Jaarverslag en jaarrekening 2021 Raad.pdf

Hiermee is de gewenste stand € 3,5 miljoen. De stand van de reserve grondexploitatie bedraagt per 31 december 2021 € 3,7 miljoen. Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat de risico’s binnen de grondexploitatie gedekt worden door de reserve. 85

Ontwikkeling weerstandsvermogen/capaciteit Weerstandscapaciteit Raming

Werkelijk

Verschil

Jaarlijkse exploitatie Onbenutte belastingcapaciteit Stelpost onvoorziene uitgaven Totaal jaarlijkse exploitatie

2.500 110 2.610

2.500 200 2.700

90 90

Vermogenssfeer (31/12) Reserve algemene dienst (excl. precario) Reserve grondexploitatie Totaal Precario kabels en leidingen (cumulatief) Totaal vermogenssfeer (incl. precario)

7.342 4.900 12.242 5.101 17.343

9.823 3.700 13.523 5.101 18.624

2.481 -1.200 1.281 1.281

Totaal voor opvang risico's

19.953

21.324

1.371

(Bedragen x € 1.000,-)

Risico’s Financiële risico’s Bij de financiële risico’s kan er onderscheid worden gemaakt met betrekking tot de risico’s die voortvloeien uit het eigen beleid, uit het beleid van andere overheden, samenwerking met andere gemeenten c.q. instanties, uit voor gemeenten autonome ontwikkelingen (bijvoorbeeld economische en maatschappelijke ontwikkelingen) en ten slotte nog uit het doen en/of nalaten van anderen. Wet afschaffing precario op kabels en leidingen De Tweede Kamer heeft besloten de heffing van precario op kabels en leidingen af te schaffen met ingang van 1 januari 2022. Deze inkomsten zijn als incidenteel aangemerkt en gestort in de algemene reserve. Dubieuze debiteuren Voor de dubieuze debiteuren wordt bij de jaarrekening een voorziening dubieuze debiteuren gevormd, die vervolgens wordt aangewend voor het verlagen van het debiteurensaldo. Van jaar tot jaar wordt deze ontwikkeling gevolgd bij de jaarrekening. In de jaarrekening 2021 is voor dit onderdeel een voorziening getroffen van € 408.000,-. Het grootste deel van deze post betreft debiteuren sociale zaken (€ 351.000,-). Voor de beoordeling van deze debiteuren wordt uitgegaan van percentages oninbaar per soort vordering. Verzekeringen Daar waar mogelijk voorzienbare risico’s ontstaan heeft de gemeente deze zoveel mogelijk afgedekt door het afsluiten van verzekeringen.

Er is wel een toenemende claimbewustheid van de burger. Grotere aansprakelijkheid vindt zijn weerslag in de kosten van de verzekeringen tegen deze risico’s en verder door een verhoging van het eigen risico bij zaak- en vermogensschades. Deze schades worden doorgestuurd naar de verzekering, die de verdere afhandeling voor haar rekening neemt. Bij schades onder het eigen risico worden de kosten in rekening gebracht bij de gemeente. Het gaat veelal om relatief kleine bedragen. De gemeente Bunschoten werkt samen met de BLNP gemeenten voor het onderdeel verzekeringen. Verhaal van schade Wanneer er door derden schade veroorzaakt wordt aan gemeentelijke eigendommen, worden deze verhaald als de veroorzaker bekend is. In 2021 zijn er twee schades met betrekking tot vuurwerkvandalisme verhaald.

86

Garantieverstrekkingen Het WEW staat garant voor de risico’s van hypotheken. De gemeente en het Rijk zijn achtervangovereenkomsten aangegaan waarbij zij beiden voor 50% garant staan voor eventuele liquiditeitstekorten. Bij tekorten hebben zij de verplichting renteloze leningen te verstrekken aan het WEW. Door de Rijksoverheid wordt erop geattendeerd voorzichtig te zijn met het verstrekken van garanties. Vooral instellingen in de sport- en zorgsector moeten in eerste instantie aankloppen bij het voor die sector betreffende waarborgfonds, waarbij de gemeente als achtervang optreedt. Voor het verstrekken van achtervangovereenkomsten ten behoeve van leningen voor woningbouwverenigingen geldt een vergelijkbare regeling. De stichting WSW staat garant voor de leningen. Ook hier zijn de gemeente en het Rijk achtervangovereenkomsten aangegaan waarbij zij beide voor 50% borg staan voor rente en aflossing van de leningen. Bij tekorten hebben zij de verplichting renteloze leningen te verstrekken aan de stichting WSW. Open-einde regelingen In de begroting is een aantal open-einde regelingen opgenomen. Met regelingen die gekenmerkt worden door een open-einde regeling wordt bedoeld dat het volume van de aanspraken op de betreffende voorzieningen door de gemeente moeilijk beïnvloedbaar en dus moeilijk beheersbaar is.

