Concept Jaarverslag en Jaarrekening BBS 2024 (versie 0.5)
Tekst van het document
BBS constateert dat passende maatregelen zijn getroffen in 2024 en dat de maatregelen grotendeels effectief zijn gebleken, maar ook dat de benoemde effecten, zoals stijgende personele kosten zich hebben voorgedaan. Tevens stelt BBS vast dat die basis voor risicomanagement mager is en aan een herijking toe is in 2025. Van enkele in de tabel opgenomen risico’s is de vraag te stellen of het een risico betreft conform de algemeen erkende definitie van een risico. Bovendien is de uitwerking van het risico in een kans van optreden en het daarmee mogelijke financiële risico beperkt tot PM-bedragen. In de begroting 2024 is de stelling opgenomen dat als een risico zich voordoet, dit ten laste zal komen van de deelnemende gemeenten omdat BBS geen algemene reserve kent en dus geen weerstandsvermogen heeft. Die constatering is juist, maar het effect voor de benodigde weerstandscapaciteit bij de deelnemende gemeenten is nu niet gekwantificeerd.
25 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
Risico
Oorzaak
Gevolg
Kans
Risico Beheers-maatregelen 2024 bedrag Kans x omvang
Hoger Afbouw verzuim ziekteverzuim lukt minder goed dan geraamd. door werkdruk, arbeidsomstandig heden en/of persoonlijke omstandigheden.
Stijging kosten.
H
Snel stijgend Economische aantal klanten, verslechtering. te weinig capaciteit.
Hogere kosten en oplopende doorlooptijden.
M
Tekort aan personeel
De krappe arbeidsmarkt maakt de tijdige werving van adequate en goed opgeleide medewerkers een uitdaging
Onvoldoende bezetting en werkdruk
H
Niet voldoen aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).
Onduidelijke regels en mogelijk een slordige uitvoering
L
Fraude (oneigenlijk gebruik van middelen)
Oneigenlijk gebruik Onust en middelen door negatieve eigen personeel. aandacht.
L
Veiligheid medewerkers in geding
Medewerkers kunnen tijdens hun werk en soms ook daarbuiten blootstaan aan agressie en het zoeken van ongewenst of ongepast contact.
M
50%
Het verzuim was in 2024: 8,57%, In de begroting is slechts dekking voor 2% van de loonkosten. Met de toegenomen vraag en de moeilijke arbeidsmarkt heeft BBS in verhouding meer kosten gemaakt voor inhuur dan in de begroting was voorzien. 25% Snel en adequaat Het aantal klanten met handelen vanuit MT. een uitkering is Inspelen op de vraag door gestegen. Het aantal tijdige werving van klanten bijzondere externe medewerkers en. bijstand steeg door o.a. En inzetten op de een groter aantal geplande verdere inburgeraars. De opvang digitalisering van o.a. de Oekraïners en deels in aanvraagprocessen. 2024 nog de werkzaamheden voor de energietoeslag leidden tot extra inhuur. De ontwikkelingen verklaren de toename in de personele kosten. 75% Nieuwe website gericht op Nieuwe website is in werving, nauwe contacten gelanceerd. Via social met hogescholen, media afspraken met wervingscampagnes. detacheringsbureaus voor Enkele medewerkers zijn overname medewerkers overgenomen in dienst in dienst bij BBS. bij BBS vanuit een detacheringsbureau. Contacten met Hogescholen zijn beperkt. 5% De FG/PO bij BBS en de In 2024 waren er adviseur Archief hebben nauwelijks datalekken. veel acties ondernomen De reeks aan voor meer bewustwording maatregelen is getroffen bij medewerkers; in samenwerking met gegevens op de website Soest.
zijn up to date (privacystatement, verwerkersregister, recht op inzage e.d.); verwerkersovereenkomsten zijn opgesteld; datalekken worden geregistreerd, gerapporteerd en procesverbeteringen voorgeschreven. 25% We hanteren Er is meer ingezet op functiescheiding en handhaving en toezicht. controleren hierop. Minder instroom door Nieuwe medewerkers prescreening en meer moeten een VOG onderzoeken naar overleggen. Er is een start fraude door team gemaakt met in kaart Naleving & Toezicht. brengen van de processen inclusief risico’s en beheersmaatregelen. 75% Medewerkers volgen Het nieuw opgestelde trainingen over omgang agressieprotocol is de met agressie. Daarnaast leidraad voor de nemen we niet zichtbare trainingen en BBS veiligheidsmaatregelen. besteedde in 2024 veel aandacht aan het onderwerp en de gevolgen ervan voor medewerkers.
26 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
Actief beleid vanuit MT en HR, nemen van vroegtijdige preventieve maatregelen. Dekking in de begroting voor een bedrag van 2% van de loonkosten.
De BBV schrijft voor dat een viertal financiële kengetallen (netto schuldquote, netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte) opgenomen moeten worden onder dit onderdeel. Deze kengetallen zijn echter niet relevant, omdat BBS geen eigen vermogen heeft. Er wordt jaarlijks afgerekend met de deelnemende gemeenten.
7.3 Financiering Op basis van de gemeenschappelijke regeling doen de deelnemende gemeenten bij voorschot betalingen voor de uitvoering van de taken door BBS. Voor BBS is een liquiditeitenplanning opgesteld. We kunnen geen liquiditeitstekorten overbruggen omdat er geen rekening-courantkrediet is afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Een tekort wordt gedekt door de gemeenten.
7.4 Bedrijfsvoering Ontwikkeling bedrijfsvoering Aan BBS worden hoge eisen gesteld als het gaat om de kwaliteit van dienstverlening. De ontwikkeling van de bedrijfsvoering is dan ook vooral gericht op de dienstverlening richting de klanten, onze partners/netwerk en de gemeenten. In de bedrijfsvoering ligt het accent op: • informatieveilige, digitale ondersteuning van de processen; • de blijvende ontwikkeling van onze medewerkers; • de blijvende ontwikkeling van de interne beheersing. Dit alles binnen de mogelijkheden van capaciteit en middelen. De in 2023 geactualiseerde kaders en regelingen voor de bedrijfsvoering zijn onverminderd van kracht voor 2024, waaronder de financiële verordening, de controleverordening, het controleprotocol ten behoeve van de controlewerkzaamheden van de accountant, de budgethouderregeling en het interne controleplan (van BBS). Vanuit de dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Soest is de VIC (verbijzonderde interne controle) geprofessionaliseerd voor de ondersteunende processen en is het VIC-plan voor 2024 opgesteld en uitgevoerd. De samenwerking met de VIC van Soest is geïntensiveerd. Human Resource Management/Personeel In het afgelopen jaar hebben we actief ingezet op de werving en begeleiding van stagiaires.
Dit heeft niet alleen geleid tot een frisse blik en nieuwe inzichten binnen onze organisatie, maar heeft er ook toe geleid dat we meerdere stagiaires na hun stage aan ons hebben kunnen binden. Door het vroegtijdig kennis te laten maken met onze werkwijze en hen goed te begeleiden, hebben we een duurzame instroom van nieuw talenten gerealiseerd. Net als voorgaande jaren proberen we ook inhuur aan ons te binden. Door gebruik te maken van detavast-constructies is het eenvoudiger geworden om ingehuurde krachten langdurig aan onze organisatie te binden. Deze aanpak biedt flexibiliteit in de werving en stel ons in staat om talentvolle professionals eerst op tijdelijke basis in te zetten en hen vervolgens een vast dienstverband aan te bieden. We proberen doorstroom binnen BBS te stimuleren door groeikansen te bieden. Dit draagt bij aan een stabielere personeelsbezetting. MD traject MT In 2023 is het MT gestart met een management development-traject om zowel het MT als de organisatie verder te professionaliseren. In 2024 is dit traject voortgezet, met de focus op verdere ontwikkeling van het management door van elkaar te leren. Automatisering, digitalisering en archivering BBS heeft de afgelopen jaren een grote inhaalslag gemaakt op het gebied van informatiehuishouding. Tot vorig jaar heeft er geen analoge vernietiging plaatsgevonden, maar deze achterstand is inmiddels ingelopen.
