20241001 S22002 BELEIDSPLAN OVL Bunschoten versie 1.1 2025-2034.pdf

o 5.2.1

Openbare verlichting binnen de bebouwde kom o

In woongebieden (sociaal)

o

Op doorgaande wegen (verkeer)

o

Centrumgebied (ambiance/beeld)

o

Bedrijfsterreinen (functioneel)

Openbare verlichting buiten de bebouwde kom Binnen bebouwde kom

De gemeente heeft de ambitie om gebieden binnen de bebouwde kom te verlichten in de geest van de richtlijn. Dit betekent dat er een sociale en verkeersveilige omgeving wordt gecreëerd voor de bewoners en bezoekers van de gemeente. Hierbij wordt gebruik gemaakt van (functionele) standaard materialen die geschikt zijn voor het verlichten van de openbare ruimte. Het centrum Spakenburg e.o, Dorpsstraat Kolkplein, Burgwal-Stadsgracht en Eemdijk is hierop een uitzondering. Door de bijzondere uitstraling van deze gebieden en de activiteiten die hier plaatsvinden worden materialen toegepast die passen bij het gebied. Zie kaarten van 2019 met de vastgestelde gebieden in bijlage E. 5.2.2

Buitengebieden

De wegen buiten de bebouwde kom liggen in een landelijk gebied. In het kader van het beperken van lichtvervuiling heeft de gemeente de ambitie om geen openbare verlichting aan te brengen op de wegen buiten de bebouwde kom. Uitzondering op deze ambitie is op situaties waarbij openbare verlichting een toegevoegde waarde heeft in het kader van sociale- en verkeersveiligheid.

33 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Denk hierbij aan (niet uitputtend) oriëntatieverlichting op gevaarlijke bochten en kruisingen of fietspaden waar veel jeugd zich begeeft tussen woning en school of sport. Hierbij wordt wel bekeken of het technisch en kostentechnisch redelijk en billijk is om oriëntatieverlichting aan te brengen. Ook is het zaak hierbij de provinciale kaders te checken. 5.2.3

Energiebesparing door dimmen

Sinds een aantal jaar past de gemeente standaard bij renovaties energiezuinige en onderhoudsarme ledverlichting toe. Nieuwe armaturen zijn voorzien van elektronica die het mogelijk maakt met de verlichting te dimmen met een vooraf ingesteld dimprofiel (statische dimmers). De voordelen van het automatisch storingen melden en het achteraf kunnen aanpassen van dimregimes is niet mogelijk met statische dimmers. Daarentegen zijn de aanschafkosten stukken lager of zijn in principe nihil8. 5.2.4

Lichthinder en lichtvervuiling

Straatverlichting wordt toegepast, daar waar dit een bijdrage geeft aan het gebruik bij donkerte van de openbare ruimte. Maar verlichting kan ook een averechts effect hebben. Als verlichting aanwezig is op het moment dat het niet nodig is of op een plaats waar het niet gewenst is, kan gesproken worden van lichtvervuiling. Wanneer de verlichting storend is, spreekt men over lichthinder. Lichthinder wordt met name als storend ervaren in gebieden waar donkerte in beginsel het uitgangspunt is. Door het toepassen van afgeschermde armaturen kan het licht tegenwoordig steeds beter daar geprojecteerd worden waar dit gewenst is. Dit kan met name goed met LED-armaturen. Aangevuld met dimmen van de verlichting op het moment dat de actuele situatie dit toelaat, levert dit een OVL-installatie die optimaal de balans zoekt tussen enerzijds de gewenste hoeveelheid licht en anderzijds de lichthinder en -vervuiling beperkt.

De extra kosten voor dynamisch dimmen bedragen per armatuur ongeveer € 100 tot € 150. De computer die de apparatuur aanstuurt, kost afhankelijk hoe dit wordt gerealiseerd, rond de € 8.000. Alle bedragen zijn indicatief en exclusief BTW. 8

34 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

5.2.5

Milieuaspecten

Naast het voordeel dat OVL zicht bevordert, zijn er ook kanttekeningen te zetten bij straatverlichting. Met name op het milieuvlak had de gemeente destijds doelen gesteld. In het overzicht is een samenvatting gegeven van de behaalde resultaten. Beleid

Toelichting

Bewuste keuze

De gemeente hanteert LED is als lichtbron bij

milieuvriendelijke apparatuur

vervanging en nieuwbouw duurzaam

(recycling en levensduur).

vanwege het lage energieverbruik, de mogelijkheid tot dimmen en de lange levensduur.

Hergebruik vrijgekomen

Via het onderhoudsbestek wordt geregeld dat

materialen en milieuvriendelijk

vrijgekomen materialen en lichtbronnen ofwel

verwerken oude lichtbronnen.

worden hergebruikt, ofwel op een juiste wijze worden gerecycled.

Toepassing groene stroom.

Door energie groen in te kopen ondersteunt de gemeente het milieu. Het streven is om aan te sluiten bij energiecontract van andere gemeentelijke objecten met elektraaansluitingen.

