Document · PDF

Programmabegroting 2025 - 2028.pdf

Gemeenteraad 24 oktober 2024, gemeente BunschotenBij agendapunt: RV 1217385 Programmabegroting 2025 - 202829.298 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Begroting 2025 - 2028

september 2024

Voorwoord Aan de raad Voor u ligt de programmabegroting 2025 – 2028 die is opgesteld in overeenstemming met de uitgangspunten van de kadernota 2025, zoals die in de raad van 4 juli 2024 is vastgesteld. In de programmabegroting 2025 – 2028 zijn de besluiten verwerkt die de raad heeft genomen. Een belangrijke onderlegger voor de genomen besluiten is de financiële perspectiefnota uitwerking begroting 2025 – 2028. Daarin zijn voorstellen opgenomen die voldoende mogelijkheden geven voor het opstellen van een duurzaam sluitende begroting. Het beeld dat uit deze programmabegroting naar voren komt is dat het begrotingsresultaat met ingang van 2027 verbetert. Er is geen onttrekking meer nodig aan de algemene reserve en het resultaat neemt in 2028 verder toe. We zien dat het solvabiliteitspercentage boven het gewenst niveau van 30 blijft. Dat zijn positieve ontwikkelingen die ook nodig zijn om een buffer op te bouwen voor de toekomst. We moeten wel de vinger aan de pols blijven houden om dit resultaat ook daadwerkelijk te realiseren. In deze begroting zijn een aantal stelposten verwerkt die nog wel gerealiseerd moeten worden. In de kadernota zijn besluiten genomen welke bezuinigingen worden doorgevoerd. Die lopen op tot een structureel bedrag in 2028 van € 464.000,-.

Dit betekent dat we nog een taakstellende bezuiniging moeten invullen voor de komende jaren van € 536.000,- om het bedrag van € 1 miljoen te realiseren. Daarnaast is in de begroting rekening gehouden met een taakstellende bezuiniging oplopend tot € 0,5 miljoen in verband met de veranderopgave in de jeugdzorg van de nieuwe zorgaanbieder MetMaya. We herhalen wat we in de kadernota ook al hebben geschreven. We zitten in een periode waarin veel investeringen op ons afkomen als gevolg van vervangingen, onderhoud en renovaties. Ook in het kader van duurzaamheid, huisvesten van statushouders, energietransitie en netcongestie liggen er forse uitdagingen. Er worden verschillende beleidsdocumenten voorbereid waarin de visie op de toekomst in beeld wordt gebracht. We noemen de Toekomstvisie, woonzorgvisie, centrumvisie en visie nota sportaccommodaties. Aanvullend kunnen nog worden genoemd de doorontwikkeling van de samenwerkingsverbanden en de regionale opgaven. Voor bestuurlijk Bunschoten is 2025 ook een belangrijk jaar. Verwacht mag worden dat er een nieuwe burgemeester wordt benoemd en is dit het laatste volledige jaar van de huidige coalitie in aanloop naar de verkiezingen in maart 2026. In dit kader heeft het college het voornemen bij de uitwerking van de Toekomstvisie ook een beeld te geven van de verwachte investeringen op de middellange en lange termijn.

Op de derde dinsdag van september heeft de nieuwe regering de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord gepresenteerd met de bijbehorende begroting. Die effecten zijn nog niet meegenomen in deze begroting. Tenslotte Deze programmabegroting geeft voldoende uitdagingen en kansen op de verschillende beleidsterreinen. Samen staan we voor een financieel gezonde gemeente met een goed voorzieningenniveau voor onze burgers. Burgemeester en wethouders, secretaris,

wnd. burgemeester,

Drs. J.F.H. Jennekens

Mr. drs. B. Koelewijn

Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting en besluitvorming Leeswijzer 1. FINANCIËLE POSITIE 1.1 1.2

Financiële beschouwing Totaaloverzicht 2025 - 2028

2. PROGRAMMAPLAN 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8

Bestuur en ondersteuning Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

3. PARAGRAFEN 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid

4. BIJLAGEN 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Overhead Kerngegevens Overzicht directe en indirecte subsidies Totaaloverzicht per taakveld 2025 Afkortingenlijst

3 7 9 11 13 18 21 23 31 35 41 47 51 61 71 79 87 89 99 107 113 119 123 129 135 137 139 141 143 146 149

Samenvatting en besluitvorming De raad van de gemeente Bunschoten, gelezen de inhoud van de programmabegroting 2025 Besluit: I tot het vaststellen van de programmabegroting 2025 - 2028 II

akkoord te gaan met de tariefaanpassingen, zoals opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen, waarvan de belangrijkste hieronder nog even worden genoemd: Onroerendezaakbelastingen (niet-woningen) 6,4% + 5% * Onroerendezaakbelastingen (woningen - eigenaren) 6,4% + 5% * Afvalstoffenheffing 6,4% * Vast tarief voor meerpersoonshuishouden van € 353,- (inclusief inflatie) Vast tarief voor eenpersoonshuishouden van € 320,- (inclusief inflatie) Rioolrechten 6,4% - 5% * Marktgelden 6,4% Begraafrechten 6,4% Bouwleges 6,4% Overige belastingen, leges en rechten 6,4%

III

akkoord te gaan met het beschikbaar stellen van middelen voor de uitvoering van de noodzakelijke investeringen in 2025

kennis te nemen van de ontwikkeling van het begrotingsresultaat in meerjarenperspectief, blijkend uit het overzicht op pagina 18

het budget onvoorzien vast te stellen op € 50.000,-

het resultaat van de begroting voorlopig toe te voegen aan de algemene reserve

VII

in te stemmen met en kennis te nemen van de adviezen uitgewerkte moties ‘Vogelpad 1’ en ‘Oostwende college’

* Zie pagina 94 voor de ontwikkeling van de lokale lastendruk

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 24 oktober 2024

de griffier,

de voorzitter,

Drs. E. Hoogstraten

mr. drs. B. Koelewijn

Leeswijzer In deze leeswijzer wordt in grote lijnen aangegeven hoe de programmabegroting is opgebouwd en welke informatie op welke plek is te vinden. Algemeen De digitale versie van deze programmabegroting werkt met automatische verwijzingen. Door te klikken op tekst met een oranje onderstreping, gaat het document automatisch naar de verwijzing toe. De inhoudsopgave werkt ook op deze wijze. In deze programmabegroting staan veel afkortingen. Om dit inzichtelijk te maken is een afkortingenlijst als bijlage toegevoegd. De afkortingen zijn oranje onderstreept en verwijzen automatisch naar de afkortingenlijst. Financiële positie Het eerste hoofdstuk van de programmabegroting staat in het teken van de financiële positie van de gemeente. Er wordt een financiële beschouwing gegeven, inclusief de begroting in één oogopslag en er is een totaaloverzicht van de programmabegroting te vinden op programmaniveau. Programmaplan Hoofdstuk twee staat in het teken van de programma’s. De programma’s bestaan uit verschillende taakvelden. De programma’s worden aan de hand van de drie W-vragen toegelicht: ▪ Wat willen we bereiken? Bij dit onderdeel worden de belangrijkste doelstellingen van het betreffende beleidsonderdeel opgesomd. De doelstellingen komen uit de beleidsnota’s. ▪ Wat gaan we er voor doen? De acties van het betreffende beleidsonderdeel worden hier genoemd.

Deze acties vloeien voort uit de doelstellingen die bij de eerste vraag zijn opgesomd. ▪ Wat mag het kosten? Deze vraag wordt beantwoord door middel van een tabel met de lasten en baten per taakveld, met een toelichting op hoofdlijnen. Ook worden de investeringen voor dat programma vermeld. Indicatoren Bij elk programma worden verplichte indicatoren, vanuit het BBV, opgenomen. Deze indicatoren zijn ook te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl onder Lokaal bestuur en veiligheid en dan Besluit Begroting en Verantwoording. Daar is het mogelijk om de resultaten te vergelijken met andere gemeenten of provincies. Op www.waarstaatjegemeente.nl zijn veel meer gegevens te vinden over de gemeente dan alleen de verplichte indicatoren. Het is mogelijk om per thema gegevens te raadplegen en te vergelijken. Alle gegevens op deze website wijzigen, zodra er nieuwe informatie beschikbaar is. Zo is er altijd een actuele stand van zaken. Naast de verplichte indicatoren zijn er per programma ook indicatoren opgenomen die uit de beleidsnota’s zijn ontstaan. Paragrafen De paragrafen in hoofdstuk drie geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting, bezien vanuit een bepaald perspectief. De paragrafen staan op volgorde volgens het BBV. Bijlagen In het vierde hoofdstuk zijn diverse bijlagen opgenomen.

