd in een streven om in dat jaar nog maximaal 100 kg restafval (fijn en grof samen) per inwoner te produceren, met een doorontwikkeling naar maximaal 30 kg restafval per inwoner in 2025.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Intussen is het VANG-programma onderdeel van het Rijksbrede Programma voor de Circulaire Economie. De ambitie van het kabinet is om samen met maatschappelijke partners in 2030 een (tussen) doelstelling te realiseren van 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen). Het kabinet wil met dit programma een perspectief schetsen voor een toekomstbestendige, duurzame economie, ook voor toekomstige generaties. Concreet betekent dit dat in 2050 grondstoffen efficiënt worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. Ontwikkeling aanbiedstation van de toekomst Circulair Ambachtscentrum Binnen het programma VANG is erkenning voor het aanbiedstation en haar rol in het realiseren van de doelstellingen uit het beleid. Om het toekomstbestendige aanbiedstation of de concretisering daarvan, het circulair ambachtscentrum, verder te definiëren is het opgenomen als icoonproject in het uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2019 – 2023. Zie ook paragraaf 3.4 waar een beeld geschetst wordt van het aanbiedstation van de toekomst. Europa Naast het beleid in Nederland heeft ook de EU aangegeven dat circulaire economie belangrijk is. In november 2019 is door de nieuwe commissie aangegeven dat ontwikkeling van circulaire economie prioriteit nummer één is.

Zo stelt het EU-Kaderrichtlijn Afvalstoffen dat in 2025 de voorbereiding voor hergebruik en de recycling van stedelijk afval verhoogd moet zijn tot minimaal 55 gewichtsprocent, in 2030 tot 60 gewichtsprocent en in 2035 tot 65 gewichtsprocent. Wetgeving Regels omtrent milieustraten zijn opgenomen in verschillende wettelijke teksten. Wet milieubeheer Volgens de Wet milieubeheer zijn gemeenten wettelijk verplicht om huishoudelijk afval (gescheiden) in te zamelen. In artikel 10.22 van de Wet milieubeheer dient de gemeente op ten minste één daartoe ter beschikking gestelde plaats binnen de gemeente of binnen de gemeenten waarmee wordt samengewerkt, in voldoende mate gelegenheid te bieden om grove huishoudelijke afvalstoffen achter te laten. Activiteitenbesluit Een aanbiedstation heeft daarom in principe geen omgevingsvergunning milieu nodig. Milieustraten vallen onder het activiteitenbesluit. Als het aanbiedstation ook bedrijfsafvalstoffen in ontvangst neemt, kan dat anders zijn. Milieustraten hebben normaliter geen watervergunning nodig. Milieustraten hebben vooraf toestemming nodig van het bevoegd gezag om te mogen starten. Deze toestemming heet de omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM). Specifieke voorschriften voor milieustraten zijn opgenomen in het Activiteitenbesluit en Activiteitenregeling opgenomen. Hier wordt specifiek ingegaan op: 1.

Scheiden en mengen van afvalstoffen 2. Op- en overslaan van bulk- en stukgoederen 3. Op- en overslaan van asbesthoudende afvalstoffen 4. Opslaan van verpakte stoffen Om bodem, lucht en water te beschermen zijn er eisen voor het opslaan en verwerken van afval. Een speciaal aandachtspunt bij een aanbiedstation is om hemelwater niet in contact te brengen met de opgeslagen goederen en afvalstoffen. Als hemelwater niet in contact is geweest met opgeslagen goederen, kan het afgevoerd worden naar oppervlaktewater.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Volgens activiteitenregeling in te nemen stromen op een aanbiedstation Het aanbiedstation moet op basis van de Activiteitenregeling de volgende afvalstoffen gescheiden innemen. Hiervoor moeten dus altijd aparte containers of ruimtes aanwezig zijn: 1. afgedankte elektrische en elektronische apparatuur 2. asbest 3. C-hout 4. gasflessen, brandblussers en overige drukhouders 5. grond 6. A-hout en B-hout 7. banden van voertuigen 8. dakafval 9. geëxpandeerd polystyreenschuim (EPS) 10. gemengd steenachtig materiaal, niet zijnde asfalt en niet zijnde gips 11. gips 12. grof tuinafval 13. harde kunststoffen 14. matrassen 15. metalen 16. papier en karton 17. textiel, niet zijnde tapijt 18. vlakglas Deze lijst bevat alleen stoffen uit de verzamelnaam "grof huishoudelijk afval". Voor andere stoffen die op een aanbiedstation binnenkomen is het vanzelfsprekend om ze apart te houden. Uitzonderingen in activiteitenregeling Het aanbiedstation hoeft natuurlijk geen aparte containers of ruimtes te hebben voor afvalstromen die het aanbiedstation niet inneemt. Als dat zo is, dan moet wel duidelijk zijn aangegeven waar de burgers wel met die afvalstromen terecht kunnen. Het bevoegd gezag kan met een maatwerkvoorschrift toestaan dat voor een of meerdere van de afvalstromen 6 tot en met 18 geen aparte containers of ruimtes aanwezig zijn, ondanks dat het aanbiedstation ze wel accepteert.

