Raadsvoorstel 22 (bijlage) Begroting 2024 en Meerjarenraming 2025 - 2027.pdf
Tekst van het document
Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 versie 2.1 13 maart 2023
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 1 van 60
versie 2.1
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 2 van 60
versie 2.1
Inhoudsopgave
SAMENVATTING
5
INLEIDING EN LEESWIJZER
6
BELEIDSBEGROTING
8
1.1 PROGRAMMAPLAN
9
1.1.1
9
Wat willen we bereiken?
Algemeen
9
Omvang van het budget Participatie
9
Omvang van het budget BUIG
10
Ontwikkeling cliëntaantallen
11
Meerjarenbegroting 2024 – 2027
13
1.1.2
Wat gaan we daarvoor doen?
14
Algemeen
14
Het bevorderen van de uitstroom
15
Het beperken van de instroom
16
Maatschappelijke participatie
17
1.1.3
Wat mag het kosten?
18
Programma Bevorderen van de uitstroom
18
Programma Beperken van de instroom
19
Programma Maatschappelijke participatie
20
Bedrijfsvoering
21
Overzicht van de kosten van overhead
22
Vennootschapsbelasting
22
Onvoorzien
22
1.2 DE PARAGRAFEN
23
1.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
24
1.2.2 Financiering
31
1.2.3 Bedrijfsvoering
32
FINANCIËLE BEGROTING
35
2.1 MEERJARIG OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN
36
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 3 van 60
versie 2.1
2.1.1 Cumulatief overzicht
36
2.1.2 Toerekening salarissen naar de kerntaken
37
2.1.3 Kerntaak: bevorderen uitstroom
40
2.1.4 Kerntaak: beperken instroom
42
2.1.5 Kerntaak: maatschappelijke participatie
44
2.1.6 Bedrijfsvoeringskosten
46
2.2 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN PER TAAKVELD
48
2.2.1 Overzicht incidentele baten en lasten
48
2.3 GEPROGNOSTICEERDE BALANS
49
BIJLAGEN
50
A. Verdeling kosten
51
B. Gerealiseerde baten en lasten per gemeente
52
C. Beleidsindicatoren
55
D. Overzicht compensabele BTW
58
E. Lijst van afkortingen
59
F. Vaststellingsbesluit
60
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 4 van 60
versie 2.1
Samenvatting Voor u ligt de Begroting 2024 inclusief de Meerjarenraming 2025-2027 van ISD BOL. Met het vaststellen van de Begroting worden de kaders bepaald voor de komende jaren. Met de indeling voldoet de begroting aan de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Om de leesbaarheid te vergroten is een uitgebreide inleiding, een leeswijzer en deze samenvatting opgenomen. De meerjarenbegroting is opgebouwd uit 2 delen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. In de beleidsbegroting worden de missie, visie en doelen waar ISD BOL voor staat vertaald naar concrete activiteiten. Onveranderd is het gegeven dat activiteiten zijn gekoppeld aan indicatoren, dit om de resultaten van de acties te meten en indien nodig bij te sturen. We hebben gekozen voor een beperkt aantal indicatoren met een hoge beleidsresistentie. Alleen die indicatoren zijn opgenomen die onder praktisch alle beleidsomstandigheden een toegevoegde waarde hebben in relatie tot de huidige doelstellingen van ISD BOL. In de financiële begroting wordt een overzicht van baten en lasten gegeven en de uiteenzetting van de financiële positie. Onderstaand is een totaaloverzicht gegeven waarbij ter volledigheid ook de cijfers van de jaarstukken 2022 en de begroting 2023 zijn opgenomen. Totaaloverzi cht bedragen in Euro
Werkelijk 2022
Bevorderen uitstroom Beperken instroom Maatschappelijke participatie Bedrijfsvoering Projecten
1.553.103 28.028.418 2.984.304 4.586.014 7.655.324
1.269.332 28.892.290 2.984.459 4.592.136 0
1.379.307 30.440.464 3.048.796 4.922.017 0
1.379.307 29.933.966 3.024.358 4.936.430 0
1.379.307 29.444.351 3.049.484 4.990.166 0
1.379.307 29.191.103 3.024.358 5.045.311 0
44.807.162
37.738.217
39.790.584
39.274.062
38.863.309
38.640.079
Totaal programma's
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Enkele opvallende zaken in de tabel zijn: -
De totale lasten in 2022 zijn zo hoog in vergelijking met de daaropvolgende jaren door het hoge bedrag aan projectgelden. Dit was met name de energietoeslag.
-
Er is een toename op de BUIG in 2024 van Brunssum en Landgraaf ten opzichte van 2023 van € 1.264.871. Dit komt enerzijds door de verwerking van de stijging van de uitkeringen van 10,15% per 1-1-2023. Daarnaast zijn de uitgaven voor de loonkostensubsidie gestegen.
-
In 2025 ten opzichte van 2024 daalt de BUIG met € 506.498. In de raming is rekening gehouden met een daling van de cliëntaantallen van 2%.
-
De kosten van bedrijfsvoering stijgen met € 329.881. Dit zijn met name de salarissen (zie hoofdstuk 2.1.2) en de indexering van de DVO’s van 10%. In de overige budgetten is een indexering verwerkt van 2,4% (Centraal Planbureau, consumentenprijsindex CPI).
Het Dagelijks Bestuur
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 5 van 60
versie 2.1
Inleiding en leeswijzer Inleiding Voor u ligt de Begroting 2024 inclusief de Meerjarenraming 2025-2027 van ISD BOL. Met ingang van het begrotingsjaar 2004 is voor gemeenten de programmabegroting van kracht geworden die toegesneden is op het dualisme. De formele voorwaarden daarvoor zijn neergelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV). De minister van BZK heeft daarnaast besloten om het BBV volledig van toepassing te verklaren op samenwerkingsverbanden tussen gemeenten, de zogenaamde Gemeenschappelijke Regelingen. In haar vergadering van 29 september 2022 en van 29 november 2022 heeft de Raad van de gemeente Landgraaf respectievelijk de Raad van de gemeente Brunssum het MeerJarenBeleidsplan ISD BOL 2023 – 2026 vastgesteld. Het MeerjarenBeleidsplan stelt de doelen, ambities en kaders vast en geeft de uitdagingen voor de komende periode weer. Het MeerJarenBeleidsplan loopt in principe zoveel als mogelijk gelijk aan de zittingsperiode van de gemeenteraden. De doelen, ambities en kaders uit het MeerJarenBeleidsPlan vinden vervolgens in een te ontwikkelen programma (het bedrijfsplan) hun vertaling in missie, visie en doelen van ISD BOL voor de komende jaren en worden daarbij vertaald naar concrete activiteiten. Vaste leidraad zijn de drie kerntaken ‘bevorderen uitstroom’, ‘beperken instroom’ en ‘maatschappelijke participatie’.
Het bedrijfsplan zal in de eerste helft van 2023 worden aangeboden aan het Algemeen Bestuur. De drie kerntaken: ‘bevorderen uitstroom’, ‘beperken instroom’ en ‘maatschappelijke participatie’ komen in deze begroting terug als zogenaamde beleidsvelden. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Financiering en Bedrijfsvoering. Verder is in de begroting gekozen voor een beperkt aantal indicatoren met een hoge beleidsresistentie. Dat wil zeggen dat de begroting beleidsarm is opgesteld. Alleen die indicatoren zijn opgenomen die onder praktisch alle beleidsomstandigheden een toegevoegde waarde hebben in relatie tot de doelstellingen van de ISD BOL. Met de gemeenten is overeengekomen dat voor de jaren 2023 – 2026 een daling van de cliëntaantallen van 2% per jaar wordt gecontinueerd. Bij het opstellen van deze begroting 2023 zijn de cijfers dan ook gekoppeld aan de afgesproken daling van 2% per jaar.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 6 van 60
versie 2.1
Leeswijzer De structuur van de begroting is als volgt weer te geven: 1 Beleidsbegroting 1.1 Programmaplan 1.2 Paragrafen 2 Financiële begroting 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten 2.2 Overzicht baten en lasten per taakveld 2.3 Geprognosticeerde balans 3 Bijlagen Verder omvat de begroting een samenvatting en deze inleiding met leeswijzer. De onderdelen van de begroting zijn zo opgesteld dat zij afzonderlijk geraadpleegd kunnen worden. Wie vooral geïnteresseerd is in het beleidsmatige aspect van de begroting kan hiervoor de beleidsbegroting raadplegen. In het programmaplan worden de drie beleidsvelden vertaald naar de 3 W-vragen (wat willen we bereiken, wat gaan we daarvoor doen en wat gaat dat kosten) waarbij de laatste vraag inzicht geeft in de baten en lasten per kerntaak. De financiële toelichting is uitgebreid in de programmabegroting opgenomen om nadrukkelijker de link te leggen tussen beleid en financiën. In de paragrafen (hoofdstuk 1.2) staat over een aantal specifieke onderwerpen uitgebreidere informatie. De paragrafen zijn primair bedoeld om een goed inzicht te geven in de financiële positie en het financiële beheer van de gemeente. Doel daarbij is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting staan worden gebundeld in een kort overzicht. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting.