5.2.6

Beeldkwaliteit

Binnen de openbare ruimte zijn er verschillende ambitieniveaus mogelijk in de onderhoudskwaliteit, welke per deelgebied kan verschillen binnen en buiten de bebouwde kom. Om te bepalen of de openbare verlichting voldoet aan de gewenste kwaliteitswensen wordt de verlichting regelmatig gecontroleerd hoe deze eruitziet. Dit noemen we beeldkwaliteit. Om de beeldkwaliteit vast te stellen wordt gebruik gemaakt van de landelijk methode van CROW9. Met het meten van de beeldkwaliteit stellen we vast hoe een bepaald object er op een bepaald moment uitziet. Het werkt als een thermometer en geeft dus de toestand aan van het moment waarop je meet. Maar het zegt niets over technische kwaliteit of de beleving van de gebruiker van de openbare ruimte. De gemeente heeft in de omgevingsvisie ook gebieden en ambities gedefinieerd. 9 CROW is een kennisorganisatie op het gebied van infrastructuur, openbare ruimte en verkeer en vervoer

35 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Hier wordt bij de beheeronderdelen – ook groenbeheer - zoveel mogelijk bij aangesloten. De keuze voor de inrichting volgens de beeldkwaliteit binnen de gemeente (zie Bijlage D) is als volgt gesteld: CROW

Uitgangspunten

Beeldkwaliteit A

Toeristische gebied, gemeentehuis en begraafplaatsen De inrichting moet bijzonder zijn en aansluiten op goede toegankelijkheid voor activiteiten die plaatsvinden.

Beeldkwaliteit B

Woonwijken De inrichting is standaard en sluit aan op de functies van wonen, werken en vrije tijd.

Beeldkwaliteit C

Bedrijfsterreinen en buitengebieden De inrichting is standaard en sluit aan op de functies van de verkeersfunctie.

5.3

Beheer: in stand houden en verbeteren van verlichting

De begrippen beheer en onderhoud worden vaak door elkaar gebruikt, aangezien ze een nauwe relatie hebben met elkaar. Beheer begint op het moment dat de verlichting in eigendom is en omvat de aandacht voor het in stand houden van de installatie (monitoren en plannen). Onderhoud zijn de activiteit die noodzakelijk is om de installatie zijn noodzakelijke functionaliteit te laten behouden. Per functie en gewenste kwaliteit kan een ander beheerregime nodig zijn. Moet het onderhoud intensiever zijn dan hoort daar ook een ander soort van beheer bij. Het beheer wordt bemoeilijkt en duurder wanneer met veel soorten masten, armaturen en lampen wordt gewerkt. Er wordt daarom zo veel mogelijk uitgegaan van “standaard” masten en armaturen. Bij nieuwe keuzes hoort een afweging t.b.v. de consequenties, die een bepaalde keuze met zich meebrengt. Openbare verlichting is in principe niet complex in beheer. Het enige dat het mogelijk complex maakt is de omvang van de installatie en de diversiteit van soorten apparatuur. Daarbij wordt verwacht dat deze elke avond bij donker weer licht gaan geven.

36 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Continuïteit Het bovengrondse deel (lichtmasten, armaturen e.d.) van de OVL is in eigendom van de gemeente. Het ondergrondse deel en de aansluitkast in de lichtmast is in eigendom van de netbeheerder. Als een storing in het voedende net optreedt, is de netbeheerder verantwoordelijk voor het herstel ervan. De elementen van de OVL van het bovengrondse deel zijn

armatuur

de masten, armaturen en lichtbronnen. •

De lichtbron (of lamp) genereert het licht.

•

Het armatuur beschermt de lichtbron tegen weer en

lichtbron

wind. De in het armatuur gemonteerde optiek stuurt het licht naar de juiste plek op straat. Ook is elektronica in het armatuur gemonteerd ten behoeve van het correct functioneren van de lichtbron en/of het dimmen van de lichtbron. •

De lichtmast (lantaarnpaal) draagt het armatuur op de

lichtmast

juiste hoogte.

5.3.1

Onderhoud van de openbare verlichting

Om de openbare verlichting kwalitatief en kwantitatief in stand te houden zijn er een aantal keuzes gemaakt voor het onderhoud. Deze keuzes zijn onderverdeeld in een aantal onderwerpen: • Correctief onderhoud • Preventief onderhoud • Het vervangen van de openbare verlichting • (Areaal)beheer • Installatieverantwoordelijkheid Correctief onderhoud Het correctief onderhoud omvat het (incidenteel) repareren en vervangen van de defecte openbare verlichting. Dit kan het vervangen van een defecte lamp of armatuur zijn of het veiligstellen en vervangen van een schade door aanrijdingen, vandalisme of ouderdom. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in: • Storingen; Het verhelpen van storingen aan de openbare verlichting. • Schades; Het veiligstellen en verhelpen van schades aan de openbare verlichting als gevolg van: o Aanrijdingen o Vandalisme o Stormschade 37 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