Een overzicht van de overheadskosten, de kerngegevens van de gemeente, een overzicht van verschillende subsidies, een totaaloverzicht van alle taakvelden en een afkortingenlijst. Meerjarenprognose grondexploitatie Het MPG wordt als afzonderlijk document door de raad vastgesteld en is geen onderdeel van de programmarekening of programmabegroting. Een toelichting wordt gegeven in de paragraaf Grondbeleid.

1. FINANCIËLE POSITIE

1.1 Financiële beschouwing In dit hoofdstuk wordt een beschouwing gegeven van de financiële positie van de gemeente voor de periode 2025 – 2028. Basis vastgestelde kadernota 2025 – 2028 Basis voor de opgestelde programmabegroting is de in de raad van 4 juli 2024 vastgestelde kadernota 2025 – 2028. Perspectief op sluitende meerjarenbegroting In de onderstaande tabel is de ontwikkeling van het begrotingsresultaat op een rij gezet. Voor de leesbaarheid is de tabel uit de kadernota overgenomen en aangevuld met de effecten vanuit de programmabegroting 2025 – 2028. De uitwerking van de programmabegroting 2025 – 2028 is in lijn met het resultaat van de vastgestelde kadernota. Het gaat om geringe afrondingsverschillen. In de perspectiefnota zijn voorstellen opgenomen die voldoende perspectief geven op een duurzaam sluitende meerjarenbegroting. De besluiten die in de kadernota zijn genomen over de voorstellen vanuit deze nota zijn verwerkt in de programmabegroting. We zien in de eerste jaren dat nog een onttrekking aan de algemene reserve nodig is. Met ingang van 2027 zien we dat het resultaat verbetert en zicht geeft op een sluitende meerjarenbegroting. In het voorwoord aan de raad is aangegeven dat we de komende jaren voor grote uitdagingen staan met financiële impact waarvan de omvang nog niet duidelijk is.

Ook speelt de discussie of de nieuwe normering op basis van het BBP voldoende is om de loon- en prijsstijgingen te compenseren. Het is daarom verstandig een buffer te creëren.

Omschrijving

2025

2026

2027

2028

Begrotingsresultaat 2025-2028 basis

737

-901

-843

Algemene uitkering (hoofdstuk twee)

-550

750

Bestaand beleid (hoofdstuk drie)

-1.167

-964

-864

-775

Majeure projecten (hoofdstuk vier)

-139

-366

-539

-711

Ontwikkeling lokale lasten (hoofdstuk vijf)

163

Totaal noodzakelijke investeringen bestaand beleid

-1.693

-417

-490

-573

Begrotingsresultaat 2025 - 2028 na noodzakelijke aanpassingen

-956

-1.318

-1.333

-1.416

Bezuinigingen

407

500

750

1.000

OZB (5% per jaar)

263

538

828

1.131

Mutatie reserve

287

350

Totaal keuzes perspectiefnota

957

1.388

1.578

2.131

Resultaat na vaststellen kadernota

245

715

Afrondingen programmabegroting

-14

-9

Begrotingsresultaat 2025-2028

236

752

Bedragen x € 1.000,-

Keuzes die gemaakt worden vanuit Financiële perspectiefnota uitwerking (hoofdstuk zes)

Ontwikkeling financiële kengetallen In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn de Financiële kengetallen opgenomen, hieronder staat ook een korte toelichting op diverse kengetallen. Rekening 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Solvabiliteitsratio

37,2%

35,4%

31,5%

33,2%

33,7%

34,5%

Netto schuldquote Kengetal grondexploitatie

54,2%

74,7%

92,2%

91,5%

79,4%

62,6%

18,8%

17,8%

30,8%

28,0%

16,5%

4,3%

Kengetal

Solvabiliteit Op basis van de jaarrekening 2023 komt de solvabiliteit uit op 37,2%. In de volgende jaren zien we dat dit percentage iets lager uitkomt, maar nog wel boven de minimale norm van 30% blijft. In de kadernota was de verwachting dat de solvabiliteit in 2028 rond de 28% uit zou komen. Het grote verschil ten opzichte van de programmabegroting is in belangrijke mate het effect van de geraamde grondverkopen bedrijventerrein De Kronkels-Zuid, zoals opgenomen in de Meerjarenprognose grondexploitatie voor de jaren 2027 en 2028. Het blijft nog wel een risico of deze grondverkopen gerealiseerd kunnen worden binnen de genoemde periode. Netto schuldquote De netto schuldquote loopt in 2025 fors op, omdat rekening is gehouden met het aantrekken van een langlopende lening van € 20 miljoen op basis van de financieringsplanning. In de jaren 2027 en 2028 wordt een daling voorzien door de geraamde opbrengst van verkoop gronden. De gemeente blijft wat de netto schuldquote overigens wel ruim binnen de normen van de VNG (een ratio van 130% is te hoog). Kengetal grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie stijgt tot en met 2025, door de ontwikkeling van bedrijventerrein De Kronkels-Zuid en Rengerswetering (eiland 5 en 6). De verkopen van De Kronkels-Zuid en eiland 6 worden met ingang van 2026/2027 verwacht wat een positieve invloed heeft op dit kengetal.

Structurele begrotingsruimte De structurele begrotingsruimte is nog steeds positief namelijk 4,9%, maar gaat in 2026/2027 negatief uitkomen als er geen nadere maatregelen worden genomen.

Meerjarenprognose grondexploitatie De meerjarenprognose grondexploitatie is geactualiseerd ten opzichte van de jaarrekening 2023. De belangrijkste ontwikkelingen zijn de ontwikkeling van bedrijventerrein De Kronkels-Zuid en de eilanden 5 en 6 van Rengerswetering. De uitdaging voor de komende jaren is of we kunnen “bouwen, bouwen, bouwen” op basis van het coalitieakkoord en nog steeds sluitende grondexploitaties kunnen opstellen. De boekwaarde van de voorraad gronden daalt van € 12,7 miljoen per 1 januari 2025 naar € 3,1 miljoen ultimo 2028. Dit is vooral van belang als er sprake is van complexen die met een positief resultaat worden afgesloten.

Reservepositie Weerstandvermogen - risicoanalyse Volgens afspraak is er een geactualiseerde risicoanalyse uitgevoerd en de uitkomst daarvan is opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Op basis van die analyse is een weerstandsvermogen nodig van minimaal € 8,0 miljoen (excl. de risico’s binnen de grondexploitatie). Kijkend naar de stand van de algemene reserve dan is er een weerstandsratio van 2,9 in 2025. Dit is nog steeds een stevige weerstandsratio.

In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de reservepositie (ultimo van het jaar) weergegeven. Bedragen x € 1.000,-

2025

2026

2027

2028

Algemene reserve

23.228

22.874

22.869

22.864

Begrotingsresultaat

309

1.061

Algemene reserve grondexploitatie

4.376

4.306

4.246

Totaal weerstandsvermogen

27.621

27.253

27.424

28.171

Bestemmingsreserves

2.126

1.896

1.842

1.787

991

946

949

1.056

Bovenplanse voorzieningen

1.010

1.155

1.301

1.446

Totaal

31.748

31.251

31.515

32.460

Egalisatiereserves

Te zien is dat de reservepositie in meerjarenperspectief redelijk stabiel blijft. Op basis van de voorliggende programmabegroting zien we wel dat het begrotingsresultaat zich positief ontwikkelt. Dit is in lijn met de uitkomst van de kadernota begroting 2025. De stand van de algemene reserve heeft meer dan voldoende buffer voor het opvangen van de risico’s, zoals genoemd in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen worden ingezet ter dekking van de uitgaven binnen de programma’s die niet door inkomsten worden gedekt die binnen het programma geraamd worden. De belangrijkste onderdelen zijn de ontwikkeling van de algemene uitkering en de belastingopbrengsten. Er wordt kort ingegaan op een aantal ontwikkelingen. Algemene uitkering De algemene uitkering is een belangrijke inkomstenbron voor de gemeente, in 2025 55% van de totale inkomsten. De algemene uitkering is geraamd op basis van de meicirculaire 2024. Belastingen en rechten De belastingopbrengsten zijn in lijn met de uitgangspunten van de kadernota. De belangrijkste opbrengst is de opbrengst onroerendezaakbelasting. De opbrengst is geraamd op ruim € 5,8 miljoen. De tarieven zijn aangepast met het inflatiepercentage, voor de onroerendezaakbelasting + een stijging met 5% en voor riolering een korting van 5%. In de verdere uitwerking om te komen tot een structureel sluitende meerjarenbegroting zullen we de optie van een gefaseerde extra stijging van deze belasting meewegen.

