20231018 Rapport Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199.pdf

3

De 'Kruispunttool' is een door Antea Group ontwikkelde applicatie waarmee de effecten van onder meer fietsverkeer op de afwikkeling van verkeer op rotondes wordt berekend.

Blad 25 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Wat wel een punt van aandacht is, is dat in de huidige situatie fietsverkeer op de parallelweg nagenoeg ongehinderd kan afwikkelen. Verkeer op de parallelweg (ten noorden van de rotonde Neerduist) beperkt zich nu voornamelijk tot verkeer van/naar de panden aan dat deel van de parallelweg. Als het bedrijventerrein de Kronkels-Zuid is gerealiseerd, zal verkeer vanaf de Kronkels-Zuid daar de parallelweg kruisen. Dat verkeer is in de huidige situatie niet aanwezig, en conflicteert met fietsverkeer op de doorfietsroute. Andersom geldt ook dat verkeer dat afslaat naar de Kronkels-Zuid, uit zowel noordelijke als zuidelijke richting, ook de doorfietsroute moet kruisen. Afgezien van vraagtekens bij naleving van de voorrangsregels als verkeer, na direct de rotonde te zijn afgereden, de doorfietsroute/parallelweg kruist (de doorfietsroute zit immers in de voorrang), is de zichtbaarheid van fietsers voor afslaand autoverkeer ('dode hoek') vanaf de rotonde naar de Kronkels-Zuid een punt van aandacht. Dat laatste geldt ook voor het blokkeren van de rotonde door afslaand (vracht-) verkeer dat voorrang moet verlenen aan fietsers op de doorfietsroute en daarmee de verkeersafwikkeling op de rotonde stil kan leggen.

Per saldo noodzaken de wachtrijen voor de rotonde in de huidige situatie op de Amersfoortseweg en in de toekomst ook die op Neerduist, aanleg van én de doorfietsroute én verkeer van/naar de Kronkels-Zuid (veiligheid langzaam verkeer) tot heroverweging van de huidige kruispuntvorm. 5.

Amersfoortseweg/Lodijk (voorrangsregeling) Het verkeersaanbod op de Lodijk is dermate laag dat daarmee geen grenswaarden worden overschreden. Wel is van invloed dat ondanks het lage verkeersaanbod bij een toename van de intensiteiten op de Amersfoortseweg N199 het lastiger zal zijn vanaf de Lodijk de Amersfoortseweg op te rijden, en leidt ook afslaand verkeer naar de Lodijk (met name uit zuidelijke richting), tot een verstoring van de verkeersafwikkeling op de Amersfoortseweg. Beide kruispuntbewegingen vormen daarmee een veiligheidsrisico, met respectievelijk de kans op acceptatie van een te klein hiaat en op kop-staart botsingen. Ook hier geldt dat aanleg van de doorfietsroute van invloed is (ook omdat die in de voorrang zit) en dat om en nabij de Lodijk op de Amersfoortseweg zich al de nodige ongevallen (met name kop-staart ongevallen) hebben voorgedaan.

6/7.Amersfoortseweg – Carpoolplaats, A1 Noord, A1 Zuid (rotonde) Deze kruispunten maakt deel uit van de voorgenomen ombouw tot 2 met verkeersregelinstallaties geregelde kruispunten, samenhangend met de aanleg van de ontsluitingsweg Vathorst-Bovenduist. Eventuele afwikkelingsproblemen worden bij reconstructie opgepakt. De nieuwe kruispunten bij de aansluiting van de A1, de ontsluitingsweg Vathorst en ontsluiting carpoolplaats zijn, gelet op de reeds voorgenomen reconstructie daarom buiten beschouwing gelaten.

Blad 26 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

5

Aanbevelingen kruispunten In dit hoofdstuk is een advies opgenomen over hoe de kruispunten het beste vormgegeven kunnen worden voor prognosejaren 2030 en 2040. Uitgangspunt daarbij is dat het verkeer op een goede en vooral veilige manier afgewikkeld kan worden en de doorstroming gewaarborgd blijft.

5.1

Afwegingskader enkelstrooksrotonde – VRI-kruispunt Het toepassen van een VRI-kruispunt en een rotonde is afhankelijk van een aantal aspecten:  Provinciaal beleid Conform het provinciaal beleid ‘Notitie evaluatie en herbezinning rotondebeleid (2002)’ en de richtlijnen van het CROW ‘Handboek basiskenmerken kruispunten en rotondes, publicatie 315a’, gaat bij N-wegen de voorkeur uit naar rotondes boven VRI-kruispunten. 

Intensiteiten Een enkelstrooksrotonde kan doorgaans worden toegepast als de som van de toeleidende stromen kleiner is dan 20.000 – 25.000 mvt/etm. Indien deze stroom groter is, dient naar een alternatief gezocht te worden. Bijvoorbeeld een turbo- (of ei-) rotonde, voorrangsplein of verkeersregelinstallatie.



Veiligheid Uit onderzoek waarin ongevalsrisico’s op verschillende typen kruispunttypen met elkaar zijn vergeleken, blijkt dat rotondes veiliger zijn dan conventionele kruispunten. Kruispunten met een VRI zijn over het algemeen onveiliger dan andere kruispunttypen (minder ongevallen). Één van de mogelijke verklaringen daarvoor is dat kruispunten die voorzien zijn van een VRI vaak complexer zijn en de intensiteiten hoger liggen dan bij andere kruispuntvormen. Dit kan voor meer onveiligheid zorgen. Uit een recente publicatie blijkt echter dat op rotondes in verhouding juist meer slachtofferongevallen plaatsvinden dan op conventionele kruispunten. Een factor (helaas niet nader onderzocht) die daarbij een rol kan spelen is dat onveilige kruispunten eerder tot een rotonde worden omgebouwd dan relatief veilige kruispunten. Voor- en nastudies naar toegepaste kruipuntvormen op éénzelfde locatie hebben aangetoond dat het ombouwen van traditionele kruispunten naar rotondes kan leiden tot aanmerkelijke slachtofferreducties (SWOV, juni 2022). In meer algemene zin kan gesteld worden dat ondanks dat er sprake is van een hoger letselongevallenaandeel, op rotondes minder ongevallen plaatsvinden dan op conventionele kruispunten. Een extra factor die nog een rol speelt is dat bij turborotondes het niet wenselijk is oversteken (voor langzaam verkeer) te realiseren.

In de praktijk is gebleken dat dit tot onveilige situaties leidt, waarbij autoverkeer onvoldoende zicht heeft op/rekening houdt met fietsverkeer.

Blad 27 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten



Snelheidsremming (entree bebouwde kom) Rotondes hebben een snelheidsverlagend effect, doordat het verkeer 'fysiek' gedwongen wordt om af te remmen. Hierdoor kan een rotonde dienen als entree van de bebouwde kom. Ook een VRI's kan als zodanig worden gebruikt, echter wordt 'wachtstand rood' (op doorgaande richtingen) gelet op roodlichtnegatie nagenoeg niet toegepast.



Sturing Een kruispunt dat voorzien is van een VRI is meer sturend dan een rotonde. Een VRI kan zo ingesteld worden dat een bepaalde richting of richtingen langer groen krijgen, zodat het verkeer beter afgewikkeld wordt. Tevens kan bij een VRI prioriteit gegeven worden aan bijvoorbeeld openbaar vervoer of fietsverkeer. Daar staat tegenover dat op kruispunten met een VRI roodlichtnegatie met de nodige verkeersveiligheidsrisico's voor kan komen. Een rotonde is in dit opzicht minder sturend. Indien er sprake is van een dominante richting, is het voor het overige verkeer (verkeer dat de rotonde vanuit een andere tak benaderd) lastig om de rotonde op te rijden. Dit is situatiespecifiek.