o Graafschade • Schadeafhandeling; Het verhalen van schades bij dader, verzekering of het Waarborgfonds Motorverkeer. Preventief onderhoud Preventief onderhoud is het plegen van planbaar onderhoud om de kwaliteit van de openbare verlichting te waarborgen gedurende de levensduur van de installatie. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in de volgende werkzaamheden: • Het groepsgewijs vervangen van lampen. Gemiddeld vindt dit om de drie à vier jaar plaats, afhankelijk van het type lamp. • Het periodiek schilderen van lichtmasten. Gemiddeld vindt dit om de 6 à 7 jaar plaats. • Visuele inspecties; • Het uitvoeren van stabiliteitsmetingen van de oudere masten om risico’s te verminderen; • Het jaarlijks verhelpen van bevindingen uit de visuele inspectie (storingen, rechtzetten lichtmasten, reinigen van de lichtkap e.d.). Vervangingsonderhoud Het vervangingsonderhoud omvat het, op basis van levensduur, vervangen van delen van de openbare verlichting. Gebruikelijk worden lichtmasten in Nederland om de 40 jaar vervangen. Voor armaturen is het niet wenselijk om een langere levensduur dan 20 jaar aan te houden. Naarmate de armaturen ouder worden stijgen de kosten door veroudering van materialen en toenemende kans op reparaties en niet functioneren van de verlichting. De jaarplanning voor de vervangingen van de openbare verlichting worden programmatisch voorbereid vanuit projecten.

Op basis van het meerjarig onderhoudsplan worden de vervangingen hier zo veel mogelijk in meegenomen. Hiervoor is de team BROR in samenwerking met de team Omgevingsontwikkeling verantwoordelijk. 5.4

Beheerorganisatie

Om het beheer en het onderhoud van de openbare verlichting in eigen beheer uit te voeren heeft de gemeente een organisatie nodig. Vanuit de leaseconstructie heeft CityTec de gemeente ontzorgt in de meeste taken, aangezien zij de eigenaar waren van de verlichting. Nu de gemeente de openbare verlichting in eigen beheer heeft dient de gemeente deze taken zelf uit te voeren en werkt de aannemer voor het onderhoud volgens een “u vraagt, wij draaien”. Dit houdt in dat de gemeente een beheersorganisatie moet inrichten met de bijbehorende taken.

38 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Het takenpakket voor de beheerder is als volgt: •

Opstellen beleidsmatige thema’s;

•

Coördinatie storings- en schadeproces, inclusief een relatie tussen het meldingssysteem en het beheersysteem;

•

Schadeverhaal bij (aanrijding) schade;

•

Storingsanalyse;

•

Assetbeheer en mutaties;

•

Klic-meldingen;

•

Aanvragen netbeheerder t.b.v. aansluitingen;

•

Jaarplan preventief onderhoud;

•

Organisatie rondom renovatie en nieuwbouw, zoals projectvoorbereiding, engineering en aanbesteding;

•

Stukken aanleveren voor de jaarlijkse begroting ten aanzien van onderhoud en renovatie;

•

Overeenkomst met netbeheerder Stedin voor 16C of hybride overeenkomst;

•

Opstellen nieuwe contracten en beleids- beheer en uitvoeringsplannen of coördinatie van de totstandkoming ervan. Afhankelijk van de organisatie inrichting zullen deel van de taken moeten worden ondergebracht in het onderhoudsbestek/-contract.

5.4.1

Beheermaatregelen instandhouding

Voor instandhouding hanteert de gemeente de volgende uitgangspunten: Maatregel

Uitgangspunten

Storingen en

•

schades

Niet urgente storingen (lampstoringen) worden na melding ingepland voor vervanging. De vervangtermijn is 1 week.

•

In geval van schades of storingen met urgentie 10 reageert de aannemer binnen 1 uur na melding om de situatie veilig te stellen en met de reparaties aan te vangen.

•

Bij reparatie van kabelstoringen is de gemeente afhankelijk van de netbeheerder. Deze is eigenaar van de kabels. Hersteltermijnen kunnen daarom oplopen.

Vervangen van

Het vervangen van conventionele lichtbronnen is de meest

lampen

voorkomende onderhoudsmaatregel. Hierbij wordt de meest efficiënte wijze toegepast door lichtbronnen in

10

Bij levensbedreigende situaties

39 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Maatregel

Uitgangspunten groepen te vervangen. Hierdoor zijn de vervangingskosten voorspelbaar en blijft kwaliteit van de installatie optimaal. Door de overstap naar LED als lichtbron zal lichtbrononderhoud steeds minder voorkomen, aangezien de levensduurverwachting van LED aanzienlijk hoger ligt.

Schilderen

Lichtmasten met een coating worden iedere 10 jaar

masten

geschilderd.