BBS heeft alle analoge archiefbescheiden vernietigd in samenwerking met een extern bedrijf en onder toezicht van de regionale toezichthouders. Naast de analoge vernietiging is ook een 27 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
begin gemaakt met de digitale vernietiging. In de toezichtrapportages van 2023 en 2024 heeft Archief Eemland, onze regionale toezichthouder, ons gecomplimenteerd op de behaalde vooruitgang. BBS heeft de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet in het verbeteren van het informatie- en archiefbeheer. Dit heeft geleid tot een verbetering van de score van 6,7 naar 7,6. In 2024 is Office 365 geïntroduceerd als voorziening binnen BBS. Er zijn instructies opgesteld en trainingen georganiseerd voor medewerkers. Helaas zijn er binnen BBS beperkt middelen en personele capaciteit beschikbaar om het functioneel beheer van deze voorziening structureel goed te organiseren. In 2023 is het project "Mijn Inkomen" gestart, gekoppeld aan het zaaksyteem.nl. Hiermee kunnen klanten wijzigingen doorgeven en hun gegevens inzien, zoals hun uitkeringsspecificatie. Daarnaast zijn we gestart met het project ‘’Digitale aanvragen’’. Helaas hebben beide projecten in 2024 vertraging opgelopen door personeelstekort bij leveranciers en moeilijk vervangbare uitval. Daarnaast vergt de verouderde techniek onder beheer van de RID extra updates. De aanbesteding van de kernapplicatie Suite, oorspronkelijk gepland voor 2024, is uitgesteld tot 2027 vanwege onduidelijke toekomstige ontwikkelingen, samenwerking en organisatievorm.
Per begin 2024 maken de gemeente Soest en BBS gebruik van de module iFinance van SAP ter vervanging van Decade voor de financiële boekhouding. Gedurende het boekjaar, maar ook bij de jaarafsluiting van 2024 constateren BBS en Soest dat de inrichting op enkele punten handiger, slimmer en beter hadden gekund. Ook met de koppeling aan de subadministraties, zoals Suite Sociaal Domein (van Centric), Youforce en het salarissysteem. In combinatie met een wisselende bezetting, zowel in de ondersteuning bij Soest als bij BBS maken dat in de 2e helft de adequate en tijdige informatievoorziening haperde en dat bij de jaarafsluiting veel extra uitzoekwerk noodzakelijk was.; Het is een gedeelde ambitie om de systemen voor 2025 (en de jaren 2026 en verder) beter en slimmer in te richten en daarmee de interne beheersing en externe verantwoording te verbeteren. AVG en Security In 2024 is BBS aangehaakt bij de regionale i-bewustzijn tool “recourse”. Wekelijks ontvangen medewerkers een vraag over kennis, houding of gedrag met betrekking tot de AVG of een privacy-of veiligheidsvraagstuk. Ook wordt via de tool de cursus “basiskennis informatieveiligheid en privacy” of “veilig omgaan met suwinet” toegewezen aan medewerkers en de deelname gemonitord. Door het gebruik van de tool wordt het bewustzijn op zowel privacy- als informatieveiligheidsgebied wekelijks bevraagd en daarmee vergroot.
Het MT ontvangt op regelmatige basis een managementrapportage. Communicatie In 2024 is communicatie op een breed vlak ingezet. Naast de reguliere communicatiewerkzaamheden is er extra aandacht besteed aan het maken van infographics en het ontwikkelen van informatiemiddelen voor stakeholders. Dit heeft bijgedragen aan meer verbondenheid en betrokkenheid. Door sterker in te zetten op communicatie wordt BBS professioneler gepositioneerd als organisatie. Organisatie inkoop en aanbestedingsbeleid BBS past het in 2023 opgestelde nieuwe inkoopbeleid toe en waardeert de deskundige service vanuit Soest met o.a. de spendanalyse en de professionele ondersteuning bij de Inkoop. Met een gezamenlijke aanpak tussen Soest en BBS is de aanbesteding voorbereid voor de nieuwe accountantsdiensten vanaf de controle over boekjaar 2025 voor zowel Soest als BBS. Het krijgt zijn beslag in het voorjaar van 2025. BBS kan 1 jaar meeliften met het nieuwe contract. Bij de op- en inrichting van de nieuwe uitvoeringsorganisatie zal een nieuwe aanbesteding voor alleen de nieuwe uitvoeringsorganisatie in 2026 nodig zijn vanwege de wijziging in de scope van de controlewerkzaamheden. Wet open overheid Sinds 2023 is gestart met de gefaseerde implementatie van de Wet open overheid (Woo), in lijn met de strategische koers van de minister.
In 2024 was het beleid gericht op het voldoen aan de wettelijke vereisten binnen het meerjarige traject van de overgang van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) naar de Woo. Daarnaast zijn gerichte maatregelen getroffen om de informatiehuishouding en digitalisering verder te versterken en duurzaam op orde te houden. In het kader van transparantie en verantwoording worden jaarlijks de jaarstukken gepubliceerd, waarmee we inzicht bieden in onze voortgang en naleving van de Woo. Er dient hier wel een meer actief beleid gevoerd te worden om er voor te zorgen dat stukken tijdig worden gepubliceerd. Hiervoor is een actie uitgezet bij de WOO 28 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
coördinatoren. Verder is er in 2024 geen Woo-verzoeken binnengekomen. Dit betekent dat er geen formele verzoeken zijn ingediend voor openbaarmaking van overheidsinformatie binnen onze organisatie. Financiële rechtmatigheid Algemeen Met ingang van de jaarrekening 2023 geldt de verplichting de rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Hiermee legt het bestuur verantwoording af over de naleving van geldende wet- en regelgeving bij de totstandkoming van de baten en lasten en balansmutaties in de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording is een verklaring van het bestuur volgens een voorgeschreven model. Deze verklaring is opgenomen in de jaarrekening bij het onderdeel Rechtmatigheidsverantwoording. De wetswijziging veroorzaakt dat de bewijslast, om aan te tonen dat de BBS primair “in control” is op gebied van financiële rechtmatigheid is verlegd van de accountant naar het dagelijks bestuur. Voor het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties moet op een drietal rechtmatigheidscriteria aanvullend worden getoetst. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. Voor de oordeelsvorming over de rechtmatigheid van het financieel beheer moet aan deze drie rechtmatigheidscriteria expliciet aandacht worden besteed.
In de Kadernota rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV is een nadere uitwerking gegeven van deze drie begrippen en de manier waarop hier in de praktijk mee om kan worden gegaan. Kaderstelling raad In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording stelt het algemeen bestuur de kaders vast voor het inrichten en uitvoeren van de rechtmatigheidscontrole en hoe we omgaan met rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden. Deze kaders zijn vastgelegd in de financiële verordening, controleverordening en het normenkader. Het normenkader bevat een inventarisatie van voor de rechtmatigheidscontrole en accountantscontrole relevante externe wetgeving en eigen regelgeving. De inventarisatie bevat alleen wet- en regelgeving, voor zover die bepalingen bevat over financiële beheers handelingen. Het normenkader geeft het kader waarbinnen het college de financiële rechtmatigheid controle laat uitvoeren. Rechtmatigheidscontrole De organisatie heeft een onafhankelijke controlefunctie (VIC) die in 2023 de rechtmatigheidscontrole heeft uitgevoerd aan de hand van de bij de rechtmatigheidsverantwoording vermelde drie criteria: het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. De bevindingen en rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden worden gerapporteerd aan het bestuur. Hiermee wordt de rechtmatigheidsverantwoording onderbouwd.
De accountant toetst of de rechtmatigheidscontrole goed is uitgevoerd en gaat na of de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Voor de uitvoering van de rechtmatigheidscontrole hanteert BBS een verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten. De rapportagegrens is € 50.000. Toelichting per rechtmatigheidscriterium: Begrotingscriterium In het kader van de begrotingsrechtmatigheid worden conform de BBV de afwijkingen gemeld op programmaniveau. Overschrijdingen zijn onrechtmatig maar kunnen, overeenkomstig de financiële verordening, als acceptabel worden beschouwd als aan onderstaande voorwaarden wordt voldaan: a. b. c.