Wie vooral geïnteresseerd is in de financiën van de begroting kan hiervoor deel 2 van de begroting raadplegen. In dit hoofdstuk is een recapitulatie opgenomen van de financiële positie van ISD BOL. Het hoofdstuk begint met een meerjarig overzicht van baten en lasten. In de meerjarenraming is rekening gehouden met de dingen die we nu zien aankomen. Ongetwijfeld zullen er zich veranderingen voordoen, zowel op rijksniveau als op lokaal niveau, die we nu nog niet voorzien. Jaarlijks zal daarom de meerjarenraming worden bijgesteld aan de hand van de dan beschikbare kennis. Voorts is in dit hoofdstuk het overzicht van baten en lasten per taakveld opgenomen. Ten slotte is hierin nog de geprognosticeerde balans opgenomen.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 7 van 60
versie 2.1
Deel 1
Deel 1 Beleidsbegroting
Beleidsbegroting
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 8 van 60
versie 2.1
1.1 Programmaplan In het programmaplan wordt het beleidsplan ‘Iedereen doet mee naar vermogen!’ vertaalt naar de volgende drie W-vragen: -
Wat willen we bereiken?
-
Wat gaan we daarvoor doen?
-
Wat mag dat kosten?
1.1.1 Wat willen we bereiken? Algemeen Vanaf 1 januari 2015 is de Participatiewet (PW) van kracht. De doelstelling van de Participatiewet is om zo veel mogelijk mensen, waaronder ook mensen met een arbeidsbeperking, aan het werk te helpen. Daarnaast is de PW bedoeld om de kansen op arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt of een arbeidsbeperking op de lange termijn te verbeteren. Zo draagt de PW bij aan de ambitie van de regering om zoveel mogelijk mensen mee te laten doen aan de maatschappij. De participatie-opdracht voor de inwoners van de gemeenten Brunssum en Landgraaf ligt bij de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven en het WSP. Door vrijwel alle administratieve taken direct verbonden aan de uitvoeringstaken van de ontwikkelcoaches over te nemen ondersteunt ISD BOL maximaal in de uitvoering van deze reintegratietaak. Door deze administratieve ontzorging krijgen de ontwikkelcoaches meer tijd en ruimte om de klanten te begeleiden. Omvang van het budget Participatie De gemeenten bepalen jaarlijks de omvang van het Participatiebudget dat aan ISD BOL ter beschikking wordt gesteld. Onderstaand is de omvang van het re-integratiebudget opgenomen voor ISD BOL op basis van het vastgestelde budget 2023. In de 1e BERAP zal het begrotingsbedrag voor 2023 ook aangepast worden naar het vastgestelde budget 2023. gemeente Brunssum Landgraaf Totaal
2021 €
2022 €
2023 €
2024 €
2025 €
2026 €
2027 €
1.382.316
1.427.108
1.107.384
1.205.529
1.205.529
1.205.529
1.205.529
700.021 682.295
700.021 727.087
577.133 530.251
632.395 573.134
632.395 573.134
632.395 573.134
632.395 573.134
Zoals hierboven gemeld bepalen de gemeenten jaarlijks de omvang van het budget. Het kan dan ook voorkomen dat er jaarlijks door de gemeenten bijgeraamd moet worden.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 9 van 60
versie 2.1
Omvang van het budget BUIG Het budget van het inkomensdeel per gemeente (BUIG) wordt bepaald met behulp van een zogenaamde historische kosten verdeelmodel én een objectief verdeelmodel. Voor de vaststelling van de uitkering uit het macrobudget voor gemeenten tussen de 15.000 en 40.000 inwoners (middelgrote gemeenten) wordt deels gebruik gemaakt van de objectief vastgestelde
gemeentelijke
uitkeringslasten
en
van
de
gerealiseerde
(historische)
gemeentelijke lasten (gecorrigeerd voor groei of krimp van huishoudens). De uitkering is dus een mix bestaande uit een historisch en een objectief bepaald deel. Bij het historisch bepaald deel wordt gekeken naar de daadwerkelijke bijstandsuitgaven van twee jaar geleden. Bij het objectief bepaald deel wordt berekend wat de objectieve kans is dat een huishouden afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Die kans is afhankelijk van kenmerken van het desbetreffende huishouden (zoals leeftijd, samenstelling, gezondheid), de buurt waar dit huishouden woont (overlast en onveiligheid) en de gemeente (arbeidsmarktkansen). De basis voor dit model is een statistische analyse dat uitgaat van de kans dat een huishouden bijstand ontvangt. Welk deel objectief en welk deel historisch wordt bepaald hangt af van het aantal inwoners. Bij een stijgend aantal inwoners loopt het aandeel dat objectief wordt bepaald lineair op van 0% bij 15.000 inwoners tot 100% bij 40.000 inwoners. Oftewel, hoe meer inwoners, hoe kleiner het aandeel dat historisch wordt bepaald, hoe groter het aandeel dat objectief wordt bepaald. Per 31 december 2022 bedroeg het inwonersaantal van de gemeente Landgraaf 37.023, dat betekent dat het BUIG-budget grotendeels gebaseerd is op de objectieve berekening en slechts een klein deel op een historische berekening.
De gemeente Brunssum telde per 31 december 2022 27.674 inwoners, de verhouding objectieve berekening/ historische berekening noodzakelijk voor vaststelling van het toekomende BUIG-budget is voor de gemeente Brunssum daarmee ongeveer gelijk. Omvang BUIG budget voor ISD BOL voor 2023 en volgende jaren.
Onderstaand is de omvang van het budget BUIG voor ISD BOL opgenomen op basis van voorlopig budget 2023 gepubliceerd door het Ministerie SZW. gemeente
2021 €
2022 €
2023 €
2024 €
2025 €
2026 €
2027 €
Brunssum Landgraaf
11.925.802 10.652.051 10.765.159 11.947.000 11.947.000 11.947.000 15.322.414 13.022.885 13.867.135 15.389.000 15.389.000 15.389.000
11.947.000 15.389.000
Totaal
27.248.216 23.674.936 24.632.294 27.336.000 27.336.000 27.336.000
27.336.000
Normaliter worden de bedragen vanaf 2024 gebaseerd op het voorlopig macrobudet 2023. Echter in budget 2023 is de stijging van het wettelijk minimumloon (WML) van 10,15% nog niet meegenomen. Dit volgt pas in de vaststelling van het definitieve budget 2023. Van het ministerie van SZW is een inschatting gemaakt wat het macrobudget 2023 zal worden inclusief de WML-verhoging. Deze inschatting is verwerkt in deze begroting 2024-2027. Het ministerie van SZW waarschuwt wel dat het gaat om een grove inschatting waardoor de budgetten zijn afgerond op duizendtallen.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 10 van 60
versie 2.1
Ontwikkeling cliëntaantallen Landelijke ontwikkelingen Ruim twee jaar geleden stak het coronavirus de kop op, wereldwijd is het virus nog steeds niet volledig onder controle maar langzaam maar zeker verliest het zijn greep op de Nederlandse economie en samenleving. Nadat de totale productie in 2020 door de coronapandemie was teruggelopen (-3,8%), herstelde die zich in 2021 weer tot 1,2% boven het niveau van 2019. Ook in de sterkst getroffen sectoren zoals cultuur, sport & recreatie en de horeca groeide de productie in 2021 sterk, maar deze bleef wel nog ver onder het niveau van voor de coronacrisis. Op 23 maart 2022 kwam er een einde aan de meeste beperkingen om de verspreiding van het coronavirus in te dammen. In het laatste kwartaal van 2020 begonnen de eerste tekenen te komen dat er sprake was van krapte op de arbeidsmarkt, een krapte die zich alleen maar verder manifesteerde tot aan het derde kwartaal van 2022. Hierin zagen een kleine kentering, voor het eerst na zeven kwartalen oplopende spanning werd de arbeidsmarkt iets minder krap. Het snelle economisch herstel na de coronapandemie heeft nu plaatsgemaakt voor nieuwe economische onzekerheden door de oorlog in Oekraïne. Weliswaar hebben wij nog te maken met een groei van de werkgelegenheid en een zeer krappe arbeidsmarkt, aan de andere kant is er veel onzekerheid over de toekomst.