Voorbeelden hiervan zijn het beroep op de Participatiewet (BUIG), schuldsanering, de Wet maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en vervoer van leerlingen naar speciaal onderwijs. Ook de uitvoering van de Wsw kan hierbij worden betrokken. Het zijn vooral ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein. Nadelen vanuit deze regelingen komen ten laste van het resultaat, omdat sinds 2018 de egalisatiereserve sociaal domein geen ruimte meer biedt voor incidentele dekking. Risicoanalyse De risico’s van de gemeente Bunschoten zijn in de breedste zin van het woord geïnventariseerd, de top vijf risico’s zijn hierna weergegeven. Nr. 1

2

3

4

5

Risico (Bedragen x € 1,-) Dalende algemene uitkering (herijking gemeentefonds + sociaal domein) Aansprakelijkheidsstelling (in de breedste zin van het woord bijvoorbeeld: afgeven vergunningen, gladheidsbestrijding, riolering, bodemvervuiling, aanvaring veerpont, letsel speeltoestellen, awb procedures, faillissement (van aannemer waar wij verantwoordelijk voor zijn), seizoen afhankelijke risico's (storm- en vuurwerkschade) en dergelijke. De vraag naar aspecten in het sociaal domein (onder andere jeugdzorg en bijstand) zal meer worden, door laagdrempeligheid en de eigenbijdrage wordt niet meer inkomensafhankelijk. De kosten gaan omhoog door mogelijke niet ingekochte zorg, het doorzetten van speciale gevallen door te weinig mankracht en rechtszaak kosten door te weinig dossier tijd. Taakstelling bezuinigingen met name sociaal domein. Effect van de maatregelen gaat mogelijk langer duren. De marktprijzen stijgen door krapte in de markt bij onze leveranciers en bij aanbestedingsprocedures (dit zijn onder andere hogere kapitaallasten IHP). Totaal

Financieel risico

Kans

Financieel gevolg

€

1.500.000

50%

€

750.000

€

1.100.000

50%

€

550.000

€

1.000.000

50%

€

500.000

€

500.000

75%

€

375.000

€ €

500.000 4.600.000

50%

€ €

250.000 2.425.000 87

Er is voor € 5,2 miljoen totaal aan financieel gevolg geïnventariseerd. Als er gekeken wordt naar de risico’s die boven de 75% kans uitkomen, dan kan het voor komen dat deze risico’s zich vaak voordoen. Als deze risico’s zich vaak voordoen, dan dienen deze risico’s op termijn structureel in de begroting opgenomen te worden. COVID-19 (Corona) virus De uitbraak van COVID-19 (corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact gehad op iedereen. In 2021 hebben we nog de gevolgen ondervonden van COVID-19. Dit raakte diverse beleidsterreinen van de organisatie. De belangrijkste gevolgen waren: • Daling van opbrengsten van marktgelden • Continuering financiering Jeugdwet en WMO • Continuering leerlingenvervoer • Museumhaven (behoud historische bottervloot) • Uitvoering van de Tozo regelingen door BBS De gemeente streeft naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en daarvoor zijn de nodige interne maatregelen genomen. Bij de hiervoor opgenomen risicoanalyse is rekening gehouden met de risico’s als gevolg van corona.

Sociaal Domein Participatiewet Het regionaal werkvoorzieningsschap Amersfoort voert voor Bunschoten de Wet Sociale Werkvoorziening uit. Jeugdwet en Wmo/AWBZ In de verschillende beleidsnota’s is in een aparte paragraaf aandacht besteed aan de mogelijke risico’s en de te treffen beheersmaatregelen.

Rente Een moeilijk voorspelbare en door de gemeente niet te beïnvloeden grootheid is de rente. Een aantal elementen bepaalt eigenlijk het positieve of negatieve renterisico: ▪ Onzekerheid over de korte rente ▪ Onzekerheid over de rente bij renteaanpassingen ▪ Onzekerheid over de rente bij aan te trekken geldleningen voor nieuwe investering In de paragraaf Financiering is de renterisiconorm uitgewerkt. De rentes waren in 2021 nog steeds laag.