Afstemming met andere VRI’s Een voordeel van een VRI-kruispunt is dat deze afgestemd kan worden met andere VRIkruispunten, zodat het verkeer beter doorstroomt ('groene golf'). Een rotonde kan niet afgestemd worden met andere kruispunten.



Beschikbare ruimte Een rotonde moet inpasbaar zijn. Afhankelijk van de beschikbare ruimte kan een VRIkruispunt gunstiger uitpakken. Bij een rotonde is op het kruisingsvlak meer ruimte nodig, bij een kruispunt met verkeersregelinstallaties is dat minder op het kruisingsvlak zelf, maar is dat juist op de toeleidende en soms ook de afvoerende wegen het geval.

Op basis van de voornoemde aspecten vindt de afweging plaats over het toepassen van een kruispunt of rotonde. In de hierop volgende paragrafen wordt deze afweging gemaakt voor de verschillende kruispunten. Voorrangspleinen Opgemerkt wordt dat een voorrangsplein eveneens een kruispuntvorm is die kan worden toegepast. Een voorrangsplein is een mengvorm van voorrangskruispunt en rotonde en bevindt zich ook qua afwikkelingscapaciteit daar tussenin. Het ruimtebeslag van een dergelijk plein is aanmerkelijk en het plein leent zich in mindere mate (zoals in deze studie bij de Neerduist/toekomstige ontsluitingsweg van de KronkelsZuid) voor toepassing in situaties waar regelmatig zwaar vrachtverkeer voor komt (met als mogelijke consequentie een groter benodigd ruimtebeslag).

Blad 28 van 46

Figuur 5-1 voorrangsplein

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Een bijkomend nadeel is dat bij zeer drukke hoofdstromen in de spitsperioden geschikte hiaten te weinig frequent voor komen en mogelijk niet groot genoeg zijn om (veilig) te kunnen oversteken. Dit laatste geldt vooral ook voor vrachtverkeer. Belangrijk nadeel is daarnaast dat de situering van fietsoversteken bijzondere aandacht/extra maatregelen behoeft, omdat die niet direct aan de conflictvlakken van autoverkeer zijn gekoppeld.

5.2

Bisschopsweg/De Kronkels Uit de resultaten van de kruispuntberekeningen blijkt dat het huidige voorrangskruispunt het verkeer in de toekomstige situatie (in 2040) niet voldoende kan afwikkelen, zie ook paragraaf 4.1. Dit speelt met name een rol als ook De Kronkels-Zuid fase 2 is gerealiseerd. Tot aan die tijd volstaat het huidige kruipunt, zij het dat de grenswaarde qua wachttijd wordt benaderd en op het kruispunt al de nodige ongevallen hebben plaatsgevonden. Het huidige voorrangskruispunt voldoet richting toekomst niet. Gelet op het beleid van de provincie heeft dan aanleg van een rotonde de voorkeur. Qua capaciteit voldoet een rotonde, de intensiteiten zijn daarnaast niet dermate hoog dat een VRI noodzakelijk is. Bijkomend voordeel is dat -als de komgrens wordt opgeschoven- een duidelijk en herkenbaar begin/einde van de bebouwde kom wordt gecreëerd. De rotonde draagt daarnaast bij aan lagere snelheden, wat uitwisseling met de aantakkende ontsluitingswegen van De Kronkels (en De Kronkels-zuid) beter en veiliger mogelijk maakt. Geadviseerd wordt daarom het huidige voorrangskruispunt te zijner tijd te vervangen door een viertaks-enkelstrooksrotonde (zie Figuur 5-2). De berekeningen (zie, bijlage 5.1) laten zien dat dit type rotonde de toekomstige verkeersintensiteiten kan verwerken.

Om te bepalen of voldoende ruimte beschikbaar is voor het toepassen van een rotonde is ter referentie via Street Smart de rotonde aan de Neerduist opgemeten, wat resulteerde in een diameter van circa 36 meter. In het geval van de Bisschopsweg/De Kronkels is (excl. fietspad) 32 meter aan ruimte beschikbaar. Wat opvalt is dat het noordelijke fietspad al van het kruispunt is afgebogen, wat gunstig is voor de aanleg van een rotonde. In het Mobiliteitsplan van gemeente Bunschoten (2022) is al opgenomen dat op deze locatie een rotonde gewenst is. Met betrekking tot verkeersveiligheid zijn overstekende fietsers (over de weg De Kronkels en aan de zuidkant van de toekomstige rotonde op de parallelweg) in combinatie met afslaand (vracht)verkeer een aandachtspunt. Het is van belang dat het afslaand (vracht)verkeer voldoende zicht heeft op het fietspad. Een ruimere dimensionering van de rotonde of het verder uitbuigen van de fietspaden zou het zicht op fietsers kunnen vergroten. Hiervoor is echter slechts beperkt ruimte beschikbaar.

Blad 29 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Figuur 5-2 Voorbeeld viertaks-enkelstrooksrotonde bij kruispunt Bisschopsweg/De Kronkels

Tevens wordt geadviseerd om de komgrens meer richting het westen te verplaatsen, zodat het kruispunt en het gedeelte van de Bisschopsweg naar de Amersfoortseweg binnen de bebouwde kom ligt. Het is te overwegen dit nu reeds te doen, om daarmee de snelheden op het conflictvlak te verlagen en daarmee de afwikkeling op het kruispunt te verbeteren en de verkeersveiligheid te vergroten. Consequentie daarvan is wel dat als een rotonde wordt aangelegd fietsers voorrang hebben op de rotonde, wat de verkeersafwikkeling van het autoverkeer negatief kan beïnvloeden. De rotonde kan het verkeer van en naar de bedrijfsterreinen (in 2040 aan weerszijden) echter goed verwerken. Het aanpassen van het kruispunt is noodzakelijk bij fase 2 van de ontwikkeling van Kronkels-Zuid, in fase 1 dient de aansluiting van Kronkels-Zuid op het kruispunt enkel als calamiteitenontsluiting. Gelet echter op de (vermoedelijk nu reeds aanwezige) wachtrijen in de spitsen en het optreden van ongevallen is verplaatsen van de komgrens en eerdere aanleg van een rotonde te overwegen.

5.3

Westsingel/Oostelijke Randweg/Amersfoortseweg Uit de resultaten van de kruispuntberekeningen komt naar voren dat het kruispunt de toekomstige verkeersintensiteiten naar behoren kan afwikkelen. Echter, op het aanliggende wegvak (Bisschopsweg – Oostelijke Randweg) wordt volgens het verkeersmodel congestie ervaren. In paragraaf 5.4 worden beide kruispunten in samenhang beschouwd.

Blad 30 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

5.4

Amersfoortseweg/Bisschopsweg Aan weerszijden van het wegvak van de N199 tussen Bisschopsweg en Oostelijke Randweg staan VRI's. Voor beide VRI kruispunten is een afzonderlijke berekening gemaakt om na te gaan of deze in de toekomst het verkeer goed kunnen afwikkelen. Uit die berekeningen komt naar voren dat de doorstroming op de kruispunten ook in de toekomst gewaarborgd blijft, met in de spitsperioden cyclustijden rond de 50-60 seconden op beide kruispunten. Echter loopt in de huidige situatie in de spitsperioden het tussenliggende wegvak regelmatig vol, met als gevolg dat de doorstroming stagneert. Een mogelijke oorzaak is dat de twee genoemde VRI's onafhankelijk van elkaar functioneren. Als voorbeeld daarvoor de ochtendspits. Bij het kruispunt Oostelijke Randweg komen twee drukke stromen (vanaf de Oostelijke Randweg en vanaf de Westsingel) bij elkaar. Deze zullen elkaar afwisselen, maar nagenoeg onderbroken opvolgen. Het tussenliggende wegvak wordt daarmee min of meer continu gevuld. Daarmee bestaat het risico dat het aanbod voor het kruispunt Bisschopsweg groter is dan er daar in één groencyclus verwerkt kan worden, ook omdat op dit kruispunt nog andere conflicterende stromen moeten afwikkelen.