Er sprake is van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. Er sprake is van een overschrijding op een open-einde regeling. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. 29
Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
Begrotingsonrechtmatigheden die passen binnen het bestaande beleid van het algemeen bestuur, worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens voor afzonderlijke fouten of onduidelijkheden is overschreden), maar worden niet nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Onderschrijdingen van lasten of overschrijdingen van baten per programma zijn onrechtmatig als deze niet tijdig gemeld zijn. De afwijkingen op de begroting van BBS waren in 2024 deels onrechtmatig. Bij de tussenrapportage is een overschrijding gemeld op enkele programma’s. Aan het einde van het jaar is geconstateerd dat de overschrijding was toegenomen, die op hoofdlijnen pas in januari 2025 aan het bestuur is gerapporteerd en bij de jaarrekening 2024 nader wordt gekwantificeerd. Voorwaardencriterium Inkoop Ten aanzien van onrechtmatigheden op aanbestedingsregels: de betreffende contracten (met softwareleverancier Centric) lopen nu nog via de gemeenten. BBS is afhankelijk van de RID voor de planning van de aanbestedingen. Deze afhankelijkheid wordt meegenomen bij de uitwerking van het besluit tot uitbreiding Sociaal Domein, maar wordt om gefundeerde redenen niet voorzien vóór 2027 (zie de toelichting hiervoor bij Automatisering). Om onrechtmatigheden qua aanbesteding verder te voorkomen zijn de interne procedures van contractbeheer aangepast.
Met de ingebruikname van het nieuwe financiële systeem iFinance (SAP) in januari 2024, wordt met verplichtingen gewerkt, waardoor maximale controle op inkoop ontstaat. Het blijft in 2025 de prioriteit om gestructureerd de verplichtingen te boeken en consequent gefactureerde bedragen in mindering te brengen op de betreffende verplichting. Onrechtmatige en onduidelijke verstrekkingen De door de VIC BBS geconstateerde onrechtmatige en onduidelijke verstrekkingen betreffen incidenten waarvoor procesmatige verbeteringen zijn geïnventariseerd en gerapporteerd die ertoe moeten leiden dat afwijkingen worden voorkomen of tijdig worden gesignaleerd. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Geen bevindingen in 2024. Frauderisico’s BBS is zich als organisatie bewust van het inherente risico van fraude, zoals toegelicht bij de paragraaf over weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het wordt één van de speerpunten in het VIC-plan voor 2025 om het fraude- en risicobeheersingsbeleid voor BBS nader vorm en inhoud te geven.
30 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
8 GEMEENTE BAARN 8.1 Resultaatafspraken Werk & Inkomen
De resultaatafspraken zijn relatief ten opzichte van de landelijke ontwikkeling. Het gemiddelde instroompercentage voor Baarn is 2,0%. Dit is gunstiger dan het landelijke instroomcijfer van 2,3%10.
8.2 Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom
In Baarn bleef het aantal huishoudens met een gemeentelijke uitkering gelijk op 356.
Baarn 390 370 350 330 310 290 270 250
359
356
356
356
353
356
358
356
Q1 2023
Q2 2023
Q3 2023
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Het aantal mensen dat uitstroomde vanwege studie, werk of zelfstandig bedrijf is toegenomen. Echter, er zijn in 2024 minder mensen “spontaan” uitgestroomd, bijvoorbeeld door verhuizing. De huidige huurmarkt kan hiervoor een oorzaak zijn.
Baarn 35 30 25 20 15 10 5 0 Q1 2023
Q2 2023
Q3 2023
Q4 2023
Q1 2024
Instroom
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Uitstroom
We hebben in eerdere rapportages al aangegeven dat de afstand tot de arbeidsmarkt van veel klanten absoluut en relatief erg groot is. Dat betekent niet dat de mensen nooit kunnen uitstromen, maar vaak wel dat het om langdurige trajecten gaat.
10 Het instroompercentage is het aandeel nieuw toegekende bijstandsuitkeringen in het betreffende jaar ten opzicht van het totale bestand van
eind van het voorafgaande jaar. De cijfers zijn gebaseerd op de Divosa Benchmark van december 2024.
31 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
8.3 Meedoen naar vermogen In Baarn telt het bestand relatief gezien veel klanten in een instelling. Dat is te zien aan de bestandsopbouw.
1% 4% 9% 27%
59%
A
"kan in principe snel aan het werk"
B
“mist bepaalde ‘skills’ (bv taal), maar kan starten als die zijn aangeleerd"
C
“heeft grote problemen die werk belemmeren". Als die hanteerbaar worden, kan de stap alsnog gemaakt
D
“de eerste jaren niet in staat de stap te zetten" (beperkte capaciteit door psychiatrische of fysieke problematiek of combinatie; ouderen, mensen in instellingen) Restcategorie = nog niet bekend of ABCD niet toepasbaar
Werk met Loonkostensubsidie Het aantal mensen dat werkt met een loonkostensubsidie is licht toegenomen.
Plaatsingen In 2024 zijn in totaal 58 klanten geplaatst. Categorie
Gerealiseerd
Plaatsing scholing of BBL
11
Plaatsing fulltime baan
2 24
Plaatsing parttime baan Uitstroom als ZZP Nog onbekend Totaal
29 1 211 58
Deze klanten zijn geplaatst bij een werkgever voor proef, maar het is nog niet bekend wat de klant voor een contract krijgt.
32 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
8.4 Maatregelen en boetes
Er werden geen maatregelen opgelegd, tegen 4 in 2023.
8.5 Klachten en bezwaren
In 2024 werden 13 bezwaarschriften ingediend, tegen 29 een jaar eerder. Na uitleg werden 5 bezwaarschriften ingetrokken. Er was één gegrond bezwaar. Het aantal klachten in 2024 was 6.
8.6
Financieel overzicht gemeente Baarn
Totaaloverzicht van de Lasten en Baten Programma Inkomen Activiteiten
Jaarrekening 2023
Inkomensregelingen, IOAW en IOAZ Loonkostensubsidie Bbz gev. levensonderhoud en krediet Bijz. bijstand en minima regelingen Personeelskosten Inkomensregelingen Uitvoeringsbudget Inkomensregelingen Energietoeslag Opvang Oekraïners Lasten Bijdrage levensonderhoud uitk. Bbz gev. levensonderhoud en krediet Bijz. bijstand en minima regelingen Bijdrage Gemeente Inkomensregelingen Bijdrage gemeente Opvang Oekraïners Bijdrage gemeente energietoeslag Levensonderhoud TOZO Bedrijfskrediet TOZO Baten
€ € € € € € € € € € € € € € € € € €
5.740 211 31 1.042 943 9 1.420 232 9.628 -83 -37 -50 -7.725 -232 -1.420 -4 -76 -9.628
start begroting
€ € € € € € € € € € € € € € € € € €
5.764 190 102 913 760 16 7.745 -99 -44 -74 -7.528 -7.745
begr. Wijz 2024
€ € € € € € € € € € € € € € € € € €
40 40 -40 -40
totaal begroting 2024
€ € € € € € € € € € € € € € € € € €
5.764 190 102 913 800 16 7.785 -99 -44 -74 -7.568 -7.785
Tussenrapportage
€ € € € € € € € € € € € € € € € € €
5.619 305 15 850 856 16 44 160 7.865 -82 -40 -50 -7.693 -7.865
Jaarrekening 2024
€ € € € € € € € € € € € € € € € € €
5.985 257 77 948 1.084 -45 171 8.477 -72 -72 -67 -8.266 -8.477
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € € € € € € € € € € € € € € €
-221 -67 25 -35 -284 16 45 -171 -693 -27 28 -7 698 693
Programma Participatie en inburgering Activiteiten
Participatie werk en activering Personeelskosten participatie Beschut werk Studietoeslag Inburgering Personeelskosten inburgering Lasten Bijdrage gemeente participatie Bijdrage gemeente inburgering Baten
Jaarrekening 2023
start begroting
€ €
45 € 510 €
€ € € € €
4 135 694 -694
76 € 504 € € € 54 € 87 € 721 € -580 € -141 € -721 €
€ € € € € -694 €
€
begr. Wijz 2024
26 9 49 84 -35 -49 -84
totaal begroting 2024
€ € € € € € € € € €
76 530 9 54 136 805 -615 -190 -805
Tussenrapportage
€ € € € € € € € € €
127 510 12 20 121 790 -649 -141 -790
Jaarrekening 2024
€ € € € € € € € € €
144 513 11 13 15 137 833 -681 -152 -833
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € € € € € € €
-68 17 -2 -13 39 -1 -28 66 -38 28
Programma Zorgadministratie en sociale teams Activiteiten
Personeelskosten zorgadministratie Uitvoeringsbudgtetten Zorgadministratie Personeelskosten sociale team Lasten Bijdrage gemeente zorgadministratie Bijdrage sociale team Baten
Jaarrekening 2023
€ € € € € €
start begroting
192 € € 1.057 € 1.249 € -192 € -1.057 € -1.249 €
189 18 1.163 1.370 -207 -1.163 -1.370
begr. Wijz 2024
€ € € € € € €
10 60 70 -10 -60 -70
totaal begroting 2024
€ € € € € € €
199 18 1.223 1.440 -217 -1.223 -1.440
Tussenrapportage
€ € € € € € €
205 1.175 1.380 -205 -1.175 -1.380
Jaarrekening 2024
€ € € € € € €
242 1.201 1.443 -242 -1.201 -1.443
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € € € €
-43 18 22 -2 25 -22 3
Programma Ondersteuning Activiteiten
Jaarrekening 2023
start begroting
Personeelskosten onders. prim proces € Uitv.budgetten Onderst. Primaire processen€ Lasten € Bijdrage ondersteuning prim proces € Baten €
363 667 1.030 -1.030 -1.030
Totaal Lasten Baarn
12.601 €
€
€ € € € €
421 645 1.066 -1.066 -1.066
begr. Wijz 2024
€ € € € €
96 -9 87 -87 -87
10.902 €
€ € € € €
281 €
33 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
totaal begroting 2024
517 636 1.153 -1.153 -1.153
Tussenrapportage
€ € € € €
11.183 €
587 636 1.223 -1.223 -1.223
Jaarrekening 2024
€ € € € €
11.258 €
534 694 1.228 -1.228 -1.228
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € €
-17 -58 -75 75 75
11.981 €
-798
Toelichting op de opvallende verschillen Activiteit
Budget min realisatie
Inkomensregelingen
€ -221
In de Tussenrapportage werd al een stijging in de lasten voor de inkomensregelingen aangegeven. In werkelijkheid is er meer uitgegeven dan zowel in de begroting als in de tussenrapportage was voorzien. Dit komt o.a. doordat de wijziging in de normbedragen niet was meegenomen in de oorspronkelijke begroting.