Treasury Op basis van een actualisatie van de financieringsplanning is de verwachting dat de komende jaren nog aanvullende financiering nodig is. Bij de ontwikkeling van het kengetal netto schuldquote is dat nader toegelicht. Rente In de begroting is gerekend met een rente van 1%. We zien dat de rente stijgt en dat is meegenomen in de rentelasten van de nieuw aan te trekken geldleningen. Die hebben geraamd tegen een rentepercentage van 3. We blijven nog rekenen met een renteomslag over onze investeringen van 1%, maar het renteresultaat wordt wel lager door de effecten van de hogere rente. We blijven de ontwikkeling nauwlettend volgen.

Begroting in één oogopslag Hieronder is af te lezen welke inkomsten de gemeente ontvangt in 2025 (na mutaties in reserves). De inkomsten van de programma’s na mutaties in de reserves zijn € 61,0 miljoen. 1%

Algemene uitkering, 55%, € 38,1 miljoen

Leges, 3%, € 1,8 miljoen

Belastingen (waaronder OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing), 15%, € 10,7 miljoen

12%

Grondexploitatie, 12%, € 8,4 miljoen 55%

Inkomensoverdrachten, 8%, € 5,6 miljoen 15%

Overige inkomsten, 6%, € 3,9 miljoen Mutatie reserves, 1%, € 0,5 miljoen

Onderstaande cirkeldiagram geeft de uitgaven per programma voor 2024 weer. Hier zijn ook de mutaties van de reserves in verwerkt, totaal € 61,0 miljoen. 0. Bestuur en ondersteuning, 15%, € 10,1 miljoen 1. Veiligheid, 3%, € 2,2 miljoen 15%

15%

2. Verkeer, vervoer en waterstaat, 6%, € 4,2 miljoen 3%

3. Economie, 1%, € 0,6 miljoen

12%

4. Onderwijs, 5%, € 3,3 miljoen 5. Sport, cultuur en recreatie, 9%, € 6,1 miljoen

6. Sociaal domein, 34%, € 23,8 miljoen 34%

7. Volksgezondheid en milieu, 12%, € 8,6 miljoen 8. Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing, 15%, € 10,1 miljoen

Beheer overige gebouwen Overhead Treasury Belastingen Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting Subtotaal alg. dekkingsmiddelen Raming saldo baten en lasten

Algemene dekkingsmiddelen

Bestuur en ondersteuning excl. algemene dekkingsmiddelen Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Subtotaal programma's

Omschrijving programma Bestuur en ondersteuning Correctie algemene dek k ingsmiddelen

Bedragen x € 1.000,-

-173 6.185 -261 -6.652 -37.273 -543 -38.717 -945

250 453 1.236 6.909 37.273 358 46.479 71.676

78 6.638 975 257 -186 7.762 70.731

-173 5.977 -216 -6.277 -36.881 -526 -38.096 -265

250 453 1.267 6.537 36.881 358 45.746 70.745

78 6.430 1.050 260 -168 7.650 70.481

-173 5.777 -157 -5.928 -36.363 -354 -37.197 498

250 453 1.283 6.183 36.363 356 44.887 67.977

78 6.230 1.125 255

7.690 68.475

-218 5.853 -18 -5.600 -38.138 -358 -38.478 210

295 453 1.098 5.845 38.138 356 46.185 68.547

78 6.306 1.080 245

-2

7.707 68.757

-201 5.917 -298 -4.626 -37.131 -82 -36.421 -471

-34.976 -135 -241 -34.985 -1.219

854 37.772 6.748 25.197 7.602 62.969

867 37.832

6.673 24.999

7.540 62.831

867 37.695

6.790 23.089

7.657 60.784

1.032 38.689

9.138 22.362

10.169 61.051

-536 35.950

-459 33.767

-303 5.317 -103 -4.545

1.660 2.209 3.659 466 2.504 5.554 18.561 2.304 416 9 718 5.798 899 685 4.188 5.737

2.075 2.218 4.377 6.264 3.403 6.239 22.749 8.041

1.678 2.207 3.593 447 2.477 5.431 18.725 2.408

416 9 718 5.715 899 685 4.188 5.697

2.093 2.217 4.310 6.162 3.376 6.115 22.913 8.105

1.683 2.209 3.545 467 2.502 5.403 18.580 2.438

416 9 718 3.436 878 815 4.280 5.748

2.098 2.218 4.263 3.903 3.379 6.218 22.860 8.187

1.619 2.220 3.446 441 2.441 5.337 19.703 2.451

416 9 718 142 867 833 4.096 6.145

2.034 2.229 4.163 583 3.307 6.170 23.798 8.596

1.267 2.060 3.486 482 2.330 5.133 19.491 2.237

1.710 1.956 2.997 287 2.099 4.778 18.660 1.739

Begrotingsjaar Raming begrotingsjaar Rekening Begroting 2028 2027 2026 2025 2024 2023 Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo Saldo -36.865 47.024 10.160 -36.390 46.414 10.024 -36.068 46.096 10.028 -37.087 47.138 10.051 -34.683 -32.057 -38.524 46.609 8.085 -38.068 45.998 7.931 -37.751 45.680 7.930 -38.706 46.723 8.017 -35.950 -33.767

1.2 Totaaloverzicht 2025 - 2028

Veiligheid Corona Dekking kapitaallasten Verkeer, vervoer en waterstaat Dekking kapitaallasten Economie Corona Marktgelden Dekking kapitaallasten Sport, cultuur en recreatie Algemene dienst Corona Toekomstvisie Bovenplanse voorzieningen Gemeentelijk erfgoed Dekking kapitaallasten Sociaal domein Corona Sociaal domein Risicoverevening jeugdzorg Volksgezondheid en milieu Algemene dienst Rioolrechten Afvalstoffenheffing Begraafrechten Dekking kapitaallasten Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Grondexploitatie Bovenplanse voorzieningen Oostmaat Startersleningen Stimulering- en vangnetlening Dekking kapitaallasten Bestuur en ondersteuning Algemene dienst Corona Dekking kapitaallasten Bovenplanse voorzieningen Mutatie in de reserves Raming na mutatie in reserves Resultaat Begrotingsresultaat

(last = storting ; bate = onttrekking)