Er geldt in dat geval een speciale uitzondering op het mengverbod voor afvalstoffen. Als stoffen door elkaar worden opgeslagen moet er een nascheiding plaatsvinden voor verdere afvoer. Er moet voor deze stoffen een gelijk niveau van afvalscheiding bereikt worden als wanneer ze los werden ingezameld. Het bevoegd gezag kan dit met een maatwerkvoorschrift vastleggen. Verdichten van afval is verboden als er een nascheiding van die stroom gebeurt. Wanneer restafval wordt nagescheiden in een aanbiedstation moet het niet worden ingezameld met een perscontainer. Regels voor specifieke afvalstromen Verder zijn regels opgesteld voor specifieke afvalstromen als groenafval, elektrisch en elektronisch afval, opslag van gasflessen asbest, verpakte afvalstromen en KCA.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

3.4

Schets aanbiedstation van de toekomst

Het aanbiedstation van de toekomst gaat over waarde toevoegen, hergebruik, scheiding, kwaliteitsgrondstoffen en vermindering van restafval, maar ook over integratie in de samenleving door arbeidsparticipatie, opleiding en het stimuleren van bewustwording. De uitstraling van een aanbiedstation is daarbij belangrijk. Deze moet recycling, upcycling, circulariteit en duurzaamheid uitstralen. Wat in ieder geval duidelijk lijkt, is er dat verschillende functies mogelijk zijn rondom het aanbiedstation (zie figuur hiernaast). Een aanbiedstation met genoemde functies wordt ook wel een Circulair Ambachtscentrum genoemd.

Figuur 4: functies van een circulair ambachtscentrum

Functie piramide aanbiedstation Doel is om zo hoog mogelijk op de piramide te komen (zie figuur hieronder). De onderste laag van de piramide staat voor de activiteiten die reeds op een aanbiedstation plaatsvinden. Op de één na onderste laag staan activiteiten die handelingen toevoegen aan de afvalstromen om hergebruik en scheiding te verbeteren en restafval te verminderen. De derde laag gaat over waarde toevoegen en opleiding. De bovenste laag gaat over beleving.

Figuur 5 Mogelijke rollen en functies van het toekomstige aanbiedstation

Een toekomstbestendigheid van 20 jaar vergt verder dat de aanbiedstations een bepaalde mate van flexibiliteit kennen. Veranderingen in zaken als bevolkingssamenstelling, consumptiepatronen en ketenverantwoordelijkheden leiden tot andere afvalhoeveelheden en -samenstellingen. Dit maakt dat de afvalinzamelstructuur en de rol en inrichting van de aanbiedstations ook kan veranderen. In de uitwerking van de varianten wordt derhalve flexibiliteit meegenomen als een belangrijke randvoorwaarde. In kader van het Rijksbrede programma circulaire economie zijn door het ministerie pilots geïnitieerd die moeten leiden tot waardevolle informatie om het concept circulaire ambachtscentra nader vorm te geven. In 2022 worden de eerste uitkomsten verwacht van 10 pilotprojecten. Onduidelijk is of de uitkomsten leiden tot een voorstel tot uniforme aanpak of dat er keuzemogelijkheden blijven.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Veel inrichtingsaspecten van een toekomstige aanbiedstation zijn dan ook afhankelijk van de wensen en ambities die worden gesteld. Dit geldt voor de hierboven genoemde rollen en functies. Het geldt echter ook met betrekking tot meer operationele inrichtingseisen zoals bijvoorbeeld: ◼

Toegangsbeleid: worden hier wel of geen restricties gehanteerd en zo ja, welke?

◼

Aannamebeleid: welke afvalstromen worden ingezameld?

◼

Inname faciliteiten: hoe is de inname van herbruikbare goederen georganiseerd?

◼

Beleid verdere reductie restafval: wordt er onderscheid gemaakt in betaalde en gratis stromen? En zo ja, wat is de grondslag voor betalen (wegen, schatten, bezoeken met maximale volumes)?

◼

Kwaliteitsbewaking grondstoffen: hoe vindt informatievoorziening en handhaving/controle plaats?

◼

Zichtbaarheid verdere be- en verwerking: hoe worden burgers meegenomen in de toepassing/hergebruik van de aangeboden stromen (fysiek aanwezige ambachtscentra, etc.)?

◼

Verkeersbewegingen: in hoeverre wordt verkeer van professionals (bedrijven) en inwoners van elkaar gescheiden? Wat is acceptabel?

◼

Organisatie: Hoe wordt de organisatie van samenwerkingsvormen met de kringloopwinkel en ambachten zo ingeregeld dat het leidt tot maximaal hergebruik en gezonde businesscases? Is daarbij een fysieke scheiding gewenst?

3.5

Functies op/nabij Aanbiedstation

Minimale functies De minimaal aanwezige functies op het aanbiedstation zijn: • Voorzieningen om huishoudelijke (grof) afvalstromen te kunnen innemen conform het wettelijk kader (de activiteitenregeling) • Voorzieningen om afval vanuit beheerwerkzaamheden van de buitendienst te kunnen storten Gewenste extra functies De volgende functies op het aanbiedstation zijn wenselijk: • Sorteer-, demontage en bewerkingsmogelijkheden • Voorportaalfunctie voor kringloopbedrijven Toekomstgerichte functies De toekomstgerichte functies zitten vooral in twee aspecten: • Transformatie naar een circulair ambachtscentrum op termijn: zie paragraaf 3.4 • Openstelling voor niet-inwoners: om schaalvoordelen te creëren (exploitatiekosten kunnen worden verdeeld over meerdere gebruikers) waardoor of het niveau van dienstverlening omhoog kan of de exploitatiekosten per huishouden omlaag.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Argumenten voor locatie en exploitatie

In dit hoofdstuk wordt uitgewerkt: • vergelijking van de huidige locatie en de nieuwe locatie (paragraaf 4.1); • vergelijking zelf exploiteren of exploitatie via een derde (paragraaf 4.2); • mogelijkheden voor samenwerking (met derden).

