Advies samenwerking Bunschoten 2022.pdf

Desalniettemin is BIZ een geschikt middel voor Spakenburg Centrum. Belangrijkste kenmerken: • Toepassing op een afgebakend gebied • Differentiatie van de bijdrage is mogelijk • Invoering na een formele draagvlakmeting • BIZ voor vastgoed is mogelijk (samen met ondernemers of autonoom, aparte procedure) • Bijdrage kan worden vastgelegd voor 5 jaar • Wettelijke kaders voor het bestedingsdoel • Er is een afbreukrisico (ondernemers kunnen bezwaren indienen of zelfs een procedure voor het wegstemmen van de BIZ in gang zetten) • De gemeente faciliteert bij de instelling van de BIZ Rekenvoorbeeld BIZ: Er is een bedrag van € 200.000,- nodig voor het centrum. De gemeente investeert vanuit subsidies structureel al bijna € 105.000,- per jaar, daarnaast is er een pot van circa € 72.000,- aan incidentele subsidies beschikbaar (zie kader: beschikbare subsidies). Ervan uitgaande dat de ondernemers minimaal € 75.000,inbrengen, kan dat er bij een BIZ als volgt uitzien: Rekenvoorbeeld peildatum 2020

BIZ Spakenburg Centrum

Gewenste budget

€ 75.000 per jaar

Bijdrageplichtigen

142 ondernemers

Differentiatie en bijdrage

0,177% van de WOZ-waarde € 42.390.000

Totale WOZ-waarde centrum Gemiddelde WOZ-waarde centrum Bijdrage per ondernemer bij gemiddelde WOZ-waarde

€ 298.521 € 528 per jaar

Voorbeelden van BIZ-en: De BIZ wordt in meer dan 350 gebieden in Nederland succesvol toegepast. Van grote stadscentra, bedrijventerreinen tot kleinere kernen, zoals: BIZ Haarlem Binnenstad, Bedrijventerrein Ondernemend Venlo, IJmuiden Centrum, Santpoort Noord, Gijsbrecht van Amstelstraat Hilversum, Piushaven Tilburg, Dorpsstraat Zoetermeer, Heemstede, etc.

Spakenburg centrum: analyse en verbetervoorstellen organisatie- en financieringsstructuur

25

Voorstel hernieuwd samenwerkings- en financieringsmodel

3 Opslag onroerendezaabelasting (OZB) Het enige instrument waarmee een gemeentebreed ondernemersfonds kan worden ingesteld is een fonds op basis van een OZB-heffing, ook wel Leidsmodel genoemd. Deze heffing betreft een percentuele opslag op de OZB voor niet-woningen en kan worden toegepast op het gebruikersdeel, eigenarendeel of beiden. Net zoals de reclamebelasting is deze regeling gebaseerd op gemeentelijke wetgeving en dus niet gebonden aan landelijke regels, zoals dat bij de BIZ het geval is. De gemeenteraad is bevoegd om conform eigen eisen en inzicht een dergelijk fonds in te stellen. Vaak wordt bij een ondernemersfonds gebruik gemaakt van trekkingsrechten, waarmee deelgebieden aanspraak kunnen maken op hun deel uit het fonds. Een dergelijk ondernemersfonds leidt daardoor vaak tot meer samenwerking tussen verschillende deelgebieden en maakt gebiedsoverstijgende investeringen mogelijk. De gemeente int de bedragen en stelt het budget daarna ter beschikking aan het fonds. De belastingsystematiek van de OZB maakt het vooralsnog niet mogelijk om, naast een aantal verplichte vrijstellingen, aanvullende categorieën belastingplichtigen vrij te stellen van de bijdrage aan het ondernemersfonds.

Het voordeel van deze regeling is dat in een keer de freeriders-problematiek in de hele gemeente wordt aangepakt en collectieve investeringen door gebruikers voor alle winkelgebieden en bedrijventerreinen mogelijk worden gemaakt. Belangrijkste kenmerken: • Gemeentebreed fonds met trekkingsrecht • Differentiatie op basis van WOZ-waarde • Invoering is maatwerk (raadsbesluit) • Deelname vastgoed is direct mogelijk • Bijdrage op basis van WOZ-waarde (kan jaarlijks verschillen) • Maatwerk m.b.t. de bestedingsdoelen (ruim) • Draagvlak is maatwerk • Gebiedsoverstijgende samenwerking en investering mogelijk Rekenvoorbeeld opslag OZB Op dit moment zijn er behalve het centrum slechts twee collectieven die gezamenlijk middelen ophalen en investeren in hun gebied (te weten BIZ Haarbrug Noord en Parkmanagement Haarbrug Zuid). Zij kunnen bij instelling van een opslag OZB deze benodigde middelen uit het fonds ‘trekken’. De verwachting is dat er ook andere ondernemerscollectieven zullen ontstaan.