Specificatie mutatie in reserves

-70 147

1 2

-1 -2

-291

-227 -17 -17

1 2

291

538 69.085 69.085

311 69.068 69.068

-1 -2

2.279

2.087 1.615 -1.943 -328

-1 -2 -1

5.549

6.333 5.115 -7.222 -2.107

-1 -2

-5

193 -752 -752

130 71.806 71.806

323 71.054 71.054

-5

29 -236 -236

252 70.997 70.997

281 70.761 70.761

-354

-553 -56 -56

354

793 68.770 68.770

240 68.714 68.714

147

-34 170 -28 -5

1 2

28 5

-34

-1 -2

147

170

-2

-2 2 2

0 -5 5 5

1 2

-97 128 -29 -5

-34

-1 -2

29 5

-2

2 2

0 -5

5 5

-6

-60 147 147

128

-6

147

-80

-104 88 -29 -5

104

-90

-75 -100

75 100

969 4

-34

29 5

280

-34

-2

2 2

0 -5

4 5

23 5

89 -6 25 -1

-6

-84 27 -23 -5

-515 300

-2

2 -1

0 -5

4 5

-6

-39 -7 -69 -5

280

50 -34

-50

0 -5

-5

-88

-6

-8

2. PROGRAMMAPLAN

2.0 Bestuur en ondersteuning (Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouders B. Koelewijn en R.J. Beukers)

Omschrijving programma (missie) De gemeente Bunschoten vormt een hechte gemeenschap waar naar elkaar wordt omgezien. Het unieke karakter van de gemeente met grote sociale cohesie en kenmerkende ondernemersgeest weerspiegelt zich in een sterk en betrokken gemeentebestuur. Een actief, zichtbaar bestuur, dat open en bereikbaar is voor de Bunschoter gemeenschap en ruimte biedt aan initiatieven van inwoners, organisaties en ondernemers uit de verschillende kernen. Het goede financiële beleid wordt voortgezet, er is een hoog voorzieningenniveau en eventuele kwetsbaarheden worden verminderd door samen te werken met anderen. De gemeente ontwikkelt zich qua dienstverlening tot een laagdrempelige en efficiënte organisatie waar inwoners, bedrijven en instellingen via on- en offlinekanalen terecht kunnen. Werkprocessen worden zoveel mogelijk vanuit de optiek van de klant uitgevoerd. Vanuit het adagium: digitaal waar het kan, persoonlijk als het moet! biedt de gemeente persoonlijk maatwerk voor producten of doelgroepen die daarom vragen. Uitgangspunt is een sluitende meerjarenbegroting, waarbij de structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten.

Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: ▪ Bestuur ▪ Burgerzaken ▪ Beheer overige gebouwen en gronden ▪ Overhead ▪ Treasury ▪ OZB (niet) woningen ▪ Parkeerbelasting (niet van toepassing) ▪ Belastingen overig ▪ Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds ▪ Overige baten en lasten ▪ Vennootschapsbelasting ▪ Mutaties reserves ▪ Resultaat van de rekening van baten en lasten

Context en achtergrond Bestuur Het coalitieakkoord ‘Bouwen aan de toekomst 2022-2026’ is naast de Toekomstvisie 2025, leidend voor de doelen van het bestuur en het gemeentelijk beleid. De gemeente werkt op diverse terreinen samen met partners om zelfstandig te kunnen blijven en zo de doelstellingen te realiseren en de dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en organisaties hoog te houden. Overige taakvelden Niet alle taakvelden worden apart toegelicht. Een aantal taakvelden worden uitgebreid behandeld in de paragrafen (vanaf pagina 89).

Kaderstellende beleidsnota’s ▪ ▪

Coalitieakkoord 2022 - 2026 ‘Bouwen aan de toekomst’ Toekomstvisie 2025 ‘Gemeente Bunschoten zijn we samen!’

Taakveld Bestuur Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Een sterk en betrokken gemeentebestuur dat gericht is op samenwerking en participatie. Duurzaam verankeren van kinderparticipatie: een stevig fundament voor toekomstige deelname van kinderen aan onze democratische samenleving. Transparante, gedragen besluiten en resultaten. In stand houden van waarden die kenmerkend zijn voor de identiteit en het unieke karakter van de gemeente en haar inwoners. De kwaliteiten van de gemeente behouden en versterken.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Inwoners en politiek dichter bij elkaar brengen door met elkaar in gesprek te gaan en ruimte te bieden aan initiatieven uit de samenleving. Begeleiden kinderburgemeester en organiseren van een kindergemeenteraad. Zorgen voor transparante besluitvorming en verantwoording afleggen over genomen besluiten. Stimuleren van waarden en doorgeven van immaterieel erfgoed aan volgende generaties. Investeren om de kwaliteit van de gemeente te behouden en te versterken.

Indicator Bestuur Omschrijving

E Bron P Aantal af te leggen Vergader werkbezoeken commissie P schema raad E = effectindicator en P = prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Werkelijk 2023

2025

Streefwaarden 2026 2027 2028 3

Taakveld Burgerzaken Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪ ▪

Invoering E-diensten. Spreiding realiseren in aanvragen Paspoorten- en Rijbewijzenpiek. Goede (digitale) dienstverlening voor burgers. Zelfevaluatieproces optimaliseren.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪

Systeem inrichten voor de e-dienstverlening. Processen aanpassen t.b.v. e-dienstverlening. Tijdig aanschrijven burgers herinnering verlopen reisdocument(-en). Jaarplanning processen Zelfevaluatie opzetten en implementeren.

Indicator Burgerzaken Omschrijving

E Bron P Aantal digitale transacties per Online jaar (digitale dienstverlening) omgeving E gem. Bunschoten E = effectindicator en P = prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Werkelijk 2023

2025

Streefwaarden 2026 2027 2028

3.623

4.054

4.100

Taakveld Treasury Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪

Geld lenen tegen een zo laag mogelijk percentage, met inachtneming van de voorwaarden uit het treasurystatuut en het schatkistbankieren. Een goede balans tussen financiering met kort en lang geld op basis van actuele financieringsplanningen. Het op peil houden van een gezond weerstandsvermogen dat in staat is voorkomende tegenvallers op te vangen zonder direct ingrijpende beleidswijzigingen te hoeven doen.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪

Actief treasurybeleid en -beheer Uitwerken van risicoanalyse en bepalen van het weerstandsratio. Begrotingsoverschotten en positieve resultaten van de tussentijdse bestuursrapportages worden aan de algemene reserve toegevoegd.

Taakveld Belastingen Wat willen we bereiken? ▪ ▪

Een lokale lastendruk die, voor de OZB in lijn is met ontwikkeling inflatie. Voor de riool- en begraafrechten en afvalstoffenheffing kostendekkende tarieven.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪

Jaarlijks bij de kadernota afwegen hoe dit uitgangspunt in stand kan blijven. Jaarlijks bij de kadernota in beeld brengen of aanpassing van tarieven nodig is.

Taakveld Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Wat willen we bereiken? ▪

Het in beeld houden van de geldstromen vanuit het rijk.

Wat gaan we er voor doen? ▪

Rapporteren over de effecten van de diverse circulaires en andere gegevens verwerken tot een actuele stand van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

Taakveld Mutaties reserves Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪

Een solide weerstandsvermogen voor opvang van risico’s en aandacht voor een goede solvabiliteit. Geen beschikking over reserves voor structurele dekking. Buffer in de (tarief)egalisatiereserves voor opvang van jaarlijkse schommelingen.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪

Jaarlijks uitvoeren van de financiële houdbaarheidstest van de VNG. In beeld brengen van de risico’s en dat jaarlijks actualiseren. Opnemen in de uitgangspunten voor samenstellen kadernota. In beeld brengen wat een reële omvang is van de (tarief)egalisatiereserves.

Verbonden partijen Bestuur en ondersteuning Gemeenschappelijk belastingkantoor Lococensus-Tricijn Het GBLT richt processen zodanig in dat gemeentelijke (en waterschaps)belastingen maximaal worden geheven en geïnd en WOZ- en basisregistratieve taken efficiënt worden uitgevoerd. Voor Bunschoten zijn dat de volgende belastingen en heffingen: ▪ Onroerendezaakbelastingen ▪ Rioolheffing ▪ Afvalstoffenheffing ▪ Forensenbelasting ▪ Precariobelasting ▪ Marktgelden en havengelden ▪ BIZ-heffing

Indicatoren Bestuur en ondersteuning Indicator Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur* Overhead

Eenheid Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten inhuur externen als % van totale loonsom % van totale lasten

Begroting 2025 6,2 5,8 € 647,29 0% 9,17%

* Externe inhuur is op begrotingsbasis op € 0,- geraamd, omdat de salarislasten zijn geraamd op basis van de benodigde formatie voor de uitvoering van taken. In werkelijkheid wordt er wel ingehuurd op eventuele openstaande vacatures of bij ziekte.