Het consumentenvertrouwen is laag, er is een tekort aan grondstoffen en de inflatie loopt, mede door de oorlog in Oekraïne, op. Deze ontwikkelingen kunnen op den duur de arbeidsmarkt behoorlijk raken. Toch is de verwachting dat de krapte op de arbeidsmarkt, ondanks deze ontwikkelingen, blijft aanhouden. Personeelstekorten zullen een probleem blijven. Het is voor werkgevers alle hens aan dek om aan duurzame oplossingen voor de tekorten te (blijven) werken. Regionale ontwikkelingen De werkgelegenheid in de arbeidsmarktregio Zuid-Limburg groeide, net als in 2021, ook in 2022. Toch ligt de werkgelegenheid nog altijd lager dan vóór corona. In 2019 telde ZuidLimburg 271.400 werknemersbanen. Voor 2023 wordt rekening gehouden met een afname van het aantal banen met 800 naar 269.100. Zuid-Limburg kent een relatief sterke vergrijzing van de bevolking hetgeen een dempend effect heeft op de ontwikkeling van de werkgelegenheid in sectoren als onderwijs, detailhandel en horeca. In Zuid-Limburg groeit in onderhavige periode de werkgelegenheid vooral in de uitzendbranche en in de sectoren horeca, specialistische zakelijke diensten en zorg & welzijn. De uitzendbranche werd hard getroffen door de coronacrisis, maar maakt nu weer een sterke groei door. Datzelfde geldt voor de horeca.
Voor zowel de horeca als het uitzendwezen wordt echter verwacht dat de werkgelegenheid in 2023 nog onder het niveau van vóór corona (2019) zal blijven. Anderzijds, in de specialistische zakelijke dienstverlening en de sector zorg & welzijn wordt verwacht dat het aantal banen in 2023 hoger ligt dan vóór de coronacrisis (2019). Ontwikkelingen ISD BOL In 2021 was al sprake van een dalende lijn wat betreft de cliëntaantallen, deze lijn werd ook doorgezet in 2022.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 11 van 60
versie 2.1
In de eerste helft van het jaar 2022 fluctueerden de cliëntaantallen nog wel eens, dan stegen ze, dan daalden ze. Vanaf juli 2022 werd er een sterk dalende lijn ingezet met als resultaat:
Gemeente Brunssum:
- 5,9%
Gemeente Landgraaf:
- 2,6%
In 2018 is voor de ontwikkeling van de aantallen bijstandspartijen, na afstemming met de gemeenten Brunssum en Landgraaf, gekozen voor een middellange termijn prognose. Het streven werd uitgesproken om over de jaren 2018 t/m 2022 een daling van het aantal bijstandspartijen te realiseren van 10%. Dat betekende per jaar een daling van 2% van de cliëntaantallen. De doelstelling van ISD BOL om een daling van 2% van de cliëntaantallen te realiseren is ruimschoots gehaald. Indien nieuwe ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, zullen de prognoses op de ontwikkeling van de cliëntaantallen via de normale Planning & Control-cyclus van ISD BOL aangepast worden. Om meer inzicht te geven in de opbouw van de totale cliëntaantallen, worden in onderstaande tabellen de geprognosticeerde ontwikkelingen van de cliëntaantallen afzonderlijk getoond van de PW (Participatiewet) en de IOAW (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers).
In onderstaande tabel worden de aantallen PW gepresenteerd. Gemeente
2023
2024
2025
2026
2027
Brunssum
-2%
-2%
-2%
-2%
0%
Landgraaf
-2%
-2%
-2%
-2%
0%
Realisatie
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Brunssum
626
614
602
590
579
579
Landgraaf
915
896
878
860
842
842
TOTAAL
1.541
1.510
1.480
1.450
1.421
1.421
Aantallen
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 12 van 60
versie 2.1
In onderstaande tabel worden de aantallen IOAW gepresenteerd. Gemeente
2023
2024
2025
2026
2027
Brunssum
-2%
-2%
-2%
-2%
0%
Landgraaf
-2%
-2%
-2%
-2%
0%
Realisatie
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Ultimo
Aantallen
2022
2023
2024
2025
2026
2027
Brunssum
17
17
17
17
17
17
Landgraaf
38
37
36
35
34
34
TOTAAL
55
54
53
52
51
51
Meerjarenbegroting 2024 – 2027 In het kader van de samenstelling van de (financiële) meerjarenbegroting gelden onderstaande uitgangspunten: Indicator
2023
2024
2025
2026
2027
bedrag per uitkering PW
16.420
16.883
16.883
16.883
16.883
proc. stijging minimumloon * 10,15%*
2,82%**
***
***
***
*
**
stijgingsbedrag is procentuele stijging minimumloon van 2022 naar 2023, exclusief ontvangsten terugvordering en verhaal. stijgingsbedrag 2,82% is gemiddelde stijging van het minimumloon over de jaren 2021 t/m 2023. In tegenstelling tot voorgaande berekeningen, is het gemiddelde nu over de laatste 3 jaar berekend. Dit omdat
***
het minimumloon de laatste 2 jaar fors is gestegen ten opzichte van de jaren daarvoor.
het is niet mogelijk om een uitspraak te doen over de jaren 2025 t/m 2027.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 13 van 60
versie 2.1
1.1.2 Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen In dit hoofdstuk worden de drie kerntaken, de zogenaamde beleidsvelden benoemd die bijdragen aan de gewenste twee belangrijkste effecten: bevorderen van de uitstroom en beperken van de instroom. De beleidsvelden zijn voorzien van de acties die resulteren in het gewenste doel (resultaat) per veld. De (stuur)gegevens van de verschillende activiteiten zijn opgenomen in de vorm van outputindicatoren.
Beleidsvelden De onderstaande kerntaken zijn de hoofdactiviteiten die afgestemd zijn op het realiseren van de twee belangrijkste effecten van ISD BOL. Kerntaken
Omschrijving
Beleidsveld
Het bevorderen van de uitstroom
Beleidsveld
Het beperken van de instroom
Beleidsveld
Maatschappelijke participatie
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 14 van 60
versie 2.1
Het bevorderen van de uitstroom Met het bevorderen van de uitstroom wordt het volgende doel nagestreefd: Doel: het bevorderen van de uitstroom Alle re-integratietaken voor de bijstandcliënten worden uitgevoerd door de mensontwikkelbedrijven. Door vrijwel alle administratieve taken direct verbonden aan de uitvoeringstaken van de ontwikkelcoaches over te nemen biedt ISD BOL maximale ondersteuning aan de ontwikkelcoaches in de uitvoering van hun taken. Door deze
administratieve ontzorging krijgen de ontwikkelcoaches meer tijd en ruimte om de klanten te begeleiden.
De participatie-opdracht voor de inwoners van de gemeenten Brunssum en Landgraaf ligt bij de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven en het WSP. Bij de 1-30 client (vooralsnog) niet bemiddelbaar wordt periodiek de actuele situatie uitgevraagd. ISD BOL legt hiertoe contact met de cliënt door middel van een digitaal serviceformulier. Doel:
Klant is actueel in beeld en dienstverlening op maat is ingezet;
Bevorderen doorstroom;
Gezamenlijke (keten)dienstverlening wordt geoptimaliseerd.