4.1

Keuze locatie

Beschrijving locaties De huidige locatie bevindt zich op de Groeneweg 1 in Bunschoten (zie ligging kaart begin hoofdstuk 2). Het ligt in het kadastrale perceel BST01 - H – 77 2. Het totale oppervlak van het perceel is 12.400 m2, Op dit moment is 3.500 tot 4.000 vierkante meter in gebruik voor het aanbiedstation. Uit de interviews is naar voren gekomen dat extra grond van de voormalige stortplaats ook betrokken kan worden bij een eventuele uitbreiding van het aanbiedstation. De locatie Hooistreep (zie ligging kaart begin hoofdstuk 2) is gelegen tussen de gemeentewerf en de locatie van Huijgen. Het oppervlak is 4.500 m2. Voor de locatie Groeneweg gaan we op dit moment uit van renovatie en voor locatie Hooistreep van volledige nieuwbouw. Vergelijking locaties We gaan ervan uit dat op beide locaties de minimumactiviteiten uitgevoerd kunnen worden. Belangrijk is wel te constateren dat er op dit moment geen keuze is gemaakt met betrekking tot controle, registratie, betaling en basis voor betalingen en logistiek. Al deze keuzes kunnen invloed hebben op het benodigde oppervlak en daarmee de geschiktheid van de locaties. Tabel 3 Vergelijking verschillende locaties aanbiedstation op 4 hoofdcriteria en verschillende subcriteria

Criterium

Inrichting en bedrijfsvoering

Subcriterium

Groeneweg

Hooistreep

Toegangsweg/impact file

Wachtrijen /file hebben weinig impact op activiteiten rondom aanbiedstation

Wachtrijen /file kan verkeer op bedrijventerrein verslechteren

Beschikbaarheid flexibel personeel/kraanvoertuigen

Op zichzelf staande locatie: locatie verder weg van zwaartepunt bedrijfsvoering

Locatie is naast werf buitendienst (zwaartepunt bedrijfsvoering)

Flexibiliteit in uitvoeringsvormen

De locatie op Groeneweg is groter en heeft meer mogelijkheden voor meerdere afvalstromen en functies

De locatie heeft beperkte mogelijkheden voor extra functies, wel combinaties mogelijk met naastgelegen terreinen

Vergunning

Is reeds in gebruik. Huidige locatie voldoet op hoofdlijnen.

Dient nog ingepast te worden en dit vraagt op zijn minst een OBM of zelfs een vergunningaanvraag.

Conclusie

Op de Hooistreep is het risico op overlast door filevorming voor de omgeving groter. Daar tegenover staat dat er meer synergievoordelen zijn in de bedrijfsvoering (nabij) voor de locatie Hooistreep.

https://kadastralekaart.com/kaart/perceel/BST01/H/77

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Criterium

Subcriterium

Groeneweg

Hooistreep

1 tot 4 km

2 tot 5 km

Aantal functies / activiteiten op aanbiedstation

Op dit moment geen verschil. In de toekomst meer mogelijkheden

Op dit moment geen verschil. In de toekomst mogelijk minder mogelijkheden (geen extra ruimte beschikbaar)

Conclusie

De locatie maakt op dit moment geen verschil in het niveau van dienstverlening. In de toekomst biedt de Groeneweg wel mogelijk meer mogelijkheden i.v.m. de extra beschikbare ruimte

Milieuprestaties

Bij huidige service niet onderscheidend

Afvalscheiding

Meer flexibiliteit / ruimte om meerdere afvalstromen in te zamelen. Kringloopwinkel zit ook dichtbij.

Beperkte extra ruimte aanwezig om extra toekomstige stromen te scheiden

Principe de vervuiler betaalt

Voldoende extra ruimte beschikbaar om weeg- en registratieapparatuur te installeren

Beperkte extra ruimte beschikbaar om weeg- en registratieapparatuur te installeren

Impact hinder voor omgeving

Weinig andere bedrijven / activiteiten in de omgeving

Aanbiedstation heeft impact op aangezicht bedrijventerrein, zeker bij ongewenste neveneffecten

Conclusie

Op basis van de huidige service en in te nemen stromen is er vrijwel geen verschil tussen beide locaties. Vanwege de grotere beschikbaarheid van extra ruimte op de Groeneweg is hier meer flexibiliteit om in de toekomst extra containers te kunnen plaatsen of andere functies te accommoderen De locatie Groeneweg hindert de buren minder

Indicatie Investeringen

Ca € 50.000 renovatie (minimaal)

Afstand van woningen Bunschoten-Spakenburg

Dienstverlening

Milieu

Indicatie Exploitatiekosten (kapitaalskosten en locatie onderscheidende kosten),

Kosten

Ca € 1.500.000 aanbiedstation Ca € 1.000.000 grond

Minimale renovatie: Ca € 38.000/jaar

Ca € 112.000/jaar

Grotere renovatie: Ca € 88.000/jaar

Verkoopbaarheid / opbrengst grond

Onzeker (i.v.m. aanwezigheid (vervuilde) grond van stortlocatie). Wel interesse.

Conclusie

De investeringen voor de Hooistreep zijn bijna € 2,5 miljoen hoger door de aankoop van grond. De exploitatiekosten zijn ca € 24.000 tot € 74.000 hoger, doordat er synergievoordelen gehaald kunnen worden in de uitvoering van de buitendienst (minder reiskosten), maar er wel hogere kapitaallasten zijn.

