Document · PDF

Raadsvoorstel 76 (bijlage) Programmabegroting 2024 versie 2

Raadsvergadering 7 november 2023, gemeente BrunssumBij agendapunt: Programmabegroting 2024 gemeente Brunssum (versie 2); Gemeentebladnummer 2023/7627.677 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

-23

420004 - Exploitatie Romboutsgebouw

-329

612022 - B.M.V. Bronsheim

-304

612023 - Brede School Langeberg

-158

612024 - Brede School Treebeek

-254

612025 - Brede school Centrum

-290

TOTAAL BATEN

-1.359

Resultaat

1.321

1.317

1.315

1.312

TOTAAL LASTEN producten

TV43 Onderwijsbeleid en leerlingzaken WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel 1: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 20. Vergroten van kansengelijkheid in het onderwijs; 21. Voortzetten en verbreden van het concept ‘de gezonde basisschool van de toekomst’; 22. Vrijmaken van extra geld voor activiteitenbegeleiders en vakdocenten in het basisonderwijs.

Resultaten: 1. Verder stimuleren gelijke kansen via onderwijsachterstandenbeleid 2. Ontwikkelen van een nieuw OAB-plan

Doel 2: Wat willen we bereiken? In Brunssum blijft een breed aanbod aan onderwijsvoorzieningen aanwezig. En we willen de spreiding van lokale onderwijsvoorzieningen en voorschoolse voorzieningen alsmede de regionale spreiding van voortgezet onderwijs in de regio Parkstad, behouden/bevorderen. En we willen in en rondom het kind/gezin de ondersteuningsstructuur zo laagdrempelig mogelijk verder inrichten met partners in het voorliggend veld (zie ook programma 3 sociaal domein).

Resultaten: 1. Ouders hebben vrije keuze in de school voor hun kind. In iedere wijk hebben wij een voorschool en basisschool. Ieder kind kan in Brunssum naar een voorschool en basisschool (c.q. school voor speciaal basisonderwijs). 2. Uitvoering van de Verordening Leerlingenvervoer, die voor ouders duidelijk en transparant is. 3. Behoud voortgezet onderwijs in Brunssum (Compass).

Doel 3: Wat willen we bereiken? Gelijke kansen voor alle Brunssumse jongeren.

Resultaten: 1. Passende onderwijsroute voor ieder kind. Het regulier onderwijs is hierbij het uitgangspunt, passend bij de ontwikkeling, vaardigheden, interesses en talenten van het kind. Hierbij krijgt ieder kind een passend schooladvies bij de overstap van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs. 2. Realisatie van een brede taalrijke voorziening in de gemeente Brunssum, waar voor diverse doelgroepen de Nederlandse taal (spreken en lezen) gestimuleerd wordt, aan de hand van een aantrekkelijk aanbod, onder andere voor kinderen en ouders die niet uit Nederland komen. Hierin werken alle partners samen (o.a. bibliotheek, voor- en vroegscholen, Jeugdgezondheidszorg, CMWW en de gemeente). 3. Ondersteuning en begeleiding in het voorliggend veld voor kinderen en gezinnen die dit nodig hebben, waardoor geïndiceerde zorg kan worden voorkomen. Hierbij werken de partners (zoals voorscholen, onderwijs, JGZ en team Jeugd samen). 4. Inzet van doelgroeparrangementen in het speciaal (basis)onderwijs ten behoeve van Brunssumse leerlingen. 5. Alle jonge kinderen op alle Brunssumse (voor)scholen krijgen groente en fruit. 65

6. Op de Brunssumse basisscholen voortzetten c.q. opstarten van de Gezonde basisschool van de Toekomst, die praktisch uitvoerbaar is voor het onderwijs en financieel haalbaar voor ouders en gemeente. 7. Deelname van Brunssumse scholen aan de subsidieregelingen van het Rijk m.b.t. Rijke Schooldag en Gelijke Kansen Alliantie. 8. Uitvoering projecten dyslexie en dyscalculie. 9. Uitvoering van de Lokaal educatieve agenda (LEA). 10. Bevorderen van kinderparticipatie door de kindergemeenteraad en de kidsreporters.

Doel 4: Wat willen we bereiken? Vroeg signaleren, vroeg aanpakken en preventie van ontwikkelingsproblematieken staan centraal in de voorscholen en vroegscholen (kinderen van 2-6 jaar).

Resultaten: 1. Inzet van ondersteuning in de voor- en vroegscholen om vroeg en laagdrempelig ontwikkelingsachterstanden te signaleren en preventief te werken, onder andere door de inzet van voorzieningen als de Rupsjes en de startklas. 2. Bereik van minimaal 85% van de geïndiceerde doelgroep peuters door de aanbieders van voorschoolse educatie. 3. Actualiseren van het Onderwijsachterstandenbeleid in samenhang met de Lokaal Educatieve Agenda.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Producten 430000 - Salarislst Onderwijsbel. leerl.zaken

204

201

199

197

430001 - Peuteropvang

105

430002 - Leerlingenvervoer

340

430003 - Zwemonderwijs Scholen

430004 - Kinderburgemeester/kinderraad

430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid

1.072

972

430006 - Leerplichtbureau VSV

167

172

430007 - Laaggeletterdheid

1.956

1.852

1.850

1.848

430005 - Onderwijs Achterstanden Beleid

-962

TOTAAL BATEN

-962

Resultaat

994

890

888

886

TOTAAL LASTEN Producten

6. Wijkgericht werken, integratie, participatie Als gevolg van de wettelijk verplichte aanpassing van de taakvelden is er het een en ander veranderd in deze begroting. De belangrijkste wijzigingen zijn: 1. De taakvelden in het sociaal domein zijn gewijzigd. Er zijn meer taakvelden gekomen als gevolg van de door de wetgever verplichte uitsplitsing van een aantal taakvelden. 2. Als gevolg van de wijzigingen is (de doorontwikkeling van) het wijkgerichte werken verplaatst van Programma 6 naar Programma 11 (Taakveld 83). Vanwege deze verschuiving is de naamgeving van programma 11 (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ontwikkeling) ook gewijzigd in Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing. De resterende taakvelden van Programma 6 zijn verplaatst naar programma 3. Voor de herkenbaarheid is in deze begroting Programma 6 nog wel nog opgenomen.

7. Verkeer, vervoer & waterstaat

Omschrijving Wat valt onder dit programma? Binnen het programma Verkeer, Vervoer en Waterstaat wordt gewerkt aan het op peil houden en waar mogelijk verbeteren van de leefbaarheid, bereikbaarheid en verkeersveiligheid in de openbare ruimte. Dit doen wij door te zorgen voor een goed en veilig functionerend verkeerssysteem en door adequaat beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Het Mobiliteitsplan 2022-2032 Brunssum inclusief het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit omvat het kader stellend verkeers- en vervoersbeleid voor de gemeente Brunssum. Het verkeersbeleid gaat uit van de prioriteit op lopen en fietsen. Bij de herinrichting van de wegen is het van belang dat wandelaars en fietsers dan op één staan. Verkeersveiligheid en de infrastructuur van het openbaar vervoer hebben daarbij hoge prioriteit. Het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit gaat verder in op de uitvoeringsmaatregelen om tot de gewenste doelen te komen. Ook parkeren valt onder dit programma. Het gaat hier om het veiligstellen van de bereikbaarheid van (nieuwe) woonwijken en winkelcentra met voldoende parkeervoorzieningen. In Brunssum is het parkeren voor zowel bewoners als bezoekers gratis en waar nodig wordt er gewerkt met blauwe zones. Het aanbod aan parkeerruimte wordt bepaald aan de hand van daartoe gestelde parkeernormen in de bestemmingsplannen.

De nieuwe parkeernota met nieuwe parkeernormen die vastgesteld is als beleidsregel parkeren vervangt op termijn door middel van een nog vast te stellen paraplubestemmingsplan de parkeernormen uit de vigerende bestemmingsplannen. Daar waar mogelijk gaan we al direct aan de slag met de nieuwe parkeernormen. Verder valt onder dit programma het beheer van de openbare ruimte om een aangename leefomgeving te creëren. Die openbare ruimte bestaat onder andere uit wegen, groen, riolering en openbare verlichting. Ter indicatie, de openbare ruimte bestaat uit 143 kilometer wegen, 180 km riolering, 10.500 bomen, 267 hectare groen en ruim 6.200 lichtmasten. Het onderhoud en de vervanging van wegen wordt uitgevoerd conform het MOP-OR 2022-2025 met het vastgestelde onderhoudsniveau CROW-B. Daarmee wordt het wegenstelsel zodanig in stand gehouden dat wegen, straten, trottoirs en andere openbare plekken voor iedereen op een veilige manier bruikbaar en toegankelijk zijn.