Armoedebestrijding
In haar vergadering van 29 september 2022 en van 29 november 2022 heeft de Raad van de gemeente Landgraaf respectievelijk de Raad van de gemeente Brunssum het MeerJarenBeleidsplan ISD BOL 2023 – 2026 vastgesteld. Het MeerjarenBeleidsplan stelt de doelen, ambities en kaders vast en geeft de uitdagingen voor de komende periode weer. Het MeerJarenBeleidsplan loopt in principe zoveel als mogelijk gelijk aan de zittingsperiode van de gemeenteraden. De doelen, ambities en kaders uit het MeerJarenBeleidsPlan vinden vervolgens in een te ontwikkelen programma (het bedrijfsplan) hun vertaling in missie, visie en doelen van ISD BOL voor de komende jaren en worden daarbij vertaald naar concrete activiteiten. Het bedrijfsplan zal in de eerste helft van 2023 worden aangeboden aan het Algemeen Bestuur. Met de gemeenten is overeengekomen dat voor de jaren 2023 – 2026 een daling van de cliëntaantallen van 2% per jaar wordt gecontinueerd. De indicatoren zijn de (stuur)gegevens om te bepalen in hoeverre de volgende acties leiden tot het gewenste resultaat (doel). Omschrijving activiteit Maximale ontzorging door middel van overname van vrijwel alle administratieve taken ontwikkelcoaches Permanente screening (dienstverlening op maat) met aandacht voor mogelijkheden tot doorstroom en voor armoedebestrijding.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 15 van 60
versie 2.1
Het beperken van de instroom Met het beperken van de instroom wordt het volgende doel nagestreefd: Doel: het beperken van de instroom ISD BOL wil voorkomen, dat mensen een beroep moeten doen op een algemene bijstandsuitkering. Het is daarom
van belang, dat instroom van nieuwe PW-cliënten kritisch bekeken wordt. Handhaving van wetten en regels en het intensief bestrijden van fraude zijn evenzeer belangrijk. Daarbij wordt de menselijke maat niet vergeten.
De inzet van de preventiemedewerker aan de poort zorgt voor een versterkte aandacht voor het tegengaan van mogelijk frauduleus handelen van cliënten. De indicatoren zijn de (stuur)gegevens om te bepalen in hoeverre de volgende acties leiden tot het gewenste resultaat (doel). Omschrijving activiteit Effectieve bestrijding van frauduleus handelen van cliënten.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 16 van 60
versie 2.1
Maatschappelijke participatie Met de maatschappelijke participatie wordt het volgende doel nagestreefd: Doel: maatschappelijke participatie Het scheppen van de mogelijkheid om mee te doen is de leidende gedachte voor de uitvoering door ISD BOL. Cliënten die in staat zijn tot werk of maatschappelijke participatie, worden hiertoe uitgedaagd en begeleid.
Participatie in de samenleving geeft mensen perspectief en draagt bij aan het functioneren en de kwaliteit van de stad/wijk. Daar waar er financiële belemmeringen bestaan voor participatie, investeert ISD BOL, samen met de
gemeente, in het wegnemen daarvan. Het minimabeleid en de bijzondere bijstand zijn hier instrumenten voor.
De monitoring op de uitgaven voor het minimabeleid blijft ook voor 2024-2027 belangrijk. Bij deze regelingen is immers sprake van open-eind regelingen. De volgende regelingen zijn daarom benoemd:
Uitgaven 2 minimaregelingen (maatschappelijke participatie volwassenen en bijdrage VGZ-tientje);
Uitgaven reguliere bijzondere bijstand;
Uitgaven individuele inkomenstoeslag. 2023
2024*
Minimaregelingen
421.000
491.000
Bijzondere bijstand
371.000
337.000
Budgetbeheer
7.000
10.000
Bewindvoering
1.480.000
1.444.000
420.000
438.000
Individuele inkomenstoeslag
* Deze zijn gebaseerd op de cijfers uit de jaarrekening 2022 Omschrijving activiteit Continuering en doorontwikkeling van de gedigitaliseerde en geautomatiseerde weg (Digid) om een aanvraag voor een voorziening in te dienen De mogelijkheid voor cliënten om op afspraak een aanvraag in het kader van de minimaregelingen, bijzondere bijstand en de IIT in te dienen. Afhandelen van de aanvragen in het kader van de minimaregelingen, bijzondere bijstand en de IIT.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 17 van 60
versie 2.1
1.1.3 Wat mag het kosten? Programma Bevorderen van de uitstroom Werkelijk 2022
bevorderen van de uits troom bedragen in Euro las ten w-deel trajecten w-deel B administratieve ontzorging BB w-deel urenverantwoording kinderopvang toerekening salariskosten kinderopvang totaal las ten baten toegekend budget aan ISD BOL bijdrage gemeente re-integratie bijdrage gemeente kinderopvang bijdrage toerekening salariskosten totaal baten
Raming 2023
Raming 2024
552.804 0 832.244 153.980 14.076
579.449 0 527.935 147.000 14.947
579.449 33.356 592.724 157.000 16.778
1.553.103
1.269.332
1.379.307
552.804 832.244 153.980 14.076
579.449 527.935 147.000 14.947
579.449 626.080 157.000 16.778
1.553.103
1.269.332
1.379.307
0
0
0
s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 18 van 60
versie 2.1
Programma Beperken van de instroom Werkelijk 2022
Raming 2023
Raming 2024
31.700 9.069 55.087 12.582 7.876 69.587 7.213 23.434.359 800.236 114.014 1.120.382 18.772 2.347.541
28.000 23.000 37.000 28.000 -2.000 43.000 2.000 24.068.596 965.000 103.000 880.000 50.000 2.666.694
23.000 15.000 56.000 14.000 5.000 59.000 2.000 25.240.467 805.000 117.000 1.115.000 50.000 2.938.997
28.028.418
28.892.290
30.440.464
baten Debiteurenontvangsten Bbz 29.364 Bijdrage gemeente rijksvergoeding uitbestede onderzoekskosten 9.069 Bijdrage gemeente eigen aandeel programmakosten Bbz 2.336 Bijdrage gemeente Bbz uitbestede apparaatskosten 55.087 Debiteurenontvangsten PW 428.182 Bijdrage gemeente rijksvergoeding programmakosten 23.674.936 Bijdrage gemeente eigen aandeel programmakosten 1.463.131 Bijdrage gemeente overige kosten 18.772 Bijdrage gemeente salarissen en sociale lasten 2.347.541
0 0 51.000 37.000 0 25.217.917 869.679 50.000 2.666.694
19.800 15.000 -2.800 62.000 321.200 27.336.000 -299.733 50.000 2.938.997
28.028.418
28.892.290
30.440.464
0
0
0
beperk en v an de ins troom bedragen in Euro las ten Bbz gevestigd kapitaalverstrekking rentedragend Bbz gevestigd uitbestede onderzoekskosten Bbz uitbestede apparaatskosten Bbz gevestigd uitk. levensond. om niet Bbz gevestigd uitk. levensond. renteloos Bbz starters uitk. levensond. om niet Bbz starters uitk. levensond. renteloos Periodieke uitkeringen PW Periodieke uitkeringen IOAW Periodieke uitkeringen IOAZ Loonkostensubsidie Overig-onderzoekskosten rechtmatigheid Salarissen en sociale lasten totaal las ten
totaal baten s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 19 van 60
versie 2.1
Programma Maatschappelijke participatie Werkelijk 2022
maats c happel i jk e partic ipatie bedragen in Euro las ten Medische keuringen Directe levensbehoeften (a) Voorzieningen voor het huishouden (b) Kosten inrichting/huisraad (c) Inrichtingskosten statushouders (c) Overige voorzieningen voor wonen (c) Peuteropvang (d) Overige voorzieningen voor opvang (d) Vervoerskst en overige kosten maatschappelijke zorg (e) Rechtsbijstand (f) Overige kosten financiële transacties (f) Medische dienstverlening (h) Individuele inkomenstoeslag (k) Maatschappelijke participatie (j) Bewindvoering (e) Budgetbeheer (e) VGZ-tientje (m) Overige bijzondere bijstand (g), (i), (l) Minima-effectrapportage Klanttevredenheidsonderzoek Salarissen en sociale lasten totaal las ten baten Bijdrage gemeente programmakosten Debiteurenontvangsten Bijdrage minima-effectrapportage Bijdrage klanttevredenheidsonderzoek Bijdrage gemeente salarissen en sociale lasten totaal baten
Raming 2023
Raming 2024
1.111 71.949 8.139 42.202 12.227 68.980 6.540 3.739 24.117 62.800 4.442 7.500 437.085 378.681 1.442.882 9.522 111.158 14.942 23.614 2.723 249.953
1.000 123.000 3.000 38.000 14.000 52.000 5.000 2.000 21.000 90.000 5.000 7.000 420.000 319.000 1.480.000 7.000 102.000 10.000 0 10.000 275.459
1.000 73.000 9.000 43.000 13.000 70.000 7.000 4.000 25.000 63.000 5.000 8.000 438.000 379.000 1.444.000 10.000 112.000 16.000 34.437 0 294.358
2.984.304
2.984.459
3.048.796
2.575.866 132.148 23.614 2.723 249.953
2.699.000 0 0 10.000 275.459
2.636.000 84.000 34.437 0 294.358
2.984.304