Goed / marktconforme opbrengst (regulier bedrijventerrein)

Beoordeling huidige locatie - Groeneweg De huidige locatie voldoet reeds aan de basisvoorwaarden, is goed toegankelijk, is het effect van eventuele hinder op de omgeving relatief beperkt (zoals files) en biedt het meer (flexibiliteit in toekomstige) mogelijkheden doordat er een groter oppervlak beschikbaar is. Een andere bestemming op deze locaties is onzeker (vanwege de ligging op een voormalige stortplaats) en heeft een waarschijnlijk een lagere marktwaarde. Omdat de huidige locatie gerenoveerd moet worden (geen nieuwbouw noodzakelijk), zijn de investeringen en nieuwe (kapitaal)lasten relatief laag. De gemeente kan hierbij een keuze maken tussen “minimaal noodzakelijke investeringen” en “investeringen op de wensenlijst”.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Beoordeling nieuwe locatie - Hooistreep In de nieuwe locatie moet meer geïnvesteerd worden dan in de huidige locatie (nieuwbouw + aankoop grond versus renovatie). Dat leidt tot hogere kapitaallasten. Wel kan er sterker geprofiteerd worden van nabijheid van activiteiten op naastgelegen percelen. Zo kunnen synergievoordelen ontstaan met betrekking tot inzet personeel, materieel en het delen van infrastructuur (zoals een weegbrug). De nieuwe locatie heeft een hogere marktwaarde (reguliere uitgifteprijs grond bedrijventerrein). Dit zorgt voor een extra investering t.o.v. de huidige locatie. Investeringen en kosten voor de twee locaties De hiervoor benoemde verschillen hebben de volgende uitwerking op de jaarlijkse exploitatiekosten en investeringen in een nieuw aanbiedstation (euro’s). Hierbij wordt voor de renovatie uitgegaan van een afschrijftermijn van 10 jaar en voor nieuwbouw met een afschrijftermijn van 20 jaar, rentevoet van 2% en een annuïtaire afschrijfmethode. In de onderstaande tabel staat de uitgebreide kostenvergelijking: Tabel 4 Vergelijking verschillende locaties aanbiedstation op basis van onderscheidende kosten, uitgaande van gelijke dienstverlening Criterium

Uitganspunt

Groenstraat

Hooistreep

Minimum: Ca € 50.000 Aanbiedstation

Ca € 6.000/jaar

Ca € 1.500.000

Wensenlijst: Ca € 500.000

Ca € 92.000/jaar

Ca € 56.000/jaar Aankoop grond

Investeringen

(alleen rentekosten a 2%)

Synergievoordelen bedrijfsvoering buitendienst

Ca € 1.000.000 Ca € 20.000/jaar

Financiële risico’s bouw

Vervuilde grond op de voormalige stortplaats kan tot extra kosten leiden

Conclusie

De investeringen en kapitaalkosten zijn lager voor de Groeneweg (ca € 6 of 56k/jaar) t.o.v. de Hooistreep (ca € 112k/jaar)

Extra reistijd en reiskosten naar aanbiedstation voertuigen buitendienst (3x 15 minuten per dag, 250 dagen/jaar, 2 personen per voertuig + voertuigkosten)

Ca € 20.000/jaar

Reistijd kranen om containers te verdichten en groenafval op te hopen (30 minuten per dag, 250 dagen/jaar)

Ca € 6.000/jaar

Extra reistijd personeel aanbiedstation (2x 20 minuten per dag, 250 dagen/jaar)

Ca € 6.000/jaar

Conclusie

Investeringen

Totaal Exploitatiekosten

De afstand van de werf naar het aanbiedstation leidt tot extra uren en inzet van personeel en materieel. De meerkosten voor een locatie aan de Groeneweg bedragen ca € 26.000 per jaar Ca € 0,05 of 0,5 miljoen

Ca € 2,5 miljoen

Ca € 38.000 of 88.000/jaar

Ca € 112.000/jaar

Onderbouwing investering in aanbiedstation:

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

•

• •

•

Aanbiedstation kental € 250 a 350 per m2: RHDHV heeft verschillende kostenramingen gemaakt voor milieustraten. De totale kosten voor civiele werken bedragen 250 tot 350 euro/m2. Dit is exclusief sloopkosten, geschikt maken van grond en materieel. Deze kosten worden ook gebonden bij recent gerealiseerde milieustraten; Sloopkosten bedragen ongeveer 50 euro/m2: we gaan ervan uit dat maar een gedeelte gesloopt hoeft te worden; Renovatie minimum: € 50.000,-. Deze investering is minimaal nodig om het aanbiedstation de komende vijf jaar fatsoenlijk te kunnen exploiteren. Het gaat hierbij om nieuwe of renovatie van huisvesting/faciliteiten voor medewerkers (ca € 30.000), een nieuwe slagboom (ca € 10.000) en diverse zaken benodigd voor klein onderhoud op het terrein (ca € 10.000). Renovatie wensenlijst: € 0,5 miljoen. Deze investering is nodig om het gebied uit te bereiden van ca 3.500 m2 naar 4.500 m2 (€ 100.000 – 150,000, verbetering toegang (oprit, hek, slagboom, mogelijk een weegbrug (€ 125.000), huisvestiging (€ 30.000), ICT (€ 25.000) en (deels) vloeistofdichte vloer. De gemeente(raad) heeft nog niet uitgesproken of deze investeringen ook wenselijk zijn.