In de avondpits kan dit probleem zich ook voordoen, waarbij de verkeersstromen van de Amersfoortseweg en Bisschopsweg samen het tussenliggende wegvak vullen en verkeer bij het kruispunt Westsingel/Oostelijke Randweg niet genoeg groen krijgt om volledig af te wikkelen. Als elke cyclus dan een beperkt deel verkeer blijft overstaan, leidt dat ertoe dat na een aantal cycli het tussenliggende wegvak vol staat. Deels speelt ook de weg De Kronkels hierin een rol, omdat bij (vaker) vollopen van het wegvak AmersfoortsewegBisschopsweg verkeer een alternatieve route via bedrijventerrein de Kronkels kan kiezen en daarmee de verkeersafwikkeling beïnvloedt. Enerzijds verlicht dat de druk op de Amersfoortseweg, andersom wordt daarmee de weg De Kronkels extra belast. Oplossingsrichtingen Een mogelijke oplossing is om de VRI's te koppelen. Uitgaande van de berekende cyclustijden is op zich voldoende ruimte beschikbaar in de afzonderlijke regelingen voor een koppeling om daarmee de afwikkeling op het tussenliggende wegvak tussen Oostelijke Randweg en Bisschopsweg te verbeteren. Figuur 5-3 Traject BisschopswegOostelijke Randweg

Blad 31 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Een dergelijke koppeling kan spitsafhankelijk werken en zal in de ochtendspits hoofdzakelijk Bunschoten uit zijn en in de avondspits het dorp in. Bij teveel verkeer, wordt dat dan gebufferd op de aanvoerende wegen, waarmee wordt voorkomen dat het tussenliggende wegvak volloopt en daardoor de verkeersafwikkeling als geheel stagneert. Als alternatief zou ook, gelet op het bereiken van de I/C grenswaarden op dit wegvak, een verbreding naar 2x2 rijstroken (verbetering I/C-verhouding) en/of vergroten van het aantal opstelstroken voor de drukste kruispuntrichtingen (op elk van de kruispunten) kunnen dienen. De beschikbare ruimte voor verbreding naar 2x2 rijstroken is echter beperkt (alhoewel met de nodige ingrepen inpasbaar) en bij het toevoegen van extra opstelstroken dienen ook de afvoerende rijstroken (gedeeltelijk) verdubbeld te worden. Met name het vergroten van het aantal opstelstroken draagt bij aan het beter afwikkelen van de hoofdstromen. Het gaat bij zowel verbreden als aanleg van extra opstelstroken om zeer kostbare ingrepen, waarbij het te overwegen is daarop vooruitlopend te onderzoeken of met een koppeling van beide kruispunten de afwikkeling/doorstroming voldoende verbeterd kan worden.

Door een simulatie uit te voeren (met een dynamisch model) kan onderzocht worden of een optimale regeling (met eventueel beperkte dosering) mogelijk is, waarbij lange wachtrijen rondom beide kruispunten beperkt kunnen blijven. Een dergelijke microsimulatie valt echter buiten de scope dit onderzoek.

5.5

Amersfoortseweg – Neerduist De resultaten van de ‘Meerstrooksrotondeverkenner’ laten zien dat de rotonde Neerduist in de huidige vorm het verkeer in de toekomstige situatie kan afwikkelen. Omdat de meerstrooksrotondeverkenner geen rekening houdt met fietsverkeer en fietsverkeer hier wel een rol speelt, is met een ander berekeningsprogramma (de Kruispunttool) nader naar de verkeersafwikkeling op de rotonde gekeken. De resultaten van de ‘de Kruispunttool’, waarin ook de aanwezigheid van de nog aan te leggen doorfietsroute is meegenomen, laten zien dat in de avondspits een gemiddelde wachtrij van ca. 100 meter in 2030 en ca. 200 meter in 2040 kan ontstaan op de Neerduist. In de avondspits is de beweging zuid-noord op de Amersfoortseweg (Bunschoten in) de grootste richting. Omdat verkeer vanaf de Neerduist moet wachten op een voldoende groot hiaat in het zuid-noord rijdend verkeer kan dit verkeer niet de rotonde oprijden. Daardoor ontstaat op de Neerduist een lange wachtrij van gemiddeld 15 (en maximaal 33) voertuigen in 2030 en gemiddeld bijna 30 (en maximaal 50) voertuigen in 2040 over de gehele avondspits. Voor de weg vanaf het nieuwe bedrijventerrein de Kronkels-Zuid geldt dit veel minder, omdat 's ochtends de richting noord-zuid op de N199 weliswaar ook druk is, er dan echter slechts beperkt verkeer van bedrijventerrein de Kronkels-Zuid af komt.

Handhaven van de huidige rotonde (met reeds wachtrijen), met toevoeging van het verkeer van de Kronkels-Zuid, waarbij ook de doorfietsroute in de voorrang gerealiseerd wordt, leidt niet tot een verkeersveilige en toekomstvaste oplossing.

Blad 32 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Hierom zijn een aantal alternatieven onderzocht:  Variant 1: Behouden rotonde + aanleg VRI-oversteek voor de doorfietsroute  Variant 2: Behouden rotonde + aanleg fietstunnel (noord <-> zuid)  Variant 3: Ei-rotonde  Variant 4: VRI-kruispunt Variant 1: Rotonde + aanleg VRI-oversteek voor de doorfietsroute Bij variant 1 blijft de huidige rotonde behouden. Om Kronkels-Zuid te kunnen ontsluiten wordt aan de westkant een nieuwe aftakking aangelegd. Fietsers op de parallelweg/doorfietsroute, in combinatie met afslaand (vracht)verkeer, levert een aandachtspunt ten aanzien van de oversteek op. Om de oversteek voor fietsers op de doorfietsroute veilig te kunnen regelen, wordt een verkeerslicht geplaatst (waarbij fietsers prioriteit krijgen). Om voor de automobilist de aanwezigheid van de oversteek te benadrukken dienen extra maatregelen getroffen te worden. Hierbij kan gedacht worden aan:  het verhoogd uitvoeren van de fietsoversteek;  de fietsoversteek voorzien van rood asfalt;  het plaatsen van knipperlichten die het gemotoriseerd verkeer waarschuwen voor overstekende fietsers;  De fietsoversteek van de doorfietsroute verder van de rotonde af leggen. Een aandachtspunt blijft dat fietsers -bij het afslaan van vrachtwagens- zich in de dode hoek van vrachtwagens bevinden. Daarnaast is het aannemelijk dat (vracht-)autochauffeurs hier geen overstekende fietsers verwachten.

Tussen de rotonde en de doorfietsroute moet daarnaast voldoende ruimte zijn voor het opstellen van vrachtverkeer dat vanaf de rotonde richting het bedrijventerrein rijdt. De kans blijft bestaan dat de doorgang op de rotonde voor het overige verkeer wordt geblokkeerd door vrachtauto’s die vanaf de rotonde de Kronkels-Zuid willen oprijden en daar moeten stoppen voor de geregelde fietsoversteek of als daar reeds een auto wacht, zie figuur 5.5. Dit kan de doorstroming op de rotonde belemmeren.