2.984.459
3.048.796
0
0
0
s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 20 van 60
versie 2.1
Bedrijfsvoering Werkelijk 2022
bedri jfs v oering bedragen in Euro las ten Salariskosten Overige personeelskosten Inhuur en uitzendkrachten Huisvestings- en kantoorkosten Automatisering Representatie Communicatie en promotiekosten Vakliteratuur Accountantskosten Advieskosten Algemene kosten Treasury Overige baten en lasten totaal las ten
Raming 2023
Raming 2024
1.971.952 199.342 18.350 1.017.775 1.082.099 8.543 6.010 55.810 47.619 58.192 65.478 54.844 0
1.986.328 216.760 109.946 994.472 967.426 7.635 10.645 58.026 40.850 65.274 56.713 53.062 25.000
2.240.893 228.123 113.053 1.050.408 984.839 7.772 10.837 59.070 40.850 66.449 47.001 47.721 25.000
4.586.014
4.592.136
4.922.017
204.637 140.480 34.572 48.429 4.157.896
49.582 134.953 20.000 42.882 4.344.719
81.303 78.866 20.000 37.358 4.704.491
4.586.014
4.592.136
4.922.017
0
0
0
baten Salarisbaten Huisvestings- en kantoorkosten Algemene kosten Treasury Overige baten en lasten totaal baten s aldo programma
Een nadere uitsplitsing van het taakveld in de verschillende onderdelen per gemeente treft u aan in hoofdstuk 2.1 Meerjarig overzicht van baten en lasten.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 21 van 60
versie 2.1
Overzicht van de kosten van overhead Conform het BBV dient inzicht gegeven te worden in de totale kosten van overhead. Van de tabel totale kosten bedrijfsvoering zijn dit alle kosten met uitzondering van de kosten van de accountant, onvoorzien, kapitaallasten en het renteresultaat. Overzic ht overhead bedragen in Euro Las ten Salariskosten bedrijfsvoering Overige personeelskosten Inhuur en uitzendkrachten Huisvestings- en kantoorkosten Automatisering Representatie Communicatie en promotiekosten Vakliteratuur Advieskosten Algemene kosten Totale l as ten Baten Salariskosten bedrijfsvoering Huisvestings- en kantoorkosten Algemene kosten Bijdrage gemeenten Totale baten s aldo ov erhead
Werkelijk 2022
Raming 2023
Raming 2024
1.971.952 199.342 18.350 1.017.775 1.082.099 8.543 6.010 55.810 58.192 65.478
1.986.328 216.760 109.946 994.472 967.426 7.635 10.645 58.026 65.274 56.713
2.240.893 228.123 113.053 1.050.408 984.839 7.772 10.837 59.070 66.449 47.001
4.483.551
4.473.224
4.808.446
204.637 140.480 34.572 4.157.896
49.582 134.953 20.000 4.344.719
81.303 78.866 20.000 4.704.491
4.537.585
4.549.254
4.884.660
54.034
76.030
76.213
Vennootschapsbelasting De activiteiten van de GR ISD BOL zijn vrijgesteld van vennootschapsbelasting. Derhalve is er geen bedrag opgenomen voor de heffing van de vennootschapsbelasting. V ennoots c haps bel as ting bedragen in Euro
Werkelijk 2022
Lasten vennootschapsbelasting
Raming 2023 0
Raming 2024 0
0
Onvoorzien De post ‘onvoorzien’ is bedoeld als dekking voor (een schatting van) uitgaven die niet zijn voorzien in de begroting. Het bedrag hiervoor wordt voor de begroting in zijn geheel geraamd. Het is wettelijk voorgeschreven dat er een post ‘onvoorzien’ wordt opgenomen in de begroting. Er wordt echter niet verplicht gesteld wat de hoogte van deze post is. Onvoorzien bedragen in Euro Onvoorzien
Begroting ISD BOL 2024
Werkelijk 2022
Raming 2023
0
Pagina 22 van 60
25.000
Raming 2024
25.000
versie 2.1
1.2 De paragrafen De paragrafen zijn bedoeld om een goed inzicht te geven in de financiële positie en het financiële beheer. Dit proberen we door onderwerpen die versnipperd in de begroting staan te bundelen in een kort overzicht. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting. Voor de gemeenschappelijke regeling ISD BOL zijn de volgende paragrafen opgenomen: 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing; 2. Financiering; 3. Bedrijfsvoering. De overige paragrafen die het BBV voorschrijft zijn niet van toepassing op ISD BOL.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 23 van 60
versie 2.1
1.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing De paragraaf weerstandsvermogen en risico’s geeft een indicatie in welke mate het vermogen van ISD BOL toereikend is om financiële risico’s op te vangen. Het begrip weerstandsvermogen kent twee componenten: weerstandscapaciteit en risico’s. De relatie tussen beide noemt men het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële risico’s op te vangen om taken te kunnen voortzetten. Met weerstandscapaciteit wordt bedoeld: alle elementen waarmee tegenvallers kunnen worden bekostigd. Op grond van artikel 11 BBV bevat de paragraaf weerstandsvermogen:
Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit / het beleid over weerstandscapaciteit en risico’s;
Een inventarisatie van de risico’s;
Een kengetal voor de solvabiliteitsratio.
Weerstandscapaciteit / het beleid over weerstandscapaciteit en risico’s Onder weerstandscapaciteit wordt verstaan het geheel van middelen en mogelijkheden waar de ISD BOL over beschikt om niet geraamde kosten te dekken, die onverwacht substantieel zijn, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. ISD BOL bouwt geen weerstandsvermogen op. Financiële risico’s ten aanzien van de programmakosten worden afgedekt via het weerstandsvermogen van de samenwerkende gemeenten. Om deze reden zijn de reserves en voorzieningen ondergebracht bij de gemeente Brunssum en Landgraaf. Het is ook de verantwoordelijkheid van de gemeenten om gevormde reserves en voorzieningen in stand te houden en in relatie tot de potentiële risico's aan te passen. Risico's Deze paragraaf geeft een overzicht van de belangrijkste risico’s voor ISD BOL. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt Na de versoepeling van de meeste coronamaatregelen was er sprake van een uitzonderlijk snel herstel van de economie, zo ook in Zuid-Limburg. Ook kregen we te maken met een krapte op de arbeidsmarkt. De krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt is veelal een structureel probleem en zal de komende jaren nog blijven bestaan. De grote uitdaging is om de cliënten die ‘aan de zijlijn staan’ zo te begeleiden, dat het mogelijk moet zijn om een plek op de arbeidsmarkt te kunnen vinden.
Vaak staan deze cliënten al ‘langdurig’ aan de zijlijn, zij zijn méér dan 1 jaar afhankelijk van een bijstandsuitkering. Ook heeft een groot deel van de cliënten geen startkwalificatie. Praktisch opgeleiden kunnen in deze tijd van krapte gemakkelijk aan de slag. Maar veel cliënten die een bijstandsuitkering ontvangen, hebben geen diploma’s of hebben de verkeerde diploma’s. Daarnaast hebben veel cliënten financiële problemen, is er vaak sprake van gezondheidsproblemen en hebben veel cliënten een niet-westerse achtergrond. Voor onze
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 24 van 60
versie 2.1
ketenpartners (WSP en de mensontwikkelbedrijven) een enorme opgave waarin ISD BOL in nauwe samenwerking hen maximaal zal ondersteunen. Onzekere tijden Het snelle herstel van de economie na de coronapandemie maakte plaats voor nieuwe economische onzekerheden zoals de oorlog Oekraïne en de gevolgen daarvan. Oorlog Oekraïne Op 24 februari 2022 viel Rusland buurland Oekraïne binnen, de mondiale hoop dat deze oorlog binnen een kort tijdsbestek beslecht zou zijn werd al snel de bodem ingeslagen. Doe oorlog woedt nog steeds in volle hevigheid en heeft een enorme impact op de wereldeconomie. Het menselijk leed is uiteraard het allerergst, daarnaast hebben de oorlog in Oekraïne en de als gevolg van deze oorlog, sancties tegen Rusland grote financiële, economische en geopolitieke impact. Gevolg 1: onzekerheid, angst voor recessie De oorlog in Oekraïne is toprisico-1 in alle economische voorspellingen. Niemand kan voorspellen hoe dit gaat aflopen. Alle scenario’s hebben grote impact op de energieprijzen, de economie, de financiële markten, de werkgelegenheid en de vluchtelingenstromen vanuit Oekraïne en andere landen. Een recessie ligt op de loer. Gevolg 2: hoge energieprijzen, hoge inflatie Sinds de oorlog in Oekraïne is er sprake van een ongekend hoge inflatie. Hoofdoorzaak zijn de sterk gestegen energieprijzen maar ook de prijzen van voedsel en andere producten gaan omhoog.