Gezamenlijk zullen deze collectieven ongeveer € 200.000 nodig hebben. Voor het centrum is een bedrag van € 200.000,noodzakelijk. Zoals eerder genoemd investeert de gemeente vanuit subsidies structureel al bijna € 105.000,- per jaar en is er daarnaast een budget van circa € 72.000,- aan incidentele subsidies beschikbaar (zie kader: beschikbare subsidies). Ook in dit scenario brengen de centrumondernemers €75.000 op van de benodigde € 200.000. Tenslotte is er een deel collectief budget beschikbaar, bijvoorbeeld voor centrummarketing. Een dergelijke verdeling ziet er als volgt uit: Trekkingsgebieden

Benodigde inkomsten

Ondernemersstichting Centrum

€ 75.000

Bedrijventerreinen en overige (nieuwe) collectieven

€ 200.000

Collectieve investering (bijvoorbeeld centrummarketing)

€ 25.000

Totaal

€ 300.000

Rekenvoorbeeld peildatum 2021

Gemeentebreed

Gewenste budget

€ 300.000 per jaar

Bijdrageplichtigen

1.300 ondernemers en eigenaren Ondernemers: 0,023% Eigenaren: 0,028% € 594.431.000

Opslag OZB Totale WOZ-waarde gemeente Gemiddelde WOZ-waarde (gemeentebreed) Bijdrage per jaar bij gemiddele WOZ (gemeentebreed)

€ 457.255 Ondernemers: € 103 Eigenaren: € 128

Voorbeelden van gemeenten met een opslag OZB De opslag OZB wordt in veel gemeenten in Nederland succesvol toegepast, zoals in Heerde, BodegravenReeuwijk, Culemburg, Uithoorn, Wijk bij Duurstede, Utrecht, Heerlen, Leeuwarden, Leiden, Meppel, etc.

Spakenburg centrum: analyse en verbetervoorstellen organisatie- en financieringsstructuur

26

Voorstel hernieuwd samenwerkings- en financieringsmodel

5.3 Overige randvoorwaarden: communicatie en cultuur In de toekomst hebben de twee stichtingen hun eigen bestuur, doelstelling en financieringsvorm. Maar ze hebben ook een gemeenschappelijk belang en een gezamenlijk doel: het versterken van Spakenburg centrum. De volgende punten zijn randvoorwaardelijk voor het succesvol uitvoeren van de Kansenkaart 2022 – 2027.

Subsidierelatie

Waar subsidies worden ingezet, is het formele aanvragen en verantwoorden daarvan noodzakelijk. Om irritatie en onduidelijkheden te voorkomen is het belangrijk dat er duidelijke afspraken worden gemaakt met de twee stichtingen. De procedures worden bij voorkeur zo eenvoudig mogelijk gemaakt, maar wel met hele duidelijke kaders en voorwaarden. Bij voorkeur worden subsidies in de toekomst ook samengevoegd, zoals subsidies voor citymarketing, de VVV en voor doelgroepenonderzoek. Stichting Centrummarketing doet dan één aanvraag voor een uitgebreid plan.

Communicatieplatform

Richt een centraal communicatieplatform (zoals Chainels of Pleio) in, om inspraak, transparantie en betrokkenheid te verhogen onder alle stakeholders in het centrum. De opstart en organisatie hiervan kunnen belegd worden bij een centrummanager.

Transparantie en inspraak

Richt een voor alle ondernemers toegankelijke ‘online bibliotheek’ in waar stukken zoals statuten, notulen, ( jaar)plannen en –verslagen en verantwoordingen geraadpleegd kunnen worden (bijvoorbeeld binnen de hiervoor genoemde communicatieplatforms). Zorg er daarnaast voor dat de besturen (laagdrempelig) bereikbaar en benaderbaar zijn voor de ondernemers en overige stakeholders en zorg voor interactieve communicatie (aanvullend op bijeenkomsten).