Wat zegt het uitvoeringsprogramma hierover in 2024? Mobiliteit Het mobiliteitsbeleid was gedateerd en is geactualiseerd. Het verbeteren van de verkeersveiligheid, het bieden van oplossingen voor de parkeerproblematiek in de wijken, alsmede het principe ’iedereen doet mee’ worden hierin meegenomen. Bij de herstructurering van onze wegen is van belang dat er prioriteit wordt gegeven aan wandelaars en fietsers.

Kaderstellende nota's • • • • •

Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg Mobiliteitsvisie SUMP Parkstad 2021-2030 Mobiliteitsplan Brunssum 2022-2032 en Uitvoeringsprogramma Mobiliteit Meerjaren Onderhouds Programma Openbare Ruimte (MOP-OR 2022 - 2025) Parkeernota 2022

Beleidsopgaves

Verkeersveiligheid • •

Op het gebied van verkeersveiligheid is de opgave/doelstelling 0 dodelijke verkeersslachtoffers. Er wordt verder ingezet op het afwaarderen van wegen van 50 km/u naar 30 km/u binnen Brunssum. Verkeersregelinstallaties •

De ambitie is, zoals opgenomen in het mobiliteitsplan, om het verkeer in Brunssum op termijn nergens meer met verkeerslichten te regelen. Daar waar mogelijk worden verkeerslichten vervangen door rotondes om de verkeersveiligheid te bevorderen. Openbaar vervoer •

In samenwerking met Arriva en de Provincie streven we naar een zo’n optimaal mogelijk netwerk voor openbaar busvervoer. Monitoring verkeer •

Via monitoring aan de hand van verkeerstellingen willen we informatie verkrijgen die we gebruiken bij besluitvorming over de weginrichting en informatie over de verkeersintensiteit ten behoeve van de actualisering van de verkeersmodellen.

Openbare verlichting •

Voldoende openbare verlichting zodat voorkomen wordt dat mensen zich onveilig voelen. Basis voor het beheer van de openbare verlichting is het MOP-OR. Er moet rekening gehouden worden met de normering afkomstig van de NSvV (Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde) en de contractuele Voorwaarden Openbare Verlichting. En het gekozen kwaliteitsniveau moet voldoen aan de criteria van het Politiekeurmerk Veilig Wonen.

Straatmeubilair •

De aanwezigheid van straatmeubilair verhoogt de verblijfswaarde en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte. Hierbij wordt gestreefd naar een uniformiteit in type afvalbakken en zitbanken.

TV21 Verkeer en vervoer WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR ? Doel 1: Wat willen we bereiken? De (harde) infrastructuur staat borg voor een goede bereikbaarheid vanuit de woning naar alle gewenste bestemmingen, tegelijk worden de negatieve effecten van mobiliteit voor veiligheid en milieu zoveel mogelijk beperkt. Het doel is 0-verkeersslachtoffers.

Resultaten: 1. Uitvoering geven aan het Meerjaren Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. 2. Binnen reconstructieprojecten de verkeerskundige beleidsdoelstelling waarborgen. 3. Door het jaar heen oplossen van kleine verkeerskundige knelpunten.

Doel 2: Wat willen we bereiken? Een goed onderhouden openbare ruimte die door iedereen op een veilige manier gebruikt kan worden.

Resultaten: 1. Het onderhoud, vervanging en schoonhouden van wegen gebeurt conform het in 2024 vast te stellen geactualiseerde MOP-OR. 2. In 2024 worden de projecten benoemd in de paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen, onderdeel "wegen", uitgevoerd. 3. Het bestrijden van gladheid van het hoofdwegenet conform het jaarlijks te actualiseren uitvoeringsprogramma gladheidsbestrijding. 4. Het onderhoud en vervanging van de openbare verlichting wordt uitgevoerd conform het in onderhoudsniveau volgens het MOP-OR. 5. Ervoor zorgen dat de verkeersregelinstallaties (VRI) goed blijven functioneren.

Doel 3: Wat willen we bereiken? Bereikbaar en toegankelijk Openbaar vervoer met goede busverbindingen naar de Intercitystations.

Resultaten: 1. Jaarlijks vindt overleg met Arriva en de Provincie Limburg plaats over de optimalisatie van het Openbaar Vervoer in Brunssum. 2. De realisatie van een nieuw OV-Overstapstation aan de Wilhelminastraat.

Doel 4: Wat willen we bereiken? Naast de harde infrastructurele maatregelen uitvoeren van zachte mobiliteitsopgaves.

Resultaten: 1. Er worden diverse projecten uitgevoerd op het gebied van verkeerseducatie en voorlichting in samenwerking met de stadsregio Parkstad en Veilig Verkeer Nederland. 2. Wij dragen zorg voor de opleiding van verkeersbrigadiers. 3. Wij nemen deel aan het netwerkconvenant ROVL Limburg.

WAT GAAT HET KOSTEN ? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 210000 - Salarislasten Verkeer en vervoer

661

653

646

639

210001 - MOP-wegen

730

743

776

799

210002 - Onderhoud Wegen

622

210004 - Overige Kosten wegen

210005 - Opritten

210040 - Onkruidbestrijding verhardingen

325

210050 - Straatreiniging

334

210051 - Bladreiniging

116

210052 - Hondenpoepbestrijding

210060 - Gladheidsbestrijding

137

210070 - Onderhoud Straatmeubilair

210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen

210201 - Verkeerszuilen/Verkeerslichten

210202 - Kapitaallasten Straatverlichting

186

223

257

266

210203 - Openbare Straatverlichting MOP-OR

669

210210 - Verkeerscoördinatie

210211 - Verkeers- en vervoersbeleid

4.226

4.268

4.329

4.354

210002 - Onderhoud Wegen

-10

210004 - Overige Kosten wegen

-80

210005 - Opritten

-10

210070 - Onderhoud Straatmeubilair

-22

210200 - Verkeersborden/Wegmarkeringen

-5

210210 - Verkeerscoördinatie

-19

TOTAAL LASTEN producten

TOTAAL BATEN

-145

Resultaat

4.081

4.123

4.184

4.209

TV22 Parkeren WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR ? Doel 1: Wat willen we bereiken? Zorgdragen voor de bereikbaarheid van (nieuwe) woonwijken en winkelcentra met voldoende parkeervoorzieningen.

Resultaten: 1. Monitoren door middel van het uitvoeren van parkeeronderzoeken of er voldoende parkeercapaciteit is in een bepaald gebied. 2. Ruimtelijke plannen waar mogelijk toetsen aan de nieuwe parkeernormering. 3. Bij nieuwbouw ontwikkelingen het parkeren zoveel als nodig realiseren op eigen terrein.

WAT GAAT HET KOSTEN ? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 220000 - Parkeren

TOTAAL LASTEN

TOTAAL BATEN

Resultaat

producten

8. Sport, cultuur & recreatie

Omschrijving Wat valt onder dit programma? Onder dit programma vallen sport en bewegen, het culturele klimaat in Brunssum, recreatie (zoals het Schutterspark) en het openbaar groen. Het huidige sport- en beweegbeleid dateert uit 2006. Om aan te sluiten bij de huidige doelen werken we aan een nieuw sport- en gezondheidsbeleid, dat gericht is op de gezondheid van alle Brunssumse inwoners en het verbeteren c.q. versterken de vitaliteit en veerkracht van de jeugd. Cultuur levert een belangrijke bijdrage aan het leefklimaat in Brunssum en culturele infrastructuur en culturele voorzieningen creëren een onderscheidend imago voor onze stad. Cultuur maakt het ook voor een individu mogelijk zich te ontplooien en daarom moeten inwoners laagdrempelig kunnen deelnemen aan cultuur. Samen met partners streven we naar meer eigen kracht, meer regie in het (culturele) veld, meer uitvoeringskracht en inventiviteit, meer eigen initiatief. Dus meer gemeenschap en minder gemeente Taken zoals cultuur, evenementen/volksfeesten, sportactiviteiten, openbaar groen en recreatie/speelplekken vallen onder dit programma. Mensen kunnen zich ontplooien, ontwikkelen en actief deel uit maken van onze samenleving. We bieden iedereen de kans deel te nemen aan het verenigingsleven of op welke wijze dan ook zijn/haar vrije tijd te besteden.