4.2

Keuze exploitatie

Voor de exploitatie van het aanbiedstation zijn twee varianten in beeld gebracht. Ten eerste is er de exploitatie door de gemeente zelf. De tweede variant betreft de exploitatie door een derde. De scoring van exploitatie door een derde is gebaseerd op interviews met / informatie van ROVA en Huijgen. Onderscheidende aspecten in beide opties zijn met name schaalvoordelen en het serviceniveau. Schaalvoordelen kunnen worden gebruikt door optimaal inzetten personeel, deelgebruik inrichting of materieel. In volgende tabel is het een en ander samengevat. Tabel 5: Onderscheidende aspecten voor verschillende exploitanten

Criterium

Inrichting en bedrijfsvoering

Subcriterium

Gemeente

Derde

Flexibiliteit naar toekomst

De gemeente gaat geen externe verplichtingen aan en is daarmee flexibel

Minder flexibel, omdat contracten moeten worden aangepast

Flexibiliteit Buitendienst

Personeel van het aanbiedstation kan flexibel worden ingezet op andere functies in de buitendienst. Dubbelfuncties zijn mogelijk.

Indien personeel van een derde het beheer van het aanbiedstation doet, krimpt de buitendienst en neemt de flexibiliteit af.

Kwetsbaarheid uitval personeel

De buitendienst beschikt over drie bevoegde beheerders van het aanbiedstation.

Grotere pool van personeel beschikbaar. Daardoor minder kwetsbaar

Delen infrastructuur

De gemeente dient te investeren in specifieke software om afvalregistratie uit te voeren

Private partij heeft al een afvalregistratiesysteem en toevoegen van aanbiedstation lijkt een marginale kostenstijging te veroorzaken.

Delen materieel

Gemeente moet materieel inhuren

Derde partij heeft geschikt materieel

Kennis afvalmarkt

Conform huidige situatie

Een gespecialiseerde marktpartij kan mogelijk sneller inspelen op ontwikkelingen

Conclusie

17 mei 2021

Indien de derde in de nabijheid bevindt van het aanbiedstation is delen materieel, personeel en kennis in het voordeel van de derde. Mogelijk kan infrastructuur worden gedeeld. Exploitatie door de gemeente biedt de buitendienst flexibiliteit in de bedrijfsvoering

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Criterium

Subcriterium

Gemeente

Derde

Openingsdagen

5: Ma, woe, do, vr en za

6: ma t/m za 44 uur

Dienstverlening

Openingsuren

18 uur

(waarschijnlijk alleen haalbaar op locatie Hooistreep indien bedrijfsafval wordt geaccepteerd)

Opening voor nietinwoners (bedrijven)

Nee

Voorkeur

Inname gemeentelijke stromen buitendienst

Noodzaak registratie / wegen

Niet per se noodzakelijk

Randvoorwaarde

Conclusie

Milieuprestaties

Milieu

De gesproken derde partij kan een hogere service bieden dan de gemeente zelf. Randvoorwaarde is dan wel dat combinaties / schaalvoordelen mogelijk zijn met andere activiteiten en goede registratie plaatsvindt.

Waarschijnlijk niet onderscheidend

Nee

Faciliteiten aanwezig op eigen (ander) terrein voor sorteren en bewerken (bouw en sloop) afval

Extra faciliteiten voor afvalscheiding en sortering

Conclusie

Qua aanbieden / bronscheiden zijn er in principe geen verschillen tussen gemeente of een derde. De derde partij heeft wel meer mogelijkheden om afval te bewerken / te sorteren. Gemeentelijke stromen

Mogelijke schaalvoordelen (m.b.t. kostenreductie)

Bestaande infrastructuur (op locatie Hooistreep)

Verwerkingskosten

Geen verschil (aanbestedingsplichtig)

Kosten registratie

De gemeente dient te investeren in specifieke software om afvalregistratie uit te voeren

Private partij heeft al een afvalregistratiesysteem en toevoegen van aanbiedstation lijkt een marginale kostenstijging te veroorzaken (op locatie Hooistreep).

Kapitaalkosten

De rentekosten zijn lager, maar de investering komt voor 100% voor rekening van inwoners

De rentekosten zijn hoger, maar de investering kan worden verdeeld over inwoners en andere activiteiten van derde partij

Grond- / locatiekosten

Kan gemeente flexibel mee omgaan

Moet worden aangekocht of gehuurd

Conclusie

Vanwege mogelijke schaalvoordelen zijn de exploitatiekosten bij een derde partij waarschijnlijk lager. De vraag is wel in hoeverre de hogere gewenste te leveren service leidt tot hogere kosten.

Kosten

17 mei 2021

Bedrijfsafval

Gemeentelijke stromen

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Samenvattend: Door de exploitatie in eigen beheer te houden, blijft de gemeente flexibeler om in te spelen op toekomstige opties. Gezien alle ontwikkelingen (zie paragrafen 3.3 t/m 3.5) is het wenselijk dat er speelruimte is en dat er mogelijkheden zijn om in te kunnen spelen op waarschijnlijke veranderingen. Bij een derde moeten dan eerst de contracten worden aangepast. Vaak is dat nadelig voor een opdrachtgever. Een externe partij kan mogelijk een hoger serviceniveau bieden, doordat het openhouden van het aanbiedstation gecombineerd kan worden met andere activiteiten. Dat betekent waarschijnlijk wel dat ook niet-inwoners van Bunschoten het aanbiedstation gebruiken en dat voortaan een goede registratie (weging) noodzakelijk is. Leuke bijkomstigheid is dat de externe partij deels zelf ook de ingezamelde stromen kan sorteren en bewerken t.b.v. recycling. Zowel de gemeente als de externe partij kunnen schaalvoordelen generen door activiteiten te combineren met het aanbiedstation. Het belang voor de gemeente om zelf de werf te exploiteren is vooral: 1. Voldoende omvang van de buitendienst zelf te behouden (om voldoende flexibel te blijven om taken uit te kunnen voeren – gecombineerde taken uitvoeren) 2. Snel en op alle tijden gemeentelijke afvalstromen kunnen storten De gemeente heeft de medewerkers in de gemeentewerf als schaalvoordeel te bieden.