Het risico is dat veel huishoudens onder de armoedegrens zakken. Gevolg 3: hogere rentes Het belangrijkste instrument dat kan worden ingezet tegen inflatie, is renteverhoging. De afgelopen jaren waren de rentes extreem laag. Het gevolg daarvan is wel dat een renteverhoging de economie afremt. Gevolg 4: hogere productie- en arbeidskosten Ook bedrijven krijgen te maken met de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne. Daar komen de gevolgen van de opleving van de coronapandemie in China nog bij. Veel bedrijven worstelen met verstoringen in aanleverketens. Kleine verstoringen kunnen grote gevolgen hebben. Als een klein onderdeel van een product niet geleverd kan worden, staat toch het hele productieproces stil. Daarnaast worden bedrijven geconfronteerd met forse prijsverhogingen van grondstoffen en halffabricaten en natuurlijk ook van energie. Daarnaast speelt de krapte op de arbeidsmarkt. De werkloosheid is laag, het aantal vacatures hoog. Veel ondernemers ervaren de krapte aan personeel als een belemmering om te groeien. Het is niet te voorspellen hoe zich dit verder ontwikkelt en welke weerslag dat dan zal hebben op ISD BOL. Vluchtelingen uit Oekraïne Met de inval van Rusland in Oekraïne kwam een vluchtelingenstroom van ongekende omvang op gang. In slechts één week tijd na de inval waren er meer dan een miljoen mensen Oekraïne ontvlucht naar de buurlanden.
Gesproken wordt over de grootste vluchtelingencrisis in Europa van deze eeuw.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 25 van 60
versie 2.1
Sinds het begin van de Russische invasie zijn ongeveer 8 miljoen Oekraïense vluchtelingen geregistreerd in de Europese Unie. Ook in Nederland vonden een deel van deze vluchtelingen hun toevluchtsoord, eind 2022 waren er zo’n 95.000 Oekraïners die werden opgevangen in Nederland. Zo ook in Brunssum en Landgraaf, per 31 december 2022 hadden 66 Oekraïners zich ingeschreven in de gemeente Brunssum en 107 Oekraïners in de gemeente Landgraaf. Zij worden
opgevangen
op
zowel
adressen
die
door
de
gemeente
zijn
ingericht
(GOO=Gemeentelijke Opvang Oekraïners) als in de particuliere opvang (POO=Particuliere Opvang Oekraïners). Naar aanleiding van deze stroom vluchtelingen en om dezelfde standaarden en rechten aan mensen uit Oekraïne te kunnen garanderen in alle EU-lidstaten, heeft de Raad van de Europese Unie de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) op 4 maart 2022 in werking gesteld, geldig tot 4 maart 2023. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) geeft vluchtelingen uit Oekraïne in Nederland recht op opvang en medische zorg en onderwijs voor minderjarige kinderen. De RTB geeft ook de mogelijkheid om te werken. De Europese Commissie heeft op 14 oktober 2022 bekend gemaakt de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) met een jaar in ongewijzigde vorm te verlengen. De richtlijn gold tot 4 maart 2023, met deze verlenging betekent dit dat de RTB in beginsel afloopt op 4 maart 2024. Op voorstel van de Commissie, kan de Raad in de toekomst besluiten de richtlijn nog een keer met een jaar te verlengen. De tijdelijke bescherming eindigt wanneer de maximale duur is verstreken of eerder, als de Raad vaststelt dat een veilige terugkeer naar het Oekraïne mogelijk is. De gemeenten Brunssum en Landgraaf hebben ISD BOL gevraagd het regelen en uitbetalen van het leefgeld en bijzondere kosten voor haar rekening te nemen.
Dit brengt uiteraard uitvoeringskosten met zich mee, ISD BOL moet personeel vrijmaken om allerlei zaken te regelen. Op dit moment is er nog geen einde in zicht van deze oorlog en de daarmee gepaard gaande vluchtelingenstroom. Ook is de toekomst van de Oekraïners die inmiddels in Nederland verblijven onduidelijk en onzeker. Kunnen zij binnenkort terugkeren naar hun vaderland, houdt de oorlog nog lang aan? Dit maakt het onduidelijk hoe lang nog vanuit de gemeenten en van ISD BOL inzet nodig is om deze mensen te helpen en te ondersteunen. Energie-inflatie Rusland begon in 2021 de toevoer van gas aan Europa aan bande te leggen, dit terwijl de vraag naar energie naar energie juist sterk toenam door de heropening van de door de coronapandemie getroffen economieën. Voor energiebedrijven werd het daardoor een stuk duurder om gas en stroom in te kopen, consumenten en bedrijven werden geconfronteerd met fors hogere energierekeningen. Ook zijn vrijwel alle grondstoffen in prijs omhoog gegaan en liggen transportkosten ook veel hoger dan voorheen. Het leven werd fors duurder. Uiteindelijk kwam het inflatiecijfer voor 2022 uit op 11,6 procent. Dit heeft ook effect op de bedrijfsvoeringskosten van ISD BOL, voor 2023 werd zowel door de gemeente Brunssum alsook de gemeente Landgraaf de kosten verbonden aan de DVO met ISD BOL met 10% geïndexeerd.
Door overheidsmaatregelen zoals het prijsplafond voor gas en stroom, is de verwachting dat de inflatie in 2023 zal afnemen maar dat neemt niet weg dat het algehele prijsniveau in
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 26 van 60
versie 2.1
2023 waarschijnlijk nog wel 4,2 procent verder oploopt. Voor 2024 wordt wederom een verhoging verwacht, een inflatiepercentage van 5,3 procent. Dat de inflatieverwachting voor begin 2024 oploopt, komt doordat ervan wordt uitgegaan dat het kabinet het prijsplafond op de energierekening voor consumenten en kleinverbruikers dan loslaat. Welke gevolgen dit heeft voor de bedrijfsvoeringskosten van ISD BOL is onduidelijk. BUIG-budget Het budget van het inkomensdeel per gemeente (BUIG) wordt bepaald met behulp van een zogenaamde historische kosten verdeelmodel én een objectief verdeelmodel. Voor de vaststelling van de uitkering uit het macrobudget voor gemeenten tussen de 15.000 en 40.000 inwoners (middelgrote gemeenten) wordt deels gebruik gemaakt van de objectief vastgestelde
gemeentelijke
uitkeringslasten
en
van
de
gerealiseerde
(historische)
gemeentelijke lasten (gecorrigeerd voor groei of krimp van huishoudens). De uitkering is dus een mix bestaande uit een historisch en een objectief bepaald deel. Bij het historisch bepaald deel wordt gekeken naar de daadwerkelijke bijstandsuitgaven van twee jaar geleden. Bij het objectief bepaald deel wordt berekend wat de objectieve kans is dat een huishouden afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Die kans is afhankelijk van kenmerken van het desbetreffende huishouden (zoals leeftijd, samenstelling, gezondheid), de buurt waar dit huishouden woont (overlast en onveiligheid) en de gemeente (arbeidsmarktkansen). De basis voor dit model is een statistische analyse dat uitgaat van de kans dat een huishouden bijstand ontvangt. Welk deel objectief en welk deel historisch wordt bepaald hangt af van het aantal inwoners. Bij een stijgend aantal inwoners loopt het aandeel dat objectief wordt bepaald lineair op van 0% bij 15.000 inwoners tot 100% bij 40.000 inwoners. Oftewel, hoe meer inwoners, hoe kleiner het aandeel dat historisch wordt bepaald, hoe groter het aandeel dat objectief wordt bepaald. Per 31 december 2022 bedroeg het inwonersaantal van de gemeente Landgraaf 37.023, dat betekent dat het BUIG-budget grotendeels gebaseerd is op de objectieve berekening en slechts een klein deel op een historische berekening.