Opvang Oekraïners Bijzondere bijstand Personeelskosten Inkomensregelingen
-171
Extra kosten Regeling Opvang Oekraïne. Vanuit het Rijk vergoed naar de gemeenten. Er is iets meer uitgegeven dan begroot. In Q1 en Q2 zijn er meer klanten ingestroomd. Meer klanten betekent meer uitgaven bijzondere bijstand. Zie de toelichting in paragraaf 2.3. Hogere uitgaven door onder andere salarisstijging in de CAO, het opvangen van ziekteverzuim met inhuur en extra inzet op Handhaving en Toezicht.
-35 € -284
Verklaring afwijkingen >100k
34 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
9 GEMEENTE BUNSCHOTEN 9.1 Resultaatafspraken Werk & Inkomen
Gelukkig zette de trend van 2023 niet zo stevig door in 2024. Het instroompercentage is met 2,6% hoger dan het landelijke gemiddelde van 2,3%12, maar de stijging van het bestand was minimaal. Deze ongunstige ontwikkeling is vooral een gevolg van de lage bijstandsdichtheid in Bunschoten.
9.2 Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom
In Bunschoten steeg het aantal huishoudens met een gemeentelijke uitkering van 185 naar 190.
Bunschoten 400 350 300 250 200
165
165
169
Q1 2023
Q2 2023
Q3 2023
185
194
189
188
190
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
150 100 50 0
Het aantal mensen dat uitstroomde vanwege werk toegenomen. Er zijn in 2024 ook meer mensen “spontaan” uitgestroomd, bijvoorbeeld door verhuizing.
Bunschoten 25 20 15 10 5 0 Q1 2023
Q2 2023
Q3 2023
Q4 2023
Q1 2024
Instroom
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Uitstroom
12
Het instroompercentage is het aandeel nieuw toegekende bijstandsuitkeringen in het betreffende jaar ten opzicht van het totale bestand van eind van het voorafgaande jaar. De cijfers zijn gebaseerd op de Divosa Benchmark van december 2024.
35 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
9.3 Meedoen naar vermogen
In Bunschoten telt het bestand relatief veel klanten die óf snel aan het werk kunnen óf een hele lange afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dat is te zien aan de bestandsopbouw.
3%5%
7%
31%
54%
A
"kan in principe snel aan het werk"
B
“mist bepaalde ‘skills’ (bv taal), maar kan starten als die zijn aangeleerd"
C
“heeft grote problemen die werk belemmeren". Als die hanteerbaar worden, kan de stap alsnog gemaakt
D
“de eerste jaren niet in staat de stap te zetten" (beperkte capaciteit door psychiatrische of fysieke problematiek of combinatie; ouderen, mensen in instellingen) Restcategorie = nog niet bekend of ABCD niet toepasbaar
Werk met Loonkostensubsidie Het aantal mensen dat werkt met een loonkostensubsidie is toegenomen.
Bunschoten Aantal personen
33
32 32 32 32
32
31
31
30
30 29
32 31
29 28
29 28 28
28 27 26
Plaatsingen In 2024 zijn in totaal 48 klanten geplaatst. Categorie
Gerealiseerd
Plaatsing scholing of BBL
13
Plaatsing fulltime baan
2 20
Plaatsing parttime baan Uitstroom als ZZP Nog onbekend Totaal
26 0 013 48
Deze klanten zijn geplaatst bij een werkgever voor proef, maar het is nog niet bekend wat de klant voor een contract krijgt.
36 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
9.4 Maatregelen en boetes Er werd in 2024 één maatregel en één boete opgelegd in Bunschoten.
9.5 Klachten en bezwaren In 2024 zijn er 13 bezwaarzaken ontvangen in tegenstelling tot 14 vorig jaar. In veel gevallen zijn de bezwaarschriften na goed uitleg ingetrokken. Er waren geen gegronde zaken in 2024. Het aantal klachten in 2024 was 1.