Figuur 5-4 Rotonde + VRI voor doorfietsroute

Blad 33 van 46

Figuur 5-5 Afslaand vrachtverkeer richting Kronkels-Zuid

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Tabel 5-1 Overzicht voor- en nadelen behouden bestaande rotonde (variant 1) Voordelen Nadelen De aanpassing aan bestaande infrastructuur is Bestaande doorstromingsproblemen worden niet beperkt opgelost Geregelde oversteek op onverwachte plaats direct na rotonde Fietsers moeten ‘omrijden’ Relatief lage kosten Niet veilig voor fietsverkeer op de doorfietsroute (conflict met autoverkeer) Kans op blokkeren/ontstaan wachtrijen op de rotonde Wachtrijopbouw op Neerduist Niet toekomstvast

Variant 2: Behouden rotonde + fietstunnel (noord <-> zuid) Ook in variant 2 blijft de huidige rotonde behouden. Om het nog te realiseren bedrijventerrein Kronkels-Zuid te ontsluiten, wordt aan de westkant (aansluitend op de bestaande aftakking van de rotonde) de ontsluitingsweg van het bedrijventerrein aangelegd. Om conflicten tussen het afslaand (vracht-)verkeer en fietsers op de parallelweg/doorfietsroute te voorkomen, wordt in deze variant de doorfietsroute ter plaatse van de oversteek noord-zuid en vice versa van de ontsluitingsweg vanaf de Kronkels-Zuid doorfietsroute ondertunneld. Een voordeel van een fietstunnel is dat de verkeersveiligheid voor fietsers (noord <-> zuid) wordt bevorderd, doordat fietsers ongelijkvloers het gemotoriseerd verkeer kruisen. Daarnaast wordt de afwikkeling van het verkeer op de rotonde bevorderd, omdat het gemotoriseerd verkeer niet meer voor fietsers hoeft te stoppen. Een nadeel van deze variant zijn de hoge kosten voor de ondertunneling van de doorfietsroute. Tevens moeten fietsers door de ondertunneling een aanmerkelijk hoogteverschil overbruggen, wat noodzaakt tot lange hellingen tunnel in- en uitwaarts en ten koste gaat van het comfort van de fietsers. Een ander is nadeel is dat fietsers zich onveilig kunnen voelen in een (fiets)tunnel, met name tijdens duisternis, wat ten koste gaat van de sociale veiligheid.

Voor de fietsers van/naar Haarbrug-Zuid blijft een gelijkvloerse oversteek over de N199 nodig. Uitwisseling van fietsverkeer op de doorfietsroute met de bedrijventerreinen aan weerszijden vergt, los van de noord-zuid tunnelbak zelf, aanleg van toe-/afritten naar de tunnel. Door de beperkte aanwezige ruimte, in combinatie met de fietstunnel, is dit moeilijk inpasbaar. Figuur 5-6 Rotonde + benodigde lengte hellingbanen fietstunnel

Blad 34 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Om de panden/percelen ten westen van de N199 en ten noorden van de rotonde Neerduist bereikbaar te houden, zou voorts (met de nodige ruimtelijke consequenties) naast de tunnelbak ook nog een gedeelte parallelweg aangelegd moeten worden, tenzij die percelen vanaf de andere kant cq. via het bedrijventerrein de Kronkels-Zuid worden ontsloten. Tabel 5-2 toont een overzicht van de voor- en nadelen van een fietstunnel. Tabel 5-2 Overzicht voor- en nadelen fietstunnel (variant 2) Voordelen Nadelen De verkeersveiligheid voor fietsers (noord <-> zuid) Bestaande doorstromingsproblemen worden niet wordt bevorderd opgelost Afwikkeling van het autoverkeer op de rotonde Er ontstaat een obstakel voor de oost-west wordt bevorderd (geen conflict bij afrijden) fietsverbinding Een fietstunnel is sociaal onveilig Een fietstunnel is technisch lastig inpasbaar Fietsers moeten een hoogteverschil overbruggen, waardoor het comfort voor de fietsers afneemt Aansluiting fietstunnel naar de Neerduist en ontsluitingsweg de Kronkels-Zuid lastig in te passen Ruimtebeslag van aanleg van de tunnel Naast ruimte voor de tunnelbak moet noordelijk van de rotonde Neerduist ook nog een parallelweg ingepast worden Wachtrijopbouw op de Neerduist Niet toekomstvast Het realiseren van een fietstunnel en aanvullende infrastructuur brengt zeer hoge kosten met zich mee.

Naast een fietstunnel is ook gekeken naar de mogelijkheden voor een fietsbrug. De (ruimtelijke) impact van het realiseren van een fietsbrug over de rotonde is groter dan die van een fietstunnel en de benodigde hellingen zijn langer. Om die redenen is het realiseren van een fietsbrug niet nader onderzocht. Variant 3: Ei-rotonde In variant 3 wordt de huidige rotonde vervangen door een ei-rotonde. Het voordeel hiervan is dat dit type rotonde meer verkeer kan verwerken. De resultaten van de ‘Meerstrooks-rotondeverkenner’ (zie bijlage 5.4) laten voor de ei-rotonde zien dat de toekomstige intensiteiten in zowel 2030 als 2040 verwerkt kunnen worden. Echter geldt ook hier dat door de Meerstrooksrotondeverkenner geen rekening gehouden wordt met de invloed van fietsverkeer en mogelijk -net als bij de enkelstrooks rotonde- zich een wachtrij opbouwt op de Neerduist. Figuur 5-7 Voorbeeld ei-rotonde

Blad 35 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Daarnaast geldt dat een ei-rotonde uit oogpunt van verkeersveiligheid niet gunstig is voor fietsers, doordat fietsers meerdere rijstroken moeten oversteken. Toepassing van meerstrooks oversteken zoals hier over de N199 worden door de provincie ook niet geaccepteerd. Daarnaast is de ruimtelijke impact groot. Naast de (grotere) rotonde zelf kost het toevoegen van een extra rijstrook in de aanrijrichting en terugbrengen van het wegprofiel van 2x2 op de rotonde naar 1x2 veel ruimte. Tabel 5-3 Overzicht voor- nadelen ei-rotonde (variant 3) Voordelen Nadelen Verkeersafwikkeling op de rotonde wordt Gelijkvloerse fietsoversteek oost-west <-> is niet verbeterd. veilig en wordt ook niet geaccepteerd door de provincie. Ruimtelijke impact is een aandachtspunt. Veiligheid fietsoversteek doorfietsroute (net als bij variant 1 en 2) aandachtspunt) Hoge kosten aanleg

Variant 4: VRI-kruispunt In de vierde variant wordt de huidige rotonde vervangen door een kruispunt dat geregeld wordt met verkeerslichten, zie figuur 5-8. Het voordeel hiervan is dat het oversteken van fietsers (op zowel de doorfietsroute als over de N199) meegeregeld wordt, wat de verkeersveiligheid bevordert. Tevens kunnen fietsers op de doorfietsroute bij het kruispunt in de verkeersregeling prioriteit krijgen. Ook is dit een aanmerkelijk goedkopere oplossing dan het ondertunnelen van de fietsverbinding. Daarnaast wordt de gehele doorstroming van het kruispunt geoptimaliseerd, doordat geregeld kan worden welke richting- en hoelang deze richting groen krijgt. Tevens ontstaat er een mogelijkheid om deze VRI af te stemmen met de verkeersregelinstallaties op de kruispunten Bisschopsweg/Amersfoortseweg en Amersfoortseweg/Westsingel/Oostelijke Randweg. De huidige rotonde vervangen door een VRI-kruispunt sluit minder goed aan op het beleid van Provincie Utrecht (waarin een rotonde de voorkeur heeft boven een VRI-kruispunt), maar wordt anderszins ook gedicteerd door de noodzaak uit oogpunt van verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid. Tenslotte is het ruimtebeslag een aandachtspunt.