88

Financiële kengetallen Nr. Kengetal

Rekening 2020 Begroting 2021 Rekening 2021

1a Netto schuldquote

43,0%

56,9%

47,7%

1b Netto schuldquote -/- verstrekte leningen

38,3%

51,2%

43,3%

2

Solvabiliteitsratio

28,8%

30,0%

31,2%

3

Kengetal grondexploitatie

9,7%

1,7%

10,3%

4

Structurele exploitatieruimte

0,1%

0,5%

1,3%

5

Belastingcapaciteit

81,1%

92,6%

88,7%

▪

Netto schuldquote: De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie (>130 = hoge schuld). Uit het overzicht blijkt een stijging ten opzichte van de jaarrekening van 2020. Dit wordt veroorzaakt door langlopende geldleningen die in 2021 zijn aangetrokken.

▪

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: Dit is dezelfde indicator als hiervoor beschreven, maar dan gecorrigeerd met het aandeel van de verstrekte leningen (>130 = hoge schuld).

▪

De solvabiliteitsratio: Dit geeft een indicatie in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het eigen vermogen (reserves en resultaat overzicht baten en lasten) wordt uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. Volgens het coalitieakkoord was het streven de solvabiliteit naar 30% te brengen, dit is in 2021 behaald met 31,2%. Er is daarmee een verbetering te zien ten opzichte van de jaarrekening 2020. Een belangrijke factor in dit geheel is de stijging van de reservepositie.

▪

Kengetal grondexploitatie: Voor de berekening van dit kengetal wordt de bouwgrond in exploitatie gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting of jaarstukken en uitgedrukt in een percentage. Dit kengetal is opgenomen, omdat de afgelopen jaren is gebleken dat de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van de gemeente. Ten opzichte van 2020 is een lichte stijging te zien. Dit effect is het gevolg van een stijging in de boekwaarde van de post voorraden en anderzijds een lager bedrag aan totale baten. Ten opzichte van de begroting 2021 is een stijging te zien in het kengetal. Dit wordt veroorzaakt door de opbrengst Rengerswetering eiland 4 welke begroot was in 2021, maar niet in 2021 is gerealiseerd. Daarnaast zijn er gronden aangekocht voor Rengerswetering eiland 6. Hierdoor is het saldo bouwgronden in exploitatie werkelijk hoger dan begroot.

▪

Structurele exploitatieruimte: De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. In 2021 zijn de structurele baten hoger dan de structurele lasten.

▪

Belastingcapaciteit woonlasten meerpersoonshuishouden: De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het COELO publiceert dit in de Atlas van de lokale lasten. Onder woonlasten wordt de OZB verstaan, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met een gemiddelde WOZwaarde in de betreffende gemeente. Deze uitkomst wordt vergeleken met het landelijk gemiddelde en uitgedrukt in een percentage. Bekend is dat Bunschoten al jaren lager scoort dan het landelijk gemiddelde.

89

Vergelijkend overzicht reserves 2021 Naam reserve

Saldo 1-1-2021

Saldo 31-12-2021

Algemene reserves Reserve algemene dienst (incl. resultaat na bestemming)

13.757.487

15.509.721

Totaal algemene reserves

13.757.487

15.509.721

Toekomstvisie

268.484

265.656

Startersleningen

32.300

21.000

Stimulerings- en vangnetleningen Nieuwe Schans

88.300

27.750

0

0

459.966

418.466

0

415.880

849.050

1.148.752

2.667

199.258

Rioolrechten

418.123

458.347

Marktgelden

3.786

2.270

Begraafrechten

287.490

346.086

Totaal egalisatiereserves

712.066

1.005.961

4.000.000

3.700.000

Bovenplanse voorzieningen

988.556

1.057.535

Reserve Oostmaat

179.000

177.869

Totaal grondexploitatie

5.167.556

4.935.404

Totaal generaal reserves

20.486.159

22.599.838

Bestemmingsreserves

Sociaal domein Dekking kapitaallasten Corona (COVID-19) effecten Totaal bestemmingsreserves Egalisatiereserves Afvalstoffenheffing

Grondexploitatie Algemene reserve

90

2.3 Onderhoud kapitaalgoederen (Commissie Bestuur en Financiën) Het wettelijk kader voor het opstellen van een paragraaf onderhoud kapitaalgoederen is opgenomen in artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen bevat (voor zover van toepassing) tenminste de volgende kapitaalgoederen: ▪ Wegen; ▪ Riolering; ▪ Water; ▪ Groen; ▪ Gebouwen. Van deze kapitaalgoederen wordt het beleidskader met daarbij de voortvloeiende financiële consequenties en de financiële consequenties vertaald in de begroting. De gemeente Bunschoten voegt ook nog andere onderdelen aan deze paragraaf toe.