9.6 Financieel overzicht gemeente Bunschoten Totaaloverzicht van de Lasten en Baten Programma Inkomen Activiteiten
Jaarrekening 2023
Inkomensregelingen, IOAW en IOAZ Loonkostensubsidie Bbz gev. levensonderhoud en krediet Bijz. bijstand en minima regelingen Personeelskosten Inkomensregelingen Uitvoeringsbudget Inkomensregelingen Energietoeslag Levensonderhoud TOZO Lasten Bijdrage levensonderhoud uitk. Bbz gev. levensonderhoud en krediet Bijz. bijstand en minima regelingen Bijdrage gemeente Inkomensregelingen Bijdrage gemeente Energietoeslag Levensonderhoud TOZO Bedrijfskrediet TOZO Baten
€ € € € € € € € € € € € € € € € €
2.763 232 5 330 460 10 818 3 4.621 -43 -25 -27 -3.674 -818 -11 -23 -4.621
start begroting € 2024 2.837
begr. Wijz 2024
€ € € € € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € € € €
191 52 276 353 13 3.722 -45 -44 -74 -3.559
€
-3.722 €
18 18 -18
totaal begroting 2024
€ € € € € € € € € € € € €
-18 €
2.837 191 52 276 371 13 3.740 -45 -44 -74 -3.577
Tussenrapportage
€ € € € € € € € € € € € €
-3.740 €
3.150 302 10 350 395 13 50 4.270 -42 -25 -35 -4.168
Jaarrekening 2024
€ € € € € € € € € € € € €
-4.270 €
3.192 300 57 397 477 8 -38 4.393 -30 -10 -49 -4.304
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € € € € € € € € € €
-355 -109 -5 -121 -106 5 38 -653 -15 -34 -25 727
-4.393 €
653
Programma Participatie en inburgering Activiteiten
Participatie werk en activering Personeelskosten participatie Beschut werk Studietoeslag Inburgering Personeelskosten inburgering Lasten Bijdrage gemeente participatie Bijdrage gemeente inburgering Baten
Jaarrekening 2023
€ € € € € € € € €
start begroting € 2024 60
34 249 € € 6 € € 127 € 416 € -416 € € -416 €
232 52 81 425 -292 -133 -425
begr. Wijz 2024
€ € € € € € € € €
12 4 46 62 -16 -46 -62
totaal begroting 2024
€ € € € € € € € € €
60 244 4 52 127 487 -308 -179 -487
Tussenrapportage
€ € € € € € € € € €
72 234 10 20 114 450 -316 -134 -450
Jaarrekening 2024
€ € € € € € €
Begroting min Realisatie 2024
107 € 245 € 6 € 8 € 29 € 128 € 522 € -365 € -157 € -522
-47 -1 -2 -8 23 -1 -35 57 -22 35
Programma Zorgadministratie en sociale teams Activiteiten
Jaarrekening 2023
Personeelskosten zorgadministratie € Uitvoeringsbudgtetten Zorgadministratie € Personeelskosten sociale team € Lasten € Bijdrage gemeente zorgadministratie € Bijdrage sociale team € Baten €
168 1.308 1.476 -168 -1.308 -1.476
start begroting € 2024 165
€ € € € € €
15 1.300 1.480 -180 -1.300 -1.480
begr. Wijz 2024
€ € € € € € €
9 68 77 -9 -68 -77
totaal begroting 2024
€ € € € € € €
174 15 1.368 1.557 -189 -1.368 -1.557
Tussenrapportage
€ € € € € € €
179 1.558 1.737 -179 -1.558 -1.737
Jaarrekening 2024
€ € € € € €
Begroting min Realisatie 2024
212 € € 1.699 € 1.911 € -212 € -1.699 € -1.911 €
-38 15 -331 -354 23 331 354
Programma Ondersteuning Activiteiten
Jaarrekening 2023
start begroting € 2024 237
Personeelskosten onders. prim proces € Uitv.budgetten Onderst. Primaire processen € Lasten € Bijdrage ondersteuning prim proces € Baten €
196 340 536 -536 -536
Totaal Lasten Bunschoten
7.049 €
€
€ € € €
338 575 -575 -575
begr. Wijz 2024
€ € € € €
6.202 €
58 -4 54 -54 -54
€ € € € €
211 €
37 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
totaal begroting 2024
295 334 629 -629 -629
Tussenrapportage
€ € € € €
6.413 €
328 334 662 -662 -662
Jaarrekening 2024
€ € € € €
7.119 €
300 379 679 -679 -679
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € €
-5 -45 -50 50 50
7.505 €
-1.092
Toelichting op de opvallende verschillen Activiteit
Budget min realisatie
Inkomensregelingen
€ -355
In de Tussenrapportage werd al een stijging in de lasten voor de inkomensregelingen aangegeven. In werkelijkheid is er meer uitgegeven dan zowel in de begroting als in de tussenrapportage was voorzien. Dit komt o.a. doordat de wijziging in de normbedragen niet was meegenomen in de oorspronkelijke begroting.
Loonkostensubsidie
€ -109
In de tussenrapportage werd ook voor de LKS een stijging verwacht en is daarmee het budget opgehoogd. Er is een relatief hogere groei van mensen met LKS.
Bijzondere bijstand
€ -121
Personeelskosten inkomensregelingen
€-106
Er is een groter bereik van het aantal klanten dat ons weet te vinden door de energietoeslag. Dit heeft geleid tot meer aanvragen. Daarnaast heeft een groter klantenbestand onze mogelijkheden vergroot om snel een selectie te maken van klanten die in aanmerking komen voor diverse Zie de toelichting algemeen bij het programma Inkomen. regelingen.
Personeelskosten sociale team
€ -331
Verklaring afwijking > 100K
Door een hoger ziekteverzuim en een uitbreiding van de werklast ontstond een grotere noodzaak tot inhuur met hogere kosten tot gevolg. Die trend was bij de tussenrapportage al zichtbaar en gemeld.
38 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
10
GEMEENTE SOEST
10.1 Resultaatafspraken Werk & Inkomen
Het instroompercentage is met 2,1% lager dan het landelijke gemiddelde van 2,3%14.
10.2 Ontwikkeling klantenbestand, in- en uitstroom
In Soest steeg het aantal huishoudens met een gemeentelijke uitkering van 637 naar 644. Er was minder instroom dan in 2023, maar helaas was de uitstroom ook lager.
Soest 800 750 700 650
629
619
627
637
636
647
648
644
Q1 2023
Q2 2023
Q3 2023
Q4 2023
Q1 2024
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
600 550 500 450 400 350 300
In 2024 is er een stijgende lijn zichtbaar mbt de uitstroom, maar nog steeds minder t.o.v. 2023.
Soest 60 50 40 30 20 10 0 Q1 2023
Q2 2023
Q3 2023
Q4 2023
Q1 2024
Instroom
Q2 2024
Q3 2024
Q4 2024
Uitstroom
14
Het instroompercentage is het aandeel nieuw toegekende bijstandsuitkeringen in het betreffende jaar ten opzicht van het totale bestand van eind van het voorafgaande jaar. De cijfers zijn gebaseerd op de Divosa Benchmark van december 2024.
39 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
10.3 Meedoen naar vermogen
In Soest telt het bestand relatief gezien veel klanten bij wie mogelijkheden richting de arbeidsmarkt zijn. Dit is typerend voor een grotere gemeente. Dat is te zien aan de bestandsopbouw.
8% 4% 14% 29%
45%
A
"kan in principe snel aan het werk"
B
“mist bepaalde ‘skills’ (bv taal), maar kan starten als die zijn aangeleerd"
C
“heeft grote problemen die werk belemmeren". Als die hanteerbaar worden, kan de stap alsnog gemaakt
D
“de eerste jaren niet in staat de stap te zetten" (beperkte capaciteit door psychiatrische of fysieke problematiek of combinatie; ouderen, mensen in instellingen) Restcategorie = nog niet bekend of ABCD niet toepasbaar
Werk met Loonkostensubsidie Het aantal mensen dat werkt met een loonkostensubsidie is licht afgenomen.
Aantal personen
Soest 45 44 43 42 41 40 39
44 44 44 43 42 42
42
41
42 42 42 41 41
Plaatsingen In 2024 zijn in totaal 108 klanten geplaatst. Categorie
Gerealiseerd
Plaatsing scholing of BBL
15
Plaatsing fulltime baan
5 42
Plaatsing parttime baan Uitstroom als ZZP Nog onbekend Totaal
60 0 115 108
Deze klanten zijn geplaatst bij een werkgever voor proef, maar het is nog niet bekend wat de klant voor een contract krijgt.
40 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
10.4 Maatregelen en boetes
Er werden in 2024 negen maatregelen opgelegd, één minder dan in 2023.
10.5 Klachten en bezwaren In 2024 werden 42 bezwaarschriften afgehandeld, tegen 23 in 2023. In 23 gevallen trok de klant de klacht zelf weer in, na uitleg van onze kant. Er werd 1 bezwaarschriften gegrond verklaard. Het aantal klachten in 2024 was 7.
10.6 Schuldhulpverlening Voor Soest voert BBS de schuldhulpverlening (SHV) uit. Loket Schulden van BBS werkt hierbij samen met diverse organisaties, waaronder Schuldhulpmaatje, Welzin, Kredietbank, SJI en Zuidweg & Partners. Met een aantal van deze partners vormt BBS GOOS, een laagdrempelig inlooppunt dat een belangrijke rol speelt in vroegsignalering en het voorkomen van problematische schulden. Bij multiproblematiek wordt samenwerking gezocht met het Sociaal Team of de VIA-trajecten van de GGD. Samen met de klant wordt bekeken welke ondersteuning nodig is om op verschillende leefgebieden vooruitgang te boeken. Zo kunnen budgetbeheer of bewindvoering zorgen voor financiële stabiliteit en rust. Loket Schulden vervult met name een regierol. De trajectbegeleiders voeren intakegesprekken, geven beschikkingen af en zetten de benodigde trajecten in gang. Ze bewaken het proces en sturen waar nodig bij, met als doel zoveel mogelijk trajecten succesvol af te ronden. Het uiteindelijke streven is een schuldenvrije toekomst voor zoveel mogelijk klanten. In 2024 steeg het aantal aanmeldingen bij Loket Schulden van 140 in 2023 naar 152, een toename van 8,6%. Het aantal meldingen heeft niet altijd geleid tot een schuldhulpverleningstraject. Aantal nieuw gestarte schuldhulpverleningstrajecten 2023
2024
Doorverwezen naar Kredietbank
58
39
Doorverwezen naar Welzin
22
41
Doorverwezen naar Zuidweg
18
14
Totaal
98
94
Door de nauwe samenwerking met SHV-partners en een effectieve vroegsignalering kan tijdig ondersteuning worden geboden, waardoor niet elke melding uitmondt in een formele shv-aanvraag. Dit helpt om problemen in een vroeg stadium aan te pakken en maatwerkoplossingen te bieden die aansluiten bij de behoeften van de betrokkenen.