Tabel 5-4 Overzicht voor- en nadelen VRI-kruispunt (variant 4) Voordelen Nadelen Doorstroming van doorfietsroute wordt bevorderd Ruimtebeslag (zowel in de breedte als lengte) (door prioriteit te geven) De doorstroming van het gemotoriseerd verkeer wordt bevorderd. Verkeersveiligheid fietsoversteken gewaarborgd Er dienen -zij het beperkt- gronden aangekocht te worden De verkeersregelinstallatie kan eventueel Kosten aanleg en beheer/onderhoud afgestemd worden met de overige 2 verkeersregelinstallaties in het onderzoeksgebied.

Blad 36 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Figuur 5-8 Voorbeeld VRI-kruispunt Neerduist en ontsluitingsweg de Kronkels-Zuid

Afweging varianten Naast de huidig al aanwezige wachtrijopbouw blijkt uit de rekenresultaten van de ‘kruispunttool’ dat bij het behouden van de huidige rotonde (variant 1 en 2) en mogelijk ook bij aanleg van een turborotonde (variant 3) vooral in de avondspits lange wachtrijen kunnen ontstaan op de Neerduist. Dat geldt voor 2030 en 2040. Behoud van de bestaande rotonde lost die afwikkelingsproblemen niet op en zowel variant 1 als 2 zijn daarmee niet toekomstvast. Het handhaven van de rotonde en plaatsen van alleen een met een VRI geregelde oversteek op de doorfietsroute (variant 1) is voor die fietsers weliswaar in theorie een veilige variant, maar

Blad 37 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

vraag is of met het alleen regelen van de oversteek juist geen extra onveiligheid of schijnveiligheid wordt gecreëerd. Verkeer vanaf de rotonde kruist de fietsroute, waarbij het aannemelijk is dat bestuurders op deze locatie geen geregelde fietsoversteek verwachten. Het zicht op fietsers is deels beperkt (dode hoek), en bij afrijden van de rotonde is het daarmee onduidelijk of het licht op groen gaat. Afslaande voertuigen kunnen daardoor onverwachts moeten stoppen, en -bij meerdere wachtende voertuigen- tot blokkeren van de rotonde leiden. Oplossingen daarvoor (het verder weg leggen van de geregelde oversteek) maken het er ook niet veiliger op en leidt tot omfietsen. Aanleg van een fietstunnel (variant 2) is niet aan te bevelen, gelet op het ruimtebeslag en inpasbaarheid van de tunnel zelf, maar ook de ruimte die nodig is voor aansluiting op de oostwest fietsoversteek en (afhankelijk van keuzes daarin) het ontsluiten van de percelen op het noordelijk deel van de parallelweg. Nog afgezien van de hoge kosten is een fietstunnel minder comfortabel (hellingen) en sociaal minder veilig. Hiermee vallen de varianten 1 en 2 af. Aanleg van een ei-rotonde (variant 3) en daarvoor noodzakelijke verbredingen op de toe- en afleidende wegen hebben ruimtelijk en financieel gezien -overigens vergelijkbaar met variant 2een behoorlijke impact.

De gelijkvloerse kruising van de ontsluitingsweg van de Kronkels-Zuid en de doorfietsroute is hier (net als in variant 1) een aandachtspunt en is de oost-west fietsoversteek verbinding over meer rijstroken ook voor de provincie niet acceptabel. Variant 3 valt daarmee ook af. Voorkeur voor variant 4 Op grond van het bovenstaande wordt geadviseerd om variant 4 (VRI-kruispunt) te realiseren. De voorkeur voor het vervangen van de rotonde door een kruispunt met verkeersregelinstallatie (variant 4) wordt voornamelijk ingegeven door de voordelen die deze oplossing biedt qua doorstroming en verkeersveiligheid. Bestaande en toekomstige doorstromingsproblemen, aanleg van de doorfietsroute I(in de voorrang) en ontsluiting van De Kronkels-Zuid noodzaken tot aanpassing van het kruispunt. Hoewel aan aanleg van een met een VRI geregeld kruispunt ook nadelen kleven als een groter ruimtebeslag (met name op de toeleidende wegen en op de zijwegen), aanleg- en beheerkosten, is een VRI hier -gegeven de specifieke situatie en ontwikkelingen- de beste oplossing. Belangrijk voordeel van een VRI is dat met realisatie daarvan doorstromingsproblemen op de Amersfoortseweg worden voorkomen en -in vergelijking met de andere beoordeelde oplossingen- sprake is van het veilig kunnen afwikkelen van het fietsverkeer.

Een VRI-kruispunt is daarnaast meer sturend dan een rotonde (als in varianten 1, 2 en 3), doordat een VRI zo ingesteld kan worden dat bepaalde richtingen langer groen of met prioriteit behandeld worden. Hierdoor wordt het verkeer beter afgewikkeld en worden lange wachtrijen voorkomen. Zo kan ervoor gekozen worden om fietsers op de doorfietsroute in de regeling prioriteit te geven, wat de doorstroming van de doorfietsroute bevordert en de noodzaak om te moeten stoppen verkleint. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om de VRI af te stemmen met de overige 2 VRI’s in het plangebied. Hiermee kan het verkeer op netwerkniveau geregeld worden en daarmee de doorstroming worden geoptimaliseerd.

Blad 38 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

6

Aanbevelingen Amersfoortseweg (N199) De gemeente vraagt zich af of met de komst van De Kronkels-Zuid de Amersfoortseweg (N199) in zijn huidige vorm het verkeer in de toekomstige situatie (2030 en 2040) goed kan afwikkelen. Op de Amersfoortseweg wordt in de huidige situatie al congestie ervaren en vraagt ook een toevoeging als de ontsluitingsweg van De Kronkels-Zuid fase 1 en toename van het verkeer als gevolg van andere ruimtelijke ontwikkelingen om een veilige verkeersoplossing. In dit hoofdstuk wordt beschreven welke maatregelen noodzakelijk zijn en of het verdubbelen van de Amersfoortseweg (N199) noodzakelijk is om de doorstroming op de Amersfoortseweg (N199) te waarborgen.

6.1

Capaciteit Amersfoortseweg (N199) Uit de modelberekening blijkt dat de Amersfoortseweg op zich (op de wegvakken) het verkeer in de toekomstige situatie (2030 en 2040) kan afwikkelen. Dit geldt dan specifiek voor het gedeelte buiten de bebouwde kom. De berekende I/C-waarden liggen op het gedeelte buiten de bebouwde kom onder de grenswaarde van 0,80. Dit betekent dat de wegvakken van dit deel van de Amersfoortseweg in de huidige vorm voldoende capaciteit hebben om ook het verkeer in de toekomstige situatie in 2030 en 2040 af te wikkelen. Verdubbelen van de Amersfoortseweg wordt in dit opzicht niet noodzakelijk geacht. Dat is op wegvakken pas nodig bij intensiteiten rond de 1.500 pae/uur/rijrichting (de verwachting is nu hooguit 1.100 pae/uur/rijrichting in het jaar 2040). Hoewel de N199 op dit deel dus over voldoende capaciteit beschikt, wijkt dat beeld af van wat de weggebruikers op dit moment ervaren. Dat beeld wordt deels veroorzaakt door de matige afwikkeling op de rotonde nabij de A1. Dat kruispunt wordt echter, samenhangend met de aanleg van de verbindingsweg van/naar Vathorst-Bovenduist, al gereconstrueerd. Deels betreft dit ook de afwikkeling op de rotonde Amersfoortseweg/Neerduist. Op beide locaties betreft het echter niet zozeer de capaciteit van de wegvakken, maar zijn de wachtrijen het gevolg van de stagnerende afwikkeling op de kruispunten.