Het cultuurbeleid van de gemeente Brunssum staat op grond van dat beleidskader in het teken van het versterken van de podiumkunsten en van de 'community art'. Cultuur heeft een belangrijke sociale functie. Investeren in cultuur betekent investeren in het welbevinden van mensen, in hun (geestelijke) gezondheid en in de sociale cohesie van de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken. Vandaar dat de gemeente een verbinding wil leggen tussen cultuur, het lokale verenigingsleven en vrijetijdsbesteding. We zijn bezig met de voorbereiding van de ondersteuning van specifieke leeftijdsgroepen (senioren, junioren maar vooral ook de middengroep die zo belangrijk is voor de leefbaarheid) om hun deelname aan cultureel groepswerk mogelijk te maken. In Brunssum zijn veel mensen op hun eigen manier bijzonder en beschikken in meer of mindere mate over een cultureel vermogen. De jongerencultuur zal ongetwijfeld de komende tijd een nieuwe verschijnings-vorming gaan krijgen, meer eigentijds. Verder beschikt Brunssum over een Openbare bibliotheek en een goed geoutilleerd pand waar professioneel muziekonderwijs wordt verzorgd door de Stichting SMK.

Brunssum is een levendige woonstad met een gevarieerd aanbod aan evenementen op het gebied van familie, cultuur, horeca en sport. Brunssum werkt hierin samen met het maatschappelijk middenveld, het verenigingsleven, de lokale middenstand en particuliere initiatiefnemers. Evenementen zijn een middel om onze economische, culturele, sportieve en maatschappelijke doelstellingen te realiseren. Op het gebied van sportactiviteiten ligt er een directe relatie met volksgezondheid en zijn wij actief op het gebied van sport- en beweeginterventies voor jong en oud. Daartoe heeft Brunssum een breed aanbod aan op gezondheid gerichte activiteiten. Wij verbinden sport met onderwijs en volksgezondheid. De gezonde basisschool voor de toekomen (GBT) is hier een voorbeeld van. Brunssumse sportverenigingen kunnen in alle wijken beschikken over een gymzaal (Brede scholen), Brunssum-West en Centrum beschikken daarnaast over een sporthal. Voor de buitensport staan voetbal- en tennisaccommodaties ter beschikking. Een aantal traditionele sportevenementen onderstreept onze ambities op het gebied van sport, bijvoorbeeld de Parelloop en het Internationale damkampioenschap. Brunssum beschikt over een uitgestrekt buitengebied en diverse stedelijke parken in de directe woonomgeving.

Hiertoe behoren het Vijverpark met het Openluchttheater, het Emmapark, Hemelderpark en Trichterbos, de rust en natuur op de Brunssummerheide, en uiteraard het Schutterspark met een diversiteit aan attracties die steeds meer bezoekers trekken. Het groene landschap wordt doorsneden door een goede fietsinfrastructuur die verder uitgebouwd wordt met de Leisure Lane en een uitgebreid wandelnetwerk dat met de doorsteek Akkerbrug richting Beekdaelen zou kunnen worden opgewaardeerd. Voor het stedelijk groen heeft de gemeente een groenstructuurplan met een lange doorlooptijd. Dit plan vullen wij in combinatie met andere werkzaamheden binnen de openbare ruimte in. Het plan omvat de stedelijke groenstructuur als ook de natuur in het buitengebied. Zowel in ecologisch opzicht als in het belang van de recreatieve mogelijkheden voor onze inwoners zijn belangrijke groenstructuren ingevuld in samenhang met de Buitenring (Landgoed Amstenrade, natuurcompensatiegebieden). Naast alle voorzieningen op toeristisch recreatief vlak in het stedelijke gebied, beschikt Brunssum ook over een uniek toeristisch en recreatief aanbod in de natuurlijke omgeving, zoals wandel- en fietsroutes in de Brunssummerheide. Een bootjesvijver, kinderboerderij, minispoorlijn, Blote voetenpark en Adventurepark in het Schutterspark en tevens beschikt Brunssum over een recreatiepark en golfbaan.

Wat zegt het uitvoeringsprogramma hierover in 2024? Sport Het huidige sport- en beweegbeleid van de gemeente Brunssum dateert uit 2006. Om aan te sluiten bij de huidige doelen zal er een nieuw sport- en beweegbeleid moeten komen. Het sportstimulerings- en gezondheidsbeleid is gericht op de gezondheid van alle Brunssumse inwoners en het verbeteren c.q. versterken van de vitaliteit en veerkracht van de jeugd. Het geactualiseerde sportbeleid omvat de volgende 5 pijlers: 1. Inclusief sport en bewegen 2. Sportief opgroeien 3. Vitale sport- en beweegaanbieders 4. Waarde van sport 5. Duurzame sportinfrastructuur Cultuur Cultuur levert een belangrijke bijdrage aan het leefklimaat in Brunssum. Wij vinden het van groot belang dat alle inwoners in aanraking kunnen komen met cultuur. Cultuur is belangrijk voor de samenleving en voor

alle inwoners op individueel niveau. Het doel van cultuur in Brunssum is om zoveel mogelijk inwoners laagdrempelig deel laten nemen aan cultuur. Actief als muzikant, kunstbeoefenaar, zanger, toneelspeler, verhalenverteller, schrijver, rondleider et cetera. Of als passieve cultuurliefhebber en bezoeker van culturele activiteiten. Cultuur levert een bijdrage aan de vrijetijdsbesteding van de inwoners, aan het welbevinden en de gezondheid en aan de sociale cohesie. De kansen: - Het verbinden en samenwerken van de verenigingen en organisaties - Meer zichtbaar maken van het al reeds bestaande culturele aanbod en meer communicatie - Cultuureducatie, doorgroei en doorontwikkeling van jeugd Het is de ambitie van alle partners in Brunssum om bij te dragen aan een levendig cultuurklimaat en aan een aangenaam woon- en leefklimaat en daarnaast inwoners zich te laten ontwikkelen.

In gezamenlijkheid streeft men naar: meer eigen kracht, meer regie in het (culturele) veld, meer uitvoeringskracht en inventiviteit; meer eigen initiatief in de gemeenschap, het kantelen (minder gemeente, meer bottom-up), meer collectiviteit en samenhang, horizontale samenwerking, coöperatie tussen aanbieders (minder topdown), meer deelname/participatie door inwoners: dus vraaggerichter werken, meer draagvlak bij de bevolking, meer (financieel) partnerschap, een meerjarenbegroting, meer integraliteit met bijvoorbeeld gezondheid, werken, welzijn, meer onderlinge wisselwerking en last but not least ruimte voor vernieuwing. De regierol en de initiërende rol gaan de komende tijd dus meer naar de uitvoerders. De gemeente treedt terug. De gemeenschap is de spil. Nieuwe carnavalsloods Om een bijdrage te leveren aan de culturele evenementen wordt een nieuwe carnavalsloods gerealiseerd zodat inwoners van Brunssum actief deel kunnen nemen. De nieuwe opslagloods heeft ruimte voor circa dertig wagens, een ruimte waar reparatiewerken kunnen plaatsvinden en een aparte ruimte met sanitaire voorzieningen. In de aparte ruimte wordt rekening ermee gehouden dat educatie rondom het thema carnaval gegeven kan worden aan leerlingen van het onderwijs binnen Brunssum.