Vervangen mast-

Masten en armaturen worden ingepland voor vervanging

en armatuur

als de levensduur verstreken is. Werkzaamheden worden zo mogelijk gecombineerd met wegonderhoud voor efficiency en kostenbesparing. Het vervangingsinterval voor vervangingen bedraagt: •

Lichtmasten 40 jaar

•

Armaturen 20 jaar

Uitgangspunt bij instandhouding is dat masten en armaturen in groepen worden vervangen, zodat het wegbeeld uniform blijft. Ongewenste diversiteit van masten en armaturen per straat wordt zo tegengegaan. De vervangintervallen zijn gebaseerd op landelijk gehanteerde uitgangspunten en ervaringen van de gemeente. Fabrikanten gaan bij de constructie van hun producten ook uit van de genoemde minimale vervangingsintervallen. Om efficiënt te vervangen, kan enig uitstel na de vervanglevensduur in de regel niet al te veel kwaad. Om risico's tot omvallen van masten of afbreken van armaturen of delen ervan te beperken, is het raadzaam de genoemde vervangingsintervallen te gebruiken bij budget- en planvorming.

40 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

6

Scenario voor verduurzamen

Uitgangspunten voor renoveren van verlichting De gemeente heeft een ca. 4.200 lichtpunten in beheer. Tot op heden volgde de gemeente de marktontwikkelingen: bewezen technologieën worden standaard ingezet. Tegenwoordig is reduceren van het energieverbruik een belangrijk aspect. Vandaar dat LED-lichtbronnen en dimsystemen tegenwoordig worden toegepast. Het scenario Voor de uitwerking van de scenario’s is gekozen voor het doorrekenen van het volgende scenario: 1. Vervangen op gemiddelden Het vervangen van verlichting op basis van een gelijke verdeling van de vervanging in de komende periode. Dus jaarlijks 1/40e van de masten en 1/20e van de armaturen. 2. Vervangen op leeftijd Bestaande masten en armaturen vervangen op het moment dat ze de vervangleeftijd hebben bereikt. 3. Gemiddelden per 5 jaar Bepaling van het gemiddelde jaarbudget op basis van de masten en armaturen vervangen die in de komende 10 jaar de vervangleeftijd hebben bereikt. In dit plan wordt het benodigd renovatiebudget in beeld gebracht 11. Na vaststelling van de OVL-budgetten voor renovatie kunnen daadwerkelijke renovatieprojecten op straatniveau uitgewerkt worden.

11 Alle in dit rapport genoemde bedragen zijn exclusief BTW en tegen het prijsniveau van 2024.

41 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

6.1

Scenario 1: Vervangen op gemiddelden

Bij dit scenario wordt uitgegaan van de vervangingen van masten en armaturen op basis van het areaal. Uitgaande van een levensduur van 40 jaar voor masten en 20 jaar voor armaturen worden jaarlijks 100 lichtmasten en 211 armaturen vervangen.

Scenario 1, vervangen op gemiddelden JAAR Masten Armaturen Budget masten 2025 100 211 € 89.000,00 2026 100 211 € 89.000,00 2027 100 211 € 89.000,00 2028 100 211 € 89.000,00 2029 100 211 € 89.000,00 2030 100 211 € 89.000,00 2031 100 211 € 89.000,00 2032 100 211 € 89.000,00 2033 100 211 € 89.000,00 2034 100 211 € 89.000,00 2035 100 211 € 89.000,00 2036 100 211 € 89.000,00 2037 100 211 € 89.000,00 2038 100 211 € 89.000,00 2039 100 211 € 89.000,00 2040 100 211 € 89.000,00 2041 100 211 € 89.000,00 2042 100 211 € 89.000,00 2043 100 211 € 89.000,00 2044 100 211 € 89.000,00 TOTAAL 2.000 4.220 € 1.780.000,00

Budget arm. € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 125.000,00 € 2.500.000,00

Budget totaal € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 214.000,00 € 4.280.000,00

Renovatiekosten over 20 jaar scenario 1

42 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

In de grafiek is een doorkijk van de vervanging opgenomen voor 20 jaar. Dit scenario heeft een toekomstbestendige visie voor het budget voor de vervanging van de openbare verlichting in de toekomst, maar treedt kapitaalvernietiging op als de masten en armaturen grootschalig in deze periode worden vervangen. De gemiddelde jaarlijkse renovatiekosten betreffen (afgerond) € 214.000 per jaar. Hierbij is geen rekening gehouden met uitbreiding van het areaal of indexatie. Hierbij is rekening gehouden met het huidige prijspeil van 2024.

43 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

6.2

Scenario 2: vervangen op leeftijd

Bij het eerste scenario worden de masten en armaturen vervangen op basis van leeftijd. Hierbij is het verloop van de aantallen en kosten niet in jaarlijks evenwicht.