Wat mag het kosten? Programma Bestuur en ondersteuning (bedragen x € 1.000,-) Rekening Raming Raming 2023 2024 2025 Lasten programmaonderdeel Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB (niet) woningen Belastingen overig Algemene uitkering Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal lasten Baten programmaonderdeel Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB (niet) woningen Belastingen overig Algemene uitkering Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Totaal baten

Meerjarenraming 2026 2027

2028

1.529 573

1.434 474

1.551 483

1.553 545

1.548 546

1.530 546

136 5.871 529 0 315 0 221 -241 10.000

82 6.205 645 0 290 0 262 0 972

78 6.306 1.080 0 245 0 -2 0 311

78 6.230 1.125 0 255 0 2 0 240

78 6.430 1.050 0 260 0 -168 0 281

78 6.638 975 0 257 0 -186 0 323

2.107

164

21.040

10.529

10.051

10.028

10.024

10.160

96 296

59 292

59 357

439 554 632 4.787 73 34.976 356 0 3.666

283 288 944 5.133 74 37.131 343 0 665

295 453 1.098 5.766 79 38.138 356 0 538

250 453 1.283 6.104 79 36.363 356 0 793

250 453 1.267 6.458 79 36.881 358 0 252

250 453 1.236 6.830 79 37.273 358 0 130

7.222

53.097

45.211

47.138

46.096

46.414

47.024

Rekening Raming Raming 2023 2024 2025 Saldo programmaonderdeel Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB (niet) woningen Belastingen overig Algemene uitkering Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten

Meerjarenraming 2026 2027

2028

1.432 278

1.376 182

1.492 126

1.495 188

1.489 189

1.471 189

-303 5.317 -103 -4.787 242 -34.976 -135 -241 6.333

-201 5.917 -298 -4.842 216 -37.131 -82 0 307

-218 5.853 -18 -5.766 166 -38.138 -358 0 -227

-173 5.777 -157 -6.104 176 -36.363 -354 0 -553

-173 5.977 -216 -6.458 181 -36.881 -526 0 29

-173 6.185 -261 -6.830 178 -37.273 -543 0 193

-5.115

164

-32.057

-34.683

-37.087

-36.068

-36.390

-36.865

(Bedragen x €1,-)

2025

2026

2027

2028

Automatisering

95.720

386.800

77.750

Tractie

130.100

96.000

20.000

Bedrijfsvoering

12.200

55.000

7.500

Totaal

238.020

151.000

406.800

85.250

Totaal saldo

Investeringen

Toelichting De netto lasten op het taakveld Bestuur zijn in lijn met de ontwikkeling 2023 gecorrigeerd met de CAO-aanpassingen. Het taakveld Burgerzaken laat in 2025 een lagere raming zien, omdat in dat jaar geen verkiezingen zijn voorzien. De hogere raming voor de baten is het effect van de zogenaamde piek in de afgifte van reisdocumenten. De baten bij het taakveld Overige gebouwen en gronden lopen met ingang van 2026 weer terug. In de raming voor 2025 is een incidentele opbrengst verhuur grond Haarbrug-Zuid opgenomen. Op taakveld Overhead komt in meerjarenperspectief de groei van de formatie tot uitdrukking die gekoppeld is aan de groei van de gemeente. Afhankelijk van de invulling daarvan worden de kosten verdeeld naar het betreffende programma/taakveld. Het resultaat op het taakveld Treasury is het effect van enerzijds de werkelijke rentelasten die we moeten betalen op de geldleningen die we aantrekken en anderzijds de rente die op de boekwaarde van de investeringen wordt doorbelast. Ook is rekening gehouden met de doorberekende rente aan de grondexploitatie en een opbrengst op de gelden in verband met het schatkistbankieren. Voor dit laatste ontvangen we een marktconforme rente. De onroerendezaakbelasting is geraamd op basis van de besluiten die genomen zijn bij de kadernota, waarin ook de 5% extra per jaar is meegenomen op basis van de perspectiefnota.

De netto lasten op het taakveld overige belastingen zijn lager, omdat een deel van de kosten uitvoering GBLT voor afval nu worden doorberekend aan het taakveld Afval. Dit is besloten in de kadernota. De algemene uitkering is geraamd op basis van de meicirculaire 2024. 28

Het taakveld Overige baten en lasten heeft aan de batenkant betrekking op de verrekening van de BTW in de tarieven voor de riolering en afval. Dit is in lijn met voorgaande jaren. Aan de lastenkant is het combinatie van een stelpost inflatie en nog te realiseren bezuinigingen vanaf 2027. De mutatie in de reserves hebben betrekking op de onttrekking in 2025 en 2026 om de begroting sluitend te krijgen de jaren daarna een storting van het voorlopig begrotingsresultaat. Verder zijn het de mutaties in verband met de kostendekkende tarieven voor riolering, afval en begraafrechten. De ontwikkeling van de reservepositie komt terug in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

2.1 Veiligheid (Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder B. Koelewijn)

Omschrijving programma (missie) De gemeente is een mooie, fijne en veilige omgeving om in te leven, recreëren en werken. De uitdaging is om dit te borgen en, waar mogelijk, te verbeteren. Het uitgangspunt is dat eenieder zich veilig voelt. Dat vraagt om blijvende toewijding, aandacht en creativiteit. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: ▪ Crisisbeheersing en brandweer ▪ Openbare orde en veiligheid

Context en achtergrond ▪ Crisisbeheersing en brandweer De gemeente Bunschoten maakt onderdeel uit van de VRU. De VRU zet zich in voor een gedegen brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en crisisbeheersing in de regio Utrecht. Dit gebeurt volgens de Gemeenschappelijke Regeling VRU. De gemeente en de VRU hebben de onderlinge afspraken vastgelegd in een taakuitvoeringsovereenkomst. ▪ Openbare orde en veiligheid Onder dit taakveld vallen onder andere openbare orde, sociale veiligheid en leefbaarheid. De gemeente streeft ernaar dat iedereen in de gemeente Bunschoten zich veilig kan voelen. Dit draagt ook bij aan een prettige woon- en leefomgeving in de gemeente. We blijven actief om dit verder te verbeteren. Daarbij is onder andere de bereikbaarheid en beschikbaarheid van politie en Boa’s van belang, net als een goede interactie met bewoners en ketenpartners. Hiernaast heeft de gemeente ook belang bij veilige bedrijfsterreinen en winkelgebieden. De gemeente investeert in een veilig ondernemersklimaat.

Kaderstellende beleidsnota’s ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Coalitieakkoord 2022 - 2026 ‘Bouwen aan de toekomst’ Gemeenschappelijke regeling VRU Bestuursagenda Veiligheidsregio Utrecht 2024 – 2027 Handboek bevolkingszorg gemeentelijke crisisbeheersing 2.0 Regionaal risicoprofiel 2023 Regionaal Crisisplan Utrecht 2024 – 2027 Rampbestrijdings- en Incidentbestrijdingsplannen Dekkingsplan 2.0 Veiligheidszorg op Maat Regionale veiligheidsstrategie 2023 – 2026 Wie praat, die gaat 3.0 Integraal Veiligheidsplan BES 2023 – 2026 Convenant Veilig Uitgaan 2024 – 2027 Convenant veiligheid amateurvoetbal Bunschoten seizoen 2025/2026 Convenant arbeidsmigranten Horeca- en evenementennota 2020 - 2024 ‘Bruisend Bunschoten’ Terrassennota, nota Standplaatsenbeleid Marktverordening Centrumvisie Bunschoten-Spakenburg 2017 – 2023 (nieuwe visie is in ontwikkeling) Beleidskader mensenhandel

Taakveld Crisisbeheersing en brandweer Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪

De VRU voert de wettelijke en gezamenlijke taken uit op het bestuurlijk gewenst niveau. Brandveilige en veilige fysieke leefomgeving. Een crisisorganisatie die snel en adequaat reageert op crisis.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Het monitoren van de uitvoering van de afspraken met de VRU, zoals vastgelegd in het gezamenlijk basistakenpakket en het individueel gemeentelijk pluspakket. Het monitoren of de bestuursagenda VRU 2024-2027 wordt uitgevoerd. Controles op brandveiligheid op gebouwen van onder andere bedrijven, scholen en (gezondheids-)instellingen en bij evenementen. Projecten uitvoeren op het gebied van stimulerende preventie in samenwerking met de VRU en andere partners. Bij stimulerende preventie worden inwoners geattendeerd op het voorkomen van brand en het waarschuwen van de aanwezigen, waardoor zij zichzelf in veiligheid kunnen brengen en de brandweer sneller kunnen alarmeren. Implementeren van de herijking bevolkingszorg 3.0 binnen de gemeente Bunschoten. Implementeren crisiscommunicatie als een eigenstandig proces bij de gemeente Bunschoten. Lokaal blijven zorgdragen voor een voldoende bezetting, training en bijdragen aan de regionale crisisorganisatie en regionale ontwikkelingen. Voortzetten versterken van de samenwerking binnen Eemland op het gebied opleiden, trainen en oefenen lokale functies (bijvoorbeeld juristen, notulisten en het KCC) in relatie tot crisisbeheersing. Leren van incidenten, implementeren van adviezen en handelingsperspectieven. Uitvoering geven aan de wettelijke taak in het kader van dierenwelzijn waaronder een subsidierelatie met Dierenzorg Eemland.