De gemeente Brunssum telde per 31 december 2022 27.674 inwoners, de verhouding objectieve berekening/ historische berekening noodzakelijk voor vaststelling van het toekomende BUIG-budget is voor de gemeente Brunssum daarmee ongeveer gelijk. De ontwikkeling van het budget van het inkomensdeel voor komende jaren is altijd onduidelijk en niet op voorhand te calculeren. De batenkant van het inkomensdeel blijft om deze reden onzeker en dus risicovol. Wat betreft de lastenkant is er sprake van een open eindregeling. De deelnemende gemeenten van ISD BOL moeten het weerstandsvermogen om deze reden op peil houden om mogelijke financiële tegenvallers op het inkomensdeel op te vangen. Wetgeving en verantwoording De uitvoering van de Participatiewet en aanverwante regelingen is gebaseerd op de wet. De rechtmatigheid van de verstrekte uitkeringen is van groot belang. De verantwoording van de uitvoering van de PW is gebaseerd op strikte regels. Zowel de financiële verantwoording aan het Rijk als de verantwoording van de aantallen aan het CBS bepalen, gezien de opbouw van het budget van het inkomensdeel, de basis van het te ontvangen budget van het inkomensdeel in de toekomst. Een adequate informatievoorziening is heel belangrijk, reden waarom de ISD BOL daarin blijft investeren.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 27 van 60
versie 2.1
Ratio’s Naar aanleiding van nieuwe regelgeving van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt vanaf 2017 de solvabiliteitsratio getoond. Begroting 2024 Kengetallen Solvabiliteitsratio
Verloop van de kengetallen Jaarverslag 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
0%
0%
0%
Ondanks dat het solvabiliteitsratio op 0% staat kan ISD BOL aan al haar financiële verplichtingen voldoen. De ratio staat bij ISD BOL op 0% omdat ISD BOL geen eigen vermogen heeft en dit onderdeel is van de berekening van de solvabiliteitsratio. Nieuwe financieringssystematiek Bbz-kapitaalverstrekking De nieuwe financieringssystematiek voor de Bbz-kapitaalverstrekking is vanaf 1 januari 2020 van kracht. In het jaar volgend op de feitelijke Bbz-kapitaalverstrekking ontvangt de gemeente 100% financiering van het Rijk. Echter, in de daaropvolgende vijf jaren vordert het Rijk 75% van die financiering terug van de gemeente. Dat gaat in vijf jaarlijkse stappen van achtereenvolgens 20%, 20%, 15%, 10% en 10%. Per saldo ontvangt de gemeente van het Rijk dus uiteindelijk 25% van het bedrag dat de gemeente heeft verstrekt als Bbz-bedrijfskapitaal. Voor de bekostiging van de overige 75% van het door de gemeente verstrekte Bbzbedrijfskapitaal is de gemeente zelf verantwoordelijk. Daartoe mag de gemeente alle terug ontvangsten uit die kapitaalverstrekking (rente en aflossing) zelf houden. Het debiteurenrisico inclusief de terugbetalingsverplichting van 75% ligt volledig bij de deelnemende gemeenten. Daartoe mag de gemeente alle terug ontvangsten uit die kapitaalverstrekking (rente en aflossing) zelf houden.
De bedrijfsvoeringskosten Met de overdracht van verantwoordelijkheden van ISD BOL voor specifieke doelgroepen naar de mensontwikkelbedrijven is een deel van de werkzaamheden verschoven naar de mensontwikkelbedrijven. Begin 2019 is in overleg met de mensontwikkelbedrijven in een plan van aanpak voor overdracht van deze verantwoordelijkheden vastgesteld wanneer deze overdracht plaatsvindt en in welke omvang. De overdracht is vervolgens gefaseerd uitgevoerd gedurende de jaren 2019 en 2020 (en voor Landgraaf gedeeltelijk ook in 2021). Een aantal taken blijft de verantwoordelijkheid van ISD BOL. Dit zal van verdere invloed zijn op de benodigde formatie bij ISD BOL. Wij zien dat de cliëntaantallen verminderen en constateren dat de werkzaamheden ook afnemen. De afname van werkzaamheden is niet in gelijke verhouding met de afname van de cliëntaantallen. De Participatiewet biedt immers ook inkomensondersteunende maatregelen voor burgers die moeten rondkomen van een inkomen op minimumniveau niet zijnde een bijstandsuitkering. De afname van de werkzaamheden heeft uiteraard invloed op de formatieomvang noodzakelijk om de werkzaamheden naar behoren uit te kunnen voeren.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 28 van 60
versie 2.1
ISD BOL houdt hier rekening mee door te werken met een flexibele schil. Indien deze flexibele schil niet voldoende blijkt te zijn, bestaat er een risico dat er in de toekomst weer bijgeraamd moet worden op het salarisbudget. Een belangrijk deel van de bedrijfsvoeringskosten bestaat uit de salarislasten van alle functionarissen. ISD BOL kent functionarissen in uitvoerende functies, ondersteunende functies en indirecte functies. Onder bedrijfsvoeringskosten wordt ook verstaan het geheel van de zogenaamde SCOPAFIJTHfuncties (Security, Communicatie, Organisatie, Personeel, Administratieve Organisatie, Financiën, Informatievoorziening, Juridisch, Technologie en Huisvesting): Een acroniem voor de ondersteunde processen die een organisatie moet verrichten wil de organisatie op het gebied van de primaire processen goed kunnen functioneren. Ongeacht de omvang van de werkzaamheden in de primaire processen zal de organisatie de SCOPAFIJTH-functies moeten verrichten, onderhouden en ontwikkelen. De bedrijfsvoeringskosten zullen dan ook niet in gelijke verhouding afnemen als de teruggang in werkzaamheden bij ISD BOL. Daarnaast nemen de ondersteunende werkzaamheden door ISD BOL aan de gemeentelijke mensontwikkelbedrijven toe. ISD BOL houdt haar uitgaven scherp in de gaten. Ook stellen wij ons voortdurend de vraag of een uitgave noodzakelijk of nuttig is.
Ook zoeken wij continu naar manieren om onze bedrijfsvoering efficiënter en daarmee goedkoper uit te kunnen voeren. Ons streven daarbij is om onder het niveau van de (bijgestelde) begrotingen te blijven om daarmee de financiële last voor de deelnemende gemeenten zo laag mogelijk te houden. Krapte op de arbeidsmarkt De krapte op de arbeidsmarkt is ook bij ISD BOL voelbaar. Er is sprake van verloop van personeel en het invullen van ontstane vacatures gaat moeizaam. De dienstverlening aan de burger mag hierdoor echter geen gevaar lopen. Er wordt dan ook alles in het werk gesteld om ontstane vacatures in te vullen of wordt intern naar (soms tijdelijke) oplossingen gezocht om de burger zo optimaal mogelijk te kunnen blijven bedienen. De verwachting is dat de krapte op de arbeidsmarkt blijft aanhouden, ISD BOL zal hier ook de last van ondervinden bij het invullen van vacatures. Met mogelijk gevolg dat moet worden overgegaan tot (tijdelijk) inhuren van personeel om de dienstverlening te kunnen blijven garanderen. De kosten voor inhuur personeel kunnen onevenredig drukken op de bedrijfsvoeringskosten. BIO - AVG De maatschappij digitaliseert. De overheid moet daarin mee. Voor veel burgers en overheidsinstanties is digitalisering een positieve ontwikkeling. Zo is contact makkelijk en snel gelegd, informatie snel uitgewisseld.
Om haar diensten digitaal te kunnen uitvoeren wordt inwoners om persoonlijke informatie gevraagd. Informatie die digitaal wordt opgeslagen. Het gaat daarbij om de basisadministratie met Burgerservicenummers en persoonsgegevens, maar ook om de uitkeringenadministratie of eventuele schuldsanering. Voor een veilige digitale overheid is vanaf 1 januari 2020 de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) van kracht. De BIO is het basisnormenkader voor informatiebeveiliging binnen alle overheidslagen (Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen). Had voorheen iedere overheidslaag zijn eigen baseline, nu is er met gezamenlijke inspanning één BIO voor de
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 29 van 60
versie 2.1
gehele overheid. De steeds verder gaande en niet meer te stoppen digitalisering zal om steeds meer verdergaande maatregelen vragen om gegevens van burgers voldoende te beschermen. Implementatie van deze maatregelen zal kosten met zich meebrengen. Ook is per 25 mei 2018 de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing. ISD BOL heeft de regels omtrent de AVG geïmplementeerd in de organisatie. De AVG is volledig nieuwe wetgeving. Jurisprudentie omtrent deze wetgeving kan leiden tot het doorvoeren van noodzakelijke aanpassingen in de organisatie. Dit kan extra kosten met zich meebrengen. Wet Inburgering 2021 Met ingang van 1 november 2022 is de uitvoering van de Wet Inburgering 2021 (Wi2021) zowel door de gemeente Brunssum als de gemeente Landgraaf gedelegeerd aan ISD BOL. Om deel te kunnen nemen aan een inburgeringstraject moet een inburgeraar een inburgeringscontract ondertekenen. Hiermee gaat hij een overeenkomst aan rond Nederlands leren (NT2), de cursus maatschappelijke oriëntatie en het traject naar werk/participatie. Vanaf 1 januari 2023 komt daar het participatietraject bij.