Binnen de bebouwde kom is op de Amersfoortseweg (N199) sprake van hogere I/C-waarden. Ook hier geldt echter dat de afwikkelingsproblemen die zich hier voor doen niet zozeer bij de capaciteit van de wegvakken ligt, maar bij de kruispunten. Uitbreiden van de capaciteit (lees verdubbelen) op deze wegvakken leidt, zonder aanpak van de kruispunten, niet tot een verbeterde verkeersafwikkeling. Het aanpassen van de verkeersafwikkeling op de kruispunten werkt wel, waarbij -als daar de verkeersafwikkeling verbetert- de noodzaak om tussenliggende wegvakken te verdubbelen ontbreekt. Een mogelijke uitzondering daarop is het trajectdeel van de N199 tussen de kruispunten Bisschopsweg en Oostelijke Randweg. Daarop wordt nader ingegaan in paragraaf 6.2. Knelpunten in dat opzicht zijn ook de rotonde Neerduist (zie paragraaf 5.4) en de aansluiting van De Kronkels op de Bisschopsweg (paragraaf 5.2), waar ook om andere redenen aanpassingen wenselijk zijn.

Blad 39 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

6.2

Bottleneck Uit het onderzoek komt naar voren dat grootste bottleneck op de N199 op het korte wegvak tussen de kruispunten Bisschopsweg en Oostelijke Randweg ligt. Daar kunnen twee kanttekeningen bij worden geplaatst: de hoge I/C-verhouding op dit wegvak is gebaseerd op het relatief korte deel met 2x1 rijstrook. Aan beide uiteinden verbreedt de weg zich met opstelvakken voor de VRI's met waardoor sprake is van een hogere capaciteit. de route over bedrijventerrein De Kronkels fungeert deels als overloop voor dit deel van de Amersfoortseweg. De voorrangsregeling (cq. het voorrangsondergeschikt aansluiten) en afwikkeling op de aansluiting op de Bisschopsweg is daarin een beïnvloedende factor. Aanleg van een rotonde in de Bisschopsweg en/of maatregelen op het trajectdeel Amersfoortseweg tussen Bisschopsweg en Randweg-Oost cq. de kruispunten aan weerszijden daarvan beïnvloeden toekomstig mogelijk ook de routekeuze; Naast de hoge belasting op dit wegvak, is de afwikkeling/doorstroming op de aanliggende kruispunten mogelijk ook van invloed en beïnvloedt de beleving van de wegebruikers. Hoewel uit het onderzoek blijkt dat elk deelkruispunt afzonderlijk het verkeer kan verwerken, kan dit echter door de verkeersstroom van de relatief dichtbij gelegen andere VRI leiden tot een te grote stroom auto's die tegelijkertijd moet worden afgewikkeld.

De provincie Utrecht heeft laten weten dat de VRI’s op de kruispunten aan weerszijden van het wegvak onderling niet zijn gekoppeld. Een koppeling van de beide VRI's kan mogelijk wel de doorstromingsproblemen oplossen of beperken. Een factor die daarbij een rol speelt is dat de kruispunten weliswaar op relatief korte afstand van elkaar liggen (ca. 400 m), maar dat die afstand wel van invloed is op de effectiviteit van een koppeling. Oplossing kan daarnaast -ondanks de beperkte beschikbare ruimte- ook gezocht worden in het uitbreiden van het aantal rijstroken (deels verdubbelen) of meer opstelstroken. Omdat dit echter een aanzienlijke impact heeft en hoge kosten met zich mee brengt, wordt aanbevolen eerst met behulp van microsimulaties nader te onderzoeken of het koppelen van de VRI’s, en in samenhang daarmee, het eventueel kortstondig bufferen van de auto's op de aanvoerrichtingen de verkeersproblematiek voor dit wegvak oplost. In een dergelijke analyse zou ook de effectiviteit van toevoegen van extra opstelstroken of verdubbeling op dit wegvak beschouwd kunnen worden.

6.3

Parallelweg westzijde Aan de westkant van de N199 ligt tussen ruwweg de aansluiting A1 en Bisschopsweg de parallelweg met een breedte van ca. 5 meter. Het meest noordelijke deel daarvan heeft op dit moment al een 30 km/u-regime, het langere zuidelijke deel is nu nog 60 km/u, maar ook daar zal de snelheid worden verlaagd tot 30 km/u. Van de parallelweg maken zowel fietsers als

Blad 40 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

landbouwverkeer gebruik, wat in wezen een ongewenste combinatie is. Het volume, afmetingen en snelheid van het landbouwverkeer zijn in de afgelopen jaren toegenomen. De combinatie van veel fietsverkeer en landbouwverkeer (op het zuidelijk deel geldt een verbod voor autoverkeer) is, nog los van de snelheidsverschillen, als combinatie niet aan te bevelen. Bij aanwijzing als doorfietsroute wordt daarom de maximum snelheid ook op het zuidelijk deel van de parallelweg verlaagd naar 30 km/u en moet het wegbeeld daarop aangepast worden. Dit laat onverlet dat het landbouwverkeer gebruik blijft maken van de parallelweg. Alternatieven zijn er niet of anderszins niet wenselijk. De aanliggende percelen aan de westkant van de N199 worden ontsloten via de parallelweg en landbouwverkeer verplaatsen naar de hoofdrijbaan (nu verboden) is, ook gelet op het snelheidsregime daar (80 km/u) en wenselijke doorstroming, niet aan te bevelen. 'Nota parallelwegen en landbouwverkeer' De provincie heeft recent de 'Nota parallelwegen en landbouwverkeer' (zie kader) vastgesteld, waarin naast criteria voor aanleg en gebruik ook inrichtingsvoorstellen voor parallelwegen zijn opgenomen.

6.4

Volgens het huidige beleid van de provincie Utrecht mogen landbouwvoertuigen in principe niet gebruikmaken van de hoofdrijbaan van de provinciale wegen. Zij moeten gebruikmaken van het lokale wegennet of de parallelwegen. Alleen: op die routes ondervindt men hinder. Door de stimulering en mogelijke toename van het fietsverkeer op de parallelwegen en door de mogelijke snelheidsverlaging op de hoofdrijbaan, is de vraag van de positie van het landbouwverkeer weer actueel. De nieuwe wetgeving, geregistreerde en gekentekende voertuigen mogen sinds 2021 40 km/uur in plaats van de tot dan geldende 25 km/uur, verhoogt die kans. Voor het voornemen van de provincie om op alle parallel-wegen de snelheidslimiet 30 km/uur in te voeren in plaats van de tot nu toe geldende 60 km/uur, gelden de volgende argumenten: • parallelwegen worden veel door fietsers of tractoren gebruikt; • de parallelweg is vaak de ‘first of last mile’ van een autorit; • de verhouding tussen de snelheid op de hoofd-rijbaan en de snelheid op de parallelweg moet duidelijker; • in de praktijk zijn parallelwegen over het algemeen te smal voor de huidige snelheidslimiet. Voor het geloofwaardig maken van 30 km/u op onze parallelwegen is een geschikte inrichting nodig. Deze inrichting moet passen bij het gebruik van de parallelweg door verschillende type verkeersdeelnemers én moet passen bij het snelheidsregime van 30 km/u.