Wegen & bruggen Beleidskader ▪ Beheerplan Wegen 2022 - 2026 ▪ Mobiliteitsplan 2020-2024 ▪ Beheerplan Bruggen Bunschoten 2015 – 2020 (2021) Informatie Onderscheid is te maken in elementenverhardingen (stenen, tegels etc.) en gebonden verhardingen (asfalt, beton, etc.). Het areaal aan verhardingen in de openbare ruimte, dat in beheer en onderhoud is bij de gemeente, wordt via een geautomatiseerd wegbeheersysteem actueel gehouden. Elke twee jaar wordt de onderhoudstoestand van de verhardingen, volgens de landelijke CROWmethodiek, globaal visueel geïnspecteerd. De inspectieresultaten worden vervolgens in het wegbeheersysteem verwerkt. Aan de hand van de resultaten wordt de restlevensduur van de verharding bepaald. Dit vormt de basis waarmee de onderhoudsplanning wordt gemaakt. Door deze basisplanning af te stemmen met het rioolen groenbeheer wordt uiteindelijk een integrale planning op projectniveau verkregen. In 2021 is het beheerplan wegen 2022 – 2026 door de raad vastgesteld. Er is in 2021 een bedrag van € 765.000,- in de voorziening onderhoud wegen gestort. Ook voor de bruggen is een beheerplan geschreven. In 2021 is groot onderhoud uitgevoerd aan vier bruggen bij de Anthon van der Horstlaan en een brug bij de Cornelis Houtmanstraat. Daarnaast is de brug bij de Noorderkerk in zijn geheel vervangen.

Tot slot is in 2021 opdracht verstrekt voor het vervangen van de brug tussen de Regerstraat en Witte de Withstraat en een instandhoudingsinspectie van alle bruggen. In november 2021 is het Beheerplan Bruggen Bunschoten 2022-2036 vastgesteld. De jaarlijkse storting in de voorziening bruggen bedraagt € 35.145,-.

Riolering & water Beleidskader ▪ Gemeentelijk Water en Riolering Plan 2022 – 2026 (feitelijk vanaf 2020) ▪ Waterplan Bunschoten 2006 - 2015 ▪ Beheerplan Oeververdediging en frontmuren 2016 - 2030 ▪ Baggerplan Bunschoten 2013 - 2023

91

Informatie Een deel van de geplande investeringen is (nog) niet uitgevoerd. Dit komt mede doordat op basis van de inspecties vervanging nog even uitgesteld kan worden. Hierbij is de doelstelling vervanging zo lang mogelijk, verantwoord, uit te stellen zonder dat dit leidt tot (vervolg)schade. Voor toekomstige vervangingsinvesteringen wordt geleidelijk een voorziening opgebouwd, waardoor in de toekomst rentelasten kunnen worden bespaard. In het Platform Water Vallei en Eem vindt in regionaal verband afstemming plaats voor initiatieven en werkzaamheden aan het watersysteem. De samenwerking vindt plaats op basis van een centrumregeling. In december 2021 is het GWRP 2022 – 2026 vastgesteld, waarmee al vanaf 2020 werd gewerkt. Voor de uitvoering van baggerwerkzaamheden in de watergangen is een beheerplan vastgesteld. Daarmee zijn de uitgangspunten, activiteiten en financiële kaders voor tien jaar vastgelegd. De jaarlijkse storting in de voorziening baggeren bedraagt € 136.700,-. Het periodiek meten van slibaanwas is in het kader van de bezuinigingsronde op een lagere frequentie gezet. Hiermee loopt de gemeente een klein risico dat baggerwerkzaamheden (te) laat worden uitgevoerd.

Havens Beleidskader ▪ Beheerplan Havens Gemeente Bunschoten en Laaksluis 2020-2035 Informatie Het beheerplan Havens vormt de basis voor de onderhoudswerkzaamheden. In 2021 zijn er grootschalige onderhoud- en vervangingswerkzaamheden uitgevoerd. De jaarlijkse storting in de voorziening Havens en Laaksluis bedraagt € 35.000,-.