De ontwikkelcoaches van de mensontwikkelbedrijven zijn verantwoordelijk voor de inzet van het juiste traject naar werk/participatie voor de inburgeraar, ISD BOL voert alle administratieve taken en verantwoording rondom de inburgeringswet uit en ontzorgt daarmee de ontwikkelcoaches en mensontwikkelbedrijven. Uiteraard brengt de uitvoering van deze ondersteunende taken kosten met zich mee. De Wet Inburgering 2021 is nog in beweging, onduidelijk is of mogelijk wijzigingen (meer)werkzaamheden met zich mee gaat brengen voor ISD BOL.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 30 van 60
versie 2.1
1.2.2 Financiering Er zijn drie financieringsstromen te onderkennen, te weten: 1. Financiering van de programmakosten, waaronder worden verstaan alle kosten direct voortvloeiend uit de toepassing van beleid en regelgeving. 2. Financiering van de extra kosten veroorzaakt door gemeentelijk beleid zoals bijzondere bijstand. 3. Financiering van de indirecte kosten die verbonden zijn aan de uitvoering van de opgedragen taken, die via een verdeelsleutel ten laste van de gemeenten komen, de zogenaamde bedrijfsvoeringkosten. Ten aanzien van de directe programmakosten is bepaald, dat alle betalingen van het rijk aan de gemeenten met betrekking tot de uitvoering van de wettelijke regelingen direct na ontvangst door de gemeenten aan de ISD BOL worden overgemaakt. Kosten, voor zover niet gedekt door rijksbudgetten en andere ontvangsten worden als volgt in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten:
Participatiebudget (deel re-integratie) Afrekening 1 x per jaar.
Kinderopvang
Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven.
PW, IOAW, IOAZ en BBZ
Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven.
Bijzondere bijstand en minimaregelingen
Na afloop van het kwartaal op basis van werkelijke uitgaven.
Kosten bedrijfsvoering
Per kwartaal wordt op voorschotbasis cf. vastgestelde (bijgestelde) begroting ¼ van het begrotingsbedrag in rekening gebracht. Na vaststelling van een begrotingsbijstelling worden, indien nodig, bij het eerstvolgende voorschot de voorschotten over eerder gefactureerde termijnen gecorrigeerd.
Overige kosten
Afrekening 1 x per jaar.
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 31 van 60
versie 2.1
1.2.3 Bedrijfsvoering Algemeen Een belangrijk deel van de bedrijfsvoeringskosten bestaat uit de salarislasten van alle functionarissen maar is meer dat dit. Bedrijfsvoeringskosten omvat het geheel van de zogenaamde
SCOPAFIJTH-functies
(Security,
Communicatie,
Organisatie,
Personeel,
Administratieve Organisatie, Financiën, Informatievoorziening, Juridisch, Technologie en Huisvesting): een acroniem voor de ondersteunde processen die een organisatie moet verrichten wil de organisatie op het gebied van de primaire processen goed kunnen functioneren. Ongeacht de omvang van de werkzaamheden in de primaire processen zal de organisatie de SCOPAFIJTH-functies moeten verrichten, onderhouden en ontwikkelen. Bedrijfsvoering betekent echter ook: sturing en beheersing van primaire en ondersteunende processen in een organisatie om zo de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. ISD BOL zal haar beleid op rechtmatige en doelmatige wijze realiseren en het Dagelijks Bestuur (DB) legt hierover verantwoording af. Het basisuitgangspunt is, dat de organisatie ‘in control’ is. We blijven zoeken naar efficiëntere manieren van werken en samenwerken, intern en extern en verdere professionalisering van de organisatie. Analyse gestuurd werken/datagedreven werken Burgers zijn het best geholpen wanneer zij zo snel als mogelijk een antwoord hebben op hun vraag of er voor hen een recht bestaat op een bepaalde voorziening én vervolgens snel over de financiële tegemoetkoming beschikken.
Burgers van de BOL-gemeenten kunnen dan ook sinds 2016 een tegemoetkoming op basis van het minimabeleid via de digitale (=via een beveiligde toegang (digid) op de website) en geautomatiseerde (=per ommegaande een beschikking) weg aanvragen. Én bij vastgesteld recht wordt binnen 1 dag de tegemoetkoming betaalbaar wordt gesteld. Daarna heeft ISD BOL deze ontwikkeling verder doorgetrokken en op dit moment kan via de digitale weg:
Een aanvraag worden ingediend voor bijzondere bijstand. Bij een aantal kostensoorten vindt eveneens een automatische afhandeling plaats (en wordt de aanvraag automatisch afgehandeld = betaalbaarstelling binnen 1 werkdag); Is er een bewindvoerdersportaal ontwikkeld waarin bewindvoerders via een ‘eigen’ digitaal portaal bepaalde voorzieningen voor hun cliënten aanvragen. Ook hier geldt dat de aanvraag automatisch wordt afgehandeld = betaalbaarstelling binnen 1 werkdag); Is er een werkgeversportaal ontwikkeld waarin werkgevers waar burgers aan het werk zijn met ondersteuning van een loonkostensubsidie wijzigingen kunnen doorgeven.
De huidige situatie werkgevers dwingt te zoeken naar alternatieven, in te zetten op roboticering en arbeidsbesparende technologie. Ook ISD BOL wordt ‘gedwongen’ op een innovatieve manier te kijken naar haar dienstverlening. Waar zijn mogelijkheden om processen verder te digitaliseren en te automatiseren zonder in te boeten op de dienstverlening voor onze cliënten? Maar ook naar interne processen wordt gekeken, kunnen deze efficiënter worden ingericht, kan de inzet van roboticering en slimme technologie ervoor zorgen dat dezelfde werkzaamheden in minimaal hetzelfde tijdsbestek (zo
Begroting ISD BOL 2024
Pagina 32 van 60
versie 2.1
mogelijk sneller) kunnen worden afgedaan met minder of geen inzet van personeel? ISD BOL blijft dan ook versterkt inzetten op digitalisering en automatisering. Uitvoeringsorganisatie ISD BOL is een organisatie die zijn administratie op orde heeft. ISD BOL wordt dan ook al meerdere jaren gevraagd door haar opdrachtgevers om diverse regelingen uit te voeren. Zo voert ISD BOL: -
Sinds 2016 de regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten/ bijdrage eigen risico zorgverzekering uit ten behoeve van de BOL-gemeenten;
-
Sinds 2017 voor de gemeente Landgraaf het mantelzorgcompliment uit;
-
Voor de BOL-gemeenten in voorkomende gevallen de terug- en invordering uit van ten onrechte genoten WMO-uitkeringen en voorzieningen uit de Jeugdwet;
-
Sinds de oprichting van de mensontwikkelbedrijven van de BOL-gemeenten voor deze bedrijven de administratieve werkzaamheden uit. Inmiddels omvat dit vrijwel alle administratieve taken direct verbonden aan de uitvoeringstaken van de ontwikkelcoaches, dit om de ontwikkelcoaches maximaal te ondersteunen. Door deze administratieve ontzorging krijgen de ontwikkelcoaches meer tijd en ruimte om de klanten te begeleiden; Voor de gemeente Brunssum de uitreiking van het gratis abonnement bibliotheek ten behoeve van de inwoners met een minimuminkomen uit; Voor de gemeente Brunssum de regeling Stop Kinderarmoede – onderdeel uitreiking kinder-winterkleding pakket ten behoeve van de inwoners met een uitkering op grond van de Participatiewet uit; Het administratieve proces vanuit de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening uit, de regeling die op 1 januari 2021 is ingegaan.