41 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
10.7 Financieel overzicht gemeente Soest Totaaloverzicht van de Lasten en Baten Programma Inkomen Jaarrekening 2023
Activiteiten
Inkomensregelingen, IOAW en IOAZ Loonkostensubsidie Bbz gev. levensonderhoud en krediet Bijz. bijstand en minima regelingen Personeelskosten Inkomensregelingen Uitvoeringsbudget Inkomensregelingen Personeelskosten schuldhulpverlening Uitvoeringsbudget Schuldhulpverlening Energietoeslag Opvang Oekraïners Levensonderhoud TOZO Lasten Bijdrage levensonderhoud uitkeringen Bbz gev. levensonderhoud en krediet Bijz. bijstand en minima regelingen Bijdrage Gemeente Inkomensregelingen Bijdrage Gem. Opvang Oekraïners Bijdrage gemeente energietoeslag Levensonderhoud TOZO Bedrijfskrediet TOZO Baten
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
10.429 340 122 1.730 1.729 43 140 41 2.360 460 -2 17.391 -199 -66 -86 -14.097 -460 -2.360 -34 -89 -17.391
start begroting 2024
begr. Wijz 2024
totaal begroting Tussenrapportage 2024
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
10.881 244 136 1.612 1.325 66 141 50 14.455 -209 -22 -73 -14.151 -14.455
69 7 76 -76 -76
10.881 244 136 1.612 1.394 66 148 50 14.531 -209 -22 -73 -14.227 -14.531
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
10.690 450 100 1.750 1.495 40 148 50 50 330 15.103 -200 -70 -87 -14.746 -15.103
Jaarrekening 2024
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
10.958 417 299 1.740 1.801 38 141 38 -29 299 15.702 -69 -60 -107 -15.466 -15.702
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
-77 -173 -163 -128 -407 28 7 12 29 -299 -1.171 -140 38 34 1.239 1.171
Programma Participatie en inburgering Jaarrekening 2023
Activiteiten
Participatie werk en activering Personeelskosten participatie Beschut werk Studietoeslag Inburgering Personeelskosten inburgering Lasten Bijdrage gemeente participatie Bijdrage gemeente inburgering Baten
€ € € € € € € € € €
106 936 23 15 235 1.314 -1.314 -1.314
start begroting 2024
begr. Wijz 2024
totaal begroting Tussenrapportage 2024
€ € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € €
€ € € € € € € € € €
180 878 107 168 1.333 -1.058 -275 -1.333
46 17 96 159 -63 -96 -159
180 924 17 107 264 1.492 -1.121 -371 -1.492
€ € € € € € € € € €
192 898 25 30 235 1.380 -1.115 -265 -1.380
Jaarrekening 2024
€ € € € € € € € € €
206 927 20 17 54 265 1.489 -1.169 -319 -1.488
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € € € € € € €
-26 -3 -3 -17 53 -1 3 48 -52 -4
Programma Zorgadministratie en sociale teams Jaarrekening 2023
Activiteiten
Personeelskosten zorgadministratie Uitvoeringsbudgtetten Zorgadministratie Personeelskosten sociale teams Lasten Bijdrage gemeente zorgadministratie Bijdrage sociale teams Baten
€ € € € € €
start begroting 2024
479 € € 2.569 € 3.048 € -479 € -2.569 € -3.048 €
360 28 2.364 2.752 -388 -2.364 -2.752
begr. Wijz 2024
totaal begroting Tussenrapportage 2024
€ € € € € € €
€ € € € € € €
19 908 927 -19 -908 -927
379 28 3.272 3.679 -407 -3.272 -3.679
€ € € € € € €
392 3.272 3.664 -392 -3.272 -3.664
Jaarrekening 2024
€ € € € € €
Begroting min Realisatie 2024
463 € € 3.323 € 3.786 € -463 € -3.323 € -3.786 €
-84 28 -51 -107 56 51 107
Programma Ondersteuning Jaarrekening 2023
Activiteiten
start begroting 2024
begr. Wijz 2024
totaal begroting Tussenrapportage 2024
€ € € € €
€ € € € €
€ € € € €
Personeelskosten Onderst. prim. Proces Uitv.budgetten Onderst. prim. Proces Lasten Bijdrage ondersteuning prim. proces Baten
€ € € € €
733 1.316 2.049 -2.049 -2.049
Totaal Lasten Soest
€
23.802 €
780 1.178 1.958 -1.958 -1.958
20.498 €
42 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
195 -17 178 -178 -178
1.340 €
975 1.161 2.136 -2.136 -2.136
€ € € € €
21.838 €
1.089 1.161 2.250 -2.250 -2.250
Jaarrekening 2024
€ € € € €
22.397 €
989 1.288 2.277 -2.277 -2.277
Begroting min Realisatie 2024
€ € € € €
-14 -127 -141 141 141
23.254 €
-1.416
Toelichting op de opvallende verschillen Activiteit
Budget min realisatie
Inkomensregelingen
- 77
Verklaring afwijking > 100k (op de lasten)
In de Tussenrapportage werd al een stijging in de lasten voor de inkomensregelingen aangegeven. In werkelijkheid is er meer uitgegeven dan zowel in de begroting als in de tussenrapportage was voorzien. Dit komt o.a. doordat de wijziging in de normbedragen niet was meegenomen in de oorspronkelijke begroting.
Loonkostensubsidie
-173
In de tussenrapportage werd ook voor de LKS een stijging verwacht en is daarmee het budget opgehoogd. Er is een relatief hogere groei van mensen met LKS.
BBZ gev. Levensonderhoud en krediet
-163
Bijzondere bijstand en minimaregelingen
-128
In januari 2024 was er een toename in het aantal aanvragen voor de BBZ-regeling, terwijl in 2023 de instroom geleidelijker op gang kwam in de loop van het jaar. Doordat relatief veel klanten in januari 2024 gebruik hebben gemaakt van de BBZ en hun trajecten langer hebben doorlopen, zijn de totale uitgaven gestegen. Dit betekent dat zij gedurende een langere periode een uitkering hebben ontvangen. Er is een groter bereik van het aantal klanten dat ons weet te vinden door de energietoeslag. Dit heeft geleid tot meer aanvragen. Daarnaast heeft een groter klantenbestand onze mogelijkheden vergroot om snel een selectie te maken van klanten die in aanmerking komen voor diverse regelingen.
Personeelskosten (inkomensregelingen)
-407
Hogere uitgaven door opvang van ziekteverzuim met daarbij inhuurkosten. Hogere personeelskosten bij participatie door cao-verhoging. Daarnaast is meer uitgegeven aan personeelskosten door meer eigen trajectbegeleiding. Er is hierdoor tegelijkertijd minder uitgegeven aan externe trajectvoorzieningen.
43 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
11
JAARREKENING
11.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbestemming Inleiding Deze jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten worden slechts opgenomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegekend aan het boekjaar waarop zij betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt. Daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, verlofaanspraken en dergelijke.
Vlottende Activa Uitzettingen met een rente-typische looptijd korter dan 1 jaar In de balans zijn twee soorten vorderingen opgenomen: vorderingen uit hoofde van de openbare taak; uitzetting van de gelden in de rijksschatkist (schatkistbankieren). De vorderingen worden tegen nominale waarde opgenomen. Opmerking De bedragen in de jaarrekening worden afgerond op € 1.000. Hierdoor kan de som der delen afwijken van de vermelde totalen.