De carnavalsloods voorziet in de behoefte van de gebruikers van de huidige loods en aan verschillende andere Brunssumse carnavalsverenigingen. Opwaarderen Urbanpark Het skatepark van Brunssum is aan een update toe. In 2026 beschikken we over een up to date Urbanpark dat voorziet in de behoefte van de bestaande gebruiker, maar ook nieuwe doelgroepen heeft aangeboord om (urbane) buitensport te beoefenen of om als toeschouwer het park te bezoeken. Het park is gerealiseerd met waarden die ook gelden in het centrumplan, zoals het oog voor duurzaamheid. Het nieuwe park sluit niemand uit, maar nodigt juist mensen uit om te ontmoeten en van elkaar te leren. Akkerbrug De Akkerweg is een particuliere weg die in het verleden altijd heeft opengestaan voor wandelend publiek en gold als verbinding tussen Merkelbeek en Brunssum-west. Door de aanleg van de Buitenring is het doorgaande karakter van de weg niet meer aanwezig. De Akkerbrug is om velerlei redenen van belang: ecologisch, cultuurhistorisch, en toeristisch-recreatief. Toeristisch-recreatief is deze brug een belangrijke schakel in de groene wandelroute Brunssummerheide, Heidserpark, Trichterbos, Leeuwbos (Geboortebos), landgoed Amstenrade en buitengebied. De gemeente Brunssum wenst de voormalige verbinding weer te herstellen met een brug.

Vijverpark De raad heeft het college opgedragen een plan op te stellen ten behoeve van de opwaardering van het Vijverpark en de groene verbindingen naar de Kerkstraat, aangevuld met een voorstel om het openluchttheater uit te breiden met basisvoorzieningen. Wanneer er politiek-bestuurlijk draagvlak is voor

het plan zal het definitief ontwerp gefaseerd, via een set aan projecten, worden uitgevoerd. Schutterspark We willen komen tot een toekomstbestendig park, met ontspanningsmogelijkheden voor de inwoners van Brunssum, de regio en daarbuiten, enerzijds laagdrempelig en openbaar toegankelijk, anderzijds met toeristische attracties en met respect voor de natuur. Een onderdeel daarvan is de het mogelijk maken van de museale functie van Schutterspark. De vastgestelde visie geeft perspectief voor de toekomst voor de ondernemers in Schutterspark. Echter het juridisch kader waar initiatieven aan moet worden getoetst bij ontwikkelingen is het vigerend bestemmingsplan. Dit plan is door de raad in 2010 vastgesteld en geeft grofweg voor de Rode beek en het ten oosten daarvan liggend deel van Schutterspark geen tot nauwelijks mogelijkheden om tegemoet te komen aan de vastgestelde visie. We gaan over tot het opstellen van een nieuw bestemmingsplan (omgevingsplan) voor het gebied Schutterspark. Op basis van de mogelijkheden uit het bestemmingsplan en het ruimtelijke kwaliteitskader kan worden bepaald welke onderdelen de komende jaren daadwerkelijk worden opgepakt. Bomen en groen We willen het aantal bomen en groene percelen uitbreiden alsmede de kwaliteit van het groen verbeteren om verpauperde situaties in bepaalde wijken tegen te gaan.

Daarnaast staat het groen onder druk van de klimaatverandering. Echter, het groen kan ook een belangrijke bijdrage leveren aan het bestrijden van de hittestress waardoor lokaal uitbreiden van het groen gewenst is. In samenspraak met de omgeving worden lokaal verpauperde groenelementen omgevormd, zodat het kan voldoen aan de gevraagde (gewijzigde) functie en klimaatbestendig is ingericht. Kwaliteit fysieke wijkprojecten Om te kunnen beoordelen of fysieke projecten in de wijken naar tevredenheid van omwonenden en conform opdracht van de gemeente zijn uitgevoerd (bijvoorbeeld de werkzaamheden Trichterweg), gaan we een vast meetmoment invoeren, voorafgaand aan de definitieve afronding van een project. In feite komt dit erop neer dat het checken of conform opdracht gehandeld is en in welke mate omwonenden tevreden zijn met de uitvoering, een standaard onderdeel wordt van het projectmatig werken. Net als participatie aan de voorkant.

Kaderstellende nota's • • • • • • • • •

Sportnota 2007 Kadernota Cultuur 2020 Erfgoedverordening 2013 Archeologische beleids- en verwachtingskaart 2013 Kadernota subsidiebeleid gemeente Brunssum 2018-2020 Groenstructuur- en groenbeheerplan Bomenbeleidsplan Evenementen Nota 2017 – 2021 Visiedocument Schutterspark

Beleidsopgaves

Algemeen •

Sport, cultuur, evenementen, verenigingsleven en recreatie dragen bij aan de (mentale) gezondheid van onze inwoners.

Sport •

Door een breed aanbod van sport- en beweegactiviteiten bijdragen aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden, aan een gezonde leefstijl en aan vitaal ouder worden. Sport is voor iedereen!

Cultuur •

Kunst en cultuur bevorderen sociale cohesie en dragen bij aan het welbevinden van onze inwoners. Inwoners ontwikkelen zelf hun veerkracht en cultureel vermogen. De gemeente Brunssum faciliteert, ondersteunt en initieert om kunst, cultuur, volksfeesten en herdenkingen te behouden, te stimuleren en door te ontwikkelen. Onder andere door inwoners laagdrempelig te kunnen laten deelnemen aan culturele activiteiten. Verenigingen • Wij streven naar een (blijvend) bloeiend verenigingsleven met verenigingen die levensvatbaar zijn. Evenementen • • • •

Media •

Brunssum heeft een Openbare bibliotheek met aanbod op het gebied van media, literatuur, onderwijs, internet en vrije tijd. Groen en recreatie • •

Groenvoorzieningen dragen bij aan de presentatie van onze gemeente, het levert een bijdrage aan biodiversiteit en is bij uitstek de plek waar onze bewoners op een veilige en prettige wijze dicht bij huis kunnen recreëren. Voldoende recreatiemogelijkheden en een goede fiets- en wandelinfrastructuur.

TV51 Sportbeleid en -activering WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel 1: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 34. Evaluatie Sportnota en opstellen nieuwe nota Sportstimuleringsbeleid.

Resultaten: 1. Vaststellen en uitvoeren actiepunten Uitvoeringsagenda Sportstimuleringsbeleid

Doel 2: Wat willen we bereiken? In het sportstimulerings- en gezondheidsbeleid richt de gemeente Brunssum zich op de gezondheid van al haar inwoners.

Resultaten: 1. Wij organiseren beweegactiviteiten voor al onze burgers. 2. Wij bieden personele ondersteuning bij de Tussen Schoolse Opvang bij de Gezonde Basisschool van de Toekomst (2 scholen). Hier organiseren wij activiteiten die met name gericht zijn op beweging. 3. Wij nemen deel aan de aanpak JOGG (gezonde jeugd - gezonde toekomst) en het Lokaal Sportakkoord waarbij bewegen voor iedereen en gezondheid centraal staan. 4. Wij testen kinderen in het basisonderwijs op motorische vaardigheden en meten hun BMI. A.d.h.v. de resultaten worden interventies op het gebied van gezonde leefstijl en/of motoriek aangeboden. 5. Wij nemen deel aan het project Iedereen Kan Sporten Parkstad (IKS). Hierbij matchen wij de vraag van onze mindervalide medemens met het sport- en beweegaanbod van de diverse verenigingen.

Doel 3: Wat willen we bereiken? Vitaliteit en veerkracht van jeugd.

Resultaten: 1. Wij nemen deel aan de interventie Sjors Sportief en Creatief, dit betreft een laagdrempelig aanbod van activiteiten (o.a. kennismakingsactiviteiten) op het gebied van sport en cultuur voor kinderen in de leeftijd van 4-12 jaar. Elke vereniging in Brunssum kan op deze wijze haar aanbod onder de aandacht brengen van de doelgroep.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 510000 - Salarislst Sportbeleid en activering

222

219

217

215

510001 - Sportsubsidies(incl. Kapitaallasten)

126

129

132

135

510004 - Sportbeleid

111

TOTAAL LASTEN

444

459

460

444

459

460

producten TOTAAL BATEN Resultaat

TV52 Sportaccommodaties WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR ? Doel 1: Wat willen we bereiken? Zorgdragen voor veilige, hygiënische en goed onderhouden sportaccommodaties waar op verantwoorde wijze gesport kan worden.