Een private partij kan dit ook maar deze kunnen vakgerichter zijn opgeleid. De private partij heeft bovendien aanwezige infrastructuur (software/weegbrug) waar mogelijk gebruik gemaakt van kan worden. De belangen van de externe partij om het aanbiedstation te exploiteren zijn: 1. Groter maken van de business (toegang tot meer afvalstromen en nieuwe bedrijfsactiviteiten) 2. Samenwerking met gemeente (via ROVA) is belangrijk voor imago van het bedrijf (spreekt aan, geeft vertrouwen en geeft vooruitgang van het bedrijf aan)

4.3

Samenwerking

In 4.2 wordt ervanuit gegaan dat er een keuze gemaakt moet worden tussen exploitatie door de gemeente Bunschoten of een derde partij. Om een kleiner aanbiedstation betaalbaar te houden, is het van belang om synergie te zoeken. Belang voor de service naar de bewoner is continuïteit, ruime openingstijden en acceptatie van veel stromen. Bij uitval personeel moet er vervanging mogelijk zijn. Er zijn ook tussenoplossingen mogelijk. Te denken valt bijvoorbeeld aan een samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Bunschoten en een partij het aanbiedstation exploiteert en waarbij die partij bijspringt op het moment dat het nodig is (bijv. bij drukte of uitval personeel). Indien de gemeente het aanbiedstation zelf exploiteert, kan er een contract met een derde partij worden afgesloten om bij te springen als het nodig is. Hiervoor kan een contract met een minimaal uren afname worden afgesloten. Hiermee blijft de werknemerspoel behouden voor gemeentewerven. ROVA heeft hierbij al aangegeven dat een dergelijk contract waarschijnlijk niet aantrekkelijk is voor een marktpartij. Indien een derde partij het aanbiedstation exploiteert is deze constructie niet relevant.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Multicriteria analyse

Het onderzoek richt zich op vier vooraf gedefinieerde varianten voor de toekomst. Het betreft een combinatie van huidige of nieuwe locatie met beheer door gemeente of een derde. Om de varianten te vergelijken zijn de criteria dienstverlening, kosten, milieuresultaat, en bedrijfsvoering onderzocht. Onbekende factoren in de evaluatie zijn: • Status ontwikkelingen rondom van de Groep. • Eisen aan aanbiedstation: Er is geen Programma van Eisen (PvE) beschikbaar waar het aanbiedstation aan moet voldoen: wel of geen toegangscontrole? Opstelplaats files op locatie of openbare weg, wel of niet wegen, scheiden burger en professioneel verkeer; vlakvloers of perron, wel of geen mogelijkheid extra activiteiten op locatie. Al deze zaken beïnvloeden het benodigd personeel en oppervlak; • Voorwaarden die gelden voor uitbereiding huidige locatie; • Hoeveelheid bedrijfsafval die eventueel aangenomen kan worden; • Investeringsperiode; wanneer moet de nieuwe situatie gerealiseerd zijn; • Locatie derde in nabijheid nieuwe locatie (aanbesteding); • Wegingsfactoren om criteria en/of subcritieria t.o.v. elkaar te kunnen waarderen. In de tabel staan de resultaten van de analyse per (sub)criteria per variant. (een + stat voor een gunstig beoordeling, een 0 voor neutraal en - voor negatieve beoordeling).

Om tot een vergelijk te komen is per subcriteria de best scorende variant aangegeven en een wegingsfactor. Voor alle relevante en onderscheidende subcriteria hebben we deze vooralsnog op 1 gezet behalve voor flexibiliteit buitendienst. Hier is de factor op 2 gezet om het belang van de flexibiliteit van de buitendienst te accentueren. Tabel 6: Multicriteria analyse varianten toekomstig aanbiedstation

Variant A:

Variant B:

Variant C:

Huidig locatie

Bedrijfsvoering, score

Variant D:

Best Weeg scorende Factor** (n)

Nieuwe locatie

Gemeente

DVO

Gemeente

DVO

Voordeel samenwerken andere activiteiten***

E/L

0/+

Hinder omgeving file

0/-

A,B

Flexibiliteit naar toekomst

E/L

Flexibiliteit buitendienst

A,C

Kwetsbaarheid uitval personeel

B,D

Delen personeel, infrastructuur en materieel ***

Kennis afvalmarkt

B,D

Vergunning

A,B

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Dienstverlening, pt

E-L *

Afstand woningen

1 - 4 km

2 - 5 km

A,B

Openingsuren / -dagen

18 uur

32 uur

18 uur

44 uur

B,D

Inname gemeentelijke afvalstromen

Openstelling niet-inwoners

Nee

Voorkeur

Nee

Voorkeur

B,D

Noodzaak registratie

Beperkt

Milieuresultaat, score Afvalscheiding

E/L

Goed

Uitbereidingsmogelijkheden om toekomstige doelstellingen te halen

Nee

A,B

Hinder omgeving overig

0/-

A,B

Renovatie

Nieuwbouw

Nieuwbouw € 2,5 miljoen

A, B

€ 10–15 / HH € 10 – 15 / HH

A, B

Kosten, pt Investering (type)

Investering (bedrag)