Voorkom enkel zenden, zorg ervoor dat ondernemers en andere stakeholders ideeën kunnen inbrengen en zich gehoord voelen. Zorg tot slot voor een vast aanspreekpunt via wie de inbreng van de ondernemers op een effectieve manier op de juiste plek binnen bestuur of gemeente landt (zie ook aanspreekpunten).

Aanspreekpunten

Zorg voor een centraal aanspreekpunt (accountmanager) vanuit de gemeente voor alle ondernemers, eigenaren en overige stakeholders. Zorg daarnaast voor een duidelijk aanspreekpunt vanuit het bestuur (bijvoorbeeld een toekomstig centrummanager) voor alle ondernemers.

Vertrouwen

Elkaar durven vertrouwen - ook als er in het verleden dingen zijn voorgevallen – is een randvoorwaarde voor een succesvolle samenwerking. Vooruitkijken naar de toekomst en het verleden achter laten zijn hierin de basis. Daarnaast is het belangrijk om elkaars belangen te (h)erkennen en respecteren. Maak scherpe en heldere afspraken en vertrouw erop dat deze worden nagekomen. Wanneer de toekomstige samenwerking op deze manier wordt opgetuigd, inclusief duidelijk afgebakende kaders (zoals voorgesteld in dit plan), groeit vertrouwen vanzelf.

Moed, wil en interesse

De voornaamste randvoorwaarde voor een succesvolle samenwerking in het centrum van Spakenburg is de basis van dit advies. Namelijk: de moed, de wil en de interesse van alle stakeholders gezamenlijk om sámen de toekomst van het centrum ter hand te nemen. Ook als het hier en daar onverhoopt een vervelende individuele consequentie heeft, en ook als het niet direct tot klinkende cijfers voor alle ondernemers leidt. Doordacht kiezen voor samenwerking - en van daaruit als dat nodig is aanvullende keuzes maken - is verreweg de beste route voor een centrum als dat van Spakenburg.

Spakenburg centrum: analyse en verbetervoorstellen organisatie- en financieringsstructuur

27

6 Vervolg Wanneer het huidige bestuur van de vereniging en stichtingen, de ondernemers en de gemeente de voorgestelde koers gezamenlijk onderschrijven, kan worden gestart met fase 3: de implementatie. Concreet betekent dit het opstarten, formeren en begeleiden van de nieuwe organisatiestructuur.

Voor deze fase maakt Stad & Co een nieuw voorstel, met daarin een bondig stappenplan op maat voor de diverse onderdelen, zoals: • • •

Deze fase maakt onderdeel uit van het volledige proces van het ‘versterken van Spakenburg Centrum’ en valt binnen de subsidieregeling van de provincie, waar de gemeente voor dit traject aanspraak op heeft gemaakt.

• •

Q1/Q2 2022: keuze financieringsmodel Q1/Q2/Q3 2022: opzetten en begeleiden versterking samenwerking Q2 2022 t/m Q4 2022: begeleiden instelling gekozen financieringsmodel Q4 2022: vaststellen verordening financieringsmodel 1 januari 2023: nieuw financieringsmodel van kracht  

7 Bronnen • • • • • • • •

Economische en Toeristische visie 2021-2024 Centrumvisie Bunschoten-Spakenburg 2017-2023 Toekomstvisie Bunschoten-Spakenburg 2025 BIZ-plan SOS Subsidieaanvragen en verantwoordingen citymarketing, VVV en SOS Jaarverslagen Citymarketing, VVV en SOS Statutaire bepalingen diverse stichtingen en VVV Koopstromenonderzoek 2018

Spakenburg centrum: analyse en verbetervoorstellen organisatie- en financieringsstructuur

28

Samen de stad mooier maken.

Locatie Amsterdam

Locatie Eindhoven

Wibautstraat 131D - TSH 1091 GL Amsterdam +31 (0)20 260 2626 info@stadenco.nl

Vestdijk 39-A 5611 CA Eindhoven +31 (0)40 296 8844 info@stadenco.nl

Postbus 11100 1001 GC Amsterdam

Postbus 4914 5604 CC Eindhoven

BTW IBAN KVK

NL854672515B01 NL10 TRIO 0198067747 62130307