Scenario 2, vervangen op leeftijd JAAR Masten Armaturen 2025 36 100 2026 7 10 2027 39 2028 31 16 2029 26 126 2030 42 109 2031 13 160 2032 60 240 2033 34 141 2034 140 118 2035 69 26 2036 78 450 2037 90 393 2038 79 546 2039 61 280 2040 150 230 2041 121 330 2042 91 136 2043 116 443 2044 77 222 TOTAAL 1.321 4.115

Budget masten € 32.000,00 € 6.000,00 € 0,00 € 28.000,00 € 23.000,00 € 37.000,00 € 12.000,00 € 54.000,00 € 30.000,00 € 125.000,00 € 62.000,00 € 70.000,00 € 80.000,00 € 70.000,00 € 54.000,00 € 134.000,00 € 108.000,00 € 81.000,00 € 103.000,00 € 69.000,00 € 1.178.000,00

Budget arm. € 59.000,00 € 6.000,00 € 23.000,00 € 9.000,00 € 75.000,00 € 65.000,00 € 95.000,00 € 142.000,00 € 84.000,00 € 70.000,00 € 15.000,00 € 267.000,00 € 233.000,00 € 324.000,00 € 166.000,00 € 136.000,00 € 196.000,00 € 81.000,00 € 263.000,00 € 132.000,00 € 2.441.000,00

Budget totaal € 91.000,00 € 12.000,00 € 23.000,00 € 37.000,00 € 98.000,00 € 102.000,00 € 107.000,00 € 196.000,00 € 114.000,00 € 195.000,00 € 77.000,00 € 337.000,00 € 313.000,00 € 394.000,00 € 220.000,00 € 270.000,00 € 304.000,00 € 162.000,00 € 366.000,00 € 201.000,00 € 3.619.000,00

Renovatiekosten over 20 jaar scenario 2

44 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

In de grafiek is een doorkijk van de vervanging opgenomen voor 20 jaar. Door de verledding van het areaal in de afgelopen jaren dient voor de periode 2035-2044 rekening gehouden te worden met een hoge prognose van de vervangingskosten in deze periode. Scenario 2 zorgt jaarlijks voor een zeer variabel verloop van de benodigde budgetten en heeft als nadeel dat na 10 jaar de kosten voor de vervangingen vele male hoger zijn dan de eerste jaren. Hierbij is rekening gehouden met het huidige prijspeil van 2024.

45 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

6.3

Scenario 3: gemiddelden per 5 jaar

Scenario 3 stuurt op een lange termijnvisie voor onderhoud van het areaal. Hierbij vervangt de gemeente jaarlijks een gemiddelde van de openbare verlichting op basis van de verwachte aantallen voor een periode van 5 jaar. Hierbij dient aangemerkt te worden dat de kosten per periode kunnen fluctueren:

Scenario 3, gemiddelden per 5 jaar JAAR Masten Armaturen 2025 20 58 2026 20 58 2027 20 58 2028 20 58 2029 20 58 2030 58 154 2031 58 154 2032 58 154 2033 58 154 2034 58 154 2035 75 339 2036 75 339 2037 75 339 2038 75 339 2039 75 339 2040 111 272 2041 111 272 2042 111 272 2043 111 272 2044 111 272 TOTAAL 1.321 4.115

Budget masten € 21.000,00

Budget arm. € 40.000,00

Budget totaal € 61.000,00

€ 21.000,00 € 21.000,00 € 21.000,00 € 21.000,00

€ 40.000,00 € 40.000,00 € 40.000,00 € 40.000,00

€ 61.000,00 € 61.000,00 € 61.000,00 € 61.000,00

€ 52.000,00 € 52.000,00 € 52.000,00 € 52.000,00 € 52.000,00 € 67.000,00 € 67.000,00 € 67.000,00 € 67.000,00 € 67.000,00 € 99.000,00 € 99.000,00 € 99.000,00 € 99.000,00 € 99.000,00 € 1.180.000,00

€ 91.000,00 € 91.000,00 € 91.000,00 € 91.000,00 € 91.000,00 € 201.000,00 € 201.000,00 € 201.000,00 € 201.000,00 € 201.000,00 € 161.000,00 € 161.000,00 € 161.000,00 € 161.000,00 € 161.000,00 € 2.440.000,00

€ 143.000,00 € 143.000,00 € 143.000,00 € 143.000,00 € 143.000,00 € 268.000,00 € 268.000,00 € 268.000,00 € 268.000,00 € 268.000,00 € 260.000,00 € 260.000,00 € 260.000,00 € 260.000,00 € 260.000,00 € 3.620.000,00

Renovatiekosten over 20 jaar scenario 3

46 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

In de grafiek is een doorkijk van de vervanging opgenomen voor 20 jaar. Dit scenario heeft een constant budget per beleidsperiode, waardoor de objecten worden vervangen aan het einde van de levensduur, maar er dient rekening gehouden te worden met stijgende lasten na 2035. Hierbij is rekening gehouden met het huidige prijspeil van 2024.