Resultaten: 1. Zorgdragen voor het cultuurtechnisch (groen)onderhoud van de sportvelden, de vrijstaande bomen, bosplantsoenen, watergangen en sloten op het sportcomplex. 2. Zorgdragen voor het verrichten van onderhouds- en/of vervangingswerkzaamheden aan de sportveldinrichting conform de verplichtingen vanuit de eigenaar/verhuurder en de eisen en normen van de sportbond(en) c.q. overheidsinstanties. 3. Zorgdragen voor het verrichten van onderhouds- en/of vervangingswerkzaamheden aan de gebouwen conform de verplichtingen vanuit de eigenaar/verhuurder volgens het vigerend accommodatiebeleid en nog vast te stellen vastgoedbeleid. 4. Aanbrengen van automatische beregeningsinstallatie per voetbalcomplex (één natuurgrasveld met meeste bespelingsuren).

Doel 2: Wat willen we bereiken? Uitvoering geven aan het vastgestelde accommodatiebeleid t.a.v. sportaccommodaties.

Resultaten: 1. Het eventueel multifunctioneel maken en/of anderszins inzetten van sportaccommodaties inclusief financiële consequenties volgens het door de Raad in 2022 geactualiseerde accommodatiebeleid.

WAT GAAT HET KOSTEN ? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 520000 - Salarislasten Sportaccommodaties

794

784

776

768

520002 - Sporthal Rumpen

520004 - Sporthal Bredeschool Treebeek

520010 - Gymzaal Brunssum-Noord

520011 - Gymzaal Ir. De Katstraat

520408 - Sportpark Houserveld, Terreinen

520409 - Sportpark In De Struiken, Terreinen

520410 - Sportpark Peerdendries, Terreinen

520411 - Sportpark Klingelsberg, terreinen

100

520412 - Terreinen Algemeen

285

520413 - Tennispark ATIVU

520414 - Tennispark LTCB

520416 - Sporthal Rumpen

520417 - Sporthallen Algemeen

520418 - Sportzaal Brunssum-Noord, Microhal

520419 - Gymzaal Ir. De Katstraat/Planeetstr

520420 - Sport- en Gymzalen Algemeen

520422 - Zwembad De Bronspot

521000 - Accommodatie BSV-Limburgia

521001 - Accommodatie SV Langeberg

148

147

521002 - Accommodatie SV Brunssum

521003 - Accommodatie SV de Leeuw

521010 - Tennispark LTCB

521012 - Accommodatie Robin Hood

521013 - Golfbaan

522000 - Zwembad de Bronspot

231

522001 - Buffet Bronspot

2.383

2.380

2.407

2.397

520002 - Sporthal Rumpen

-88

520004 - Sporthal Bredeschool Treebeek

-62

520010 - Gymzaal Brunssum-Noord

-30

520011 - Gymzaal Ir. De Katstraat

-11

520409 - Sportpark In De Struiken, Terreinen

-2

520410 - Sportpark Peerdendries, Terreinen

-10

-9

-59

520411 - Sportpark Klingelsberg, terreinen

-10

-17

520420 - Sport- en Gymzalen Algemeen

-5

521000 - Accommodatie BSV-Limburgia

-31

521001 - Accommodatie SV Langeberg

-27

521002 - Accommodatie SV Brunssum

-3

521003 - Accommodatie SV de Leeuw

-27

521010 - Tennispark LTCB

-38

521012 - Accommodatie Robin Hood

-3

522000 - Zwembad de Bronspot

-234

522001 - Buffet Bronspot

-21

TOTAAL BATEN

-599

-608

-657

Resultaat

1.783

1.772

1.750

1.740

TOTAAL LASTEN producten

TV53 Cultuurpresentatie, participatie en productie WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR ? Doel 1: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 30. Geven van een impuls aan het culturele Brunssum, onder meer door voldoende budget, faciliteiten, ondersteuning en ambtelijke capaciteit; 33. Opstellen Actieplan ‘verenigingen’ ter versterking levensvatbaarheid/zelfwerkzaamheid verenigingsleven.

Resultaten: 1. Actieplan verenigingen: Stimulatie gezamenlijke activiteiten muziekverenigingen. 2. Communicatie/zichtbaarheid: Uitrol culturele plattegrond in samenwerking met Brunssum beweegt. 3. Cultuureducatie: Uitbreiden/versterken van het huidige culturele/creatieve aanbod.

Doel 2: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 31. Realiseren van een nieuwe carnavalsloods.

Resultaten: 1. Aanbesteding, realisatie en oplevering van de nieuwe carnavalsloods.

Doel 3: Wat willen we bereiken? Een sterk, cultureel leefklimaat voor alle inwoners van Brunssum.

Resultaten: 1. Verenigingen en organisaties werken samen waarbij de gemeente een ondersteunende en stimulerende rol vervult. 2. Versterking van cultuureducatie en -participatie, veerkracht en doorontwikkeling van jeugd. 3. Nieuwe ontmoetingen en initiatieven in samenwerking met onze partnergemeente Alsdorf. 4. Verlenging, herijking of herziening van de kadernota cultuur 2022-2023 gemeente Brunssum.

Doel 4: Wat willen we bereiken? Het in stand houden van bestaande kunstwerken.

Resultaten: 1. Initiëren, begeleiden en adviseren bij de uitvoering van specialistische (herstel)werkzaamheden aan bestaande kunstwerken.

Doel 5: Wat willen we bereiken? Diverse volksfeesten en herdenkingen.

Resultaten: 1. Faciliteren verenigingen, stichtingen en initiatiefnemers bij de organisatie van feesten en herdenkingen in het kader van het algemeen culturele belang. 2. Organiseren activiteiten in het kader van Koningsdag en de nationale herdenking op 4 mei in samenwerking met lokale verenigingen en partners. 3. Organiseren een passend programma in het kader van 80 jaar bevrijding in Brunssum.

Doel 6: Wat willen we bereiken? Professionaliseren Openluchttheater Brunssum.

Resultaten: 1. Professionalisering openluchttheater d.m.v. inzet deskundigheid op het vakgebied door o.a. de aanwezigheid van een aanspreekpunt tijdens producties. 2. Opbouw community rondom het openluchttheater; een netwerk van professionals en vrijwilligers die zich betrokken voelen bij het Openluchttheater Brunssum. 3. Doorontwikkeling informatievoorziening en positionering van het openluchttheater: zoals website, flyers en sociale media. 4. Aanbod van een breed en gevarieerd programma in het Openluchttheater Brunssum, bestaande uit producties van lokale, regionale, nationale en internationale verenigingen en organisaties. 5. Aandacht voor educatieve (kinder-)voorstellingen.

Doel 7: Wat willen we bereiken? Alle kinderen op alle Brunssumse basisscholen kunnen muziekles volgen met een professionele leerkracht.

Resultaten: 1. Alle Brunssumse basisscholen blijven gebruik maken van het programma 'Meer Harmonie In De Samenleving'.

Doel 8: Wat willen we bereiken? Het in stand houden, vernieuwen, ontwikkelen en facilitairen van evenementen.

Resultaten: 1. Aanpassen van het huidige evenementenbeleid en eventueel de bijbehorende subsidieregeling. 2. Facilitairen en ondersteunen van organisatoren bij evenementen in Brunssum.

WAT GAAT HET KOSTEN ? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 530000 - Salarislasten Cultuurpresentatie

347

342

339

335

530001 - Muziek Onderwijs

348

360

365

373

530002 - Amateuristische Kunstbeoefening

530003 - Cultuur

428

267

312

676

530004 - Evenementenbeleid

123

124

125

126

530005 - Volksfeesten

1.394

1.244

1.295

1.667

530002 - Amateuristische Kunstbeoefening

TOTAAL BATEN

1.394

1.244

1.295

1.667

TOTAAL LASTEN producten

Resultaat

TV54 Musea WAT GAAT HET KOSTEN ? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 550000 - Salarislasten Cultureel erfgoed

TOTAAL LASTEN

TOTAAL BATEN

Resultaat

producten

TV56 Media WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel 1: Wat willen we bereiken? De 5 kerntaken van de bibliotheek worden gerealiseerd.

Resultaten: 1. De bibliotheek wordt getransformeerd van een uitleenbibliotheek naar een maatschappelijk programmerende bibliotheek. 2. Leesplezier wordt verhoogd vanaf jonge leeftijd tot en met de middelbare school. 3. Digitale vaardigheden van kinderen, jongeren en volwassenen worden vergroot. 4. Taalvaardigheid van burgers wordt vergroot en laaggeletterdheid tegengegaan.