Indicatoren Crisisbeheersing en brandweer Omschrijving E Bron P Aantal uitrukken E VRU Het aantal loze meldingen P Idem E = effectindicator en P = prestatie-indicator

Werkelijk 2022 159 38

Werkelijk 2023 139 34

2025 <135 <30

Streefwaarden 2026 2027 2028 <130 <130 <125 <30 <30 <30

Taakveld Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Veilige omgeving voor wonen, werken en recreëren. Toezicht en handhaving op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Een veilig en leefbaar uitgaansgebied. Veilige evenementen binnen Bunschoten. Borgen van de openbare orde en veiligheid bij risicovolle voetbalwedstrijden. Verminderen van onveiligheidsgevoelens bij inwoners. Een integrale aanpak tegen ondermijnende criminaliteit. Bewustzijn van digitale criminaliteit en de weerbaarheid ertegen vergroten.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Ontwikkelen en uitvoering geven aan het uitvoeringsplan integrale veiligheid BES 2025/2026. Uitvoering geven aan de strategie toezicht & handhaving in de openbare ruimte, waarin de inzet en de prioriteiten van de Boa’s worden beschreven. Aanbevelingen vanuit de audit veiligheid bij de voetbalverenigingen VV IJsselmeervogels, SV Spakenburg en VV Eemdijk implementeren. Uitvoering geven aan het Convenant Veilig Uitgaan, een samenwerking tussen lokale horecaondernemers, politie en gemeente waarin onder andere wordt ingezet op het verminderen van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren. Uitvoering geven aan het integraal evenementenbeleid. Faciliteren en stimuleren van burgerinitiatieven op gebied van veiligheid. Inzet op activiteiten op het gebied van andere veiligheidsthema’s, uitvoeren van wettelijke taken en reageren op incidenten en urgente vragen vanuit de samenleving. 32

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

De meldingsbereidheid bij inwoners, bedrijven en organisaties vergroten over mogelijke ondermijnende criminaliteit. Het verbeteren van de informatiepositie op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Een gerichte aanpak van drugshandel- en productie, in combinatie met het terugdringen van zogenaamde “jonge aanwas” ontwikkelen en uitvoeren. Binnen de BES wordt gewerkt volgens “de aanpak van problematische jeugdgroepen in Midden-Nederland, 7 stappen aanpak”. Intensieve persoonsgerichte aanpak gericht op jongeren die structureel overlast veroorzaken of crimineel gedrag vertonen. Weerbaarder maken van de lokale samenleving tegen digitale criminaliteit. Het lokale beleid op orde.

Verbonden partijen Veiligheid Veiligheidsregio Utrecht De VRU organiseert de hulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing in de regio. Zij adviseren gemeenten, verlenen hulp bij ongevallen en houden toezicht op veiligheid binnen de Veiligheidsregio.

Indicatoren Veiligheid Indicator

Eenheid

Bron

Verwijzingen Halt

Aantal per 1.000 inwoners van 12-17 jaar Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners

Winkeldiefstal Geweldsmisdrijven Diefstal uit woning Vernieling en misdrijven

Bureau Halt

Bunschoten 2023 9,6

Nederland 2023 8,7

CBS

0,7

2,5

CBS

2,9

4,3

CBS

0,4

1,3

CBS

3,3

5,8

Wat mag het kosten? Programma Veiligheid (bedragen x € 1.000,-) Rekening Raming Raming 2023 2024 2025

Meerjarenraming 2026 2027

2028

Lasten programmaonderdeel Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

1.363 602

1.520 549

1.582 647

1.582 637

1.581 635

1.581 637

Totaal lasten

1.965

2.069

2.229

2.218

2.217

2.218

Baten programmaonderdeel Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

0 9

Totaal baten

Saldo programmaonderdeel Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

1.363 592

1.520 540

1.582 638

1.582 628

1.581 626

1.581 628

Totaal saldo

1.956

2.060

2.220

2.209

2.207

2.209

2025

2026

2027

2028

Elektrische fietsen boa's

14.500

Totaal

14.500

Investeringen (Bedragen x €1,-)

Toelichting De raming binnen het taakveld Crisisbeheersing en brandweer is vooral gebaseerd op de meerjarenbegroting 2025-2028 van de VRU. Het taakveld Openbare orde en veiligheid is gebaseerd op onder andere de raming van de inzet van de BOA’s. De raming van 2024 wordt op dit onderdeel nog bijgesteld.

2.2 Verkeer, vervoer en waterstaat (Commissie Ruimte, portefeuillehouder R.J. Beukers. Voor het taakveld havens is P. van Asselt portefeuillehouder, commissie Samenleving)

Omschrijving programma (missie) De gemeente Bunschoten draagt zorg voor een goede bereikbaarheid en een veilige, schone en goed onderhouden openbare ruimte, die bijdraagt aan de leefbaarheid van de gemeente. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: ▪ Verkeer en vervoer ▪ Parkeren ▪ Recreatieve havens ▪ Economische havens en waterwegen ▪ Openbaar vervoer

Context en achtergrond Dit programma heeft betrekking op het onderdeel wegen, verkeer en aanverwante openbare ruimte binnen de gemeente Bunschoten. Hieronder vallen onderdelen zoals: advisering en regulering verkeer, grote infrastructurele projecten, bruggen, de gemeentelijke rol in het openbaar vervoer, fietsmaatregelen, openbare verlichting, wegmeubilair, bermverhardingen en beheer en onderhoud van het wegennet.

Kaderstellende beleidsnota’s ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Coalitieakkoord 2022 - 2026 ‘Bouwen aan de toekomst’ Mobiliteitsplan (2020) Parkeerbeleid Spakenburg 2008 Parkeerbeleidsplan 2010, met verfijningsbesluiten Toekomstplan parkeren Spakenburg centrum 2022 - 2026 Beheerplan wegen 2022 - 2026 Beheerplan bruggen Bunschoten 2022 - 2036 Beleidsplan gladheidsbestrijding 2021 - 2030 Verlichtingsbeleid 2025 - 2034 Studie verkeersnetwerk 2010 Beheerplan Havens Gemeente Bunschoten en Laaksluis De Kooi 2020 - 2035 Beheerplan Oeververdediging en frontmuren 2016 - 2030

Taakveld Verkeer en vervoer Wat willen we bereiken? ▪ ▪

Het beeld van de wegen, voet- en fietspaden en bijbehorende voorzieningen als bruggen en openbare verlichting zijn in overeenstemming met de door de gemeenteraad vastgestelde eisen. Het beheer wordt zoveel mogelijk integraal aangepakt, met oog voor duurzaamheid. Voor een aantal wegen, voet- en fietspaden de inrichting aanpassen op het huidige gebruik.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪

Een aantal asfaltwegen wordt gerehabiliteerd overeenkomstig de planning in de ‘Visie wegen buitengebied’. Een aantal straten wordt herstraat op basis van de weginspecties 2023 opgestelde planning voor elementverharding. De planning wordt gebieds- en wijkgericht aangepakt en wordt afgestemd op andere disciplines. Het kleine onderhoud in de wijken wordt uitgevoerd door de buitendienst. Daar waar meer inzet nodig is worden derden ingezet.

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Door middel van de uitvoering van het Mobiliteitsplan wordt de verkeersveiligheid verder verbeterd, waaronder het aanpassen van de inrichting van de Beethovenlaan en de Zuidwenk tussen Schouw en Botstraat, zodat de inrichting past bij een snelheid van 30 km/u. In 2025 volgt er een update van het Mobiliteitsplan. Het beheer en onderhoud aan de openbare verlichting wordt uitgevoerd volgens het vastgestelde beleid (vaststelling in 2024). De uitvoering van het beleid vindt plaats in 2025 met een derde partij (ter vervanging van CityTec) na het doorlopen van een aanbesteding. Aan een aantal bruggen in de gemeente worden grootonderhoud werkzaamheden uitgevoerd overeenkomstig het Meerjarenoverzicht beheer bruggen 2022-2028. In 2025 worden een aantal bruggen geschilderd en schoongemaakt. Vooronderzoek voor het fietspad Oostelijke Randweg (vanaf Akkerweg naar het noorden). Overleg met regio en provincie voor investeringen in mobiliteit en bereikbaarheid wordt gecontinueerd.