47 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

7

Financieel uitvoeringsplan

In het beleidsplan 2014-2023 is een stijging in de jaarlijks kosten geprognotiseerd van € 429.000, - in 2014, oplopend naar € 638.000, - in 2023, uitgaande dat de gemeente de vervangingen in eigen beheer uitvoert en onderhoud. Nu de gemeente de OVL in eigen beheer heeft zijn de kosten voor de openbare verlichting opnieuw doorgerekend. Doordat het grootste deel van het verlichtingsareaal versneld is voorzien van led wordt voor de eerstkomende 10 jaar minder vervangingen verwacht en ontstaat er een lagere begroting dan gemiddeld. Vanaf 2035 worden weer grootschalige vervangingen verwacht en zal dit invloed hebben op de begroting van 2035-2044. 7.1

Effect op de begroting van openbare verlichting 2025-2029

De in het plan genoemde aantallen en de bijbehorende begroting zijn gebaseerd op de gegevens van de huidige database en toepassing van scenario 3. Naar aanleiding van mutaties, opschonen en bijwerken van het areaal (data) kunnen de genoemde aantallen en de bijbehorende begroting wijzigen.

2025

2026

2027

2028

2029

Corr. Onderhoud

€ 27.600

€ 28.500

€ 28.900

€ 29.400

€ 29.800

Schade

€ 13.100

€ 13.100

€ 13.500

€ 13.500

€ 13.500

Prev. Onderhoud

€ 56.900

€ 57.600

€ 58.400

€ 59.000

€ 59.800

Energiekosten

€ 179.200

€ 183.200

€ 187.200

€ 191.300

€ 195.300

Kleine klussen

€ 29.800

€ 30.400

€ 31.000

€ 33.200

€ 33.900

Vervangingen masten

€ 20.100

€ 20.500

€ 20.900

€ 21.300

€ 21.700

Vervangingen armaturen

€ 38.600

€ 39.400

€ 40.100

€ 40.900

€ 41.700

E,V&T

€ 46.600

€ 47.400

€ 48.200

€ 49.400

€ 50.100

TOTAAL OVL

€ 411.900

€ 420.100

€ 428.200

€ 438.000

€ 445.800

Aangepaste begroting Openbare Verlichting 2025-2030

De energiekosten zijn bepaald op basis van de vermogens van de armaturen uit de database en een brandduur van 4.100 uur per jaar. Over deze vermogens wordt rekening gehouden met een dimprofiel die een besparing oplevert van 30%. Deze opgave dient jaarlijks te worden aangeleverd aan de netbeheerder en de energieleverancier voor de berekening van de energiekosten voor de openbare verlichting. Het daadwerkelijke energieverbruik wordt aankomende jaren duidelijker omdat gemeente de inkoop via de eigen inkooporganisatie gaat regelen en niet meer via CityTec.

48 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

In onderstaand overzicht staan de lopende (gemeentelijke) budgetten, de (gemeentelijke) voorziening en de investeringen voor de periode van 2025 t/m 2029 voor de openbare verlichting vertaald vanuit het overzicht “Aangepaste begroting Openbare Verlichting 2025-2030”. De (geprognotiseerde) bedragen blijven binnen de bestaande budgetten. Er is alleen een financiële verplaatsing richting de voorziening vanuit het reguliere budget en de vrijval van investeringen.

Omschrijving

2025

2026

2027

2028

2029

Regulier jaarlijks budget Uitbesteed werk

€

27.600,00

€

28.500,00

€

28.900,00

€

29.400,00

€

29.800,00

Schade

€

13.100,00

€

13.100,00

€

13.500,00

€

13.500,00

€

13.500,00

Loonkosten

€

40.000,00

€

40.700,00

€

41.400,00

€

42.400,00

€

43.000,00

Energiekosten Gas, Water en Electra

Voorziening Voorziening dekking uit regulier budget Voorziening dekking uit vrijval investeringen masten Voorziening dekking uit vrijval investeringen armaturen

€ 179.200,00

€ 183.200,00

€ 187.200,00

€ 191.300,00

€ 195.300,00

€ 109.606,00

€ 104.006,00

€

98.506,00

€

92.906,00

€

87.906,00

€

1.177,50

€

2.377,50

€

3.567,50

€

4.747,50

€

5.917,50

€

4.785,00

€

9.665,00

€

14.510,00

€

19.315,00

€

24.080,00

Totaal voorziening

€ 115.600,00

€ 116.000,00

€ 116.600,00

€ 117.000,00

€ 117.900,00

Totaal

€ 375.500,00

€ 381.500,00

€ 387.600,00

€ 393.600,00

€ 399.500,00

Overschot t.o.v. benodigde budget

€ -22.300,00

€ -21.300,00

€ -20.400,00

€ -17.800,00

€ -17.100,00

Vervangen lichtmasten

€

20.100,00

€

20.500,00

€

20.900,00

€

21.300,00

€

21.700,00

Vervangen armaturen

€

38.600,00

€

39.400,00

€

40.100,00

€

40.900,00

€

41.700,00

Totaal investeringen

€

58.700,00

€

59.900,00

€

61.000,00

€

62.200,00

€

63.400,00

Investeringen

Financiële verdeling in relatie tot de gemeentelijke budgetten

49 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

7.2

Doorkijk begroting 2030-2044

Zoals aangegeven is het grootste deel van de openbare verlichting vervangen in de periode 2015-2024. Hierdoor is het benodigde budget voor 2025-2029 lager dan verwacht. In onderstaande grafiek is de prognose opgenomen voor de periode 2025-2044.