Doel 2: Wat willen we bereiken? Leesbevordering op de (voor)scholen.

Resultaten: 1. Impulsregeling Bibliotheek op school: inrichten van een schoolbibliotheek voor alle groepen. 2. Stimuleringsregeling Boekstart in de kinderopvang: inrichten Boekstart-collectie voor baby/dreumes/peuter. 3. Meerjarenplan leesbevordering: evenals de schoolbibliotheek wordt de aanpak leesbevordering op alle scholen geïntegreerd.

Doel 3: Wat willen we bereiken? Voorbereiden op zorgplicht gemeenten per 2025.

Resultaten: 1. Inrichten van een volwaardige bibliotheekfunctie. 2. Uitvoeren Activiteitenplan SPUK toekomstbestendige lokale bibliotheekvoorzieningen. 3. Elk kwartaal bestuurlijk overleg om de voortgang te monitoren.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 560001 - Openbare Bibliotheek

565

576

589

599

TOTAAL LASTEN

565

576

589

599

560001 - Openbare Bibliotheek

-28

TOTAAL BATEN

-28

Resultaat

537

547

560

571

producten

TV57 Openbaar groen en recreatie WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT DOEN WE DAARVOOR? Doel 1: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 35. Opwaarderen Urbanpark i.s.m. jongeren.

Resultaten: 1. In 2024 worden enkele scenario's over de opwaardering van het skatepark tot Urban Liftestylepark aan de raad voorgelegd ter keuze en besluitvorming. Hierna volgt verdere planuitwerking, aanbesteding en realisatie.

Doel 2: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 47. Opstellen van realistisch uitvoeringsplan Akkerbrug.

Resultaten: 1. Vervolgstappen op basis van het in 2023 opgeleverde realistische uitvoeringsplan.

Doel 3: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 50. Opstellen van een visie voor de verdere ontwikkeling van het Vijverpark

Resultaten: 1. Uitvoeren van de plannen m.b.t. de kwaliteitsverbetering van het Vijverpark.

Doel 4: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 51. De vastgestelde visie voor het Schutterspark met prioriteit uitvoeren 32. Mogelijk maken van museale functie Schutterspark.

Resultaten: 1. Na het vaststellen van de natuurvisie, als onderdeel van de omgevingsvisie, herzien van het vigerend bestemmingsplan om de visie Schutterspark uitvoerbaar te maken. 2. Realiseren van het eerste deel van de Schutterspromenade (Schuttershuuske tot Rode Beek). 3. Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan Schutterspark 2024 – 2028. 4. Museale functie pompgebouw Schutterspark: afhankelijk van de uitkomst van het haalbaarheidsonderzoek verdere plannen uitrollen.

Doel 5: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 53. Uitbreiden van het aantal bomen en percelen groen om het verpauperde groen tegen te gaan

Resultaten: 1. 2. 3. 4.

Uitvoering geven aan de wettelijke zorgplicht met betrekking tot het bomenbestand. Jaarlijks samen met bewoners bekijken waar we het groen kunnen opwaarderen. Op basis daarvan lokaal bomen bijplanten en groenvlakken omvormen. Beoordelen of met burgerparticipatie in bepaalde wijken bewoners kunnen worden ingezet om bomen en struiken te planten.

Doel 6: Wat willen we bereiken? Uitvoeringsprogramma: 55. Invoeren van vast beoordelingsmoment over (de kwaliteit van en tevredenheid over) een uitgevoerd fysiek wijkproject.

Resultaten: 1. Bij de doorontwikkeling van projectmatig werken standaard opnemen dat voorafgaand aan de afronding van een project een beoordelingsmoment plaats vindt.

Doel 7: Wat willen we bereiken? Goed verzorgde en bereikbare groen- en natuurgebieden en andere recreatieve plekken waar onze inwoners en gasten kunnen recreëren.

Resultaten: 1. Het adequaat onderhouden en inrichten van het openbaar groen en bos- en natuurgebieden conform het MOP-OR met het vastgestelde kwaliteitsniveau CROW-B. 2. Een verkeersveilige en goed afwaterende berm met zoveel mogelijk bloeiende kruiden. 3. Onder regie van de Provincie wordt in 2024 de Parkstadroute (hoogwaardige fietsroute) gerealiseerd.

Doel 8: Wat willen we bereiken? Voldoende en veilige speelplekken in Brunssum.

Resultaten: 1. In speeltuin Treebeek vervangen pompinstallatie zwembad incl. opstelplaats (groot onderhoud) en grond naast speeltuin in bruikleen geven voor plaatsen speeltoestellen minder zelfredzame kinderen (inclusie). 2. Overige 2 speeltuinen (Buschkesberg en Klaver 4) verrichten van groot onderhoud waaronder vervanging van 2 toestellen op basis van regeling gemeente (25/75%). 3. Verrichten van jaarlijkse keuringen van toestellen speeltuinen incl. speeltuin Schutterspark en speeltoestellen scholen.

WAT GAAT HET KOSTEN? Exploitatie (x € 1.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

producten 030020 - Speeltuingebouw Klaver 4

030022 - Pand Klaver 4

570000 - Salarislst Openbaar Groen recreatie

626

618

612

605

570005 - Groen- toerisme en recr.beleid

570020 - Speeltuinen

570021 - Openbare Speelplekken

570022 - Speeltuin Buschkesberg

570023 - Speeltuin Treebeek

570050 - Schutterspark Algemeen

570052 - Schutterspark Kinderboerderij

570054 - Schuttershüske

570055 - Exploitatie pompgebouwen

570200 - Groencoördinatie

570201 - Bosbeheer

570203 - Onderhoud Gereedschap Machines

570204 - Plantsoenen

771

570207 - Sanering-/Reconstructie Bomenbestand

204

570209 - Directe Kap.Lasten etc.Plantsoenen

151

139

136

143

570210 - Fontein Vijverpark

570211 - Fontein Lindeplein

570212 - Straatbeelden/Kunstwerken

2.250

2.180

2.170

2.171

TOTAAL LASTEN producten 030020 - Speeltuingebouw Klaver 4

-7

030022 - Pand Klaver 4

-17

570022 - Speeltuin Buschkesberg

-2

570050 - Schutterspark Algemeen

-34

570052 - Schutterspark Kinderboerderij

-3

570200 - Groencoördinatie

-1

570201 - Bosbeheer

-8

570202 - Groen- en natuurbeleid

-6

570210 - Fontein Vijverpark

-6

570211 - Fontein Lindeplein

-8

570212 - Straatbeelden/Kunstwerken

-2

TOTAAL BATEN

-96

2.155

2.084

2.075

Resultaat

9. Milieu & duurzaamheid

Omschrijving Wat valt onder dit programma? De kwaliteit van de leefomgeving wordt voor bestaande en nieuwe inwoners steeds belangrijker. In de Structuurvisie Brunssum 2025 is daarom opgenomen dat Brunssum in 2025 een gemeente wil zijn die gezond, compact en groen is, en een prettig en veilig woonmilieu biedt. We blijven werk maken van het verminderen van de overlast van de Awacs-basis en continueren onze samenwerking daarin met de gemeente Beekdaelen. Met oog voor mens, dier en natuur. De gemeente heeft de aflopen jaren steeds meer taken en verantwoordelijkheden gekregen op het gebied van de klimaataanpak. Zowel klimaatmitigatie (inperking van de klimaatverandering) als klimaatadaptatie (weerbaarheid tegen de gevolgen van de klimaatverandering) vergen grote inzet van de gemeente. Deze opgaven raken ook de klassieke milieutaken zoals lucht, bodem en geluid. Binnen de omgevingswet krijgen de nieuwe duurzaamheidstaken een prominente rol. Verduurzaming wordt in het coalitieakkoord 2022-2026 als kans gezien voor een vernieuwd economisch perspectief. De energietransitie raakt alle inwoners van Brunssum en vormt een dermate grote opgave dat hier vanuit een bredere wijkgerichte aanpak invulling aan wordt gegeven. Door onze integrale wijkgerichte benadering wordt naast het aanpakken van energiearmoede ook de leefbaarheid en kwaliteit van de woningen verbeterd.