Indicator Verkeer en vervoer Omschrijving

E Bron P

% meldingen ‘Snel Herstel’ die binnen 5 werkdagen zijn afgehandeld, of waarover binnen P Fixi 5 werkdagen terugkoppeling naar de melder heeft plaatsgevonden E = effectindicator en P = prestatie-indicator

Werkelijk 2022

Werkelijk 2023

2025

99,29

Streefwaarden 2026 2027 2028 95

Taakveld Parkeren Wat willen we bereiken? ▪ ▪

Waar mogelijk voldoende parkeergelegenheid binnen de gemeente voor alle inwoners en voor alle bezoekers. Binnen het centrum van Spakenburg een nieuw parkeervergunningensysteem invoeren met vereenvoudigde regelingen.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪

Bij de aanleg en inrichting van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen wordt voorzien in de aanleg van voldoende parkeerplaatsen. Het parkeren blijft gratis. Waar dat mogelijk is, wordt gekozen voor ondergronds parkeren. Invoering van een digitaal vergunningensysteem met één vergunningengebied met eenduidige criteria, wanneer men voor een vergunning in aanmerking komt.

Taakveld Recreatieve/Economische havens Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪

Het gebruik van de havens is veilig voor bezoekers en gebruikers. In het beheerplan Havens Gemeente Bunschoten en Laaksluis de Kooi 2020-2035 worden de daarin aangegeven investeringen en onderhoud voor dit jaar uitgevoerd. De historische kade van de Nieuwe Haven is veilig voor gebruikers.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪

Beheer en onderhoud in de havens stemmen we af met de watersportvereniging. Het Beheerplan Havens Gemeente Bunschoten en Laaksluis de Kooi 2020-2035 is leidend als het gaat om onderhoud en vervanging en daarmee kunnen we een veilig gebruik waarborgen. De oorzaak van het weglopen van het zand achter de historische kade aan de Nieuwe Haven en onder de bestrating is onderzocht en hieruit is een conclusie getrokken. Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek worden vervolgacties onderzocht. De nodige onderhoudswerkzaamheden aan zowel de Oostpier als de Westpier in de haven worden uitgevoerd.

Taakveld Openbaar vervoer Wat willen we bereiken? ▪ ▪

Het gebruik van de drie buslijnen van Keolis (Syntus Utrecht) door de gemeente naar de omliggende plaatsen Amersfoort (76/N76), Nijkerk (503/603) en Soest, Baarn en AmersfoortVathorst (572) verder stimuleren. Het gebruik van het OV op peil houden en waar mogelijk trachten een verschuiving in gebruik van auto naar OV (en fiets) te bewerkstelligen.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪

Overleg met Keolis (de vervoersmaatschappij) en de provincie Utrecht (opdrachtgever) over het gebruik van de buslijnen, de routes en de halteplaatsen. Dit overleg wordt gecontinueerd. Met de provincie Utrecht en de omliggende gemeenten uit de regio Amersfoort in overleg over randvoorwaarden voor de nieuwe OV-concessie die eind 2025 van start moet gaan. Op basis van het OV-netwerkperspectief 2025-2035 dat door de provincie Utrecht is vastgesteld, praten en denken we mee over de invulling voor de nieuwe concessie waarbij de de wensen van de gemeente Bunschoten (o.a. HOV-verbinding met Amersfoort) worden ingebracht.

Wat mag het kosten? Programma Verkeer, vervoer en waterstaat (bedragen x € 1.000,-) Rekening Raming Raming 2023 2024 2025 Lasten programmaonderdeel Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer Totaal lasten Baten programmaonderdeel Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer Totaal baten Saldo programmaonderdeel Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer Totaal saldo

Meerjarenraming 2026 2027

2028

3.199 225 144

3.740 231 148

3.744 209 149

3.846 209 147

3.891 209 150

3.958 209 150

27 47

19 49

18 44

18 43

18 42

3.642

4.187

4.163

4.263

4.310

4.377

287 67 275

323 65 298

323 65 314

0 15

0 16

645

702

718

2.911 157 -131

3.417 166 -150

3.421 144 -165

3.523 144 -167

3.568 144 -164

3.635 144 -163

27 32

19 34

18 28

18 27

18 26

2.997

3.486

3.446

3.545

3.593

3.659

Investeringen (Bedragen x €1,-)

2025

2026

Gebakken straatstenen

100.000

Opwaarderen wegen (wegenbeheerplan)

562.500

Bermverharding (wegenbeheerplan)

30.000

Rehabilitatie asfaltwegen 2024-2027

1.702.200

683.000

284.000 1.629.000

Windwatermolen Zuiderzeehaven

2027

2028

21.000

201.500

205.500

260.500

167.500

50.000

Stroomkasten Oude Haven

35.000

Vervanging fontein Spuiplein

19.950

Vervangen beschoeiing Spakenburger gracht

600.000

Herstel damwand langs de Binnengracht

175.000

Verlichting Gladheidsbestrijding materieel Mobiliteitsplan

Beschoeiing Beethovenlaan Herstel stortsteen Westpier 't Kleine Zeetje Doortrekken fietspad Oost. Randweg naar Zuidwenk Totaal

75.000

132.500

456.625

3.553.700 2.335.075 1.103.000 2.482.000

Toelichting Binnen dit programma zijn er weinig veranderingen ten opzichte van de begroting 2024. De lagere raming van de kosten binnen taakveld Verkeer en vervoer is het effect van de doorgevoerde bezuinigingen en het niet toepassen van inflatiepercentage op de budgetten. In meerjarenperspectief zien we dat de kosten op dit taakveld stijgen en dat is het effect van de hogere kapitaallasten die voortvloeien uit de geplande investeringen.

2.3 Economie (Commissie Bestuur en Financiën, portefeuillehouder R.J. Beukers. Taakveld Economische promotie behoort in de portefeuille van P. van Asselt, commissie Samenleving)

Omschrijving programma (missie) Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, innovatie en productiviteit en dragen daarmee bij aan de welvaart en welzijn in de gemeente Bunschoten en de regio. Daarnaast draagt het bedrijfsleven, door innovatie, bij aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen op het gebied van duurzaamheid, arbeidsparticipatie en onderwijs. Het mede vormgeven aan een stimulerend, faciliterend en aantrekkelijk ondernemers- en vestigingsklimaat en het bieden van ruimte om te ondernemen, zijn belangrijke ambities van de gemeente. De gemeente Bunschoten zet in op het faciliteren van het ondernemersklimaat, een optimaal vestigingsklimaat en op de versterking van de samenwerking tussen bedrijven, inclusief gezamenlijke promotie (actief Citymarketing beleid). Binnen de regio Amersfoort wordt gezocht naar een versterking van de samenwerking. Daarnaast is het belangrijk de detailhandel in het centrum van Spakenburg aantrekkelijk te houden voor de eigen inwoners en interessant te maken voor de regionale bezoekers. Het programma bestaat uit de volgende taakvelden: ▪ Economische ontwikkeling ▪ Fysieke bedrijfsinfrastructuur ▪ Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen ▪ Economische promotie

Context en achtergrond De grootste economische aandachtspunten voor gemeente Bunschoten zijn op dit moment ruimte en arbeid en energie. Een belangrijk knelpunt voor de stimulering van de lokale economie ligt in de inrichting van de beschikbare bedrijfsruimte en de mogelijkheden tot uitbreiding en aanpassing op de veranderende (ruimtelijke) behoeften. Een tweede aandachtspunt is de krapte op de arbeidsmarkt. Er is een tekort aan personeel in diverse sectoren, waaronder de techniek, bouw, productie en ambulante handel. Daarnaast zorgt de opbouw van de bedrijfsstructuur ook voor een kwetsbaarheid van Bunschoten. Als een groot bedrijf vertrekt of krimpt, dan heeft het direct impact op de beschikbare ruimte en de werkgelegenheid in de gemeente. Voor de komende jaren zijn drie strategische uitgangspunten leidend. Deze uitgangspunten zijn ook een belangrijke leidraad voor het selecteren en uitvoeren van concrete projecten. 1. De gemeente Bunschoten als aantrekkelijke gemeente voor bedrijven en medewerkers. 2. De gemeente Bunschoten als ondernemersgerichte gemeente 3. De gemeente Bunschoten als bereikbare en gastvrije gemeente Bij het taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur worden de projecten vermeld die horen bij grondexploitatie bedrijventerreinen.