Prognose begroting Openbare Verlichting 2025-2044

Als gevolg van de schaarste in de markt van grondstoffen en componenten (chips) zijn de prijzen van masten en elektronica de afgelopen jaren gestegen. Onbekend is nog wat de prijsstijgingen zijn voor grondstoffen en chips in de komende periode en het gevolg voor de investeringen die nodig zijn om de gekozen doelstellingen te halen.

50 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bijlagen Bijlage A.

Begrippenlijst

52

Bijlage B.

Algemene wetgeving en richtlijnen

55

Bijlage C.

Standaard materialen

56

Bijlage D.

Overzicht beeldkwaliteitsgebieden

59

Bijlage E.

Gebieden met antieke masten

60

Bijlage F.

Toegepaste dimprofielen

62

51 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bijlage A. Begrippenlijst Armatuur

Behuizing waarin de lichtbron gemonteerd wordt. Daarbij zijn in het armatuur voorzieningen getroffen om het gegenereerd licht zo efficiënt mogelijk te richten naar de plek waar het nodig is.

Combinet

Het kabelnet voor de levering van elektrische energie via de hoofdaders aan particulieren, bedrijven en overheden. Naast hoofdaders heeft de kabel ook hulpaders met een kleinere diameter. Deze hulpaders worden o.a. gebruikt om de openbare verlichting te voeden.

Dimmen

Tijdelijk verlagen van het lichtniveau. Bijkomend effect is het lagere energieverbruik.

Dimmer

Elektronische component die het mogelijk maakt het lichtniveau te verlagen.

Dimregime

Het volgens een vooraf vastgesteld programma naar beneden aanpassen van het lichtniveau gedurende de nacht. Ongedimd is 100% licht, gedimd is bijvoorbeeld 70% licht tussen 23u en 6u.

Driver

Elektronische component die nodig is om de LED te laten branden. Zonder deze elektronica werkt de LED niet.

Duurzame openbare Openbare verlichting die zo weinig mogelijk negatief effect heeft op het milieu. CO2 uitstoot reductie is een van de verlichting belangrijkste doelen. Dynadimmer

Programmeerbare, autonoom werkende dimmer voor openbare verlichting, zonder communicatiefunctie. Het dimprogramma wordt bij de voorbereiding van de plaatsing ingegeven.

Kleurtemperatuur

Dit is gedefinieerd als de temperatuur van een hypothetisch zwart lichaam waarvan het uitgestraalde licht dezelfde kleurindruk geeft als de lichtbron. De kleurtemperatuur wordt uitgedrukt in kelvin [K]. Licht met een lagere kleurtemperatuur wordt als "warmer" ervaren dan licht met een hogere kleurtemperatuur.

LED

Light Emitting Diode, een elektronische component waarmee ook verlichting gerealiseerd kan worden. LED kenmerkt zich door zijn lange levensduur en laag energieverbruik.

Lichtkleur

Feitelijke benaming is kleurtemperatuur.

52 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Mast

Drager van een armatuur

NPR13201

Actuele verlichtingsrichtlijn voor openbare verlichting, opgesteld op door de NEN/ NSVV.

NSVV

Afkorting voor Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde. Deze stichting is het onafhankelijke kennisinstituut voor verlichting, waaronder buitenverlichting.

Optiek

Spiegels lenzen en reflectieonderdelen in een verlichtingsarmatuur. Hiermee wordt het gegenereerd licht gestuurd op de gewenste plaats op straat.

OVL

Veel gebruikte afkorting voor openbare verlichting.

Scenario

In dit plan: uitgewerkt voorbeeld, waarbij gekeken is naar de voor- en nadelen.

Retrofit

Een LED-lichtbron welke qua vormgeving en fitting als vervanging dient voor een conventionele lichtbron en past in bestaande armaturen.

SER-energie akkoord

In 2013 heeft de SER met diverse organisaties, waaronder de VNG, afspraken gemaakt over het verduurzamen van de energieconsumptie. Ook voor openbare verlichting zijn doelen geformuleerd.

Smart City

Het met elkaar of met een centraal systeem kunnen communiceren van elementen uit de openbare ruimte en op grond hiervan autonome beslissingen nemen of informatie verschaffen aan belanghebbende personen.

Solonet

Een solonet is een enkelvoudig net, welke specifiek als doel heeft de openbare verlichting van elektrische energie te voorzien.

TCO

Total cost of ownership. Een methode om een vergelijk te kunnen maken van apparatuur door de financiën gedurende de looptijd in beeld te krijgen.

TF Signaal

Het TF-signaal, dit is een Toonfrequent signaal welke via het kabelnet de verlichting op afstand kan in- en uitschakelen.

Veiligheid

OVL draagt bij aan de veiligheid door gedurende de donkere uren van het etmaal het beperkte zicht van de weggebruiker te verbeteren.