Groen & Spelen Beleidskader ▪ Snippergroen beleid 2013 (geactualiseerd in 2021) ▪ Groenbeleidsplan 2015-2025 ▪ Bomenbeleid 2018-2023 ▪ Nota spelenbeleid “Spelen Natuurlijk!? Nu en in de toekomst (2012 – 2021) Informatie Het uitvoeren van het dagelijkse groenbeheer, binnen de vastgestelde kwaliteitsnormen en contracten, die gericht zijn op het in stand houden van de groenvoorziening en buitenruimte. Dit heeft betrekking op het beheer van de bomen, de plantsoenen, de gazons, de bermen en het bestrijden van onkruid op verharding. Jaarlijks wordt in de voorziening groenbeheer een bedrag van € 44.500,- gestort. Het bestaande snippergroenbeleid met daarbij de hoofdgroenstructuur is geactualiseerd. In december 2021 is het snippergroen beleid, inclusief snippergroenkaart 2022 – 2026 vastgesteld. In 2021 zijn de herinrichting speelplaats Kerkepad, de renovatie van de toplaag van het trapveld op De Vinken en vervanging speeltoestellen Prins Willem Alexanderstraat uitgevoerd. In december 2021 is het speelbeleid 2022 – 2026 vastgesteld. Voor onderhoud speelvoorzieningen wordt een bedrag van € 65.000,- gestort in de voorziening.

92

Gebouwen Beleidskader ▪ Gebouwenbeheerplan 2016 – 2022 ▪ Vastgoedbeheerplan 2022 – 2025 (in ontwikkeling)

Informatie Diverse MOP’s zijn dit jaar geactualiseerd, zoals dat beschreven staat in het gebouwbeheerplan. Deze worden gebruikt voor de onderbouwing van de voorzieningen. De jaarlijkse storting in deze voorzieningen bedraagt € 363.000,-. De jaarplanning hieruit is uitgevoerd met hieronder een greep uit de werkzaamheden. Er is bij de gemeentewerf een vaste toiletunit geplaatst en er zijn oplaadpunten gemaakt voor het wagenpark, zodat deze in de toekomst waar mogelijk elektrisch uitgevoerd kunnen worden. De Brandaris is weer in beheer gekomen bij de gemeente, waarna er nieuwe zonwering is geplaatst, vanuit het geactualiseerde MOP zijn een aantal gebouwonderdelen naar voren gekomen, de dakconstructie en de ketels worden slechter. Bij het zwembad heeft een onderzoek plaatsgevonden met betrekking tot de RVS bouten en moeren in de dakconstructie. Op dit moment leidt dat nog niet tot directe maatregelen. Een onderzoek is ingesteld naar het stelselmatig uitvallen van de pellet kachels. Hieruit is naar voren gekomen dat de kachels aan het einde van hun levensduur zitten. Afgelopen jaar is de oude Calvijnschool in beheer gekomen bij de gemeente, er zijn voorbereidingen getroffen om het gebouw te verhuren als tijdelijk kamerverhuur. De parkeergarage is nu 24/7 open, dit heeft als resultaat dat er het afgelopen jaar veel alarm meldingen zijn geweest en relatief veel vandalisme.

Sportvelden Beleidskader ▪ Beheerplan sportvelden Informatie De gemeente heeft 16 sportvelden in eigendom: ▪ 11 voetbalvelden, waarvan negen in eigendom; ▪ Twee handbalvelden; ▪ Eén rugbyveld; ▪ Eén atletiekbaan; ▪ Eén trainingsveld ten behoeve van hondenvereniging/dierenbescherming. De voorziening voor het onderhoud aan de sportvelden wordt gebaseerd op de kwaliteitsmetingen die periodiek plaatsvinden. In 2021 is in overleg met de rugbyvereniging besloten om renovatie van het veld uit te stellen en in plaats daarvan een hekwerk rond het hoofdveld aan te leggen. De jaarlijkse storting in de voorziening bedraagt € 222.350,-.