44 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
11.2 Totaaloverzicht van Lasten en Baten (per programma) Programma Inkomen Activiteiten
Jaarrekening 2023
Primitieve begroting 2024
begr. Wijz 2024
Inkomensregelingen, IOAW en IOAZ
€
18.932 €
19.482 €
-
€
19.482 €
19.459 €
20.135 €
-653
Loonkostensubsidie
€
783 €
625 €
-
€
625 €
1.057 €
974 €
-349
Bbz gev. levensonderhoud en krediet
€
158 €
290 €
-
€
290 €
125 €
433 €
-143
Bijz. bijstand en minima regelingen
€
3.102 €
2.801 €
-
€
2.801 €
2.950 €
3.085 €
-284
Personeelskosten Inkomensregelingen €
3.132 €
2.438 €
127 €
2.565 €
2.746 €
3.362 €
-797 49
Uitvoeringsbudget Inkomensregelingen €
62 €
95 €
Personeelskosten schuldhulpverlening €
140 €
141 €
Uitvoeringsbudget Schuldhulpverlening €
41 €
50 €
-
Totaal begroting 2024
Tussenrapportage
Jaarrekening 2024
Begroting min Realisatie 2024
€
95 €
69 €
46 €
7 €
148 €
148 €
141 €
7
-
€
50 €
50 €
38 €
12
Energietoeslag
€
4.598 €
-
€
-
€
-
€
144 €
-112 €
112
Opvang Oekraïners
€
692 €
-
€
-
€
-
€
490 €
470 €
-470
Levensonderhoud TOZO
€
1 €
-
€
-
€
-
€
Lasten
€
31.639 €
25.922 €
Bijdrage levensonderhoud uitk.
€
-325 €
-353 €
-
Bbz gev. levensonderhoud en krediet
€
-128 €
-110 €
Bijz. bijstand en minima regelingen
€
-163 €
-221 €
Bijdrage gemeente Inkomensregelingen €
-25.496 €
-25.238 €
134 €
-
€
-
€
-
26.056 €
27.238 €
28.572 €
-2.516
€
-353 €
-324 €
-171 €
-182
-
€
-110 €
-135 €
-142 €
32
-
€
-221 €
-172 €
-223 €
3
-134 €
-25.372 €
-26.607 €
-28.036 €
2.664
Bijdrage Gem. Opvang Oekraïners
€
-692 €
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
Bijdrage gemeente energietoeslag
€
-4.598 €
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
Levensonderhoud TOZO
€
-49 €
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
Bedrijfskrediet TOZO
€
-188 €
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
Baten
€
-31.639 €
-25.922 €
-134 €
-26.056 €
-27.238 €
-28.572 €
2.517
Programma Participatie en inburgering Activiteiten
Jaarrekening 2023
Participatie werk en activering
€
185 €
316 €
Personeelskosten participatie
€
1.695 €
1.614 €
Beschut werk
€
€
-
€
€
37 €
-7
Studietoeslag
€
33 €
-
€
-
€
-
€
47 €
38 €
-38
Inburgering
€
15 €
213 €
-
€
213 €
70 €
98 €
115
Personeelskosten inburgering
€
497 €
336 €
191 €
527 €
470 €
530 €
-3
Lasten
€
2.424 €
2.479 €
305 €
2.784 €
2.620 €
2.843 €
-59
Bijdrage gemeente participatie
€
-2.424 €
-1.930 €
-114 €
-2.044 €
-2.080 €
-2.215 €
171
Bijdrage gemeente inburgering
€
-
€
-549 €
-191 €
-740 €
-540 €
-628 €
-112
Baten
€
-2.424 €
-2.479 €
-305 €
-2.784 €
-2.620 €
-2.843 €
59
-
Primitieve begroting 2024
begr. Wijz 2024
-
Totaal begroting 2024
Tussenrapportage
Jaarrekening 2024
Begroting min Realisatie 2024
€
316 €
391 €
457 €
-141
84 €
1.698 €
1.642 €
1.685 €
13
30 €
30 €
-
Programma Zorgadministratie en sociale teams Activiteiten
Jaarrekening 2023
Primitieve begroting 2024
Personeelskosten zorgadministratie
€
Uitvoeringsbudgtetten Zorgadm.
€
€
61 €
€
61 €
€
61
Personeelskosten sociale teams
€
4.934 €
4.827 €
1.036 €
5.863 €
6.005 €
6.223 €
-360
Lasten
€
5.773 €
5.602 €
1.074 €
6.676 €
6.781 €
7.140 €
-464
Bijdrage gemeente zorgadministratie
€
-839 €
-775 €
-38 €
-813 €
-776 €
-917 €
104
Bijdrage sociale teams
€
-4.934 €
-4.827 €
-1.036 €
-5.863 €
-6.005 €
-6.223 €
360
Baten
€
-5.773 €
-5.602 €
-1.074 €
-6.676 €
-6.781 €
-7.140 €
464
839 € -
begr. Wijz 2024
714 €
45 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
Totaal begroting 2024
38 € -
752 €
Tussenrapportage
Jaarrekening 2024
776 € -
€
Begroting min Realisatie 2024
917 € -
-165
11.3 Toelichting op de lasten en baten in de jaarrekening De totale lasten van BBS in 2024 zijn met € 42,7 mln. ruim 8% hoger dan de begroting van € 39,4 mln. en ruim 4,5% hoger dan met de tussenrapportage per medio 2024 was voorspeld. Ten opzichte van de jaarrekening 2023 zijn de totale kosten met bijna 10% gestegen in 2024 als de lasten voor de energietoeslag buiten beschouwing blijven. In de tussenrapportage van BBS zijn medio 2024 de volgende oorzaken benoemd voor de stijgende kosten t.o.v. de begroting 2024: • In het eerste half jaar van 2024 hebben duidelijk meer klanten een beroep op BBS gedaan. Zo waren in alle drie de gemeenten meer aanvragen voor levensonderhoud dan in dezelfde periode vorig jaar. • Naast het stijgende aantal aanvragen voor levensonderhoud was er ook een stijging in de aanvragen voor bijzondere bijstand. Een ontwikkeling die past in het landelijk beeld. Deels een gevolg van nieuwgevestigden en deels een gevolg van de energietoeslag waardoor de (potentiële) klanten van BBS beter de weg hebben gevonden naar de voorzieningen waar ze recht op hebben. • Het succes van de persoonlijke begeleiding van de mensen in het doelgroepenregister heeft er toe geleid dat een steeds groter deel van deze inwoners aan het werk zijn geholpen met als neveneffect meer uitgaven voor de loonkostensubsidie.
• Het effect van de taakstelling van de gemeenten voor het huisvesten van statushouders op de inspanningen van BBS met o.a. het begeleiden van inburgeraars naar werk en de begeleiding door jobcoaches en jobhunters. • De minder grote reductie in werklast voor de zorgadministratie dan bij de begrotingsopstelling was voorzien. • Het tijdsverschil tussen het opstellen van de begroting voor BBS (voor 2024) en de begrotingen van de gemeenten. In de tussentijd is voor een tweetal gemeenten door de operationele noodzaak de bezetting van de sociale teams uitgebreid waarvoor binnen die gemeenten dekking is gevonden. Bij de tussenrapportage is de prognose afgegeven van een overschrijding op de begroting van € 1,3 mln. waarvan € 0,4 mln. voor hogere personele kosten. In de tweede helft van 2024 werd al duidelijk dat de raming te voorzichtig is geweest en dat enkele aannames, zoals een gelijkblijvend ziekteverzuimpercentage (van 6%) en geen verdere stijging van aanvragen niet zijn uitgekomen. De personele kosten zijn door de hogere inhuurkosten en noodzakelijke bezetting uiteindelijk met €0,9 mln. hoger uitgekomen dan bij de tussenrapportage was geraamd. Dat geldt voor een totaal van €1,1 mln. voor de lasten, zoals de inkomensregelingen, bijzondere bijstand en participatie in de 3 programma’s. De kosten voor de opvang van Oekraïners voor een totaal van €0,5 mln.