€ 0,05 miljoen € 0,22 miljoen € 2,5 miljoen

Extra kapitaalkosten

€ 0 – 1 / HH

€ 2 – 3/ HH

Operationele kosten***

Verkoop niet gekozen locatie

0/+

A,B

Totaal

*E=Exploitatie relevant; L=locatie relevant ** allen gesteld op 0 of 1; 0=niet relevant of marginaal verschil; *** DVO investeert kosten besparingen in verruimen openingstijden zodat operationele kosten gelijk blijven. Het criterium is daarmee niet onderscheidend

Analyse beoordeling varianten op hoofdlijnen Om een voorkeursvariant aan te geven, dienen alle criteria te worden gewogen door middel van wegingsfactoren. Deze zijn veelal politiek bepaald. In afwezigheid van de wegingsfactoren is het op dit moment moeilijk om een voorkeur aan te geven. Indien deze voor alle relevante en onderscheidende factoren op 1 wordt gezet, lijkt er een voorkeur te zijn voor de huidige locatie. De buitendienst en flexibiliteit voor de toekomst zijn belangrijke criteria en krijgen de weegfactor 2. Het verschil tussen de gemeente als exploitant of derde is niet significant Zonder te kijken naar weegfactoren, bij deze een korte samenvatting van de bevindingen. Locatiekeuze De locatie varianten onderscheiden zich met name op basis van (1) investeringen, (2) uitbreidingsmogelijkheden, (3) hinder en (4) synergie. Op de huidige locatie zijn investeringen veel lager, is er minder hinder, is er reeds een vergunning en zijn er mogelijkheden tot uitbereiding terwijl dat op de nieuwe locatie minder aan de orde is. De nieuwe locatie naast de gemeentewerf (of eventuele derde) heeft meer mogelijkheden om personeel/materieel en infrastructuur te delen zodat schaalvoordeel ontstaat dat leidt tot lagere kosten.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Indien we de onbekende factoren meenemen is ook niet te beoordelen of de nieuwe locatie groot genoeg is. Exploitatie De exploitatie varianten onderscheiden zich met name in (1) niveau dienstverlening, (2) flexibiliteit, (3) synergie (infrastructuur/personeel), (4) kennis en (5) service. Een derde partij is voordelig indien het flexibel kan zorgen voor deskundig personeel en multifunctioneel gebruik van materiaal en infrastructuur. Door bedrijfsafval te ontvangen kan een derde ook kosten besparen en daarmee langere openingstijden financieren, zodat het serviceniveau voor inwoners stijgt. Beheer door de gemeente heeft als voordeel dat het aantal mensen op de gemeentewerf voldoende blijft om flexibele inzet over verschillende activiteiten mogelijk te maken. De afwegingen die relevant zijn: • Of de toename in service het opweegt tegen een minder flexibele buitendienst en • Of gezien de veranderingen met betrekking tot doelstellingen op een milieustraat er nu al een DVO moet worden gesloten? Zwaarwegend vinden wij dat de komende jaren veranderingen plaatsvinden met betrekking tot grof afvalinzameling om (VANG-)doelstellingen te bereiken. Zonder een visie daarop hoe dit moet worden bereikt, lijkt het langdurig contracteren van een DVO op dit moment niet de voorkeur te hebben.

Bevinding per variant Variant A: Gemeente op huidige locatie Deze variant is met name goed omdat de locatie uitbereidingsmogelijkheden heeft en minder hinder oplevert. De investeringen zijn lager dan een nieuwe locatie. Eventueel zou een beperkte investering voldoen om de komende circa vijf jaar vooruit te kunnen. Verder geeft deze variant de gemeente een grote pool met medewerkers van de buitendienst om flexibel in te zetten op het aanbiedstation en de overige werkzaamheden van de buitendienst, zoals parkonderhoud en gladheidsbestrijding, uit te voeren. Het geeft de gemeente ook tijd om zich op de veranderlijke toekomst met aangescherpte (VANG-) doelstellingen voor te bereiden: de gemeente verbindt zich nergens langjarig aan. Variant B: derde partij op huidige locatie Deze variant is met name goed omdat de locatie uitbereidingsmogelijkheden heeft en minder hinder heeft. De investeringen zijn lager dan een nieuwe locatie. Eventueel zou een beperkte investering voldoen om tijdelijk vooruit te kunnen. Een derde partij zou door synergie met eigen activiteiten beter schaalvoordeel kunnen bieden en de besparingen kunnen inzetten om ruimere openingstijden te financieren. Ook wordt verwacht dat er een groter aantal geschikte arbeiders beschikbaar is om de locatie te bedrijven.

Variant C: Gemeente op nieuwe locatie De nieuwe locatie heeft een synergievoordeel doordat de het aanbiedstation naast de gemeentewerf ligt. Hier staat wel een flinke investering tegenover. Mogelijk leidt de locatie ook tot hinder in de omgeving. Verder geeft deze variant de gemeente een grote pool met medewerkers van de buitendienst om flexibel in te zetten op het aanbiedstation en de overige werkzaamheden van de buitendienst, zoals parkonderhoud en gladheidsbestrijding, uit te voeren. Variant D: derde partij op nieuwe locatie De nieuwe locatie heeft een synergievoordeel doordat de het aanbiedstation naast een potentiële derde ligt. Mogelijk leidt de locatie ook tot zekere hinder in de omgeving. Een derde partij zou door synergie met eigen activiteiten beter schaalvoordeel kunnen bieden en betere service. Ook wordt verwacht dat er een groter aantal geschikte arbeiders beschikbaar is om de locatie te exploiteren.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Conclusies en Aanbevelingen