93

Vergelijkend overzicht voorzieningen 2021 Naam voorziening

Boekwaarde Boekwaarde 1-1-2021 31-12-2021

Onderhoudsegalisatievoorzieningen Onderhoud gemeentehuis

490.368

619.441

Onderhoud gemeentewerf

0

10.549

Onderhoud brandweerkazerne

55.836

7.111

Onderhoud sporthal

174.019

182.486

Onderhoud overige gebouwen

469.557

118.850

Onderhoud zwembad

271.226

591.498

Onderhoud sportvelden

251.329

454.058

Onderhoud speelvoorzieningen

125.041

134.013

Onderhoud veerpont

26.566

7.742

Onderhoud wegen

673.822

854.349

Onderhoud groen

143.151

183.455

Onderhoud bruggen

64.250

13.451

Baggeren binnenwateren en havens

312.179

447.098

Onderhoud havens en laaksluis

27.904

21.832

Onderhoud parkeergarage

145.652

216.042

Onderhoud oeververdedigingen en frontmuren

20.300

20.546

Totaal onderhoudsegalisatievoorzieningen

3.251.200

3.882.521

Vervangingsinvesteringen riolering volgens GWRP

142.500

290.000

Totaal bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen

142.500

290.000

Stads- en dorpsvernieuwing

1.426

1.426

Totaal voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico's

1.426

1.426

Appa pensioen en uitkering wethouders

1.438.000

1.374.000

Totaal personeelsvoorzieningen

1.438.000

1.374.000

Achterstand/ vertraging vervanging riolering

304.904

487.691

Totaal van derden verkregen middelen

304.904

487.691

5.138.029

6.035.639

Voorziening voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen

Voorziening voor verplichtingen, verliezen en risico's

Personeelsvoorzieningen

Van derden verkregen middelen met specifiek bestedingsdoel

Totaal generaal voorzieningen

94

2.4 Financiering (Commissie Bestuur en Financiën) Het wettelijk kader voor het opstellen van een paragraaf financiering is opgenomen in artikel 13 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. De paragraaf financiering bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille.

Inleiding Op grond van de Wet Fido wordt er een treasuryparagraaf in de programmarekening opgenomen. Eén van de doelstellingen van deze wet is het bevorderen en transparant maken van een solide financieringsbeleid. Hier wordt invulling aan gegeven door het treasurystatuut en het opnemen van een treasuryparagraaf in zowel de begroting als in de programmarekening.

Treasurybeheer Het geld van de gemeente wordt beheerd, dit wordt ook wel treasurybeheer genoemd. Het gaat hier zowel om het aantrekken en uitzetten van de voor de publieke taak van de gemeente Bunschoten benodigde respectievelijk overtollige middelen. Het treasurybeheer dient binnen de kaders van de Wet Fido te blijven. Het gaat hier met name om de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en de kredietrisico’s.

Kasgeldlimiet

Bedragen x € 1.000,1. Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal 1 januari (=grondslag) Kasgeldlimiet in procenten van de grondslag Kasgeldlimiet in een bedrag

1e kwartaal 2e kwartaal 3e kwartaal 4e kwartaal 2021 2021 2021 2021 56.108 8,50% 4.769

€

€

56.108 € 8,50% 4.769 €

€ €

10.000

€ €

€ €

10.000

3. Vlottende middelen Tegoeden in rekening courant Contanten in kas Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar Totaal vlottende middelen

€ € € €

4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

€ € €

2. Omvang vlottende korte schuld Schulden in rekening-courant Opgenomen gelden korter dan 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totaal vlottende schuld

€

€

56.108 € 8,50% 4.769 €

56.108 8,50% 4.769

10.000

€ €

19.000

€ €

23.500

€ €

10.000

€ €

19.000

€ €

23.500

8.556 3 1.050 9.609

€ € € €

5.214 8 816 6.037

€ € € €

7.147 4 301 7.452

€ € € €

10.348 3 414 10.764

391 4.769 4.378

€ € €

3.963 4.769 807

€ € €

11.548 4.769 -6.779

€ € €

12.736 4.769 -7.967

95

Kasbeheer Door de minister is het percentage van de kasgeldlimiet vastgesteld op 8,5%. De kasgeldlimiet wordt berekend door het percentage van 8,5% te vermenigvuldigen met het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet bedroeg voor 2021 € 4,8 miljoen. Uit de hiervoor opgenomen tabel kan geconcludeerd worden dat de kasgeldlimiet in 2021 twee kwartalen is overschreden. Volgens de Wet Fido is dit toegestaan. In de Wet Fido is bepaald dat als de gemiddelde liquiditeitspositie van drie achtereenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet overschrijdt, dan dient de betrokken decentrale overheid de drie kwartaalrapportages toe te zenden aan de toezichthouder, met daarbij een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet. Dit is voor 2021 niet van toepassing geweest. Schatkistbankieren De gemeente Bunschoten is net als andere gemeenten verplicht deel te nemen aan het schatkistbankieren. Het uitgangspunt hierbij is dat alle overtollige middelen van de gemeente worden afgeroomd naar een rekening van het Rijk. Voor de uitvoering hiervan is een speciale rekening geopend bij de Rabobank. Het saldo van deze rekening wordt dagelijks afgeroomd dan wel aangezuiverd door het Rijk. Voor het eerste halfjaar van 2021 mocht er een drempelbedrag van € 420.810,- buiten beschouwing worden gelaten (dit is 0,75% van het begrotingstotaal).