Bron: 'Nota parallelwegen en landbouwverkeer'

Parallelweg ten oosten van de Amersfoortseweg De meeste bestemmingen (woningen en bedrijven) liggen aan de oostkant van de Amersfoortseweg. Deze percelen hebben veelal een eigen uitrit die direct op de Amersfoortseweg en op de parallelweg aan de overkant aansluit, zie figuur 6-1. Dit leidt in de huidige situatie tot verkeersonveilige situaties. Tevens heeft het afslaand verkeer invloed op de doorstroming op de Amersfoortseweg. Directe perceelontsluitingen op gebiedsontsluitingswegen als de N199 wegen zijn ongewenst ('Op deze wegen zijn geen of zo min mogelijk percelen aangesloten', Nota parallelwegen en landbouwverkeer', provincie), en leiden, zoals ook uit het ongevallenbeeld van de Amersfoortseweg blijkt ook tot onveilige situaties. Voor de Amersfoortseweg speelt daarbij een rol dat ondanks dat het om een relatief 'open' weg gaat cq. de weg voldoende zicht biedt, dat niettemin (onverwachts) afremmend, afslaand of overstekend verkeer van/naar percelen aan weerszijden leidt tot ongevallen.

Blad 41 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Figuur 6-1 Voorbeeld uitritten percelen op Amersfoortseweg

Tussen de rotonde aansluiting A1 en rotonde Neerduist zijn de nodige aansluitingen/oversteken (incl. Lodijk) aanwezig, waarbij voor de Amersfoortseweg ook een aantal externe factoren een rol speelt. Zo ligt het tracé van het zuidelijk deel van de N199 enigszins in een bocht, is de intensiteit op de weg toegenomen, is sprake van intensivering van de bedrijfsvoering (langs de weg gelegen bedrijven) en wordt bijvoorbeeld gebruik gemaakt van grotere voertuigen. Het gebruik van de uitritten/oversteken van de woningen en bedrijven over de N199 vormt een veiligheidsrisico en is ook met het perspectief op een verdere toename van intensiteiten niet passend bij een dergelijke categorie weg. Bij aanleg van een parallelweg aan de oostkant hoeven de uitritten van de woningen en bedrijven niet meer direct aan te sluiten op de Amersfoortseweg en kunnen dan via een nieuw aan te leggen tak op het kruispunt Lodijk afgewikkeld worden. 'Korte' parallelweg Aanleg van een volledige parallelweg aan ook de oostkant is gelet op de aanwezige bebouwing (voornamelijk op het zuidelijke deel) en impact daarvan niet realistisch. Om de verkeersveiligheid en de doorstroming op de Amersfoortseweg te bevorderen, wordt aanbevolen een korte parallelweg aan de oostkant van de Amersfoortseweg aan te leggen tussen huisnr. 31/33 (nabij de aansluiting A1) en huisnummer 19.

Figuur 6-2 Mogelijke parallelweg ten oosten van Amersfoortseweg

Blad 42 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Die parallelweg sluit dan aan ter hoogte van de Lodijk, waarbij afslaand/overstekend verkeer van de percelen aan de oostkant volledig via dit kruispunt afgewikkeld wordt. Door concentratie van de oversteekbewegingen op een duidelijk herkenbaar punt (kruispunt Lodijk), wordt voorkomen dat (onverwachts) afslaand verkeer naar de inritten tot onveilige situaties leidt, omdat het aantal conflictpunten op de Amersfoortseweg wordt verminderd. Nadeel daarvan is wel dat -zij het beperkt- sprake is van omrijafstanden. Tracering Een belangrijk issue bij aanleg van een parallelweg over dit deel van het traject aan de zijde van de woningen is echter grondverwerving en daarvoor noodzakelijke medewerking van de aanwonenden. Voor aanleg van een parallelweg dienen (als de N199 op de huidige plaats blijft liggen) gronden ten oosten van de Amersfoortseweg verworven te worden. Het betreffen gronden die in privé eigendom zijn en waar woningen en bedrijven op staan. Bij de bewoners stuit dit op weerstand. Als het niet haalbaar of wenselijk is de gronden aan de oostkant aan te kopen, is een mogelijk alternatief de aankoop van gronden ten westen van de Amersfoortseweg. Dit zijn landbouwgronden zonder bebouwing.

De N199 kan dan meer richting het westen verlegd worden, zodat ruimte ontstaat voor een parallelweg (op het tracé van de huidige N199), die dan ten oosten van de verlegde Amersfoortseweg komt te liggen. Omdat het kruispunt van de aansluiting A1 ten zuiden van de Lodijk al grootschalig wordt aangepast, zou een dergelijke aanpassing daarmee kunnen worden gecombineerd. Voordeel van deze oplossing is dat de N199 ook verder van de woningen af komt te liggen. Kruispunt Lodijk Om het verkeer op het kruispunt Lodijk veilig af te wikkelen is het wenselijk de middengeleider die bij de ombouw van de bestaande rotonde tot VRI kruispunt (tbv. de ontsluitingsweg Vathorst) in de Amersfoortseweg wordt aangelegd, door te trekken tot aan de Lodijk. Daarmee kan dan een fysieke afdekking van een aan te leggen linksafvak uit zuidelijke richting (naar de Lodijk) worden verkregen, waarmee ook afslaand verkeer richting Lodijk veiliger wordt en geen belemmering vormt voor de doorstroming op de Amersfoortseweg. Bij aanleg van een oostelijke parallelweg kunnen de directe perceelaansluitingen en oversteken worden gesaneerd en de overstekende verkeersstromen worden geconcentreerd op het kruispunt Lodijk.

Blad 43 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

7

Conclusies en aanbevelingen Nabij de Amersfoortseweg (N199) vinden de nodige ontwikkelingen plaats. Aanleg van de doorfietsroute, toename van het verkeer, de nieuwe ontsluitingsweg uit Vathorst-Bovenduist en de realisatie van het bedrijventerrein De Kronkels-Zuid brengen mobiliteitsvraagstukken met zich mee die een integrale aanpak en afstemming vereisen. Het doel van het voorliggende onderzoek is te komen tot een advies over een inrichting van de Amersfoortseweg (N199) waarmee het verkeer in de toekomstige situatie (2030 en 2040) goed en veilig afgewikkeld kan worden. Hierbij is onder meer gekeken naar de vormgeving van de kruispunten, de noodzaak van het al dan niet verdubbelen van de Amersfoortseweg (N199), en mogelijkheden voor aanleg van een parallelweg om onveilige situaties (oversteken) en knelpunten tussen fietsverkeer op de parallelweg/doorfietsroute met landbouwverkeer tegen te gaan.

Capaciteit Amersfoortseweg Op basis van de I/C-verhoudingen in de prognosejaren 2030 en 2040 kan gesteld worden dat -los van afwikkelingsproblemen op kruispunten- de Amersfoortseweg (N199) op het deel ten zuiden van de Bisschopsweg voldoende capaciteit heeft om het verkeer af te wikkelen. Er is gekeken naar de I/C-verhoudingen van de ochtend- en avondspits. Hieruit blijkt dat de I/C-verhouding op de meeste wegvakken onder de grenswaarde voor congestie blijft. Op grond hiervan bestaat geen noodzaak om de Amersfoortseweg over de gehele lengte te verdubbelen. Afwikkelingsproblemen doen zich in de praktijk vaak niet op wegvakken voor, maar zijn vooral de kruispunten bepalend voor de verkeersafwikkeling. Dat geldt voor de rotonde Amersfoortseweg/Neerduist, maar ook voor de rotonde bij de aansluiting op de A1. Voor deze rotonde wordt voorzien dat deze in het kader van de aanleg van de ontsluitingsweg VathorstBovenduist wordt gereconstrueerd. Voor zover verdubbelen van de N199 aan de orde is betreft dat hooguit het meest noordelijke deel, tussen de kruispunten Bisschopsweg en Randweg-Oost. De I/C-verhouding ligt daar hoog en voor de kruispunten aan weerszijden komen wachtrijen voor. Een alternatief zou kunnen zijn het nu (voor de I/C-verhouding) beperkende deel met 1x1 rijstrook te verbreden.