6.1

Conclusies

Huidige situatie: verouderd, maar kan voldoen In de huidige locatie is de afgelopen jaren beperkt geïnvesteerd, waardoor onderhoud en renovatie op een aantal vlakken noodzakelijk en gewenst is. Op hoofdlijnen functioneert het aanbiedstation echter nog naar behoren: na recente controle door bevoegd gezag (RUD) op naleving van het Activiteitenbesluit milieubeheer en bijbehorende activiteiten regelingen zijn (slechts) twee onregelmatigheden geconstateerd die met relatief een kleine moeite kunnen worden opgelost. Nog veel onzekerheden / onbekenden richting de toekomst Op dit moment zijn er een behoorlijk aantal onzekerheden omtrent de noodzaak van verplaatsing van het huidige aanbiedstation en gewenste functies en inrichting van een (nieuw) aanbiedstation: • Noodzaak verplaatsing: primaire aanleiding voor het verplaatsen van het huidige aanbiedstation is de bedrijfsverplaatsing van A. van der Groep naar de plek waar nu o.a. het aanbiedstation zit. Op dit moment is onzeker of en zo ja wanneer A. van der Groep verplaatst gaat worden. • Functies aanbiedstation / circulair ambachtscentrum: op dit moment zijn er in Nederland enkele tientallen pilots georganiseerd vanuit het Rijk omtrent “circulaire ambachtscentra”.

In 2022/2023 komen de resultaten van deze pilot beschikbaar en wordt duidelijk hoe een aanbiedstation er in de toekomst (idealiter) uit komt te zien en welke functies daar een plek krijgen (bijvoorbeeld combinatie met kringloopwinkel). Keuzes hieromtrent hebben grote impact op ruimtegebruik en daarmee ook de geschiktheid van beide locaties. • Gewenste inrichting en acceptatie: gemeente Bunschoten heeft geen beleid omtrent grofvuil of een specifiek programma van eisen opgesteld voor een aanbiedstation. Keuzes rondom bijvoorbeeld acceptatie, registratie en weging van stromen en eventuele splitsing in gratis en betaalroutes op het aanbiedstation hebben grote impact op ruimtegebruik en daarmee ook geschiktheid van beide locaties. Belangrijkste factoren m.b.t. keuze locatie en exploitatie In het onderzoek is gekeken welke factoren de doorslag kunnen geven omtrent locatie en exploitatie. Hieronder staan de drie belangrijkste factoren per aspect en hoe die onderscheidend zijn: Locatie: • Hoogte investering: voor de locatie aan de Hooistreep dient ca € 1 miljoen extra geïnvesteerd te worden in grond. Bij de Hooistreep vindt nieuwbouw plaats voor een bedrag van ordegrootte € 1,5 miljoen. Omdat de huidige locatie aan de Groeneweg op hoofdlijnen voldoet, kan deze locatie toe met een renovatie.

De minimum benodigde investering is ca € 50.000,- om het aanbiedstation de komende jaren voldoende te functioneren. Afhankelijk van aanvullende wensen (programma van eisen), zoals registratie, opstelling van containers en uitbreiding loopt dit bedrag op. • Beschikbare ruimte en hinder: de huidige locatie is op dit moment iets kleiner, maar heeft in potentie meer extra ruimte beschikbaar om toekomstige functies te accommoderen. Ook is de huidige locatie zodanig afgelegen dat er potentieel minder hinder is voor de omgeving, zoals file voor het aanbiedstation of andere neveneffecten (bijv. weggewaaid afval). • Schaal- en synergiemogelijkheden: de locatie aan de Hooistreep biedt meer schaal- en synergievoordelen dat de locatie aan de Groenweg. Het kost steeds tijd om personeel en materieel te verplaatsen vanuit de werf naar de Groeneweg. Op meerdere vlakken kunnen schaal- en synergievoordelen omstaan op locatie Hooistreep met de gemeentewerf van de buitendienst zelf en/of buurman Huijgen.

17 mei 2021

AANBIEDSTATION BUNSCHOTEN

BH4082-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0001

Alleen voor intern gebruik

Exploitatie: • Flexibiliteit in maken keuzes: de komende jaren gaat er (zoals aangegeven) waarschijnlijk nog behoorlijk wat veranderen m.b.t. gewenste functies en inrichting van een aanbiedstation. Wanneer de gemeente de exploitatie van het aanbiedstation in eigen beheer heeft, kan hierop makkelijker worden ingespeeld zonder dat contracten moeten worden aangepast. Door de exploitatie (voorlopig) in eigen beheer te houden, kan de gemeente makkelijker inspelen op eventueel wenselijke varianten. • Flexibiliteit buitendienst: voor de buitendienst is het belangrijk om voldoende schaal (in de vorm van personele bezetting) te hebben om alle taken uit te kunnen voeren. Er zijn nu drie medewerkers van de buitendienst gediplomeerd om het aanbiedstation te exploiteren. Deze hebben allemaal dubbelfuncties binnen de buitendienst. Dit geeft flexibiliteit. • Niveau dienstverlening: met een derde partij kan het niveau van dienstverlening mogelijk hoger zijn, zoals langere openingstijden en dienstverlening aan niet-inwoners (indien wenselijk). Dat betekent wel dat er goed geregistreerd (waarschijnlijk d.m.v. weging) moet worden. • Schaal- en synergiemogelijkheden: met een derde “gespecialiseerde” lokale partij zijn meer schaalen synergievoordelen potentieel te realiseren dan wanneer de gemeente het aanbiedstation alleen exploiteert. Voordelen zitten o.a.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10142450/1