Per 1 juli 2021 is het drempelbedrag verhoogd naar 2% van het begrotingstotaal, met een minimum van € 1.000.000,-. Dit betekent een drempelbedrag voor het tweede halfjaar 2021 van € 1.122.160,-. In 2021 zijn de bedragen binnen de norm gebleven. Het saldo bij de schatkist per 31 december 2021 bedroeg € 8.250.000,-. Financiering In 2021 zijn er twee kasgeldleningen aangetrokken. Een daarvan is in 2021 weer afgelost. De stand per 31 december 2021 betreft € 4.500.000,-. Er zijn in 2021 twee langlopende leningen afgesloten. Kasstroomoverzicht Op de volgende pagina wordt een kasstroomoverzicht getoond. Het overzicht geeft de mutaties weer van de balansposten in 2020 en 2021, resulterend in een mutatie van de liquide middelen. Per onderdeel wordt een beknopte indicatie gegeven welke balanspost de voornaamste mutatie veroorzaakt. Voor verdere toelichting op deze balansposten wordt verwezen naar de Balans met toelichting en de bijbehorende bijlagen. Betekenis van de afkortingen in het kasstroomoverzicht: IVA immateriële vaste activa MVA materiële vaste activa FVA financiële vaste activa Kasstroom uit operationele activiteiten In 2021 is de kasstroom uit operationele activiteiten ongeveer € 17,3 miljoen lager.

Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de mutatie van het werkkapitaal, voornamelijk een afname van de vorderingen, kortlopende schulden en overlopende passiva ten opzichte van 2020. Kasstroom uit investeringsactiviteiten In 2021 is de kasstroom uit investeringsactiviteiten ongeveer € 3,1 miljoen hoger. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere investeringen in materiële vaste activa. Kasstroom uit financieringsactiviteiten De kasstroom uit financieringsactiviteiten is in 2021 ongeveer € 14,6 miljoen hoger. Dit wordt veroorzaakt door twee nieuwe langlopende leningen die zijn aangetrokken. Daarnaast is er in 2021 meer afgelost dan in 2020.

96

Kasstroomoverzicht Bedragen x € 1.000,-

2020

Voordelig / nadelig saldo

2021 3.444,5

586,0

Afschrijving IVA

60,6

54,4

Afschrijving MVA

1.544,9

1.698,4

Afschrijvingen

1.605,5

1.752,8

Toe (-)/afname (+) voorraden

5.820,8

-296,8

Toe/afname vorderingen

-7.640,7

3.594,2

26,9

544,1

Toe (+)/afname (-) kortlopende schulden

8.986,8

-4.284,7

Toe/afname overlopende passiva

6.386,7

Toe/afname overlopende activa

Werkkapitaal

-2.345,5 13.580,4

Mutatie reserves

999,0

Mutatie voorzieningen

-348,0

Reserves en voorzieningen (+) = toename Totaal kasstroom uit operationele activiteiten

-2.788,7 1.528,0 897,6

651,1

2.425,6

19.281,5

1.975,7

Investeringen IVA

-32,7

-152,4

Investeringen MVA

-11.046,4

-6.717,2

Desinvesteringen MVA

510,0

303,0

Investeringen FVA

-230,8

-961,8

Desinvesteringen FVA

-22,0

-136,0

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Opgenomen lange geldleningen

-10.821,9

-7.664,3

-

16.000,00

Aflossing opgenomen geldleningen

-8.837,6

-11.137,6

Aflossing verstrekte geldleningen

450,6

1.381,3

Kasstroom uit financieringsactiviteiten

-8.387,1

6.243,7

Mutatie in geldmiddelen

72,4

554,7

Stand liquide middelen 01-01-2020/2021

66,0

138,4

Stand liquide middelen 31-12-2020/2021

138,4

693,1

Mutatie in geldmiddelen

72,4

554,7

97

Renterisiconorm Bedragen x € 1.000,1. Renteherziening Renteherziening op vast schuld o/g Renteherziening op vaste schuld u/g Netto renteherziening op vaste schuld

Begroot 2021

Werkelijk 2021

€ € €

€ € €

-

-

2. Mutatie vaste schuld Nieuwe aangetrokken vaste schuld Nieuwe verstrekte lange leningen Netto nieuw aangetrokken schuld