Kaderstellende beleidsnota’s ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Coalitieakkoord 2022 - 2026 ‘Bouwen aan de toekomst’ Bunschoten toekomstvisie 2025 ‘Gemeente Bunschoten zijn we samen!’ Omgevingsvisie Bunschoten 2040 Samenwerkingsagenda Werklocaties Regio Amersfoort 2030, ‘Samen sterk’ Economische en Toeristische visie 2021 – 2024 Provinciaal programma wonen en werken 2023 Herstructureringsplan bedrijventerrein De Kronkels Startnotitie De Kronkels-Zuid Behoefteonderzoek De Kronkels-Zuid Bestemmingsplan en exploitatieplan De Kronkels-Zuid Convenant bedrijventerreinen regio Amersfoort 2011 - 2030 Centrumvisie ‘Hart voor Spakenburg’ 2024 - 2030 Kansenkaart Spakenburg Centrum 2021 – 2025

Taakveld Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Als gemeente Bunschoten een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven blijven. Het creëren van ruimte om lokale bedrijven te laten groeien. Goede informatievoorziening en ondersteuning van (startende) ondernemers. Streven naar een sterke profilering van de gemeente Bunschoten als MKB-vriendelijke gemeente. Een toekomstbestendig, vitaal en compact centrum met een sterke eigenheid die vervlochten is met de toeristische functies van Spakenburg.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Inzet van citymarketing voor de profilering van bedrijvigheid en het aantrekken van nieuwe medewerkers. Inzetten op de ontwikkeling van De Kronkels-Zuid fase 1 en 2. Samen met diverse partners verdere uitvoering geven aan het actieprogramma van de Economische en Toeristische visie. Uitvoering geven aan de Centrumvisie “Hart voor Spakenburg” 2024-2030. De nieuwe samenwerkingsverbanden verder versterken en ondernemers, Samen SPKNBRG, cultuurorganisaties en andere partners betrekken bij de uitvoering van de Centrumvisie. In samenwerking met de Regio Amersfoort en de provincie Utrecht uitvoering geven aan de acties die voortvloeien uit de regionale bedrijventerreinenstrategie. De samenwerking met de Regio Foodvalley voortzetten en optimaliseren.

Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijventerrein De Kronkels-Zuid Op 3 november 2022 is het bestemmingsplan en exploitatieplan door de gemeenteraad vastgesteld. Eind 2023 heeft de gemeenteraad een herstelbesluit genomen voor het bestemmingsplan. Door diverse grondeigenaren is beroep tegen het bestemmingsplan en exploitatieplan ingesteld. Het is op dit moment niet duidelijk wanneer dit door de Afdeling van de Bestuursrechtspraak van de Raad van State wordt behandeld. Voor de daadwerkelijke realisatie is in beginsel overeenstemming nodig met de diverse grondeigenaren. De werkzaamheden om te komen tot de verwerving van de gronden zullen worden voortgezet, binnen de kaders van de door de raad vastgestelde grondexploitatie. Indicator Fysieke bedrijfsinfrastructuur Omschrijving E Bron Werkelijk Werkelijk Streefwaarden P 2022 2023 2025 2026 2027 2028 Aantal hectaren te verkopen P Gemeente 0 0 * * * * bedrijventerrein (inclusief verhuur) E = effectindicator en P = prestatie-indicator * Het is nu nog onduidelijk wanneer er grond kan worden uitgegeven voor De Kronkels-Zuid.

Taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪ ▪

Aandacht voor de bereikbaarheid van Bunschoten door een goede infrastructuur. Inzetten op behoud en versterking van bedrijven en bedrijventerreinen. Het behouden en versterken van contacten tussen het (voortgezet) onderwijs en het bedrijfsleven. Ondernemers en zzp’ers goed en snel bedienen voor een optimaal ondernemersklimaat.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

De gemeente Bunschoten treedt actief in overleg met de provincie Utrecht over de in de Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 gedane aanbevelingen, met als doel de bereikbaarheid van Bunschoten te verbeteren. Ondersteunende en faciliterende rol in het parkmanagement Haarbrug-Zuid en BIZ HaarbrugNoord. Daarnaast wordt er met lokale stakeholders onderzocht hoe knelpunten op de bedrijventerreinen kunnen worden opgelost. De bedrijfscontactfunctionaris gaat, in sommige gevallen samen met de portefeuillehouder economische zaken of het college van burgemeester en wethouders, regelmatig op bezoek bij lokaal gevestigde bedrijven. Het faciliteren van goed contact tussen het bedrijfsleven en onderwijs. Een actieve en zichtbare rol van vertegenwoordigers van de gemeente Bunschoten binnen de Bedrijvenkring Bunschoten-Spakenburg.

Indicatoren Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Omschrijving E Bron Werkelijk P 2022 Periodieke Samen P Gemeente 2 overleggen SPKNBRG college Bedrijvenkring/ P Idem 2 JOBS SVV* P Idem Bedrijfsbezoeken Het college P Idem 2 bedrijfscontactPortefeuilleP Idem 10 functionaris houder EZ Bedrijfscontact P Idem 7** -functionaris E = effectindicator en P = prestatie-indicator

Werkelijk 2023

2025

0* 5

1 2

* 2

1 2

* 2

Streefwaarden 2026 2027 2028

* Dit overleg is één keer in de twee jaar. ** Gedurende het jaar is een vacature ontstaan binnen het team. Het aantal bedrijfsbezoeken is onder andere daarom lager dan de streefwaarde.

Taakveld Economische promotie Wat willen we bereiken? ▪ ▪ ▪

▪

Bunschoten profileert zich als een aantrekkelijke cultuurhistorische, watersport-, wandel-, fietsen dagrecreatiegemeente. Behouden en versterken van de sociaaleconomische vitaliteit: behouden van eigen inwoners en bestaande bedrijvigheid. Uitgangspunt voor de marketing is Spakenburg als merk. Er wordt ingezet op het versterken van Spakenburg. Er is ook aandacht voor de recreatieve kwaliteiten van Bunschoten Stad, Eemdijk en Spakenburg. Waar mogelijk wordt er gekozen voor een themagerichte aanpak om de beleving te versterken. Stimulering van recreatieve ondernemers en recreatieve initiatieven die bijdragen aan het verhaal van Bunschoten.

Wat gaan we er voor doen? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Het ontwikkelen van een effectieve marketingstrategie en het creëren van zichtbaarheid in de regio. Dit is naast het organiseren van diverse kenmerkende evenementen een taak van Samen SPKNBRG. Leveren van actieve (personele) bijdrage aan (regionale) initiatieven op recreatief, toeristisch en promotioneel gebied. Subsidiëren van een toeristisch informatiepunt (TIPS) voor het bevorderen van toeristische en recreatieve mogelijkheden en het verstrekken van informatie voor inwoner en bezoeker. De gemeente ondersteunt initiatieven waarin het unieke en onderscheidende karakter van Bunschoten-Spakenburg centraal staat en die in potentie bijdragen aan het vergroten van het aantal dag- en/of verblijfsrecreanten. Het ondersteunen van een themagerichte aanpak om de beleving van de gemeente Bunschoten te versterken en een nieuwe doelgroep aan te spreken.

Indicatoren Economie Indicator

Eenheid

Functiemenging

Vestigingen van bedrijven

Bron

CBS BAG/ LISA Aantal per 1.000 inwoners van LISA 15-64 jaar

Bunschoten 2023 58,6

Nederland 2023 54,2

176,7

181,8

Wat mag het kosten? Programma Economie (bedragen x € 1.000,-) Rekening Raming Raming 2023 2024 2025

Meerjarenraming 2026 2027

2028

Lasten programmaonderdeel Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14556710/1