We continueren de aanpak ‘aardgasvrije wijken’. Voor steeds meer bewoners en bezoekers zijn goede laadvoorzieningen voor elektrisch vervoer van belang en ook hiervoor hebben wij aandacht. Vanuit het oogpunt van ruimtelijke kwaliteit letten wij daarnaast op een zorgvuldige inpassing van de opwek van duurzame energie. De urgentie van het energievraagstuk wordt onderstreept door de sterk fluctuerende energieprijzen door de onzekerheid op de internationale energiemarkt. Net als veel inwoners probeert de gemeente de (financiële) gevolgen te beperken door de energievraag te verminderen. Een ander hardnekkig probleem is de met de energietransitie gepaard gaande transportschaarste op het elektriciteitsnetwerk. Hierdoor is het voor bedrijven en instellingen in heel Limburg en Noord-Brabant lastig om uit te breiden of zich ergens nieuw te vestigen. Ook de mogelijkheden voor de (grootschalige) opwek van duurzame elektriciteit worden hierdoor sterk beperkt. In nauw overleg met de regionale netbeheerder Enexis wordt er door ons daarom gezocht naar maatwerkoplossingen.

Bij verduurzaming vervult de gemeente naast de regiefunctie ook een voorbeeldfunctie. Zowel voor de gebouwde omgeving (het gemeentelijke vastgoed en de inrichting van de openbare ruimte) als voor bijvoorbeeld mobiliteit (het gemeentelijke wagenpark en het woon-werkverkeer van medewerkers). Ook bij de inkoop van werken, leveringen en diensten is aandacht voor duurzaamheid van belang. Duurzaam gedrag bij inwoners, organisaties en bedrijven wordt gestimuleerd om de betrokkenheid vanuit de samenleving te vergroten. Duurzaam wonen, leven en ondernemen wordt steeds meer het nieuwe normaal. Om dit te bevorderen hebben we aandacht voor het voorkomen van verspilling, hergebruik van materialen die vrijkomen bij sloop of productieprocessen en bevorderen we deelgebruik. Want grondstoffen dienen zoveel mogelijk in de keten te blijven (circulaire economie). De openbare ruimte moet effectief worden beschermd tegen zwerfafval en afvaldumpingen. Een schonere en groenere leefomgeving is goed voor de gezondheid van onze inwoners. In het kader van klimaatadaptatie wordt gestreefd naar het zoveel mogelijk vergroenen van de gebouwde omgeving om het hoofd te bieden aan toenemende hittestress, wateroverlast en droogte. Dat komt tot uiting in het stimuleren van groene schoolpleinen, groene daken en gevels en het ‘ontstenen’ van de publieke en private ruimte.

Brunssum streeft daarnaast, samen met de regio, naar een duurzame invulling van de rioleringszorg, waarbij de bescherming van de volksgezondheid, het voorkomen van wateroverlast en een goede kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater gewaarborgd zijn. Tot slot valt ook de openbare begraafplaats / Wet op de lijkbezorging onder dit programma.

Wat zegt het uitvoeringsprogramma hierover in 2024? Lokaal/regionaal energiebedrijf ‘Groen doen is moeilijk als je rood staat’. Daarom zijn we voorstander van het oprichten van een lokaal en/of regionaal energiebedrijf, om de duurzaam opgewekte energie aan de eigen burgers te leveren. In het kader van de energietransitie ligt er een kans om alle uitgaven aan energie in Parkstad binnen Parkstad te houden. In PALET is deze ambitie reeds vastgesteld. Het behouden van deze geldstromen in de regio kan middels een regionaal energiebedrijf. Dit energiebedrijf moet er ook toe leiden dat de energierekening minder afhankelijk wordt van geopolitieke veranderingen. Duurzaam opgewekte energie in de regio -zoals de ontwikkeling van een zonnepark op het Terca-terrein -kan een plek krijgen in dit regionaal energiebedrijf. Het vormgeven van een regionaal energiebedrijf gaat over strategische keuzes maken zodat in stappen dit regionaal energiebedrijf opgebouwd kan worden. Een heldere stip op de horizon over de toegevoegde maatschappelijke meerwaarde is van belang om elke stap goed vorm te geven. Dit vraagt daarom een heldere visie, missie en het goede verhaal waar inwoners, ondernemers en de gemeente Brunssum graag onderdeel van willen uitmaken. Het energiebedrijf stuurt op waardecreatie waardoor iedereen die participeert voordeel heeft van dit regionaal energiebedrijf.

Gezien de schaalgrootte wordt de insteek waar Brunssum vooralsnog voor kiest een energiebedrijf op regionale (Parkstad)schaal.

Actieprogramma energiearmoede Energiearmoede manifesteert zich in woningen met een slecht energielabel (veelal oude woningen) waarbij de bewoners een relatief laag inkomen hebben. Er is sprake van energiearmoede als meer dan 10% van het inkomen wordt besteed aan de energierekening. Om dit probleem structureel aan te pakken is het van groot belang goed te isoleren. Hoe beter woningen zijn geïsoleerd, hoe minder energie nodig is voor het verwarmen. Daarnaast is het van belang om zo veel mogelijk zonnepanelen te plaatsen op het dak en gebruik te maken van energiezuinige apparaten. Doordat energiearmoede een gevolg is van slecht geïsoleerde woningen zal in de aanpak een specifieke aanpak komen voor koopwoningen met een E, F of G-label. Voor dit deel zal een aanvraag voor middelen worden gedaan aan het Rijk. Verhogen verduurzamingsleningen en aansluiten bij operatie Steenbreek We zijn voornemens om de verduurzamingsleningen (afvoer hemelwater, groene daken en eventueel nieuwe maatregelen) voort te zetten c.q. te verhogen, en aan te sluiten bij Operatie Steenbreek. Per 1 januari 2023 is de gemeente Brunssum aangesloten bij Stichting Steenbreek. Doel van de deelname is het stimuleren van het vergroenen van private buitenruimten als middel om de gevolgen van klimaatverandering (hittestress, droogte en wateroverlast) tegen te gaan.

In 2023 zal eerst een selectie van buurten worden gemaakt op basis van inventarisatie van reeds bestaande initiatieven waarvan in 2023 de eerste operaties gaan lopen. Plan is om in elk van de vijf wijken van Brunssum in ieder geval één project te starten. Stichting Steenbreek dient ook stevig bij te dragen aan bewustwording met het oog op klimaatadaptatie.

Kaderstellende nota's • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Parkstad Limburg Energietransitie (PALET) 1.0: Regionaal Ambitiedocument (2015) PALET 2.0 - Brunssum: Energiepotentiestudie (2015) Beleidsregel ‘PALET Regionaal Afwegingskader Grootschalige Duurzame Energieopwekking’ (2019) Regionale Energiestrategie 1.0 (RES Zuid-Limburg, 2021) Transitievisie Warmte 2.0 (2023) Isolatie- en verduurzamingsprogramma Parkstad (2023) Klimaatadaptatiestrategie en Actieplan Klimaatadaptatie (Stadsregio Parkstad, 2022) Position Paper Parkstad Circulair ( Stadsregio Parkstad, 2023) Grondstoffenplan 2022-2026 (2022) Verordening Adviesraad Duurzaam Brunssum – gemeente Brunssum 2023 (2023) Watertakenplan 2020-2024 gemeente Brunssum Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) 2014-2019 (2014) Meerjarig onderhoudsplan openbare ruimte (MOP-OR) (2022-2024) Nota bodembeheer mijnsteengebieden Brunssum (2022) met geactualiseerde Bodemkwaliteitskaart (2022) Nota bodembeheer Grond Brunssum (2014) met geactualiseerde Bodemkwaliteitskaart (2020) Begraven op eigen terrein (2018) Beleidsplan handhaving Omgevingsrecht. Voor een veilig en leefbaar Brunssum. Uitvoeringsbeleid toezicht en handhaving Wabo-taken gemeente Brunssum 2019-2022 (juni 2019) Uitvoeringsbeleid Vergunningverlening Wabo-taken Gemeente Brunssum (2019-2022)

Beleidsopgaves

Riolering •

•

Het beheer en de instandhouding van de openbare ruimte en de boven- en ondergrondse infrastructuur behoren tot de kerntaken van de lokale overheid; onderdeel daarvan zijn de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. Het gaat hierbij om dagelijks onderhoud en beheer, reparatie en vervanging. Verder ligt er de opgave om het watersysteem ‘robuust’ en klimaat adaptief vorm te geven. Dat betekent dat riolering, openbare ruimte en oppervlaktewater in staat moeten zijn om de extremer wordende weersomstandigheden (met meer en hevigere regenval) aan te kunnen.