Nog afgezien van de ruimtelijke impact daarvan is het de vraag of daarmee de problemen opgelost worden. Oplossing daarvan zou eerder gevonden moeten worden in het verbeteren van de verkeersafwikkeling (op de kruispunten). Geadviseerd wordt voor andere maatregelen te overwegen eerst met een simulatieonderzoek te onderzoeken of met koppelen van de VRI's een oplossing kan worden geboden voor de afwikkelingsproblemen op dit deeltraject. In het verlengde kan dan -al dan niet als faseringbezien worden of de afwikkeling kan worden verbeterd door aanleg van meer opstelstroken (beide kruispunten) en zo nodig ook gehele verdubbeling op dit traject onderzocht kan worden.

Blad 44 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

Voorgestelde aanpassingen Op basis van het onderzoek worden de volgende aanpassingen/maatregelen geadviseerd: Kruispunt Bisschopsweg/De Kronkels Uit de kruispuntberekeningen volgt dat het huidige voorrangskruispunt het verkeer in de toekomst niet kan afwikkelen. Belangrijkste aanleidingen daarvoor zijn zowel de autonome verkeersgroei als toevoeging van de ontsluitingsweg van de Kronkels-Zuid in fase 2 (tot 2030 nog alleen calamiteitenontsluiting). Geadviseerd wordt om het voorrangskruispunt om te bouwen naar een viertaks-enkelstrooksrotonde. Uit de berekeningen blijkt dat dit type rotonde het verkeer in de toekomstige situatie wel kan afwikkelen. Een rotonde heeft in het beleid van de provincie de voorkeur boven een kruispunt met verkeersregelinstallatie. Het is nodig aanleg van de rotonde te koppelen aan realisatie van de tweede fase van de Kronkels-Zuid,. Gelet op de huidige situatie (met reeds een hoge verkeersbelasting) en ongevallen die op het kruispunt plaatsvinden is eerdere realisatie aan te bevelen. Voorts adviseren we de komgrens op de Bisschopsweg te verschuiven naar de westkant van de aansluiting De Kronkels. -

Trajectdeel tussen Oostelijke Randweg en Bisschopsweg In de huidige situatie ontstaan soms wachtrijen tussen de kruispunten en is de I/Cverhouding op dit wegvak hoog. Voor beide kruispunten zijn afzonderlijk berekening gemaakt om na te gaan of deze het verkeer in te toekomst kunnen afwikkelen. Hieruit blijkt dat de doorstroming in de toekomst op zich gewaarborgd is, met cyclustijden rond de 50-60 seconden voor beide kruispunten. Een mogelijke oplossing kan zijn om -als eerste stap- de VRI’s met elkaar te koppelen en daarmee te voorkomen dat het tussenliggende wegvak vanaf de eerste VRI vol stroomt en dat de volgende VRI het aanbod van verkeer niet direct in die omvang kan verwerken. Consequentie van een koppeling kan zijn dat dan verkeer op de aanvoerende wegen gebufferd moet worden. Om inzichtelijk te maken wat de effecten van een koppeling is, en of deze effectief is wordt geadviseerd om hiervoor een simulatieonderzoek uit te voeren. Alternatieven zijn aanleg van meer opstelstroken ofwel het verdubbelen van het aantal rijstroken, wat in een dergelijk onderzoek ook kan worden onderzocht. De kosten van dergelijke maatregelen liggen wel aanmerkelijk hoger. Gelet op de reeds in de huidige situatie problematische verkeersafwikkeling worden ervaren is het wenselijk in elk geval het onderzoek op korte termijn uit te voeren.

Daaruit kan de effectiviteit van een koppeling blijken, die dan op korte termijn gerealiseerd kan worden. Als blijkt dat met een koppeling de problemen niet worden opgelost, kan gestart worden de voorbereiding van de alternatieve maatregelen.

-

Kruispunt Amersfoortseweg/Neerduist Bij realisatie van de doorfietsroute en aanleg van De Kronkels-Zuid is de aanwezige rotonde niet geschikt om het verkeer op een veilige wijze te verwerken. Nu al treden

Blad 45 van 46

Verkeersanalyse Amersfoortseweg N199 projectnummer 0470933.100 18 oktober 2023 Gemeente Bunschoten

met enige regelmaat wachtrijen op voor de rotonde, maar bij een verdere toename van het verkeer zal de doorstroming verslechteren. Dat probleem geldt in 2030 en 2040 ook voor de Neerduist, waar tijdens de avondspits wachtrijen (ca. 100 meter in 2030 en ca. 200 meter in 2040) ontstaan. Verkeer dat vanaf bedrijventerrein Haarbrug-Zuid komt, kan met name in de avondspits door de verkeersstroom Bunschoten in de rotonde niet oprijden. Hiervoor zijn verschillende kruispuntvormen beoordeeld. Hieruit komt naar voren dat aanleg van een verkeersregelinstallatie om meerdere redenen de voorkeur geniet en een afdoende oplossing biedt voor de afwikkelings- en voorziene veiligheidsproblemen bij realisatie van de Kronkels-Zuid. Gelet op de voorbereidingstermijn en huidige/verwachte afwikkelingsproblemen richting 2030 wordt aanbevolen in de komende jaren de ombouw reeds voor te bereiden en uit te voeren. -

Parallelweg Amersfoortseweg Aan de oostkant van de Amersfoortseweg liggen een aantal percelen met woningen en bedrijven die ieder een eigen uitrit hebben die aansluiten op de Amersfoortseweg en met een oversteek op de parallelweg aan de westkant. Wachtende en afslaande voertuigen blokkeren daarnaast de doorstroming. De aanwezige perceelontsluitingen en oversteken leiden daarnaast in de huidige situaties tot verkeersonveilige situaties en ongevallen. Directe perceelaansluitingen op en oversteken over provinciale ontsluitingswege zijn in tegenspraak met het beleid van de provincie. Om de verkeersveiligheid en de doorstroming op de Amersfoortseweg te waarborgen, wordt daarom geadviseerd om aan de oostkant van de Amersfoortseweg een parallelweg te realiseren. Dat betreft dan niet de gehele oostzijde, maar een traject van ca. 500 meter tussen huisnr. 31/33 en huisnummer 19. Verkeer van/naar de westelijke parallelweg kan dan volledig worden afgewikkeld via de nieuwe oostelijke parallelweg met aansluiting tegenover de Lodijk.

Nader onderzocht moet worden of dit mogelijk is door oostelijk van de Amersfoortseweg grond te verwerven, danwel -al dan niet bij reconstructie van de aansluiting A1 bij aanleg van de ontsluitingsweg Vathorst-Bovenduist- het meest zuidelijke deel van de Amersfoortseweg iets in westelijke richting te verschuiven en daarmee ruimte te creëren voor een oostelijke parallelweg (op het tracé van de huidige Amersfoortseweg). Om de aansluiting Lodijk veiliger te maken is het wenselijk de middengeleider van het onderliggende kruispunt (het te reconstrueren kruispunt bij aanleg van de ontsluitingsweg Vathorst-Bovenduist) door te trekken en daarmee een fysieke afdekking te creëren voor een linksafvak of linksafvakken op de Amersfoortseweg richting Lodijk (uit zuidelijke richting) en toekomstige parallelweg aan de oostkant. Door de toename van intensiteiten op de Amersfoortseweg, samenhangend met de groei van Bunschoten richting 2030 en verder, zal ook de problematiek van de directe perceelontsluitingen naar verwachting toenemen.

Blad 46 van 46

De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden is niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct melding te maken bij security@anteagroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Beneluxweg 125 4904 SJ OOSTERHOUT Postbus 40 4900 AA OOSTERHOUT

www.anteagroup.nl

Copyright © 2022 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.