is niet in de begroting van BBS opgenomen en maakt deel uit van de overschrijding. De gemeenten worden vanuit het Rijk gecompenseerd voor deze kosten. De ontwikkeling van de personele kosten zijn per programma apart weergegeven in onderstaande tabel. Daarbij zijn de volgende conclusies te trekken. 46 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
•
•
Hogere personele kosten voor een totaal van ruim € 1,3 mln. (9%) ten opzichte van de begroting 2024. Ten opzichte van de realisatie in 2023 zijn de personele kosten € 2,1 mln. (17%) hoger. Het betreft voornamelijk de programma’s 1 (Inkomen) en 3 (Zorgadministratie en de sociale teams). De oorzaken zijn de toegenomen werklast, de CAO-stijging, maar vooral de toegenomen inhuur ter vervanging van zieke medewerkers en om flexibel en snel in te spelen op de capaciteitsbehoefte bij een krappe arbeidsmarkt. In de begroting is dekking voor de vervanging van zieke medewerkers, waarbij rekening wordt gehouden met 2% ziekteverzuim. Het ziekteverzuim heeft in 2024 ruim 8,5% heeft bedragen. Daarnaast bleek het in de krappe arbeidsmarkt moeilijk om bestaande vacatures tijdig en adequaat in te vullen. Dat heeft er toe geleid dat in combinatie met een grotere werklast eerder een beroep moest worden gedaan op inhuur. Een positieve ontwikkeling is dat enkele inhuurmedewerkers eind 2024 voor een vast dienstverband bij BBS hebben gekozen. Onder de aanname van een forse werklastvermindering is de formatie van de zorgadministratie en daarmee de begroting van de personele kosten voor 2024 gereduceerd. In de praktijk was er geen sprake van een werklastreductie en was tevens aanvullende inhuur noodzakelijk. Dat heeft geleid tot een overschrijding van het budget met 22%.
De baten (bijdragen van de gemeenten) zijn gebaseerd op de interne afspraken over de verdeling van de kosten over de programma(onderdelen) naar de deelnemende gemeenten. Bij de jaarafsluiting is geconstateerd dat de bevoorschotting op een tweetal onderwerpen niet gelijk was aan de begroting van BBS voor 2024. Dat is verwerkt in de eindafrekening met de gemeenten. Toelichting o.b.v. mandaat 2024 In de samenvatting van de toelichting baten en lasten, zoals hieronder in de tabel opgenomen is een kolom opgenomen met de omschrijving “Onder mandaat”. In deze kolom zijn de lasten weergegeven op basis van de afspraken die zijn gemaakt tussen de deelnemende gemeenten voor de uitvoeringsregeling BBS. De regelingen Participatiewet, IOAW, IOAZ, BBZ, Wet op Schuldhulpverlening (voor Soest), Inburgering voert BBS uit op basis van mandaat. De begroting voor boekjaar 2023 voor de bovenstaande regelingen is opgesteld op basis van delegatie in plaats van mandaat. Voor het BBV zijn de feitelijk gemaakte afspraken van de deelnemende gemeenten leidend voor de presentatie in de jaarrekening. De baten en lasten zijn daarom met ingang van de jaarrekening 2023 op deze wijze gepresenteerd. Op verzoek van de deelnemende gemeenten zijn de baten en lasten ook nog op basis van de indeling van de begroting verantwoord.
47 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
11.4 Overzicht incidentele baten en lasten Door vergelijking van de realisatie van de incidentele baten en lasten met de begrotingscijfers ontstaat een (totaal)inzicht in de feitelijke afwijking van wat werd begroot. De vergelijking geeft ook inzicht in wat alsnog als een incidentele bate dan wel last geldt bij het opstellen en analyseren van de jaarrekeningcijfers na einde van het begrotingsjaar. Programma
bedragen x 1000
Baten
1: Inkomen
Lasten
Begroting
Werkelijk
Begroting
Werkelijk
Regeling opvang Oekraïne
0
470
0
470
Energietoeslag
0
-112
0
-112
Totaal
0
358
0
358
11.5 Begrotingsrechtmatigheid Verantwoordelijkheid dagelijks bestuur van de uitvoeringsorganisatie BBS De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruiken oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het bestuur toe in hoeverre bij de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het bestuur eind 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door het bestuur bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten, die onder mandaat zijn/worden uitgevoerd door de uitvoeringsorganisatie BBS.
Het totaal van die lasten is conform de begroting BBS 2024: € 17,0 mln. Bij de tussenrapportage 2024 (september 2024) is een toename in de lasten (voor ook de lasten onder mandaat) gemeld aan Bestuur en de Raden naar een totaal van € 16,0 mln. De werkelijke lasten (onder mandaat) zijn €17,0 mln. De verantwoordingsgrens is daarmee vastgesteld op €340.000.
Bevinding Het management van BBS is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen: A Begrotingscriterium 1A
Overschrijding lasten programma’s (onder mandaat) t.o.v. de laatste begrotingswijziging / tussentijdse rapportage BBS 2024
1B 2 3
Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten). N.v.t. op BBS Ongeautoriseerde reservemutaties (speelt geen rol bij BBS) Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan het bestuur zijn gemeld. Totaal begrotingsonrechtmatigheden
4
48 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
€ 1.109.000 €0 €0 € 209.000 € 1.318.000
A
Begrotingscriterium
5
Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van de onderdelen 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is geduid. Het gaat hierbij om overschrijding van lasten voor opvang Oekraïners, dit is een openeinde regeling en in de financiële verordening als acceptabel beschouwd.
6
Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden (zie voor een verdere toelichting de tekst onderaan deze tabel en de paragraaf bedrijfsvoering). Is regel 4 – 5.
B
Voorwaardencriterium
7
Onrechtmatige verstrekkingen binnen de processen algemene bijstand, loonkostensubsidie, beschut werk, minimaregelingen en leefgeld Oekraïners. De onrechtmatigheden zijn hieronder in de tabel toegelicht.
C
Misbruik & oneigenlijk gebruik criterium
8
Geen bevindingen
9
Totaal rechtmatigheidsfouten: A+B+C, de som van regels 4+7+8
10
Verantwoordingsgrens (2% van € 17,0 miljoen)
€0
€ 1.318.000
€ 76.000
€0 € 1.394.000 € 340.000
Nadere toelichting op het begrotingscriterium. Bij het begrotingscriterium zijn de afwijkingen per programma in beeld gebracht. Bij programma 1, 2 en 3 (zie de tabel in bijlage 1) is er sprake van overschrijdingen. Bij programma 4 van een onderschrijding. Omdat deze onderschrijding niet tijdig is gemeld telt deze mee als onrechtmatigheid. Onderschrijdingen zijn apart weergegeven in de tabel hierboven en worden als onrechtmatigheid opgeteld bij de overschrijdingen. De financiële verordening noemt de volgende acceptabele onrechtmatigheden: Afwijkingen worden als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: a. Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren, b. Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling, c. De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. Er is een lans te breken voor de stelling dat de lasten van BBS conform afspraken voor 100% worden gecompenseerd door de bijdragen van de gemeenten, die daar vervolgens deels voor worden gecompenseerd vanuit o.a. BUIG-gelden en het gemeentefonds. Om die reden is te stellen dat BBS niet onrechtmatig heeft gehandeld in 2024 voor dit criterium.
Echter, omdat een eventueel hogere bijdrage vanuit de deelnemende gemeenten niet is verwerkt in de jaarrekening 2024 kan niet gesteld worden dat er direct hogere bijdragen tegenover de hogere lasten staan. Daarom is de begrotingsafwijking als onrechtmatigheid aangemerkt. In het jaarverslag zijn bij de programma’s in detail de verschillen tussen de werkelijke lasten en de begrote lasten toegelicht. Samengevat zijn voor de overschrijdingen op de begrote bedragen van de lasten onder mandaat de volgende hoofdlijnen te onderkennen: • Hogere personele kosten voor een totaal van ruim € 1,2 mln. (9%) ten opzichte van de begroting 2024. Ten opzichte van de realisatie in 2023 zijn de personele kosten € 2,2 mln. (18%) hoger. Het betreft voornamelijk de programma’s 1 (Inkomen) en 3 (Zorgadministratie en de sociale teams). De oorzaken zijn de toegenomen werklast, de CAO-stijging en de toegenomen inhuur ter vervanging van zieke medewerkers en om flexibel en snel in te spelen op de capaciteitsbehoefte bij een krappe arbeidsmarkt. 49 Concept jaarverslag en jaarrekening 2024 (versie 0.5)
•
Onder de aanname van een forse werklastvermindering is de formatie van de zorgadministratie en daarmee de begroting van de personele kosten voor 2024 gereduceerd. In de praktijk was er geen sprake van een werklastreductie en was tevens aanvullende inhuur noodzakelijk.