Veiligheid, persoonlijke

OVL draagt bij aan het zicht op straat: omhoogstekende stoeptegels kunnen zien, stoepranden waarnemen zodat je zelf veilig kan voortbewegen zonder botsingen of struikelen

53 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Veiligheid, sociale

OVL draagt bij aan het kunnen beoordelen van potentieel onveilige situaties als gevolg van medemensen met mogelijk kwade bedoelingen.

Veiligheid, verkeers- OVL draagt bij aan zicht op straat zodat (complexe) verkeerssituaties juist ingeschat kunnen worden en dat men zich veilig kan meebewegen in het verkeer. VNG

Afkorting voor Vereniging Nederlandse Gemeenten

VSA, EVSA

Elektronische component die nodig is om de lichtbron te laten branden. Zonder deze elektronica werkt de lichtbron niet of slecht.

54 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bijlage B. Algemene wetgeving en richtlijnen Burgerlijk wetboek

De gemeente is als wegbeheerder aansprakelijk bij ongevallen waarbij de OVL in het spel is. Wel of niet verlichten en goed beheer en onderhoud is een vereiste. Als de gemeente ervoor kiest te verlichten, verdient het de aanbeveling hierbij de landelijke richtlijnen voor verlichtingskwaliteit aan te houden.

BAO

In het kader van het Besluit Aanbestedingsregels voor Overheidsopdrachten is de aanleg en het onderhoud van openbare verlichting volgens de Europese wetgeving aanbesteding plichtig.

Elektriciteitswet

Levering van energie wordt afzonderlijk bij marktpartijen aanbesteed. Voor de netwerkdiensten (in stand houden van aansluitingen) zijn de gemeenten gebonden aan de plaatselijke netbeheerder. De vrije domeindiensten (onderhoud, beheer) kunnen worden aanbesteed.

Laagspannings-

Alle producten die in Europa op de markt worden gebracht moeten

richtlijn

een CE-merk hebben. De leveranciers zijn verantwoordelijk voor het laten keuren volgens dit keurmerk. De gemeente, in de rol van beheerder, kan ervan uitgaan dat geleverde materialen aan dit keurmerk voldoen.

Arbeidsomstandighe

De gemeente is eigenaar van het bovengrondse deel van de OVL

denwet

en dient kennis van zaken het onderhoud en beheer (NEN 3140) dienen te regelen en hiervoor een installatieverantwoordelijke aanwijzen. Het is mogelijk de installatieverantwoordelijkheid contractueel met een externe partij te regelen. Het ligt voor de hand hiertoe afspraken te maken met de plaatselijk netbeheerder. Het toezicht op de schakelwerkzaamheden bij onderhoud is daarmee in één hand.

Wet

De doelstelling van de Flora- en faunawet is de bescherming en

natuurbescherming

het behoud van de ‘gunstige staat van instandhouding’ van in het wild levende planten- en diersoorten. Bij bestaande locaties met OVL is het niet (meer) nodig rekening te houden met de wetgeving. Voor gebieden waar nog geen OVL aanwezig is, kan de wetgeving wel kader stellend zijn.

55 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bijlage C. Standaard materialen Lichtmasten

Stalen lichtmast Conisch Paaltop (PT)

Stalen lichtmast Verjongt Vaste uithouder (EU)

l.p.h. 4 meter

l.p.h. 6 meter

Stalen lichtmast Verjongt Losse uithouder (PTU) l.p.h. 10 meter

Stalen uithouder Afneembaar Uithouder 1 meter

Stalen lichtmast Verjongt Losse uithouder (PTU) l.p.h. 10 meter

Stalen uithouder Afneembaar Uithouder 1,5 meter

56 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Armaturen Klassiek / Historisch

De Nood Leidse Kap Brons 1800lm

Fiets- / voetpaden

Lightonics Brisa Bike 1600lm

Woonerf

Lightonics Ampulla C7 / C8 1600lm

Woonstraat

Lightronics Brisa LC-R 2000lm

Centrumgebied

n.t.b.

Haven

n.t.b.

Erftoegangsweg

Lightronics Brisa LC-R 7500lm

57 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bedrijventerreinen

Brisa LC-R 7500lm

Gebiedsontsluiting

n.t.b.

58 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bijlage D. Overzicht beeldkwaliteitsgebieden

59 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bijlage E. Gebieden met antieke masten

Centrum Spakeburg e.o.

Eemdijk - Vaartweg

60 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Dorpsstraat – Kolkplein met rode optie Burgwal - Stadsgracht

61 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002

Bijlage F. Toegepaste dimprofielen De gemeente past 2 dimprofielen toe: • Hoofdwegenstructuur; dimprofiel 3A • Wijken; dimprofiel 4A

van aan 22:00 00:00 05:00 06:00

DIMPROFIEL 3A tot % licht 22:00 100% 00:00 70% 05:00 50% 06:00 70% uit 100%

62 Beleid en beheer openbare verlichting gemeente Bunschoten 2025-2034

Projectnummer S22002