€ 10.000 € € 10.000

€ 16.000 € € 16.000

3. Betaalde aflossingen

€ 11.138

€ 11.138

4. Herfinanciering (laagste van 2 en 3)

€ 10.000

€ 11.138

5. Renterisico op vaste schuld (1 + 4)

€ 10.000

€ 11.138

6. Renterisiconorm Begrotingstotaal Percentage Renterisiconorm

€ 56.108 20% € 11.222

€ 56.275 20% € 11.255

7. Toets renterisiconorm Renterisiconorm Renterisico op vaste schuld (1 + 4) Ruimte

€ 11.222 € 10.000 € 1.222

€ 11.255 € 11.138 € 117

Renterisiconorm De renterisiconorm is bedoeld om het renterisico dat de gemeente loopt op zijn langlopende schuld te beperken. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overschrijden. De renterisiconorm wordt berekend op 20% (het door de minister vastgestelde percentage) van het begrotingstotaal. De renterisiconorm is in 2021 niet overschreden. De begroting liet een ruimte zien van € 1.222.000,-. Er zijn in 2021 twee langlopende lening aangetrokken en geen langlopende leningen verstrekt. De werkelijke ruimte betreft daarom € 117.000,-.

98

Renteschema Renteschema

Werkelijk 2021 231.209 104.031 127.178

Begroot 2021 238.620 73.318 165.302

De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend Rentebaat van door verstrekte leningen die aan taakveld moet worden toegerekend Aan taakvelden toe te rekenen externe rente

44.868

100.182

0

0

0 82.310

0 65.120

Rente over eigen vermogen Rente over voorzieningen Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente

0 0 82.310

0 0 65.120

224.042 -141.732

294.043 -228.923

De externe rentelasten over de korte en lange financiering De externe rentebaten over de korte en lange financiering Saldo rentelasten en rentebaten

De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag) Renteresultaat op het taakveld Treasury

Het renteschema op de hiervoor vermelde pagina geeft inzicht in de rentelasten van de externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening. Een resultaat met een – ervoor is positief.

Leningenportefeuille Op 31 december 2021 heeft de gemeente vijf vaste geldleningen in de leningenportefeuille o/g. Het saldo is € 26.740.000,- (eind 2020 was dit € 21.877.619,-). Alle leningen zijn aangetrokken ter financiering van de eigen organisatie van de gemeente Bunschoten. In 2021 zijn er twee kasgeldleningen aangetrokken. Hiervan is één lening in 2021 afgelost. De stand van de kasgeldlening bedraagt per 31 december 2021 € 4.500.000,-. Ledenkapitaal De gemeente heeft een bijdrage van € 20.000,- in het ledenkapitaal gestort in de Coöperatie Gastvrije Randmeren. Dit bedrag geeft een stemrecht voor vier stemmen. Aandelen De gemeente bezit aandelen in bedrijven die werkzaam zijn in de publieke sector. Hoeveelheid

Soort

Bedrijf

Nominale waarde

16.219

Aandelen

Vitens

€

16.219,00

117

Aandelen

Amfors Holding BV

€

5.265,00

205

Aandelen

NV Rova Holding

€

313.640,00

8.055

Certificaten

Dataland

€

805,50

€

335.929,50

Totaal aandelenbezit

99

Relatiebeheer De huisbankier van de gemeente Bunschoten is de Rabobank. De Rabobank heeft een rating volgens Moody’s van Aa2 en een A+ rating volgens Standard & Poor’s. Daarnaast is er nog een rekening-courantverhouding met de Bank Nederlandse Gemeente. Deze is verplicht in verband met de te verrekenen rijksbijdragen. Bij SVn zijn ook rekening-couranten die betrekking hebben op de volkshuisvestingsaangelegenheden (startersregeling, funderingsherstelregeling, duurzaamheidsregeling en stimuleringsregeling).

Berekening EMU-saldo Het EMU-saldo is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. In de jaarrekening is het werkelijke EMU-saldo van zowel 2020 als 2021 opgenomen. Vanwege een lager exploitatiesaldo, een lagere mutatie (im)materiële vaste activa, een toename van de voorzieningen en een hogere mutatie in de voorraden in 2021 is er een daling te zien in het EMU-saldo ten opzichte van 2020. Het verloop van dit saldo (op kasbasis, terwijl voor de jaarrekening het stelsel van baten en lasten wordt gehanteerd) hangt samen met de voortgang binnen de grondexploitatie en uitgevoerde nieuwe en vervangingsinvesteringen. Omschrijving

x € 1000,-

x € 1000,-

Werkelijk 2020

Werkelijk 2021

1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c) (+/+)

4.443

2.114

2. Mutatie (im)materiële vaste activa (-/-)

8.963

4.814

3. Mutatie voorzieningen (+/+)

-348

898

4. Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie) (-/-)

-5.821

297

5. Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa (-/-)

0

0

953

-2.099

Berekend EMU-saldo

100