Afval •

•

Bij de inzameling en verwerking van (huishoudelijk) afval staan milieu(hygiëne) en klimaat voorop. Met het vaststellen van het Grondstoffenplan 2022-2026 committeert de gemeente Brunssum zich aan het zoveel mogelijk voorkomen van niet meer inzetbaar restafval. Zodoende worden afvalstoffen grondstoffen die nuttig ingezet kunnen worden, zodat kringlopen kunnen worden gesloten en primaire grondstoffen worden bespaard. Naast een efficiënte inzamelstructuur en bestaande financiële prikkels (tariefdifferentiatie) wordt ook gefocust op bewustwording en gedragsverandering. Uiteindelijk is en blijft het doel, conform de hoogste trede op de circulaire Rladder: inzetten op het voorkomen van afval. Zwerfafval in de openbare ruimte wordt zoveel mogelijk voorkomen door een efficiënte inzamelstructuur voor huishoudelijk afval, een goede infrastructuur van openbare prullenbakken, het actief schoonhouden van de openbare ruimte op de door de raad vastgestelde beeldkwaliteit B, communicatie met en bevordering van bewustwording bij inwoners. Zwerfafval dat toch in de openbare ruimte belandt, wordt uiteraard zo efficiënt mogelijk opgeruimd. Opties tot nascheiding worden onderzocht.

Ondanks alle inspanningen van onze inwoners om het vrijkomende afval goed te scheiden en de inspanningen van onze inzamelaar en verwerkers om de kosten zo laag mogelijk te houden, ontkomt ook Brunssum niet aan stijgende kosten, mede als gevolg van stijgende brandstofprijzen en salariskosten. Alleen door ons blijvend in te zetten, kunnen we deze stijgingen enigszins dempen.

Klimaat/Duurzaamheid •

•

Om de klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken en invulling te geven aan de afspraken die in het Klimaatakkoord van Parijs en in EU-verband zijn gemaakt, heeft het kabinet Rutte IV als doel gesteld dat Nederland in 2030 ten minste 55 procent minder koolstofdioxide uitstoot. Om zeker te stellen dat dit doel wordt behaald is het beleid gericht op een landelijke reductie van 60 procent in 2030. In 2050 moet volledige klimaatneutraliteit zijn bereikt. Het Rijk heeft daarom besloten dat we afscheid moeten nemen van fossiele bronnen als aardgas, aardolie en steenkool. Brunssum heeft samen met de regio Parkstad de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. Hiervoor is het beleidskader Parkstad Limburg Energietransitie (PALET) vastgesteld.

• •

•

Conform afspraken in het Interbestuurlijk Programma tussen VNG, IPO, het Rijk en de Waterschappen zijn een Regionale Energiestrategie (RES) en een gemeentelijke Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld In het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie staan alle projecten en maatregelen die ervoor gaan zorgen dat Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Opgenomen is hoe gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk het proces van ruimtelijke adaptatie willen versnellen en intensiveren. Voor de gemeente Brunssum vindt afstemming plaats via de Waterwerkregio Parkstad. De Klimaatadaptatiestrategie en het Actieplan Klimaatadaptatie komen hieruit voort. Klimaatadaptatiestrategie: In 2022 is in Parkstadverband een Klimaatadaptatiestrategie opgesteld, met een daaruit voortvloeiend actieplan. Hieruit komen activiteiten voort – onder meer kwetsbaarheden in beeld brengen, waterplannen actualiseren en verbeteren van waterveiligheid. Laagdrempeliger, kleinschaliger en zichtbaarder actie wordt bereikt door deel te nemen aan Operatie Steenbreek. Vanaf 2023 is de gemeente Brunssum hierbij aangesloten. Het landelijke coalitieprogramma legt voor ruimtelijke ontwikkeling de focus op water en bodem. Dit heeft ook geresulteerd in de maatlat klimaatadaptatie. Ook de Omgevingswet zal dwingender aandacht op de gevolgen van klimaatverandering richten.

Het voeren van lokale risicodialogen met de gemeenteraad staat op de planning voor 2024. Transitievisie Warmte (TVW): hierin wordt de volgorde bepaald waarin panden, clusters van panden, buurten en eventueel hele wijken van het aardgas afgaan en een keuze gemaakt of er wijken voor 2030 aardgasvrij worden. Voor panden die voor 2030 van het aardgas afgaan wordt het beoogde alternatief voor aardgas benoemd. Zo ontstaat handelingsperspectief voor de inwoners, woning- en pandeigenaren en ook voor de netbeheerder. De ervaringen die zijn opgedaan met de in 2018 in heel Nederland opgestarte proeftuinen en specifiek de Proeftuin aardgasvrije wijk Brunssum-Noord, zijn hierin meegenomen. De Transitievisie Warmte 2.0 is in 2023 vastgesteld. Isolatie- en Verduurzamingsprogramma Parkstad Limburg (IVP): bij het vaststellen van de Transitievisie Warmte 2.0 is ook het IVP vastgesteld. Dit is een programma tot 2030 dat de optie tot verlenging tot 2050 heeft. Dit programma bestaat uit vier actielijnen en heeft de eerste periode focus op besparen en isoleren. Gedurende de looptijd kunnen er maatregelen en/of aanpakken worden toegevoegd. Het IVP is dan ook als groeimodel opgesteld en vastgesteld. Regionale Energiestrategie (RES): Brunssum maakt deel uit van de RES-regio Zuid-Limburg.

De RES richt zich op de (ruimtelijke) opgave voor opwek van hernieuwbare elektriciteit en de regionale opgave voor hernieuwbare warmte. De definitieve 1.0-versie van de RES Zuid-Limburg is in juli 2021 aan de rijksoverheid aangeboden. De RES Zuid-Limburg doet hierin een bod van 1,3 terawattuur aan hernieuwbare elektriciteit uit zon en wind in 2030. Voor Brunssum zijn er een aantal zoekgebieden voor zonne-energie en een zoekgebied voor windenergie opgenomen. Bij al deze ontwikkelingen is het creëren van draagvlak van groot belang. Dit gebeurt onder meer door het voeren van participatieprocessen. Zonder lokaal draagvlak komt de energietransitie immers niet van de grond. Om ervoor te zorgen dat de baten van de opwek van duurzame energie bij de eigen inwoners terechtkomen wordt in Parkstad-verband de ontwikkeling van een regionaal duurzaam energiebedrijf onderzocht. Circulaire Economie: Naast het verduurzamen van de leefomgeving houdt dit in dat onze economie transformeert van lineair naar circulair. De vraag naar grondstoffen neemt wereldwijd toe. Daarom werkt de overheid samen met het bedrijfsleven, kennisinstituten, natuur- en milieuorganisaties, overheden, vakbonden, financiële instellingen en andere maatschappelijke organisaties om zuiniger en slimmer met grondstoffen om te gaan.

In 2030 moet Nederland al 50 procent minder primaire grondstoffen gebruiken (mineralen, metalen en fossiel). En in 2050 wil Nederland een circulaire economie hebben. Dat wil zeggen een economie waarin zoveel mogelijk duurzame hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt, producten en grondstoffen worden hergebruikt en waarin afval niet bestaat. In deze circulaire economie bestaat geen afval en worden grondstoffen steeds opnieuw

gebruikt. In het samenwerkingsverband Stadsregio Parkstad wordt er invulling gegeven aan een lokale circulaire economiestrategie. Hiervoor is in 2023 de Position Paper Parkstad Circulair vastgesteld. Hierin zijn voor de regio twee focusgebieden gedefinieerd, circulaire bouw en circulair landelijk gebied. Daarnaast wordt er ook actief opzoek gegaan naar koppelkansen om circulaire economie te integreren bij bestaande programma’s en opgaven.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Brunssum&id=5cc97325-dbfa-4266-bc9f-306b8876aaad